رئیس جدید دفتر برنامه جهانی غذا در آغاز ماموریت خود در ایران، بر تعهد این سازمان برای پشتیبانی از جمهوری اسلامی برای میزبانی از پناهندگان افغان تاکید کرد. مایسا الغریباوی از جمهوری اسلامی بهخاطر پذیرش میلیونها مهاجر افغان قدردانی کرده است.
به گزارش خبرگزاری مهر، رئیس جدید دفتر برنامه جهانی غذا در آغاز ماموریت خود در ایران با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه این کشور دیدار کرد.
الغریباوی با ارائه گزارشی از برنامههای این سازمان در زمینه امنیت غذایی و همچنین تشریح مشکلات و موانع فراروی این نهاد در منطقه، خواستار تداوم تعامل و همکاری جمهوری اسلامی با این نهاد جهت پیشبرد وظایفش در ایران و منطقه شد.
عراقچی نیز بر تداوم رویکرد جمهوری اسلامی در همکاری و تعامل با نهادهای مختلف وابسته به سازمان ملل از جمله برنامه جهانی غذا تاکید کرد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی مدیریت بحران انسانی به خصوص وضعیت آوارگان و مهاجران در منطقه غرب آسیا را نیازمند همکاریهای همهجانبه در عرصه منطقهای و بینالمللی به خصوص از سوی کشورهای اروپایی دانست.
رئیس جدید دفتر برنامه جهانی غذا در ایران در حالی حمایت این سازمان از جمهوری اسلامی را اعلام میکند که از حدود یک سال پیش مهاجران افغان در ایران تحت فشار فزاینده برای ترک این کشور قرار دارند.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان از بیانیه پایانی کنفرانس بینالمللی آموزش دختران در کشورهای اسلامی که در اسلامآباد برگزار شد، استقبال کرد. او آموزش دختران را یک حق مسلم و انکارناپذیر دانسته است.
رئیسجمهور پیشین افغانستان روز دوشنبه، ۲۴ جدی در شبکه کاربری اکس گفته است که تعلیم دختران، یک حق مسلم و تردیدناپذیر است و ممانعت از آن خلاف منافع ملی و مصالح علیای کشور و توجیهناپذیر است.
او همچنین گفته است که فراهمسازی زمینه تعلیم و تحصیل برای همه جوانان نه تنها امید به زندگی آبرومندانه در داخل کشور را احیا میکند، بلکه میتواند از مهاجرت اجباری مردم جلوگیری کرده و افغانستان را در مسیر ترقی، پیشرفت و خودکفایی قرار دهد.
آقای کرزی تأکید کرده است که که اتکای افغانستان به دانش و استعداد فرزندانش، راهگشای ساختن آیندهای بهتر و استوارتر برای کشور خواهد بود.
نشست بینالمللی آموزش دختران در جوامع مسلمان در اسلامآباد پایتخت پاکستان بدون حضور طالبان و با تاکید بر اهمیت آموزش دختران در کشورهای اسلامی پایان یافت. در بیانیه این نشست آمده است که آموزش زنان در کشورهای اسلامی، مورد حمایت مذهب، قانون اساسی و قوانین بینالمللی است.
در بیانیه اشارهای به ممنوعیت آموزش زنان در افغانستان تحت کنترول طالبان نشده است اما با منع آموزش زنان در کشورهای اسلامی مخالفت شده است.
اعتراضات به حضور تیم کریکت افغانستان در جام قهرمانان ۲۰۲۵، بار دیگر سیاست، حقوق بشر و ورزش را رو در روی هم قرار داده است. با وجود فراخوانها برای تحریم کریکت افغانستان بهدلیل سرکوب زنان توسط طالبان، شورای بینالمللی کریکت تصمیم گرفت افغانستان را در این رقابتها شرکت دهد.
این تصمیم اما با واکنشهای تند و گستردهای از سوی سیاستمداران و فعالان حقوق بشر همراه بوده است که بهطور خاص بر وضعیت زنان افغانستان و رژیم طالبان تأکید دارند.
در خط مقدم اعتراضها: اینبار سیاستمداران بریتانیایی
بیش از ۱۶۰ سیاستمدار بریتانیایی، از جمله شخصیتهایی از دو مجلس این کشور، با ارسال نامهای به هیئت کریکت انگلستان و ولز (ایسیبی) خواستار تحریم مسابقه تیم انگلستان مقابل افغانستان شدند. این مسابقه قرار است در بیستوششم فبروری در لاهور برگزار شود.
در نامهای که توسط تونیا آنتونیازی، نماینده حزب کارگر تنظیم شده است، وضعیت زنان افغانستان بهعنوان «آپارتاید جنسیتی» توصیف و رژیم طالبان بهطور صریح یک رژیم «دیستوپیایی» عنوان شده است.
در بخشی از این نامه آمده است: «ما انتظار داریم که تیم مردان انگلستان علیه رفتار غیرانسانی طالبان با زنان و دختران موضعگیری کند و ایسیبی مسابقه را تحریم کند تا پیام روشنی به این رژیم ارسال شود.»
این خواسته، از سوی کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، نیز حمایت شده است. آقای استارمر از شورای بینالمللی کریکت خواست به قوانین و ارزشهای خود پایبند باشد و از موقعیت خود برای حمایت از حقوق بشر استفاده کند.
موضع آیسیسی؛ تعادل یا تسامح؟
شورای بینالمللی کریکت (آیسیسی) در سال ۲۰۱۷ افغانستان را بهعنوان یکی از اعضای کامل خود پذیرفت. در حالی که افغانستان هرگز تیم ملی زنان تشکیل نداده بود. در سال ۲۰۲۰ اقداماتی برای تأسیس تیم زنان آغاز شد، اما بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، این تلاشها را بهطور کامل متوقف کرد.
این وضعیت، فشارهای جهانی را بر آیسیسی برای اتخاذ رویکردی قویتر در برابر نقض حقوق بشر در افغانستان افزایش داده است. این شورا که خود را حامی رشد ورزش در سطح جهانی میداند، همچنان تأکید دارد که ورزش را ابزاری برای تغییر اجتماعی میداند.
یکی از سخنگویان آیسیسی گفت: «ما از نفوذ خود برای تعامل با هیئت کریکت افغانستان و ایجاد فرصتهایی برای بازی زنان و مردان استفاده میکنیم.»
واکنش موافقان و مخالفان تحریم؛ آیا ورزش وسیلهای برای تغییر است؟
بحث تحریم مسابقات میان سیاستمداران، هیئتهای ورزشی و فعالان حقوق بشر، به یکی از بحثهای داغ و چالشبرانگیز تبدیل شده است. لیزا ناندی، وزیر فرهنگ بریتانیا با وجود محکوم کردن رفتار طالبان، تحریم را روشی ناکارآمد میداند.
خانم ناندی در این مورد گفته است: «تحریمهای ورزشی اغلب نتیجه معکوس دارند و ورزشکارانی که نمایندگان امید و الهام در کشورشان هستند، مجازات میشوند.»
اما در سوی دیگر، هیئت کریکت انگلستان اعلام کرده که به دلیل نقض حقوق زنان توسط طالبان، هیچ مسابقه دوجانبهای با افغانستان برگزار نخواهد کرد.
ریچارد گولد، مدیر اجرایی ایسیبی، بر این باور است که یک رویکرد هماهنگ بینالمللی میتواند تأثیر بیشتری داشته باشد. او گفت: «کریکت بهعنوان یک منبع امید برای بسیاری از افغانها شناخته میشود. انزوای بیشتر این جامعه تحت فشار، میتواند عواقب ناخواستهای داشته باشد و زمینه را برای افزایش نارضایتی و تنشها فراهم کند.»
آیا تاریخ تکرار میشود؟
این بحث یادآور تصمیم تیم انگلستان در جام جهانی ۲۰۰۳ است. زمانی که بازیکنان این تیم به رهبری ناصر حسین از بازی با زیمبابوه انصراف دادند تا علیه رژیم رابرت موگابه اعتراض کنند. در آن زمان، سیاستمداران از این اقدام حمایت کردند، اما اختیار نهایی را به بازیکنان سپردند.
امروز، شرایط پیچیدهتر به نظر میرسد. تیمهای استرالیا و انگلستان اعلام کردهاند که مسابقات دوجانبهای با افغانستان برگزار نخواهند کرد، اما همچنان در مسابقات جهانی در مقابل این تیم به میدان میروند. این مسأله نشان میدهد که سیاستهای جهانی درباره تحریمها و مشارکت در رقابتهای ورزشی به طور فزایندهای پیچیده شده است.
نقش ورزش در بحران افغانستان
برخی میپندارند که ورزش در افغانستان، به ویژه کریکت، نمادی از امید و وحدت ملی است. با این حال، محرومیت زنان از ورزش تحت قوانین سختگیرانه طالبان، وجه تاریکتری به این بازی اضافه کرده است.
فعالان حقوق زنان بر این باورند که آیسیسی با تصمیمات خود نه تنها اصول خود را زیر سؤال برده، بلکه فرصت واقعی برای تغییر اجتماعی و ارتقای وضعیت زنان را نیز از دست داده است.
چالش بزرگ: تحریم یا استفاده از ورزش برای تغییر؟
در حالی که جام قهرمانان ۲۰۲۵ (چمپیونز تروفی ۲۰۲۵) نزدیکتر میشود، پرسشی که همچنان باقی میماند این است که آیا تحریمهای ورزشی روشی مؤثر برای مقابله با نقض حقوق بشر در افغانستان است؟ یا اینکه باید از بستر ورزش بهعنوان یک ابزار دیپلوماتیک و اجتماعی برای ایجاد تغییرات بنیادین استفاده کرد؟
در نهایت، نگاه جهان به این مسابقات، تنها بر بازیهای کریکت متمرکز نیست، بلکه به پیامی است که این زمینهای سبز به سراسر جهان منتقل خواهند کرد. آیا این پیام امید و تغییر خواهد بود یا تنها تأکیدی بر انزوای بیشتر افغانستان؟
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان (اوچا) میگوید سوئیس ۲.۳ میلیون فرانک سوئيسی معادل ۲.۶ میلیون دالر امریکایی به صندوق بشردوستانه افغانستان کمک کرده است.
این دفتر روز دوشنبه، ۲۴ جدی با استقبال از این بسته کمکی کشور سوئیس، گفته است: «حمایت شما باعث ایجاد تغیرات واقعی برای مردم نیازمند در افغانستان می شود.»
اوچا در حالی از کمک ۲.۶ میلیون دالری سوئیس خبر داده است که این دفتر در ۲۹ قوس سال جاری با نشر گزارشی درباره وضعیت معیشتی و نیازهای بشردوستانه در سال ۲۰۲۵ در افغانستان، نوشت که ۲۲.۹ میلیون شهروند افغانستان در سال ۲۰۲۵ برای بقا به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
این دفتر سازمان ملل گفته بود که کمک به ۱۶.۸ میلیون افغان در سال آینده را هدف قرار داده و برای این امر به ۲.۴۲ میلیارد دالر نیاز است.
این سازمان هشدار داده بود که بهرغم ارائه کمکهای بشردوستانه در سالهای گذشته، گرسنگی در افغانستان همچنان گسترده است و تا ماه مارچ سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۴.۸ میلیون افغان با ناامنی غذایی حاد مواجه هستند.
دفتر هماهنگ کننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) گفته بود در سال ۲۰۲۵ در مجموع ۷.۸ میلیون کودک زیر پنج سال و زنان به کمکهای غذایی نیاز خواهند داشت. به گفته این سازمان از این میان ۳.۵ میلیون کودک با سوءتغذیه حاد مواجه خواهند بود و ۱.۱ میلیون زن به درمان نیاز خواهند داشت.
این درحالی است که با روی کار آمدن ترامپ در امریکا، احتمال قطع کمکهای امریکا به افغانستان نیز وجود دارد.
محمدرضا قلندر شریف، شهردار مشهد در دیدار با تسوکادا تاماکی، سفیر جاپان در ایران، خواهان کمک سازمانهای بینالمللی به مشهد بهخاطر میزبانی از مهاجران افغان شد.
او در این دیدار گفت: ««مشهد میزبان یک میلیون مهاجر به ویژه از افغانستان است و سازمان های بین المللی باید نگاه ویژهای به این شهر داشته باشند.»
خبرگزاری صدا و سیما روز یکشنبه ۲۳ جدی گزارش داد که شهردار مشهد به سفیر جاپان گفت: مهاجران از امکانات شهری استفاده میکنند و بیشترین استفاده کنندگان از خدمات شهری به ویژه حمل و نقل عمومی در مناطقی از شهر، افغانها هستند.
تسوکادا تاماکی هم به شهردار مشهد گفت: «دولت جاپان سه طرح جدید در زمینه غذا، آموزش و رفاه پناهندگان افغان تصویب کرده است.»
او همچنین افزود: جاپان یک مکتب دولتی برای پناهندگان افغان ساخته و امیدوارم این مکتب برای حمایت آموزشی از این پناهندگان کفایت کند.
پس از ورود طالبان به کابل در ماه اسد ۱۴۰۰، شمار زیادی از مردم به کشورهای دیگر از جمله ایران رفتند.
با این حال، جمهوری اسلامی ایران هر هفته هزاران مهاجر افغان را بازداشت و به افغانستان باز میگرداند.
مدیر کل تقسیمات کشوری وزارت داخله ایران ماه قوس ۱۴۰۳ گفت در طول یک سال بیش از یک و نیم میلیون افغان بدون مدرک از شهرها و روستاها بازداشت و به افغانستان اخراج شدهاند. عباس علیپور گفت که برای جلوگیری از ورود مجدد افغانها، انگشتنگاری از آنها شروع شده است.
پیشتر، فرماندار کل انتظامی جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که تا پایان سال جاری دو میلیون اتباع خارجی از ایران اخراج خواهند شد.
اداره احصائیه و معلومات طالبان اعلام کرد که از زمان آغاز توزیع تذکره الکترونیک تاکنون برای بیش از ۱۵ میلیون نفر تذکره الکترونیک صادر شده است. گفته شده نزدیک به ۹ میلیون تذکره الکترونیک از زمان روی کار آمدن اداره طالبان توزیع شده است.
بر اساس آماری که ارائه شده، تاکنون بیش از ۹ میلیون و ۶۷ هزار تذکره الکترونیک برای مردان و بیش از ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار تذکره برای زنان توزیع شده است.
اداره احصائیه و معلومات طالبان ۱۷ سرطان سال جاری اعلام کرد که مراکز توزیع تذکره الکترونیک در پاکستان، ایران و ترکیه را هم فعال خواهند کرد.
به گفته این اداره، در حال حاضر ۷۸ مرکز توزیع تذکره الکترونیک در سراسر افغانستان فعال است.
طالبان پس از به قدرت رسیدن در ماه اسد سال ۱۴۰۰ اعلام کرد که به دنبال سرشماری جمعیت افغانستان است.