ولادیمیر پوتین و امامعلی رحمان، روسای جمهور روسیه و تاجیکستان روز سهشنبه ۴ جدی در لنینگراد دیدار میکنند. یوری اوشاکوف، دستیار رئیسجمهور روسیه گفته است که در این دیدار درباره همکاریهای فنی- نظامی و وضعیت افغانستان گفتوگو خواهد شد.
ریانووستی، خبرگزاری دولتی روسیه روز دوشنبه سوم جدی به نقل از یوری اوشاکوف گزارش داد که موضوع مهاجرت، توسعه روابط سیاسی، تجاری، اقتصادی و فرهنگی از دیگر موضوعات گفتوگوی سران روسیه و تاجیکستان است.
این دیدار در حالی انجام میشود که تاجیکستان از جنوری ۲۰۲۵، ریاست اتحادیه کشورهای مستقل مشترکالمنافع را بر عهده خواهد داشت. ریاست این اتحادیه در ۲۰۲۴ بر عهده روسیه بود.
دبیرکل کشورهای مستقل مشترکالمنافع ماه عقرب سال جاری اعلام کرد که این اتحادیه از طرح ایجاد کمربند امنیتی در اطراف افغانستان حمایت میکند. سرگئی لبدف ابراز امیدواری کرد که این طرح منجر به کاهش فعالیت گروههای تروریستی در منطقه شود.
طرح ایجاد کمربند امنیتی در اطراف افغانستان را اولین بار امامعلی رحمان در ماه میزان سال ۱۴۰۱ در نشست فوقالعاده سازمان پیمان امنیت جمعی مطرح کرد.
او در آن زمان تاکید کرد که به منظور پیشگیری از خطرات، ایجاد یک کمربند امنیتی در اطراف افغانستان ضروری است.
هرچند برخی از کشورهای منطقه با طالبان روابط اقتصادی و دیپلوماتیک دارند، اما هیچ یک طالبان را به رسمیت نمیشناسد و همچنان نگران گسترش افراطگراییاند.
وزارت صحت عامه طالبان اعلام کرد کارزار سهروزه واکسیناسیون فلج اطفال روز دوشنبه در برخی ولایات آغاز و حدود ۵ میلیون کودک واکسین خواهند شد. پیش از این بهدلیل نگرانی از امنیت هبتالله، این کارزار در قندهار تعلیق شده بود.
وزارت صحت عامه طالبان روز دوشنبه با نشر خبرنامهای گفت که در این کمپاین ۴.۸ میلیون کودک در کابل، قندهار، هلمند، ارزگان، زابل و ولایات شرقی افغانستان به شمول هرات واکسین میشوند.
بر اساس گزارشها، چندی پیش کارزار واکسیناسیون فلج اطفال در ولایت قندهار به منظور حفظ امنیت ملا هبتالله، رهبر طالبان ممنوع شد. طالبان هراس داشت که مکان بودوباش رهبر شان در این ولایت فاش شود.
به گفته منابع، ماه گذشته کارزار جدیدی تحت نام «خدمات اطلاع رسانی» برای واکسیناسیون فلج اطفال از سوی یونیسف راهاندازی شد، اما بعدا واکسیناتورها از رفتن خانه بهخانه منع شدند.
طالبان با ارائه طرح بدیلی دستور داد تا واکسیناتورها برای اطلاعرسانی میبایست مساجد، روستاها یا منازل بزرگان منطقه را به عنوان مرکز واکسیناسیون انتخاب کنند.
همچنین یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت که قبلا کارزارهای آگاهیدهی عمومی از سوی رادیوهای محلی در ولایات مختلف با حمایت مالی یونیسف انجام میشد، اما این اقدام نیز از سوی طالبان ممنوع شده است.
به گفته منابع، بودجهای که برای این اطلاعیهها به رادیوها داده میشد، اکنون به امامان مساجد برای اطلاع دهی عمومی داده میشود.
سازمان بهداشت جهانی در تازهترین گزارش خود گفته است که در سال جاری ۲۵ مورد فلج اطفال در افغانستان ثبت شده است که بیشتر آنها در ولایت ننگرهار و سه مورد آخر در قندهار بوده است.
هرچند در سالهای اخیر فلج اطفال در بسیاری از کشورها ریشهکن شده است، اما افغانستان و پاکستان همچنان مناطق خطرناک برای این بیماری قلمداد میشوند.
معاون سابق اتحادیه اروپا در افغانستان با اشاره به بدبینی رهبر طالبان به روابط شبکه حقانی، دست داشتن اطرافیان هبتالله در ترور خلیل حقانی را بعید نمیداند. مایکل سمپل گفت ترور او ضربه سختی به شبکه حقانی زده و طالبان نهایتا به جان هم میافتند.
خلیلالرحمان حقانی روز چهارشنبه، ۱۱ دسامبر در یک حمله انتحاری در داخل وزارت مهاجرین طالبان کشته شد. داعش مسئولیت ترور حقانی را بر عهده گرفت. اما، از همان آغاز گمانهزنیهایی درباره دست داشتن جناح قندهاری طالبان در ترور حقانی وجود داشته است.
خانواده حقانی دست داشتن افرادی در گروه طالبان در ترور خلیل حقانی را رد کرده است. اعضای این خانواده بر وحدت طالبان و اطاعت خانواده حقانی از هبتالله آخندزاده پافشاری کردند. اظهارات آنها برای رد شایعه اختلافات یا دست داشتن افراد نزدیک به هبتالله در این ترور، ابراز شد.
مایکل سمپل، معاون پیشین فرستاده اتحادیه اروپا برای افغانستان روز دوشنبه به برنامه دیدگاه افغانستان اینترنشنال گفت که هبتالله بهطور خاص از تماسهای شبکه حقانی با گروههای مخالف طالبان و قدرتهای خارجی نگران است.
او افزود: «خلیل حقانی در مقایسه با دیگر مقامات طالبان در این زمینه فعالتر بود، زیرا او شخصیتی سیاسی و اجتماعی داشت.»
سمپل گفت که خلیل حقانی با جبهه مخالف طالبان و برخی قدرتهای خارجی ارتباط داشت. به گفته او، هرچند شبکه حقانی، بهویژه سراجالدین حقانی، تلاش کردهاند رهبر طالبان را قانع کنند که همسو و متحد اند، اما هبتالله نسبت به آنها شک و تردید دارد.
او تاکید کرد که خلیل حقانی با اشاره سراجالدین تماسهایی داشت که از دید ملا هبتالله «غیرمشروع» به نظر میرسید.
سپمل یادآور شد که خلیل حقانی نخستین وزیر مهاجرین طالبان نیست که کشته شده است. در دوره اول حاکمیت طالبان نیز ملا عبدالرقیب، وزیر مهاجرین، به دلیل تماسهای خارجی کشته شد.
این دیپلومات سابق گفت که احتمال دارد انتحارکننده در گذشته عضو داعش بوده باشد، اما او با حمایت جناح قندهار موفق به ترور حقانی شد.
سمپل تصریح کرد که از دست دادن خلیل حقانی ضربهای جدی به شبکه حقانی وارد کرده است. او توضیح داد که خلیل حقانی از بازماندگان جلالالدین حقانی بود که نقش عمدهای در دیپلوماسی این شبکه داشت.
وی همچنین به نقش انس حقانی اشاره کرد و گفت که او پس از آزادی از زندان در عرصه دیپلوماسی فعال شده، اما بهدلیل تفاوتهای نسلی، هرگز اعتبار و جایگاه خلیل حقانی را نداشته است.
سمپل بر این باور است که شبکه حقانی درگیر یک «مسابقه سرنوشتساز» در درون طالبان است. او گفت: «شبکه حقانی تلاش میکند طالبان ناراضی را به خود جذب کند، اما بسیاری از این افراد با تردید به توانایی سراجالدین حقانی نگاه میکنند؛ چراکه وقتی او نمیتواند امنیت نزدیکان خود را تامین کند، چگونه میتواند از دیگران در برابر جناح قندهاری محافظت کند.»
این دیپلومات پیشین اروپایی افزود که شبکه حقانی مجبور است به اقدامات جناح قندهار واکنش نشان دهد، در غیر این صورت بیشتر تضعیف خواهد شد. بااینحال، سمپل معتقد است که شبکه حقانی میداند که رویارویی مستقیم و اعلامشده با جناح قندهار به سود آنها تمام نخواهد شد.
به گفته سمپل، سراجالدین حقانی تلاش کرده است که بهعنوان یک بغاوتگر در میان طالبان شناخته نشود، اما انتقادهایش نشان داده که او از جمله کسانی نیست که فقط «بله» بگویند.
او در پایان گفت: «حفظ وحدت در صفوف طالبان بسیار دشوار شده است. در نهایت، جناحهای مختلف طالبان برای انحصار قدرت به جان یکدیگر خواهند افتاد.»
تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان در اعلامیهای پروژه نصب فرستنده برای رادیو ملی و رادیو صدای شریعت را در کابل و ولایات به داوطلبی گذاشت. در همین حال، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان تلویزیون ملی را به رادیو صدای شریعت تغییر میدهد.
تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان روز دوشنبه در شبکه اکس اعلام کرد که پروژه نصب فرستنده برای رادیو ملی و رادیو صدای شریعت شامل نصب فرستندههای رادیویی موج کوتاه در مرکز کابل و ولایات است.
منابعی به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان برنامههای رادیویی خود را تقویت میکند و تلویزیون ملی را در مرکز و ولایتها به ایستگاههای رادیویی تبدیل میکند.
طالبان قرارداد نصب فرستنده رادیو صدای شریعت در ولایات و مرکز را درحالی به داوطلبی گذاشته است که این گروه اخیرا نشرات تصویری در شماری از رسانههای محلی قندهار، هلمند، ارزگان و زابل را ممنوع اعلام کرده است.
پیشتر برخی از کارمندان تلویزیون ملی به افغانستان اینترنشنال گفتند که قاری یوسف احمدی، رئیس تلویزیون ملی طالبان در نشستی گفت که ملا هبتالله، نشرات تصویری تلویزیون ملی را مسدود میکند.
قاری احمدی در این نشست گفت فشار زیادی از سوی رهبر طالبان برای مسدود کردن نشرات رسانههای تصویری در افغانستان وجود دارد که بایستی از تلویزیون ملی کابل آغاز شود.
او در این نشست گفت پس از توقف نشرات تصویری این رسانه، این تلویزیون به رادیو صدای شریعت تبدیل خواهد شد.
بزرگان کوچی به افغانستان اینترنشنال گفتند وزیر عدلیه طالبان دستور حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین را در مورد اسکان مجدد آنان در مناطقی در لوگر نمیپذیرد. کوچیها از بازداشت خودسرانه چهار بزرگ قومی خود توسط وزیر عدلیه طالبان نیز انتقاد کردند.
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان در سال ۱۳۸۹ به والی لوگر دستور داده بود تا برای اسکان مجدد کوچیها در این ولایت، زمینهای تعیین شده از سوی کمیسیون را به کوچیها محول کند.
کرزی در یک دستور دیگر به اداره اراضی لوگر، زمینهای موجود در دشت خوشی ولسوالی خوشی را به کوچیها توزیع کرد.
برخی از سران کوچیهای ساکن در لوگر میگویند که علاوه بر حکومت کرزی، در زمان حکومت صبغتالله مجددی نیز همین دستور درباره اسکان شان صادر شده بود.
صبغتالله مجددی در دوره حاکمیت کوتاه دوماههاش دستور داده بود تا به کوچیهای که از تبعید برگشتهاند باید زمین داده شود تا در لوگر زندگی کنند.
با اینحال سران کوچیها میگویند دو روز پیش به دستور عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه این گروه، چهار تن از سران شان را هر یک سخی قاسمخیل، نظرگل صدیقخیل، برهان صفیخیل و موکلخان کتیخیل را در لوگر بازداشت شدند.
یکی از بزرگان قومی کوچیها به افغانستان اینترنشنال گفت: «وزیر عدلیه طالبان با کوچیها مشکل شخصی دارد، دادگاه در دست عبدالحکیم شرعی است و قاضی نیز مطابق خواست او تصمیم میگیرد و هیچکس مدارک ما را نمیپذیرد، ما بهکجا رویم.»
او میافزاید که تمام اسناد را در دست دارد و چندین بار به وزارت عدلیه در میان گذاشته است، اما مقامهای طالبان از پذیرش آن سرباز میزنند و میخواهند به روشهای مختلف بر آنها فشار بیاورند.
بزرگان کوچیها از هبتالله، رهبر طالبان میخواهند که محکمه مستقلی تشکیل دهد تا اسناد زمینهای کوچیها به تفصیل بررسی شود.
پیش از این منابع در کابل به بخش پشتوی افغانستان اینترنشنال گفتند که وزیر عدلیه طالبان یک زندان خصوصی در ساختمان وزارت عدلیه ساخته است.
این منابع میگویند که طالبان حیدرجان نعیمزوی، نماینده پیشین کوچیها در پارلمان را برای چند روز در زندان خصوصیاش زندانی کرده بود.
وزارت عدلیه طالبان با انتشار خبرنامهای اعتراف کرد که حیدرجان نعیمزوی به اتهام غصب زمین در بگرامی کابل بازداشت شده است.
طالبان روز دوشنبه در بیانیهای سخنان خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، درباره سلطان محمود غزنوی را «گستاخانه» توصیف کرد. حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، اظهارات آصف را «غیرمسئولانه» خوانده و آن را ناشی از «بیاطلاعی وی از حقایق تاریخی» دانست.
خواجه آصف روز اول جدی در یک گفتوگوی تلویزیونی، سلطان محمود غزنوی، از سلاطین دودمان غزنوی را «دزد و غارتگر» توصیف کرده و گفته بود که غزنوی همچون یک دزد برای غارت به هند - که پاکستان بخشی از آن بود - حمله میکرد و با اموال بازمیگشت.
معاون سخنگوی طالبان در واکنش به این اظهارات، در بیانیهای اعلام کرد: «تاریخ گواه است که سلطان محمود غزنوی برای نجات و آزادی ملتهای مظلوم، بهویژه مسلمانان، به هند و مناطق دیگر لشکرکشی میکرد و او افتخاری برای امت مسلمان است.»
او افزود: «اینکه یک مقام ارشد مانند وزیر دفاع پاکستان تا این اندازه از حقایق تاریخی بیخبر باشد، جای تاسف عمیق دارد.»
در این بیانیه همچنین تاکید شده که موشکهای دفاعی پاکستان به نام سلطان محمود غزنوی نامگذاری شدهاند.
در ادامه بیانیه آمده است: «اگرچه سلطان محمود غزنوی در اصل یک مسلمان افغان بود، اما بهواسطه مسئولیت ایمانی خود، همواره با ملتهای مظلوم و تحت ستم منطقه همدردی و همکاری میکرد و دفاع از جان و مال آنان را وظیفه خود میدانست. این روحیه چیزی است که حتی در تصور خواجه آصف و امثال او نمیگنجد.»
خواجه آصف گفته بود که محمود غزنوی «در پاکستان او را به جای مهاجم، به عنوان یک قهرمان معرفی کردهاند، اما من او را قهرمان نمیدانم.»
وزیر دفاع پاکستان افزود که معرفی محمود غزنوی به عنوان یک قهرمان درست نیست، «او همانند یک دزد برای غارت به اینجا (هند) میآمد و با کالا بر میگشت.»
خواجه آصف یک چهره شناخته شده و برخاسته از یک خانواده سیاسی در پاکستان است. اظهارات او برخلاف سیاست رسمی این کشور است. زیرا، در کتابهای درسی پاکستان، محمود غزنوی به عنوان یک چهره مثبت و قهرمان معرفی شده است. به همین دلیل، برخی سلاحهای پاکستانی، از جمله موشک بالستیک کوتاه برد این کشور به نام غزنوی است.
محمود غزنوی (۹۷۱-۱۰۳۰ میلادی) یکی از مشهورترین سلاطین دودمان غزنوی و از چهرههای برجسته تاریخ اسلام و افغانستان قدیم است که بارها به هند حمله کرده بود.
