نماینده روسیه در امور سازمانهای بینالمللی در ویانا میگوید این کشور در «شرایط سخت» که بشار اسد از قدرت کنار رفت، در کنار او ایستاد. میخائیل اولیانوف گفت: مسکو به دوستانش «خیانت» نمیکند و این تفاوت بین روسیه و امریکا است.
تاس، خبرگزاری دولتی روسیه شامگاه یکشنبه ۱۸ قوس به نقل از کرملین گزارش داد که بشار اسد، رئیسجمهور پیشین سوریه و خانوادهاش وارد روسیه شدهاند. این خبرگزاری نوشت که مسکو «به دلایل بشردوستانه» به اسد پناهندگی داده است.
یک منبع در دفتر رئیسجمهور روسیه به تاس گفت: «بشار اسد، رئیسجمهور پیشین سوریه، در مسکو است و در روسیه پناهنده شده است.»
منبع افزود: «اسد و اعضای خانوادهاش وارد مسکو شدند. روسیه بر اساس ملاحظات بشردوستانه به آنها پناهندگی داده است.»
جی-زی، رپر و کارآفرین مشهور که نام واقعی او شاون کارتر است، در یک دادخواست به همراه شان "دیدی" کومبز به تجاوز به یک دختر ۱۳ ساله در سال ۲۰۰۰ متهم شد. جی-زی، که سال ۲۰۰۸ با بیانسه ازدواج کرده است، این اتهامات را «تلاش برای اخاذی» توصیف کرد.
دادخواست این شکایت در پرونده شان «دیدی» کمبز، رپر امریکایی متهم به قاچاق جنسی در دادگاهی فدرال در نیویارک ثبت شده است.
نمایندگان حقوقی کمبز هم در بیانیهای، این شکایتها را «حقههای بیشرمانه تبلیغاتی» توصیف کردند، که هدفشان گرفتن پول از سلبریتیهایی است که از پخش دروغ در مورد خود میترسند.
رئیسجمهور منتخب امریکا در گفتوگو با انبیسی نیوز گفت که خواهان پایان جنگ در غزه است، اما اسرائیل باید در غزه به پیروزی دست یابد. دونالد ترامپ درباره گروگانهای اسرائیلی در نزد حماس گفت که احتمالا «بسیاری از گروگانها» زنده نباشند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب امریکا روز یکشنبه در پاسخ به پرسشی درباره ۹۶ گروگان اسرائیلی در نزد حماس گفت: «من به واقعیت که متاسفانه تعداد زیادی از آنها هنوز زندهاند، اعتقاد زیادی ندارم.»
او گفت: «تعداد گروگانها بسیار کمتر از آن چیزی است که مردم فکر میکنند.»
پس از آغاز نبرد میان حماس و اسرائیل در ۷ اکتوبر سال گذشته، ۲۵۱ نفر به شمول شهروندان اسرائیلی و امریکایی از سوی حماس گروگان گرفته شد، اما شماری از آنان در جریان یکسال گذشته کشته شدند.
پیشتر ترامپ به حماس هشدار داده بود که گروگانهای اسرائیلی و امریکایی را تا ۲۰ جنوری ۲۰۲۵ آزاد کند. او در پیامی تهدیدآمیز خطاب به حماس گفت اگر تا زمان موعود گروگانها آزاد نشوند، «جهنم به پا خواهد شد.»
ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا نخستوزیر اسرائیل را برای پایان دادن جنگ در غزه تحت فشار قرار خواهد گرفت، گفت: «بله، حتما».
با اینحال رئیسجمهور منتخب امریکا تصریح کرد که «میخواهم او [بنیامین نتانیاهو] به جنگ پایان دهد، اما او باید یک پیروزی داشته باشد.»
رئیسجمهور منتخب امریکا روز یکشنبه از رئیسجمهور روسیه خواست تا برای دستیابی به آتشبس فوری با اوکراین اقدام کند. دونالد ترامپ همچنین گفت در صورت لزوم، آماده کاهش کمکهای نظامی به اوکراین و خروج امریکا از ناتو است.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروت سوشیال نوشت که آتشبس میان روسیه و اوکراین باید فورا برقرار شود و مذاکرات باید آغاز شود. او گفت چین می تواند با میانجی گری به پایان جنگ میان این دو کشور کمک کند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین با تکرار پیام دیرینه مسکو مبنی بر اینکه آماده مذاکره با اوکراین است، به پست ترامپ پاسخ داد. پسکوف به فرمان زلنسکی در اکتبر ۲۰۲۲ اشاره کرد که به طور رسمی چشمانداز هرگونه مذاکره را تا زمانیکه پوتین رهبر روسیه بود، «غیر ممکن» اعلام کرد.
این فرمان پس از آن صادر شد که پوتین چهار منطقه اوکراین را بخشی از روسیه اعلام کرد، اقدامی که کییف و غرب آن را نقض آشکار حاکمیت اوکراین دانستهاند.
با اینحال، زلنسکی گفتوگوهای اخیر خود را با ترامپ در پاریس را «سازنده» توصیف کرد، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد. او در پستی در تلگرام هشدار داد که اوکراین به صلحی عادلانه و قوی نیاز دارد که روسها نتوانند آنرا نقض کنند.
کشورهای غربی بیم آن دارند که یک توافق سریع ممکن است پیامدهای زیانباری را برای اوکراین به همراه داشته باشد و به روسیه اجازه دهد تا پس از تقویت قدرت نظامی خود، جنگ را دوباره از سر بگیرد.
خروج از ناتو
ترامپ در مصاحبه با انبیسی نیوز مجددا به متحدان ناتو هشدار داد که حضور ایالات متحده در ائتلاف نظامی غربی (ناتو) تضمین شده نیست.
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا احتمال خروج از ناتو را بررسی خواهد کرد یا خیر، گفت: «اگر آنها [اعضای ناتو] مخارج شان را میپردازند و اگر با ما منصفانه رفتار میکنند، پاسخ این است که من در ناتو میمانم.»
او در پاسخ به این پرسش که درصورت عدم پرداخت هزینههای نظامی، آیا قصد دارد ایالات متحده را از این اتحاد خارج کند، گفت: «مطمئنا. بله، قطعا.»
ترامپ مدتهاست شکایت میکند که کشورهای اروپایی و کانادا عضو ناتو مدتهاست هزینههای نظامی خود در چارچوب ناتو افزایش نمیدهند و امریکا به طور غیرمنصفانه هزینه های این ایتلاف نظامی را میپردازد.
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا اوکراین باید برای کاهش احتمالی کمکهای امریکا در دوره دوم ریاستجمهوری اش آماده شود، گفت: «احتمالا»
برخی تحلیلگران باور دارند که ترامپ از تهدید مانند خروج از ناتو چون شگردی برای گرفتن امتیاز بیشتر از متحدان غربی استفاده میکند.
روزنامه نیویارک تایمز روز یکشنبه گزارش داد که ایالات متحده از طریق ترکیه با گروههای شورشی در سوریه که رژیم بشار اسد را سرنگون کردند، در تماس بوده است. به نوشته این روزنامه، واشنگتن در حال بررسی میزان تعامل مستقیم با این گروهها در آینده است.
مقامات امریکایی گفتهاند که از زمانی که این گروهها دمشق را تصرف کردند، بایدن و مشاورانش در حال بحث و بررسی ارتباط مستقیم با این گروهها استند.
ایالات متحده هفته گذشته پس از حملات گسترده این گروهها، از طریق ترکیه پیامهایی به آنها منتقل کرده است. یکی از مقامات به این روزنامه گفت که پیامهای اولیه به این گروهها این بود که «چه کاری نباید انجام دهند.» ایالات متحده از گروههای مخالف اسد خواسته است که از همکاری با داعش اجتناب کنند.
مقامات امریکایی و ترکی گفتند که گروههای مخالف اسد از طریق ترکیه به امریکا پاسخ دادند و اطمینان دادند که هیچ قصدی برای سهیمسازی داعش در حرکت خود ندارند.
بایدن روز یکشنبه اعلام کرد که ایالات متحده به هیچ وجه به داعش اجازه نخواهد داد که از خلاء قدرت پس از سقوط اسد بهرهبرداری کند. او با این که پیامهای شورشیان را مثبت خواند اما گفت واشنگتن رفتار شورشیان را به دقت زیرنظر دارد.
گروههای شورشی در سوریه در گذشته با داعش و القاعده همکاری داشتهاند. اکنون ایالات متحده ارزیابی میکند که آیا این گروهها آمادهاند روشهای خود را تغییر دهند تا نگرانیهای ایالات متحده و متحدانش در منطقه را درباره وابستگیهای تروریستی خود برطرف کنند یا خیر.
هیئت تحریر شام، پیشتر به عنوان شاخهای از القاعده شناخته میشد و در دوران ریاستجمهوری ترامپ به عنوان یک سازمان تروریستی معرفی شد. اما این گروه سالها پیش از القاعده جدا شد و با القاعده و داعش درگیر شد.
این گروه گفته است که نسبت به گذشته تغییر کرده و خود را یک گروه سوری میداند.
نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده و مقامات ارشد حکومت بایدن همچنان در حال ارزیابی تحریر شام و رهبر آن، ابو محمد الجولانی، اند که در پی کسب مشروعیت و رابطهای بهتر با جهان خارج بوده و اقداماتی را برای کاهش نگرانیها درباره نیات و وابستگیهای گذشته خود انجام داده اند.
در واکنشهای گسترده جهانی به تسلط شورشیان بر سوریه، امریکا، اتحادیه اروپا و اسرائیل از سقوط حکومت بشار اسد ابراز خرسندی کردند. جمهوری اسلامی خواهان تداوم رابطه با سوریه پسا اسد شد و برخی از همسایگان سوریه هم بر پرهیز از هرج و مرج تاکید کردند.
بنیامین نتانیاهو گفت که سقوط اسد «نتیجه مستقیم حملات ما علیه جمهوری اسلامی و حزبالله است.»
او تاکید کرد که «اجازه نخواهیم داد هیچ نیروی متخاصمی در مرزهای ما مستقر شود.»
ساعاتی پیش از این سخنان ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروهای خود را در منطقه حائل تحت نظارت سازمان ملل متحد با سوریه و در تعدادی از نقاط لازم برای دفاع با توجه به آخرین رویدادها در این کشور عربی مستقر کرده است.
در همین حال وزیر دفاع اسرائیل گفت که او و بنیامین نتانیاهو به ارتش اسرائیل دستور دادند تا با کنترل منطقه حائل و نقاط استراتژیک، از برقراری امنیت در شهرکهای اسرائیلی اطمینان حاصل کند.
اتحادیه اروپا: پایان دیکتاتوری اسد یک تحول مثبت است
در ادامه واکنشهای مقامهای غربی، مایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در حساب ایکس خود «پایان دیکتاتوری اسد» را «یک تحول مثبت و مورد انتظار» خواند.
او همچنین سقوط اسد را بیانگر ضعیف شدن روسیه و ایران به عنوان حامیان او دانست.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرد که این اتحادیه با «همه شرکای سازنده در سوریه و منطقه کار خواهد کرد».
در همین حال امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه، با استقبال از سقوط حکومت بشار اسد و ادای احترام به مردم سوریه گفت:«سرانجام دولت وحشی سقوط کرد.»
او تاکید کرد که فرانسه به امنیت خاورمیانه متعهد خواهد ماند.
اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، از سقوط بشار اسد، به عنوان «خبر خوب» استقبال کرد و افزود که او «به طرز وحشیانهای» مردم خود را سرکوب و کشتار کرد.
دنیل شاپیرو، مقام وزارت دفاع امریکا، نیز ضمن استقبال از سقوط اسد خواستار حفاظت از غیرنظامیان، بهویژه اقلیتها، احترام به قوانین بینالمللی و تلاش برای ایجاد سیاستی فراگیر در سوریه شد.
در همین حال وزیران دفاع ترکیه و امریکا طی تماس تلفنی درباره تحولات سوریه گفتوگو کردند.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، کشور حامی مخالفان اسد، گفت:«ترکیه برای وحدت ملی، حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه اهمیت زیادی قائل است.»
او همچنین از «رویکرد سازنده ایران» در قبال بحران سوریه قدردانی کرد.
واکنش روسیه و جمهوری اسلامی
وزارت خارجه روسیه نیز اعلام کرد که بشار اسد پس از گفتوگو با طرفهای درگیری از ریاستجمهوری استعفا داده است. در این بیانیه اعلام شده که روسیه در این مذاکرات شرکت نداشته است.
روسیه همچنین اعلام کرد که نیروهایش در پایگاههای خود در سوریه به حالت آمادهباش هستند اما هیچ تهدید فوری علیه آنها وجود ندارد.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز بدون اشاره مستقیم به سقوط حکومت بشار اسد، تنها به «تحولات سوریه» پرداخت و بر ادامه روابط دو کشور «بر اساس علائق و منافع مشترک و عمل به تعهدات حقوقی بینالمللی» تاکید کرد.
در این اطلاعیه تاکید شده است:«تعیین سرنوشت و تصمیمگیری در مورد آینده سوریه تنها بر عهده مردم این کشور، بدون مداخله مخرب یا تحمیل خارجی است.»
وزارت خارجه چین نیز اعلام کرد که اوضاع سوریه را زیر نظر دارد و امیدوار است که ثبات به سرعت برقرار شود.
مقامهای کشورهای عربی از جمله پادشاه اردن و وزارت خارجه قطر خواستار انتقال صلح آمیز قدرت و جلوگیری از هرج و مرج در سوریه شدهاند.
در همین حال یک مقام عربستان سعودی به رویترز گفت که این کشور امیدوار است روندهای مثبتی مانند حفاظت از نهادهای دولتی و حمایت از اقلیتها در سوریه ادامه یابد.
همچنین دولت عراق در بیانیهای اعلام کرد که هرگونه دخالت در امور داخلی سوریه یا حمایت از یک طرف علیه طرف دیگر، تنها به تشدید درگیریها و تفرقه منجر خواهد شد.