عباس استانکزی، معین سیاسی وزارت امور خارجه طالبان میگوید نظامهای گذشته افغانستان بهدلیل فاصله میان دانشگاه و مدرسههای دینی سقوط کرد. استانکزی در مراسم فراغت طلبههای یک مدرسه دینی در ولایت خوست گفت افغانستان به «آموزش عصری» نیاز دارد.
خبرگزاری باختر، تحت کنترول طالبان، روز شنبه گزارش داد که عباس ستانکزی «آموزشهای عصری را نیازی همانند آموزشهای دینی» خوانده است.
طالبان از زمان تسلط بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰ دروازه مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاهها را بهروی دختران بسته است. براساس گزارش سازمان دیدهبان حقوق بشر، طالبان به روند آموزش پسران در افغانستان نیز به شدت آسیب زده است.
پیشتر، وزارت معارف طالبان اعلام کرد که ۲۱ هزار و ۲۵۷ مرکز «تعلیمات اسلامی» در سراسر کشور تأسیس شده است.
به گفته مقامات این وزارت، در این مراکز مجموعاً سه میلیون و ۶۸۷ هزار و ۲۰۰ طلبه در حال آموزشاند.
بر اساس آمار طالبان، تعداد مکاتب دولتی و خصوصی در افغانستان به ۱۸ هزار و ۳۳۷ میرسد که بهمراتب کمتر از تعداد مدارس دینی است.
وزیر دفاع امریکا در مراسم پایان کار خود در پنتاگون گفت با خروج نیروهای امریکایی از افغانستان «اتفاقات وحشتناکی در مورد حقوق زنان» افغان رخ داده است. لوید آستین که اکنون بازنشسته شده است، گفت که باید تلاشها برای بهبود وضعیت زنان افغان ادامه یابد.
لوید آستین، ۷۱ ساله، نخستین وزیر دفاع سیاهپوست امریکا، روز جمعه پایان دوره خدمت خود در وزارت دفاع را اعلام کرد. او ۴۱ سال از عمر خود را در بخش نظامی امریکا خدمت کرد.
او یک جنرال چهار ستاره و یکی از رهبران پنتاگون است که تجربه جنگی داشته است.
آستین در سال ۲۰۱۶ از ارتش بازنشسته شد، اما در سال ۲۰۲۱ از سوی جو بایدن، رئیسجمهور امریکا، به پنتاگون بازگشت و به عنوان نخستین وزیر دفاع سیاهپوست امریکا به این سمت گماشته شد.
دوره خدمت آستین با سه بحران عمده نظامی همزمان بود که شامل جنگ اوکراین، خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و جنگ در خاورمیانه میشود.
آستین در مراسمی که به مناسبت پایان دوره کاریاش در پایگاه مایر-هندرسون برگزار شده بود، گفت: «در چهار سال گذشته، ما در برابر رقبایمان ایستادیم، دشمنانمان را تضعیف کردیم، دوستانمان را تقویت کردیم و روی آینده سرمایهگذاری کردیم.»
با این حال، دوره کاری او با خروج فاجعهبار نیروهای امریکایی از افغانستان و به قدرت رسیدن طالبان همزمان بود که بهگفته منتقدان، نوعی شکست تاریخی برای امریکا محسوب میشود.
به گزارش آسوشیتدپرس، سقوط شوکآور دولت افغانستان بهدست طالبان، دوران خدمت آستین را برای همیشه تحت تأثیر قرار داده است.
خروج نیروهای امریکایی از افغانستان هنوز حس عمیقی از خیانت در میان برخی کهنهسربازان نسبت به از دست دادن افغانستان ایجاد کرده است و از موضوعاتی است که تیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب بارها از آن انتقاد کردهاند.
تصمیم بایدن برای ادامه خروج نیروها از افغانستان منجر به دو هفته آشوب در اگست ۲۰۲۱ شد، زمانی که نیروی هوایی بیش از ۱۲۴ هزار نفر را در عرض ۱۷ روز از افغانستان تخلیه کرد.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، تمام دستاوردهایی که برای زنان و دموکراسی به دشواری به دست آمده بودند، از بین رفت.
آستین گفت: «پیشبینیهای زیادی وجود داشت که اگر ما از افغانستان خارج شویم، هر روز مورد حمله قرار خواهیم گرفت. این اتفاق نیفتاده است.»
او افزود: «با این حال، برخی اتفاقات وحشتناک در مورد حقوق زنان رخ داده است. ما باید به تلاش برای بهبود این مسائل ادامه دهیم.»
حکومت بایدن هنوز از شوک خروج از افغانستان بیرون نیامده بود که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، شروع کرد به گردهمآوری صدها هزار سرباز برای حمله به اوکراین.
در پاسخ به این تهاجم، آستین گروه تماس دفاعی اوکراین را تشکیل داد، ائتلافی از بیش از ۵۰ کشور که در سه سال گذشته بیش از ۱۲۶ میلیارد دالر تسلیحات و آموزش به کییف ارسال کردهاند.
سپس، جنگ حماس و اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد و از آن زمان تاکنون امریکا با حمایت استراتژیک و نظامی از اسرائیل به تداوم این جنگ کمک کرده است. اسرائيل، متحد امریکا، در این جنگ به نسلکشی در غزه متهم شده است.
آستین دو ناو هواپیمابر را به منطقه اعزام کرد و از آن زمان، این درگیری به دریای سرخ کشیده شده، تجارت را مختل کرده و نیروی دریایی امریکا را درگیر شدیدترین نبرد دریایی از زمان جنگ جهانی دوم کرده است.
آستین در سخنان پایانی خود در روز جمعه، از «دستاوردها»ی کشورش در این بحرانها ستایش کرد.
او گفت: «ما جهان آزاد را برای کمک به اوکراین در مبارزه برای آزادی خود علیه تجاوز امپراتوری پوتین متحد کردهایم. ما ائتلاف ناتو را که قویتر، بزرگتر و متحدتر از همیشه است، رهبری کردهایم.»
او افزود: «ما از وقوع یک جنگ تمامعیار در خاورمیانه جلوگیری کردهایم، نیروهای نیابتی ایران را در سراسر منطقه تضعیف کردهایم و خستگیناپذیر برای نجات غیرنظامیان فلسطینی در غزه کار کردهایم.»
ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در نیمروز اعلام کرد که آب ذخیرهشده در بند کمال خان برای آبیاری زمینهای زراعتی به سمت زرنج رها شده است. عبدالقهار ناصر، رئیس انرژی و آب نیمروز گفت که رهاسازی آب بند کمال خان به درخواست مکرر کشاورزان نیمروز انجام شد.
عبدالقهار ناصر، رئیس انرژی و آب نیمروز، روز شنبه، ۲۹ جدی، گفت که مهندسان این ریاست موظف شدهاند تا آب این بند را بهطور عادلانه برای زمینداران و کشاورزان نیمروز توزیع و مدیریت کنند. او افزود که آب بند کمال خان تا دو یا سه روز دیگر به کانال لشکری شهر زرنج خواهد رسید.
ریاست انرژی و آب نیمروز میگوید که آب بند کمال خان زمینهای زراعتی در شهر زرنج و ولسوالیهای کنگ و چخانسور را آبیاری خواهد کرد. این ریاست افزود که رهاسازی آب بند کمال خان در این فصل برای آبیاری زمینهای زراعتی به منظور کشت گندم و جو مناسب است.
این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بارها از سدسازی طالبان و عدم ارائه حقابه به ایران انتقاد کرده است.
مقامات ایرانی مدیریت آب از سوی طالبان را «تهدیدی» برای ایران دانستهاند.
سخنگوی صنعت آب جمهوری اسلامی در دهم جدی گفت که بهرهبرداری یکجانبه طالبان از هریرود «موجب نقض حقوق عرفی ایران شده است».
در مقابل، برخی از مقامهای طالبان بر سدسازی و مدیریت آبها در افغانستان تاکید میکنند.
عباس استانکزی، معین وزارت خارجه طالبان، روز چهارشنبه، ۲۶ جدی، از وزارت انرژی و آب این گروه خواست که با سدسازی باید مانع جریان آب به کشورهای دیگر شود.
عبداللطیف منصور، وزیر انرژی و آب طالبان، روز پنجشنبه هشدار داد که «هیچکس نمیتواند مانع ساخت بندهای آب در افغانستان شود».
کمیسیون جلوگیری از غصب زمین طالبان روز شنبه، ۲۹ جدی، اعلام کرد که ۱۵۵۰ جریب زمین دولتی را در ولایت سرپل شناسایی کرده است. این کمیسیون افزود که این زمینها در روستاهای کلتر و نیمدان در مرکز ولایت سرپل واقع شدهاند.
طالبان اطلاعات بیشتری درباره این زمینها منتشر نکرده است.
هبتالله آخندزاده در ماه میزان ۱۴۰۱ با صدور فرمانی دادگاه ویژه و کمیسیون «جلوگیری از غصب زمین و بازگرداندن زمینهای غصبشده» را تشکیل داد.
عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، در راس این کمیسیون قرار دارد.
طالبان مدعی است که «در چند سال گذشته افراد و زورمندان بسیاری از اراضی دولتی، مراتع عمومی و زمینهای وقفی را در نقاط مختلف افغانستان تصرف کرده و امارت اسلامی مصمم به استرداد آنها است.»
این کمیسیون از زمان تاسیس ادعا کرده است که دهها هزار جریب زمین غصبشده را در کابل و ولایتهای مختلف از «غاصبان» پس گرفته است.
مصباحالدین مستعین، سخنگوی وزارت زراعت و مالداری طالبان اعلام کرد که بخش خصوصی، دو هزار و ۸۷۰ فارم ماهی کوچک، بزرگ و متوسط در سراسر افغانستان ایجاد کرده است. این مقام طالبان گفت این فارمها سالانه ظرفیت تولید ۱۳ هزار تن گوشت ماهی را دارند.
مصباحالدین مستعین، سخنگوی وزارت زراعت و مالداری طالبان، روز شنبه، ۲۹ جدی گفت که این فارمها در حال حاضر با روشها و فناوریهای ابتدایی مدیریت میشوند.
آقای مستعین گفت که قرار است در سال پیش رو، با همکاری سکتور خصوصی، حدود ۳۵۰۰ فارم جدید پرورش ماهی در سراسر افغانستان ایجاد شود. او افزود که ۲۰ مرکز تولید و تکثیر ماهی در حوضهای آب گرم و سرد نیز در برخی از ولایتها راهاندازی خواهد شد که نیاز داخلی کشور به گوشت ماهی را تأمین خواهد کرد.
بر اساس گزارشها، برخی از این فارمهای پرورش ماهی در افغانستان توسط زنان اداره میشوند. محدودیتهای کار و تحصیل زنان از سوی طالبان باعث شده است که بسیاری از زنان افغان به قالینبافی، پروسس لبنیات، ایجاد فارمهای پرورش ماهی و دیگر شغلهای خانگی روی آورند.
ضیا سراج، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان میگوید که القاعده اختلافات میان رهبران طالبان را مدیریت کرده و مانع از فروپاشی این گروه شده است. آقای سراج گفت پسر اسامه بن لادن، رهبر پیشین القاعده، احتمالاً در قندهار یا پنجشیر حضور دارد.
ضیا سراج، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان در گفتوگو با شماری از خبرنگاران گفت که در سطح رهبری طالبان، اختلافات قومی و مذهبی بیشتر از هر زمان دیگری افزایش یافته است، اما شبکه القاعده نقش برجستهای در مدیریت این وضعیت داشته است.
آقای سراج همچنین گفت که اختلافات عمیقی بر سر تقسیم قدرت میان رهبران طالبان وجود دارد.
به گفته ضیا سراج، پیام شبکه القاعده به طالبان این است که اکنون فرصتی مناسب برای گسترش فعالیتهای آنها فراهم شده و باید بهدرستی از آن برای دستیابی اهداف خود استفاده کنند.
او اظهار داشت که شبکه القاعده در حال حاضر افغانستان را بهعنوان مرکز فرماندهی و اداره خود میبیند و نمیخواهد این موقعیت استراتژیک را از دست بدهد.
این مقام امنیتی پیشین افغانستان افزود که غرب و امریکا اکنون از فعالیتهای شبکه القاعده در افغانستان آگاه هستند و شواهد کافی نیز در این زمینه دارند، اما تا زمانی که این فعالیتها تهدید مستقیمی برای آنها ایجاد نکند، ترجیح میدهند آن را از راه دور مدیریت کنند.
پیش از این نیز نگرانیهایی مبنی بر اینکه طالبان برای اعضا و رهبران بلندپایه شبکه القاعده در افغانستان پناهگاههایی فراهم کرده است، مطرح شده بود.
این نگرانیها زمانی سرخط خبرهای جهان شد که ایمن الظواهری، رهبر شبکه القاعده، در یک حمله هوایی ایالات متحده امریکا در کابل کشته شد.
وزارت خارجه امریکا با انتشار گزارش سالانه خود درباره تروریسم در ۲۳ قوس امسال اعلام کرد که طالبان همچنان به میزبانی و پناه دادن به القاعده در افغانستان ادامه داده است.
شورای امنیت سازمان ملل نیز در ماه سنبله در گزارش خود از سفرهای برخی از فرماندهان القاعده به افغانستان خبر داد. در گزارش آمده که القاعده بهطور مخفیانه به سازماندهی حملات و آموزش نیروها در افغانستان ادامه داده است.
دور اول حکومت طالبان به رهبری ملاعمر در دهه ۹۰ میلادی نیز به دلیل حمایت از اسامه بن لادن و شبکه القاعده توسط ائتلاف به رهبری ایالات متحده امریکا و به همکاری نیروهای ائتلاف شمال سرنگون شد.
