محمد امیر رانا، تحلیلگر امنیتی در مقالهاش نوشت که رژیم طالبان در کابل به فشارهای پاکستان برای جلوگیری از استفاده گروههای تروریستی از خاک افغانستان پاسخ نداده است.
او افزود فشارهای اقتصادی و دیپلوماتیک نیز نتوانسته است طالبان را وادار به تمکین به خواستهای پاکستان کند.
به گفته رانا، طالبان در واکنش به فشارهای پاکستان، برای میانجیگری میان اسلامآباد و تحریک طالبان پاکستانی ابراز آمادگی کردهاند، در حالی که این رویکرد خطرات جدی به امنیت ملی و انسجام ملی پاکستان وارد میکند.
او نوشت: «تلاشهای دیپلوماتیک پاکستان نیز ناکام مانده و فاصله رو به رشد میان انتظارات این کشور و مواضع انعطافناپذیر طالبان در مسائل امنیتی، جیوپولیتیک و اقتصادی را نشان داده است.»
به نوشته این تحلیلگر امنیتی، این امر اعتبار پاکستان را به ویژه در مورد توانایی این کشور برای اعمال نفوذ بر طالبان در مسائلی مانند حق دسترسی زنان افغانستان به آموزش و اشتغال، کاهش داده است.
در این مقاله با انتقاد از سیاست پاکستان گفته شده که این کشور هنوز ابزارهای دیپلوماتیک مفید و دیپلوماتهای ماهری را شناسایی نکرده است که بتوانند فاصله رو به رشد میان دو کشور را پر کنند. این کشور تنها در حال جابهجایی افرادی است که هنوز نتوانستهاند به نتایج دیپلوماتیک مورد نظر این کشور دست یابند.
پاکستان به تازگی صادق خان را بار دیگر به عنوان نماینده خود برای افغانستان تعیین کرده است.
نویسنده از کاهش نفوذ پاکستان بر طالبان سخن گفته و نوشته است که این موضوع، به نوبه خود، موجب افزایش قدرت چانهزنی طالبان در برابر پاکستان، بهویژه در زمینه امنیت شده است.
این تحلیلگر با اشاره به افزایش حملات تروریستی در پاکستان نوشت که بدون همکاری طالبان افغان، مقابله با تروریسم و شورش در بلوچستان و فعالیت تحریک طالبان در خیبرپختونخوا به طور فزایندهای دشوارتر میشود.
او افزود که استفاده شورشیان بلوچ از خاک افغانستان وضعیت امنیتی در بلوچستان را پیچیدهتر کرده است. در حالی که عوامل دیگری نیز در بیثباتی در خیبرپختونخوا و بلوچستان نقش دارند، اما افغانستان و طالبان افغان در این بیثباتی برجسته است.
به باور نویسنده، عملیاتهای نظامی، چه در مقیاس کوچک و چه بزرگ، بدون بازنگری جامع در سیاست کنونی پاکستان در قبال افغانستان احتمالاً بیاثر خواهند بود.
نویسنده با اشاره به روابط طالبان با همسایگان آسیای مرکزی، روسیه و چین گفت که این روابط قدرت چانهزنی طالبان در برابر پاکستان را افزایش داده و سبب شده رهبری طالبان موضع خود را در برابر پاکستان تقویت کند.
نویسنده گفته که طالبان به منظور متوازن کردن روابط خود با پاکستان به پروژههای بزرگ اقتصادی منطقهای روی آورده و در صدد بازسازی روابط خود با هند است. با این حال، منابع قدرت و اعتماد آنها روسیه و چین است، دو کشوری که هر دو به دنبال مقابله با نفوذ امریکا در منطقه و بهدست آوردن همکاری طالبان برای مقابله با گروههای تروریستی خصم این دو کشور اند.
نویسنده پیشنهاد کرده که استراتژیستهای پاکستان نفوذ افغانستان بر پروژههای توسعهای اقتصادی منطقهای را کاهش دهند، به ویژه اینکه مقصد نهایی پروژهها افغانستان نیست.
محمد امیر رانا نوشت دیپلوماسی موثر با افغانستان امری حیاتی است، اما این نیاز به رویکردی جدید دارد و تنها جابهجایی چهرهها کارساز نخواهد بود. دیپلوماسی قوی نیازمند اهداف سیاسی قوی است.
