علیرضا بیکدلی، سرپرست سفارت ایران در کابل با سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان دیدار کرد. در این دیدار بر تقویت روابط جمهوری اسلامی با طالبان و افزایش همکاریها میان افغانستان و ایران تاکید شده است.
وزارت داخله طالبان روز دوشنبه، ۱۷ جدی در خبری به نقل از سرپرست سفارت ایران در کابل، نوشت: «ما کشورهای مسلمان و همسایه هستیم. هر دو کشور دارای نظام اسلامیاند که بهطور طبیعی روابط ما را تقویت میکند.»
در همین حال، سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل در یادداشتی که در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرد، اعلام کرد که در این دیدار بر تقویت روابط دوجانبه، گسترش همکاریها و پیوندهای میان وزارتخانههای افغانستان و ایران تاکید شده است.
هرچند جمهوری اسلامی ایران همچنان طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما روابط دیپلوماتیک و اقتصادی نزدیکی با این گروه برقرار کرده است.
در یک پیام صوتی که منتشر شده سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان بر اهمیت همزمان آموزش دینی و مدرن تاکید میکند. او با انتقاد از رفتارهای افراطی برخی افراد در جامعه گفت که این تندرویها موجب شده دل مردم از دین "سیاه" شود.
حقانی در این پیام از فرد خاصی نام نمیبرد اما میگوید: «متاسفانه برخی افراد عمدا با سختگیری و تندروی در رفتارهایشان، تلاش میکنند تصویر دین و مدارس دینی را مخدوش کنند.»
او در ادامه تاکید میکند که دین و دنیا به هم پیوستهاند و آموزش علوم مدرن و دینی مکمل یکدیگرند.
او در بخشی از سخنانش میگوید: «هیچگونه تضادی میان این دو حوزه وجود ندارد و هر دو برای ساختن جامعهای متوازن و پیشرفته ضروری هستند.»
این اظهارات در شرایطی بیان میشود که برخی از سیاستها و اقدامات طالبان در افغانستان، به ویژه در حوزه محدودیتهای اجتماعی و آموزشی برای زنان، با انتقادات گسترده داخلی و بینالمللی مواجه شده است.
موجودیت اختلافات میان رهبران گروه طالبان یکی از چالشهای درونی این گروه به شمار میرود.
گفته میشود این اختلافات عمدتا بر سر مسائل ایدئولوژیک، نحوه اداره کشور، تقسیم قدرت و منابع و رویکرد به تعامل با جامعه جهانی شکل گرفتهاند.
برخی از رهبران طالبان، به ویژه جناح مرتبط با سراجالدین حقانی به نظر میرسد رویکرد تعاملجویانهتر با جهان را ترجیح میدهد، در حالی که جناح نزدیک به ملا هبتالله بر سیاستهای سختگیرانهتر و تفسیرهای شدید از شریعت اسلامی اصرار دارد.
روزنامه جمهوری اسلامی ایران در یادداشتی با عنوان "امتیاز یکطرفه به باجخواهان" خواستار بازنگری در سیاستهای ایران نسبت به طالبان شد. این روزنامه نوشته است که "سفارت افغانستان [در تهران] را از طالبان پس بگیرید."
در سرمقاله این روزنامه که روز دوشنبه، ۱۷ جدی منتشر شد، گفته شده است که ایران باید اقداماتی از جمله بازپسگیری سفارت افغانستان در تهران، اخراج مهاجران غیرمجاز، کاهش حضور اتباع مجاز افغان به ۳ درصد و توقف تجارت با طالبان را در دستور کار قرار دهد.
در این مقاله از عدم رعایت حقوق قانونی ایران همچون حقآبه هیرمند و هریرود توسط طالبان، سرکوب فرهنگی و مذهبی شیعیان و فارسیزبانان و «حضور غیرمجاز بیش از ۱۲ میلیون» مهاجر افغان در ایران به عنوان چالشهای جدی یاد شده است.
همچنین تاکید شده که تدریس فقه جعفری در مدارس شیعهنشین افغانستان که پیشتر قانونی بوده، با تصمیم طالبان حذف شده است.
در مقاله آمده است که این اقدامات بهعنوان حداقل فشار سیاسی برای وادار کردن طالبان به پذیرش حقوق قانونی ایران و اقلیتهای داخل افغانستان میتواند موثر باشد.
روزنامه محافظهکار "جمهوری اسلامی" در سال ۱۳۵۷ تاسیس شد و افرادی همچون علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی، مدیریت آن را به عهده داشتهاند.
اسناد به دست آمده به افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که مقامات محلی دبی درخواست ویزای کاری مبین، مشهور به "جنرال مبین" فعال رسانهای طالبان را رد کردهاند. یک شرکت خدمات ویزا در دبی نیز این موضوع را تایید کرده است.
افغانستان اینترنشنال اسنادی شامل کاپی پاسپورت «جنرال مبین» را دریافت کرده است. این اسناد نشان می دهد که شماره پاسپورت او با شماره درجشده در نامه رسمی مقامات دبی مطابقت دارد.
پس از رد شدن درخواست اقامت، «جنرال مبین» از مقامات دولتی دبی خواسته تا دوباره در تصمیم خود درباره رد ویزای کاری او تجدیدنظر کنند.
او در نامهای که به زبان عربی نوشته، آورده است: «حضور محترم شما، من این درخواست را تقدیم میکنم که لطفاً در تصمیم خود برای رد درخواست ویزای کاری من بازنگری کنید.» در بخشی دیگر از نامه آمده است: «میخواهم به اطلاع شما برسانم که اخیراً از شرکت خدمات تخنیکی وفی وفی پیشنهاد شغلی دریافت کردهام. این شرکت برای من درخواست ویزا کرده بود، اما درخواست رد شده است.»
آقای مبین به دولت دبی نوشته است که «برای شما روشن است که وضعیت کار و تجارت در کشور ما، افغانستان، بسیار خراب است و امکانات شغلی و درآمد بسیار محدود است.»
او در این نامه تأکید کرده است: «پذیرفتن این درخواست از سوی شما، به من فرصت خواهد داد تا منبع درآمدی ثابت داشته باشم و برای خود و خانوادهام زندگیای با عزت و ثبات فراهم کنم.»
یکی از مسئولان یک شرکت خدمات ویزا در دبی به افغانستان اینترنشنال گفته است که هنوز مشخص نیست آیا دولت دبی درخواست اقامت یا ویزای کاری جنرال مبین را قبول و تمدید خواهد کرد یا خیر.
این چهره جنجالی حامی طالبان که اخیراً به دبی سفر کرده، تصاویری از دیدارش با سفیر طالبان در این کشور نیز منتشر کرده بود.
تاکنون مشخص نیست که دولت دبی به چه دلایلی درخواست اقامت یا ویزای کاری جنرال مبین، فعال رسانهای طالبان، را رد کرده است.
مبین در اوایل حاکمیت طالبان مدتی به عنوان سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در کابل منصوب و سپس برکنار شد. پس از آن هیچگاه متصدی موقف رسمی در اداره طالبان نبوده است.
محکمه عالی طالبان اعلام کرد که یک نفر را به اتهام ربودن یک زن در ولایت زابل در ملاءعام شلاق زده است. این محکمه در خبرنامهای نوشت که این فرد با ۳۹ ضربه شلاق و یک سال حبس تنفیذی "مجازات" شده است.
محکمه عالی طالبان در خبرنامهای اعلام کرد که حکم "مجازات" یک نفر روز یکشنبه، ۱۶ جدی از سوی محکمه ابتدایی این گروه در ولسوالی دایچوپان ولایت زابل اجرا شده است.
در این خبرنامه همچنین آمده است که حکم شلاق این فرد با حضور مقامهای محلی طالبان و باشندگان ولایت زابل به اجرا درآمده است.
طالبان مجازات با شلاق در ملاء عام را مطابق با «شریعت اسلامی» دانسته و اجرای آن را «مکلفیت شرعی» خود میخواند.
گزارشها حاکی از آن است که این گروه در سال جاری ۵۸۳ نفر را به اتهامهای مختلف پیش چشم مردم شلاق زده و شش نفر دیگر را اعدام کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران میگوید تهران برای تامین حقآبه ایران از رودخانههای مرزی و مشترک از همه ابزارها استفاده میکند. اسماعیل بقایی گفت از زمان برنامهریزی ساخت بندهای آب در افغانستان، موضوع در دستور کار پیگیری جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
به گزارش خبرگزاری ایرنا، آقای بقایی در پاسخ به پرسشی درباره سدسازیهای صورت گرفته در افغانستان گفت: «وزارت امور خارجه به عنوان متولی دیپلوماسی کشور، موضوع تامین حقابههای ایران از رودخانههای مرزی و مشترک را به عنوان یکی از دستور کارهای ثابت خود پیگیری کرده است.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران افزود که سابقه پیگیری موضوع حقآبه ایران از رودخانه مرزی هریرود به اوایل دهه ۱۳۹۰ بازمی گردد.
بقایی در کنفرانس خبری گفت: «از همان زمان که برنامهریزی برای ساخت تعدادی سد در داخل افغانستان صورت گرفت؛ موضوع در دستور کار پیگیری جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت و اعتراضهای ما در این باره نیز ثبت شد.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت که «آبهایی که از افغانستان به سمت ایران در طی هزاران یا میلیونها سال روان بوده، حقوقی را برای همه طرفهای دو سوی مرز ایجاد میکند».
آقای بقایی گفت که ایران در برخی موارد، «سند و موافقتنامه مشخص» دارد. او افزود که با استناد به حقوق بینالملل عرفی و با در نظر گرفتن «ملاحظات محیطزیست و شاید مهمتر از آنها اصل حسن همجواری»، جمهوری اسلامی انتظار دارد که طالبان این موضوع را «به صورت جدی» مدنظر داشته باشد.
به گفته بقایی، علیرضا بیگدلی، سفیر جمهوری اسلامی در کابل موضوع اختلاف در زمینه حقآبه را در دست پیگیری دارد و در تهران نیز «از همه امکاناتی که داریم برای پیگیری موضوع استفاده میکنیم».
حقآبه ایران از رودخانههای مرزی و مشترک با افغانستان بهخصوص در سالهای اخیر که جریان ساخت بند در مسیر رودخانه هلمند افزایش یافته است، به موضوع جدی و در مواردی تنشزا میان جمهوری اسلامی و حکومت پیشین افغانستان و همچنین حکومت طالبان تبدیل شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی ساخت بندهای آب از جمله بند سلما، پاشدان و بخشآباد را تهدید جدی برای مناطق پایین دست از جمله خرسان رضوی و همچنین استان سیستان و بلوچستان عنوان کردهاند.
رودخانه هیرمند یکی از منابع اصلی تأمین آب در مناطق شرقی ایران بهویژه استان سیستان و بلوچستان است. براساس معاهده ۱۳۵۱، افغانستان متعهد به تأمین سهم حقآبه ایران از رودخانه هیرمند است.