دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب امریکا، روز پنجشنبه خبر داد دیوید پردو، سناتور پیشین، را بهعنوان سفیر واشنگتن در چین انتخاب کرده است. ترامپ گفت پردو در اجرای استراتژی او برای حفظ صلح در منطقه و ایجاد روابط با رهبران چینی نقس اساسی خواهد داشت.
دونالد ترامپ چین را تهدید کرده است که اگر ورود مواد اعتیادآور فنتانیل را به امریکا متوقف نکند، تعرفههای اضافی ۱۰ درصدی بر کالایش وضع خواهد کرد.
او همچنین در طول مبارزات انتخاباتی خود تهدید کرده بود که تعرفههایی بیش از ۶۰ درصد بر کالاهای چینی وضع خواهد کرد.
قرار است آقای ترامپ در روز بیستم جنوری رسما دومین دوره کار خود در کاخ سفید را آغاز کند.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور منتخب امریکا، جرد ایزاکمن، شریک تجاری ایلان ماسک، مالک اسپیساکس و شبکه اکس را به عنوان گزینه خود برای رهبری اداره ملی هوانوردی و فضایی امریکا (ناسا) اعلام کرد. ایزاکمن میلیاردر و بنیانگذار برنامه سفرهای خصوصی به فضا است.
دونالد ترامپ روز چهارشنبه، ۱۴ قوس در حساب کاربریاش در شبکه اجتماعی تروث سوشیال خود نوشت: «جرد مأموریت اکتشاف و الهام ناسا را هدایت خواهد کرد و راه را برای دستاوردهای پیشگامانه در علم، فناوری و اکتشاف فضا هموار خواهد کرد».
جرد تیلور ایزاکمن ۴۱ ساله، مالک شرکتهای بزرگ از جمله دراکن اینترنشنال (Draken International) که به نیروهای هوایی امریکا، بریتانیا و ناتو آموزشهای هوایی ارائه میدهد، و بنیانگذار برنامه خصوصی سفر به فضا با همکاری شرکت اسپس اکس است.
این میلیادر امریکایی اولین فضانوردی است که بهصورت خصوصی و با هزینه مالی شخصی به فضا سفر کرده است.
برنامه سفر فضایی با هزینه خصوصی طرح جرد ایزاکمن است که در همکاری با شرکت اسپس اکس ایلان ماسک کارش را به پیش میبرد.
اگر آقای ایزاکمن از سوی مجلس سنای امریکا رای بیاورد، او رهبری سازمان قدرتمند فضایی امریکا را با بودجه حدود ۲۵ میلیارد دالری به دست خواهد آورد.
ایزاکمن در واکنش به این تصمیم ترامپ نوشته است: «فضا دارای پتانسیل بینظیری برای پیشرفت در تولید، بیوتکنولوژی، معدن، و شاید حتی مسیرهایی به سوی منابع جدید انرژی است.»
کش پتل، گزینه پیشنهادی ترامپ برای ریاست افبیآی، در راس نهادی قرار میگیرد که به شدت منتقد آن است و وعده اصلاحات گسترده در این نهاد فدرال را داده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، پتل بهدلیل اظهارات پیشین خود درباره لزوم اصلاحات ریشهای در افبیآی، روندی سخت و احتمالا طولانی برای تایید در سنا در پیش رو دارد.
از پنجاه سال پیش که اولین کارمندان افبیآی به مقر کنونی این سازمان در ساختمان جی. ادگار هوور نقل مکان کردند تاکنون این ساختمان محل تصمیمگیریهای کلیدی برای دفاتر سراسر کشور و خارج از ایالات متحده بوده است.
اما اگر پتل بتواند برنامههایش را اجرا کند، این ساختمان بسته خواهد شد و کارکنان آن پراکنده خواهند شد.
پتل در مصاحبهای در ماه سپتامبر در برنامه «شان رایان شو» گفت: «من در روز اول ساختمان افبیآی را تعطیل میکنم و روز بعد آن را به موزیمی درباره دولت پنهان تبدیل میکنم؛ بعد هم هفت هزار کارمند این ساختمان را به سراسر امریکا میفرستم تا جنایتکاران را دستگیر کنند. شما پولیس هستید، بروید پلیس باشید.»
پیشنهاد انتقال مقر افبیآی از واشنگتن
پتل در کتابی که سال گذشته تحت عنوان «گانگسترهای دولت: دولت پنهان، حقیقت و نبرد برای دموکراسی ما» منتشر کرد، اصلاحات ملایمتری پیشنهاد داده بود. او از انتقال مقر افبیآی از واشنگتن حمایت کرده بود تا از «تسلط نهادی» جلوگیری شود و رهبری افبیآی نتواند در بازیهای سیاسی مشارکت کند.
حامیان ترامپ باور دارند که دموکراتها و بوروکراتهای غیرمنتخب نهادهای فدرال علیه ترامپ دسیسه کرده اند و دموکراتها پولیس و دستگاه عدلی را سیاسی کرده و علیه مخالفان خود استفاده میکنند.
در هر صورت، صرفنظر از تغییر رئیس افبیآی، سرنوشت بلندمدت ساختمان فعلی این سازمان در حال تغییر است.
سال گذشته، اداره خدمات عمومی، منطقه گرینبلت در مریلند را بهعنوان محل جدید برای مقر افبیآی انتخاب کرد اما کریستوفر ری، رئیس فعلی افبیآی، درباره احتمال تضاد منافع در فرآیند انتخاب این مکان ابراز نگرانی کرده است.
اظهارات درباره «توطئهگران» در حکومت و رسانهها
پتل سال گذشته در مصاحبهای با استیو بنن، استراتژیست محافظهکار، ادعاهای نادرستی درباره جو بایدن، رئیسجمهور فعلی، و انتخابات ریاستجمهوری مطرح کرد.
او گفت: «ما سراغ افرادی در رسانهها میرویم که درباره شهروندان امریکایی دروغ گفتند و به بایدن در تقلب در انتخابات ریاستجمهوری کمک کردند.»
به گفته پتل، همین امر در مورد کسانی که او آنها را «توطئهگران» در داخل دولت فدرال میخواند نیز صدق میکند.
برنامههای پتل مشخص نیست، اما اگر او بخواهد حکومت را در برخورد با افشاگران و خبرنگارانی که اطلاعات حساس را دریافت میکنند قویتر کند، احتمالا ممنوعیت ضبط سوابق خبرنگاران در تحقیقات مربوط به افشای اطلاعات را لغو خواهد کرد. این ممنوعیت در سال ۲۰۲۱ از سوی مریک گارلند دادستان کل اجرا شد.
تشدید برخورد با افشاگران: جنبههای مدنی یا کیفری؟
هنوز مشخص نیست آیا پتل با افشاگران بهصورت مدنی برخورد خواهد کرد یا کیفری. او در کتاب خود صفحاتی را به شناسایی مقامهای سابق افبیآی، وزارت دادگستری و دیگر نهادهای فدرال اختصاص داده و گفته آنها بخشی از «دولت پنهان قوه مجریه» هستند.
بر اساس دستورالعملهای افبیآی، تحقیقات کیفری نباید بر اساس گمانهزنیهای بیاساس انجام شود، بلکه باید هدف مشخصی برای شناسایی یا جلوگیری از فعالیتهای مجرمانه داشته باشد.
در حالی که افبیآی تحقیقات را هدایت میکند، مسئولیت طرح اتهامات فدرال یا ارائه دادخواست از سوی دولت بر عهده وزارت دادگستری است.
ترامپ قصد دارد پام باندی، دادستان کل سابق فلوریدا را بهعنوان وزیر دادگستری و دادستان کل ایالات متحده معرفی کند.
اصلاحات گسترده در نظارت و جاسوسی
پتل منتقد شدید استفاده افبیآی از اختیارات نظارتی خود تحت قانون نظارت بر اطلاعات خارجی است و از «اصلاحات عمده» در این زمینه دفاع کرده است.
این دیدگاه او را همزمان با آزادیخواهان چپگرا که با افزایش قدرت دولتها مخالفند و حامیان ترامپ که از اشتباهات نظارتی افبیآی در تحقیقات درباره ارتباط احتمالی ترامپ با روسیه خشمگین اند، همسو میکند.
با این حال، این مواضع پتل در تضاد با رویکرد مدیران بلندپایه افبیآی است؛ آنها بر اهمیت حفظ توانایی این سازمان در نظارت بر فعالیتهای جاسوسان و تروریستها تاکید میکنند.
در صورت تایید، پتل در زمانی هدایت افبیآی را بر عهده خواهد گرفت که بحثها درباره بخش ۷۰۲ قانون نظارت بر اطلاعات خارجی ادامه دارد.
این بخش از قانون به امریکا اجازه میدهد بدون نیاز به حکم، ارتباطات افراد غیرامریکایی خارج از کشور را برای جمعآوری اطلاعات خارجی رصد کند.
با وجود نرخ بالای رعایت مقررات از سوی افبیآی، این سازمان بهدلیل سوءاستفادهها و اشتباهات متعدد، از جمله جستوجوهای غیرقانونی درباره اطلاعات آمریکاییها، تحت انتقاد قرار گرفته است.
پتل به صراحت مخالفت خود را با تمدید این قانون اعلام کرده است. او در کتاب خود پیشنهاد داده که باید در تمامی جلسات دادگاههای مربوط به نظارت بر اطلاعات خارجی، یک وکیل مدافع فدرال حضور داشته باشد تا از حقوق متهمان دفاع کند.
کاهش اندازه جامعه اطلاعاتی
پتل خواهان کاهش ابعاد جامعه اطلاعاتی دولت فدرال، از جمله سازمان سیآیاِی و آژانس امنیت ملی است. درباره افبیآی، او از جدا کردن بخشهای اطلاعاتی این سازمان از فعالیتهای مربوط به مبارزه با جرم حمایت کرده است.
این پیشنهاد در حالی مطرح شده که عملیات جمعآوری اطلاعات افبیآی یکی از وظایف اصلی این سازمان و بخشی از بودجه آن است.
کریستوفر ری، رئیس فعلی افبیآی، نیز اخیرا درباره تهدیدهای روزافزون داخلی و تروریسم بینالمللی هشدار داده است.
پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، رابرت مولر، رئیس وقت افبیآی، با درخواستهایی برای تقسیم این سازمان و ایجاد یک نهاد اطلاعات داخلی جدید مواجه شد.
اما این ایده کنار گذاشته شد و مولر منابع جدیدی را برای تبدیل افبیآی به یک نهاد اطلاعاتی متمرکز بر مبارزه با تروریسم، جاسوسی و تهدیدهای خارجی اختصاص داد.
فرانک مونتایا جونیور، مقام ارشد بازنشسته افبیآی، ایده جدا کردن بخشهای اطلاعاتی افبیآی را نقد کرده و آن را راهی برای تضعیف این سازمان دانسته است.
او گفت: «این اقدام، توانایی افبیآی را در انجام وظایفش کاهش میدهد و جامعه اطلاعاتی را نیز کماثرتر میکند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب ایالات متحده اعلام کرد که کت کلاک را بهعنوان دستیار و فرستاده ویژه در امور جنگ اوکراین منصوب کرده است. کلارک پیشتر ریاست دفتر شورای امنیت ملی کاخ سفید را بر عهده داشته و سه عضو خانوادهاش در افغانستان جنگیدهاند.
دونالد ترامپ روز چهارشنبه، هفتم قوس، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی تروث سوشیال اعلام کرد که کت کلاک را بهعنوان «دستیار رئیسجمهور و فرستاده ویژه برای اوکراین و روسیه» منصوب کرده است.
آقای ترامپ نوشت: «کت از ابتدا با من بود. ما باهم از طریق قدرت، صلح را تضمین میکنیم و امریکا و جهان را دوباره امن خواهیم ساخت.»
کت کلاک، جنرال بازنشستهای با تجربه، در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ رئیس دفتر شورای امنیت ملی کاخ سفید بود و بهعنوان مشاور امنیت ملی مایک پنس نیز خدمت کرد.
ترامپ در گردهماییای در کارولینای شمالی، از او بهعنوان «جنرال واقعی» یاد کرد و گفت که کلاک از مشوقان اصلی او برای ورود به عرصه رقابتهای ریاستجمهوری بوده است.
کلاک با سابقه حضور در جنگ ویتنام و رهبری عملیات در عراق، همچنین از منتقدان سرسخت سیاست بایدن در قبال خروج از افغانستان است. او خروج امریکا را «ناکام» توصیف کرده و آن را دلیل تقویت اقدامات روسیه و ایران دانسته است.
کلاک بهعنوان یکی از طراحان پایان جنگ اوکراین شناخته میشود. طبق این طرح، ایالات متحده به اوکراین پیشنهاد مذاکره صلح میدهد و عضویت اوکراین در ناتو را از اولویت خارج میکند. طرح شامل هشدار به روسیه در صورت امتناع از مذاکرات و افزایش حمایت نظامی از اوکراین است.
آقای کت ماه اگست در حساب کاربریاش در اکس نوشت که دو فرزند و دامادش در افغانستان خدمت کرده است.
او در واکنش به ادعای تیم والز، معاون کامالا هریس مبنی بر شرکت در جنگ افغانستان نوشت: «فرماندار والز، کوچکترین پسر، دختر و دامادم در جنگ افغانستان خدمت کردند. برخی از بزرگترین مردان و زنان جوان ما در جنگ برای ملت ما در افغانستان جان باختند. شما میراث آنها را دزدیدهاید. خجالت بکش!»
پیت هگست، گزینه ترامپ به عنوان وزیر دفاع حکومت آینده امریکا، چهارشنبه هفتم قوس در شبکه اکس نوشت نیروهای پولیس با مراجعه به منزلش گفتند که او و خانوادهاش هدف یک تهدید جدی بمبگذاری بودهاند. هگست گفته این تهدید رفع شده است.
هگست با اشاره به رفع شدن این تهدید گفت: «هرگز تسلیم قلدری و تهدید نخواهم شد. ترامپ از من خواسته که خدمت کنم و این همان کاری است که قصد انجامش را دارم.»
پیشتر سخنگوی دونالد ترامپ گفت برخی از نامزدان پستهای کابینه حکومت ترامپ به اقداماتی از جمله بمبگذاری تهدید شدهاند. کارولین لیویت گفت نامزد ترامپ برای نمایندگی سازمان ملل و رئیس آژانس حفاظت از محیطزیست امریکا از جمله کسانیاند که تهدید شدند.
او گفت که این تهدیدها سهشنبه شب و صبح چهارشنبه انجام شده و ماموران امنیتی برای حفظ امنیت این افراد به موقع وارد عمل شدهاند.
الیز استفانیک گزینه ترامپ برای نمایندگی سازمان ملل روز چهارشنبه گفت که خانه او هدف تهدید بمب گذاری بوده است.
ترامپ پس از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری پنجم نوامبر اعضای پیشنهادی کابینه خود را معرفی کرده است. این تهدیدهای ماهها پس از آن صورت میگیرد که خود ترامپ در جریان کارزار انتخابات در پنسیلوانیا در ماه جولای هدف سوء قصد قرار گرفت و از ناحیه گوش زخم برداشت.
کمتر از دو ماه دیگر، روز ۲۰ جنوری ۲۰۲۵ دونالد ترامپ به عنوان چهلوهفتمین رئیسجمهور ایالات متحده سوگند وفاداری یاد خواهد کرد و به این ترتیب، قدرت اجرایی را به دست خواهد گرفت.
او در کارزار انتخاباتی خود وعده داد که در سریعترین زمان به جنگ اوکراین پایان میدهد و مسائل دیگری مانند مهاجرت را حل میکند. رهبران و سیاستمداران جهان با توجه به رویکرد عملگرایانه سیاست ترامپ در دوره گذشته، میدانند که او به محض ادای سوگند دست به تغییرات اساسی خواهد زد. از این رو، روز ۲۰ جنوری برای بسیاری، ضربالاجلی است که شمارش معکوس آن شروع شده است.
جنگ اوکراین؛ تلاش برای تثبیت موقف در میدان نبرد
در یک هفته گذشته، بحران اوکراین به طور خطرناکی تشدید شد طوری که در سه سال گذشته بیسابقه بوده است. این تنش هنگامی شروع شد که یکشنبه هفته گذشته (۱۷ نوامبر) جو بایدن، رئیسجمهور ایالات متحده اجازه داد که کییف از موشکهای دوربرد ساخت این کشور به عمق خاک روسیه حمله کند. دو روز بعد اوکراین برای نخستین بار موشکهای امریکایی و بریتانیایی را به قلمرو روسیه شلیک کرد. در مقابل، مسکو نیزبا موشکهای فراصوت (هایپرسونیک) به اوکراین حمله کرد و ولادیمیر پوتین در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که این نسل موشکهای بالستیک ده برابر سرعت صدا، شتاب دارند و هیچ سیستم دفاع هوایی آن را ردیابی و نابود نمیتواند. او تهدید کرد که با این موشکها میتوان به هر متحد کییف که موشکهای آن به خاک روسیه خورده، حمله کرد.
کرملین میگوید جو بایدن میخواهد مناقشه اوکراین را چنان تشدید کند که دولت دونالد ترامپ راه حلی برای پایان آن نداشته باشد. اما روزنامه واشنگتنپست روز سهشنبه، ۲۶ نوامبر نوشت که بایدن میکوشد تا موقف اوکراین را در جنگ با روسیه، پیش از تحویل قدرت به دونالد ترامپ ارتقا دهد. از این رو، او اجازه داده تا از موشکهای دوربرد و در گام بعدی ماینهای ضدنفر امریکایی استفاده شود.
با این حال، گزارشها میگویند که روسیه در حال پیشروی بیسابقه در شرق اوکراین است. به این ترتیب، به نظر میرسد که مسکو نیز میخواهد پیش از آغاز هرگونه گفتوگوی صلح با کییف، با میانجیگری حکومت ترامپ، موقف خود را در مناطق دونسک و لوهانسک تثبیت کند.
دیدار دبیر شورای امنیت روسیه با طالبان
روسیه در سه سال گذشته و حتا پیش از آن، دیپلماسی فعالی در قبال طالبان داشته، با آن هم رویکرد مسکو همواره با تعلل و احتیاط همراه بوده است. این کشور نه طالبان را به رسمیت شناخت و نه دست رد به سینه آن زد؛ بلکه با دیپلماسی نرم توانست تعادل و تعامل خود را حفظ کند و عملا در سیاست منطقهای زمان بخرد.
درگیری دوامدار روسیه و اوکراین به کرملین مجال کافی نداد تا افغانستان طالبانی را با نگاهی استراتژیک، در دکترین سیاست خارجی خود بازتعریف کند. این بازتعریف بر محورهای امنیت و گروههای دهشتافگن آسیای میانه، مواد مخدر و بازدارندگی نفوذ غرب استوار خواهد بود.
کرملین در اقدامی که جدیت آن را در قبال آینده افغانستان نشان میدهد، روز دوشنبه ۲۵ نوامبر، سرگئی شویگو دبیر شورای امنیت خود را به افغانستان فرستاد تا با طالبان دیدار کند. معلوماتی که از این دیدار درز کرده، نشان میدهد که طالبان از روسیه کمک مالی خواستهاند. این گروه گفته که برای کاهش بار تحریمهای غرب به کمک مسکو نیاز دارد.
مسکو مانند همیشه از کمک مالی مستقیم به طالبان شانه خالی کرد زیرا خود درگیر جنگ پرهزینهای در اوکراین است؛ اما تلویحا به طالبان نشان داد که در کنار این گروه میماند و برای آزادسازی داراییهای «مردم افغانستان» تلاش میکند.
خبرگزاریهای روسیه گفتهاند نکته مهم دیگری که شویگو به رهبران طالبان یادآور شده، این بوده که مسکو میخواهد به صلح پایدار در افغانستان کمک کند. به گزارش این آژانسها شویگو به طالبان گفته است: «اجازه دهید آمادگی ما برای برقراری گفتوگوی سیاسی سازنده بین کشورهایمان را تایید کنم و از جمله این اهداف، ایجاد جرقهای برای روند مصالحه بین افغانها خواهد بود».
به نظر میرسد که روسیه با اعزام مقامات بلندرتبه خود به کابل، در گام نخست میخواهد مطمئن شود که در معادلات و تعاملات دوران جدید ترامپ، افغانستان به دامن ایالات متحده نمیافتد.
در سوی دیگر، هرچند مسکو از آغاز قدرتگیری طالبان با این گروه تعامل داشته اما همواره روشن و واضح بر ایجاد حکومت فراگیر با حضور گروههای سیاسی و قومی مختلف تاکید کرده است. مسکو میداند که برای ایجاد افغانستان با ثبات مشارکت همه گروهها نیاز است و بیم آن دارد که اگر چنین دولتی تشکیل نشود، و در صورت سرکشی طالبان از خواستهای امریکا، واشنگتن مانند دوران جنگ سرد از گروههای مخالف حمایت نظامی کند و ورق تاریخ دوباره طوری برگردد که سرنوشت دولت نجیب در دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی رقم خورد.
نماینده جدید ایران در کابل؛ خوشبین به روسیه و عملگراتر از قمی
در همین حال، جمهوری اسلامی ایران نیز در اقدامی حسن کاظمی قمی را که سه سال نماینده ویژه رئیس جمهور و دو سال سفیر ایران در افغانستان بود، برکنار کرد و به جای او علیرضا بیگدلی را سرپرست سفارت ایران در کابل منصوب کرد.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تعیین سرپرست جدید را «امری متعارف و عادی» تلقی کرد؛ اما به نظر میرسد در مقطعی که سیاست منطقه ممکن است به زودی از تغییرات در کاخ سفید متاثر شود، ایران تصمیم گرفته تا دیپلوماتی عملگراتر از کاظمی قمی را که معادلات منطقه را خوب میشناسد، به کابل بفرستد.
بیگدلی دریافت روشنتری از «رئال پولتیک» در روابط بینالملل دارد. او نه صرفا دیدگاهی سنتی–ایدئولوژیک بلکه دیدگاهی عملگرایانه به تعاملات منطقه دارد و به شدت از همگرایی منطقهای در مقابله با امریکا دفاع میکند. بیگدلی که دکترای اندیشه سیاسی دارد، در کنفرانس آنلاینی که در سال ۲۰۲۰ از سوی «مجمع بینالمللی اساتید مسلمان دانشگاهها» برگزار شد، در خصوص روابط راهبردی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه به صراحت از همکاری عمیق با روسیه، فراتر از همکاریهای نظامی مقطعی سخن گفت. او توضیح داد: «نباید بازتابی منفی از روابط ایران و روسیه در منطقه شکل بگیرد. بعد امنیتی و همکاریهای نظامی ایران و روسیه در یک مقطعی قابل قبول است اما باید از این فراتر برویم و به سمت سیاست همسایگی پایدار برسیم. همکاری ما و روسیه باید در منطقه آسیای مرکزی، قفقاز و افغانستان تعمیم پیدا کند. مهم است که دیگران در منطقه ما چه میکنند، امریکاییها در آسیای مرکزی چه میکنند؛ امریکاییها در قفقاز چه میکنند؛ اما آنچه مهمتر [از آن] این است که ما و روسیه در این منطقه چه میکنیم.»
به نظر میرسد که بیگدلی دیپلوماتی است که حالا تلاش میکند تا همگرایی منطقهای و استراتژیک ایران و روسیه را در افغانستان، با رویکردی هماهنگ نسبت به طالبان، تمرین کند.