رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه روز دوشنبه گفت که امیدوار است بیثباتی در سوریه با توافقی مطابق با خواستههای مردم سوریه پایان یابد. اردوغان افزود: «بزرگترین آرزوی ما این است که تمامیت ارضی و وحدت ملی سوریه حفظ شود.»
دو روز پیش، خبرگزاری رویترز به نقل از منابعی در اپوزیسیون سوریه گزارش داد که حکومت ترکیه به حمله مخالفان اسد برای حمله به حلب چراغ سبز نشان داده بود.
بر اساس گزارش رویترز، این منابع با سرویسهای اطلاعاتی ترکیه در تماس هستند.
ترکیه که از مخالفان اسد حمایت میکند تا کنون اعلام کرده که اولویت این کشور جلوگیری از بیثباتی بیشتر در منطقه است.
آشتی با مخالفان
وزیر خارجه ترکیه نیز روز دوشنبه گفت که تحولات سوریه نشاندهنده نیاز حکومت سوریه برای آشتی با مردم و مخالفان خود است. هاکان فیدان گفت ترکیه آماده مشارکت در چنین گفتوگوی است.
فیدان در یک کنفرانس خبری گفت: «حل مسایل سوریه با هرگونه مداخله خارجی اشتباه است.»
وی با بیان اینکه انقره با تشدید تنش در سوریه مخالف است، گفت: «دلیل شروع مجدد درگیریهای گسترده در سوریه این است که مشکلات مرتبط باهم حل نشده اند.»
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه پیشتر گفت که از نزدیک تحولات در سوریه را زیر نظر دارد و اقدامات لازم را برای جلوگیری از آسیب به امنیت ترکیه انجام میدهد.
ترکیه، روسیه و ایران به طور منظم در مورد آینده سوریه به عنوان بخشی از آنچه که روند صلح آستانه نامیده میشود، گفتوگو کردهاند.
روسیه و ایران از بشار اسد حمایت میکنند، اما ترکیه به عنوان عضو ناتو از مخالفان سیاسی و مسلح سوری حمایت میکند.
فیدان گفت که تلاشهایی برای احیای روند آستانه انجام خواهد شد و نشست جدیدی تحت این فرمت به زودی برگزار خواهد شد و همه طرفهای ذیربط باید برای مذاکرات بین دمشق و مخالفان تلاش کنند.
هادی البحرا، یکی از چهرههای مخالف اسد در تبعید، روز دوشنبه به رویترز گفت که شورشیان سوری تدارکات را برای تصرف حلب از یک سال پیش آغاز کردند، اما این عملیات به دلیل جنگ اسرائیل و حماس در غزه به تعویق افتاد.
او گفت در نهایت هفته گذشته زمانیکه آتشبس بین اسرائیل و حزبالله برقرار شد، شورشیان سوری وارد عمل شدند.
اردوغان در اوایل سال جاری پیشنهاد عادیسازی روابط با بشار اسد را داده بود، اما این پیشنهاد هنوز هیچ نتیجهای در بر نداشته است.
یک منبع دیپلوماتیک در ترکیه گفت که انتظار میرود فیدان این هفته در نشست وزرای خارجه ناتو در بروکسل رسیدگی به بحران سوریه را مطرح کند.
در گزارش این موسسه که روز دوشنبه منتشر شد، آمده است که شرکتهای روسی، امریکایی و اسرائیلی بیشترین نفع را از جنگ در غزه و اوکراین بردهاند.
براساس این گزارش، ۴۱ شرکت تسلیحاتی مستقر در امریکا در میان ۱۰۰ شرکت برتر جهان، ۳۱۷ میلیارد دالر درآمد داشتهاند که نسبت به سال ۲۰۲۲ افزایش ۲.۵ درصدی را نشان میدهد.
گزارش میافزاید که شش شرکت اسلحهسازی مستقر در خاورمیانه در بین ۱۰۰ شرکت برتر جهان، ۱۸ درصد رشد کردند و مجموعاً ۱۹.۶ میلیارد دالر بدست آوردند.
این موسسه گفت: «با شروع جنگ در غزه، درآمد تسلیحاتی سه شرکت مستقر در اسرائیل در میان ۱۰۰ شرکت برتر به ۱۳.۶ میلیارد دالر رسید.»
درآمد دو شرکت بزرگ تسلیحاتی روسیه نیز مجموعاً ۴۰ درصد افزایش یافته که ۲۵.۵ میلیارد دالر تخمین زده شده است.
در بیانیه این موسسه آمده است که "تولیدکنندگان کوچکتر در پاسخگویی به تقاضای جدید کارآمدتر هستند."
در مقابل، برخی از شرکتهای بزرگ مانند شرکت لاکهید مارتین مستقر در امریکا وآرتیاکس که در قراردادهای پیچیده و طولانیمدت درگیر بودهاند، کاهش درآمد را ثبت کردند.
کندترین رشد درآمد در سال ۲۰۲۳ مربوط به صنعت تسلیحات اروپایی به استثنای روسیه بود. درآمد این شرکتها که بیشتر روی قراردادهای قدیمیتر و بلندمدت کار می کردند مجموعاً ۱۳۳ میلیارد دالر یا ۰.۲ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۲ بود.
اما شرکت های کوچکتر در اروپا توانستند به سرعت از تقاضای مربوط به جنگ روسیه علیه اوکراین بهره ببرند.
این در حالی است که در سال ۲۰۲۴ جنگ غزه گستردهتر شد و لبنان نیز درگیر آن شد. در اوکراین نیز جنگ با شدت بیشتری ادامه یافته و متحدان غربی کییف با سرعت بیشتری سلاح و مهمات به اوکراین تحویل دادند.
علاوه بر این، با جدی شدن تهدید روسیه برای اعضای اروپایی ناتو، طبق اظهارات مقامهای ارشد این ائتلاف نظامی غرب، کشورهای اروپایی بودجه بیشتری را برای تقویت دفاعی شان هزینه کردند.
در شرق دور، تایوان تلاش دارد سلاح و هواپیماهای بیشتری از امریکا تحویل بگیرد و خطر رویارویی نظامی جمهوری اسلامی و اسرائیل تهران را به تولید و خرید هواپیماهای سوخو-۳۵ روسی و موشکهای اس ۴۰۰ ترغیب کرده است.
