معاون وزیر داخله ایران خواهان ایجاد کانال مستقیم استخباراتی با طالبان شد

رینا امیری در پیام خود که روز یکشنبه از طریق اکس منتشر کرد، کار در حمایت از زنان افغانستان را «افتخار بزرگ» خواند و ابراز امیدواری کرد که مردم افغانستان بتوانند کشورشان را از چرخه جنگ، بی‌ثباتی و وابستگی به کمک‌های خارجی خارج کرده و به سوی آینده‌ای روشن‌تر گام بردارند.

او با اشاره به فعالیت‌های خود در سه سال گذشته گفت که او و همکارانش «پایه‌های محکمی» برای حمایت از زنان افغانستان بنا نهاده‌اند.

امیری تصریح کرد که صدای افغان‌ها و توصیه‌های آنان از طریق برنامه‌های مشورتی در سیاست‌گذاری‌های ایالات متحده شنیده شده است.

امیری گفت که همکاری با کشورهای اسلامی برای حمایت از حقوق زنان افغان یکی از محورهای فعالیت او بوده است، زیرا این کشورها «موثرترین صداها برای مقابله با روایت‌های طالبان» اند.

با این حال، او تاکید کرد که «هنوز کارهای زیادی باقی مانده است تا طالبان پاسخگو شوند.»

امیری بر لزوم تقویت صدای زنان و مدافعان حقوق بشر تاکید کرد و گفت که باید طالبان را متقاعد کرد تا فرمان‌های مخربی را که زنان و دختران را از حق آموزش، اشتغال، حضور در جامعه، و دسترسی به خدمات پزشکی محروم کرده، لغو کنند.

او همچنین خواستار فشار بر طالبان برای احترام به حقوق اقوام و اقلیت‌های مذهبی شد و گفت: «طالبان فضایی از ترس و ارعاب ایجاد کرده و افغانستان را در چرخه فقر و وابستگی نگه داشته‌است.»

نماینده ویژه امریکا گفت که «مردم افغانستان شایسته شرایط بهتری هستند و من عمیقاً باور دارم که روزی فرا خواهد رسید که افغانستان به سوی یک جامعه فراگیر حرکت کند، جایی که دختران و پسرانش بتوانند در ساختن آینده‌ بهتر سهیم باشند.»

رینا امیری افزود: «جهان باید در کنار زنان و مردان شجاع افغانستان بایستد. آن‌ها بهترین امید برای یک افغانستان باثبات و امن هستند که در صلح با خود و همسایگانش زندگی کند. این یک ضرورت اخلاقی و استراتژیک برای منطقه و جهان است.»

این وزارت در بیانیه‌ای گفت: «مناسب‌تر می‌بود اگر جهان پس از جنگ، مردم افغانستان را رها نمی‌کرد و شرایط اجتماعی-اقتصادی مساعدی برای پیشرفت مردم افغانستان در داخل کشور فراهم می‌شد.»

یان اگلند، رئیس شورای پناهندگان ناروی که به افغانستان سفر کرده است، از اخراج گسترده مهاجرین افغان از ایران و پاکستان ابراز نگرانی کرده است.

او گفت در شرایطی که ۲۲ میلیون افغان به کمک بشردوستانه نیاز دارند، ایران تصمیم به اخراج دو میلیون نفر گرفته و پاکستان ۸۰۰ هزار نفر را اخراج کرده است. او هشدار داده است که مهاجرین اخراج شده هیچ امکاناتی برای شروع دوباره زندگی ندارند.

وزارت خارجه پاکستان در پاسخ به نگرانی‌های یان اگلند روز یکشنبه گفت که «پاکستان در چهل سال، سخاوتمندانه بیش از چهار میلیون پناهجوی افغان را در خود جای داده است.»

به گفته این وزارتخانه، افرادی که اخراج شده‌اند فاقد مدرک بوده و به طور غیرقانونی در پاکستان زندگی می‌کردند. با این حال، برخی مهاجرین ادعا می‌کنند با وجود داشتن پاسپورت و ویزای معتبر از سوی پولیس پاکستان دستگیر شده‌اند.

هزاران نفر پس از فروپاشی حکومت پیشین افغانستان به پاکستان مهاجرت کرده‌اند. این افراد عمدتاً شامل ماموران سابق دولتی، فعالان رسانه‌ای، فعالان جامعه مدنی، فعالان حقوق زنان و افراد زیر خطر هستند.

شماری از این مهاجران منتظر رسیدگی به دوسیه‌های مهاجرتی و اسکان یافتن در کشورهای غربی اند.

وزارت خارجه پاکستان از روند کند بررسی پرونده‌های آنان از طریق سفارت‌های کشورهای غربی انتقاد کرده و گفت: «پیشرفت در پرونده‌های هزاران افغان که وعده اسکان مجدد در کشورهای غربی به آن‌ها داده شده بود، به طرز دردناکی کند است.»

این وزارتخانه همچنین گفت که کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل به افغانستان به شدت کم است و تنها حدود ۳۷ درصد از بودجه مورد نیاز در سال گذشته تامین شده است.

پس از افزایش تنش‌ها در روابط طالبان با پاکستان، این کشور بازداشت و اخراج گسترده مهاجرین را از سر گرفته است. ماموران پولیس در شهرهای اسلام‌آباد و راولپندی شب هنگام به خانه‌های مهاجرین یورش برده و آنان را دستگیر کرده اند.

برخورد پولیس پاکستان با مهاجرین افغان با انتقادهای گسترده‌ای روبرو شده است.

شورای پناهندگان ناروی در سال ۲۰۲۲ برای بیش از ۷۲۲ هزار نفر در افغانستان کمک کرده است، این آمار در سال ۲۰۲۳ به ۴۹۱ هزار و ۴۳۵ نفر کاهش یافت.

این شورا می‌گوید سال ۲۰۲۴ این سازمان امدادی توانسته فقط به ۲۱۶ هزار نفر کمک کند که نیمی از آنان زنان بوده‌اند.

اگلند گفت: «ما در دو سال گذشته شاهد کاهش برنامه‌ها و کارکنان یکی پس از دیگری بوده‌ایم. بزرگترین تهدید برای برنامه‌های کمک به زنان افغان کاهش بودجه است.»

رئیس شورای پناهندگی ناروی گفت که بزرگترین تهدید برای آینده زنان افغان عدم آموزش است.

تسلط طالبان در آگست ۲۰۲۱ میلیون‌ها نفر را به فقر و گرسنگی کشاند، زیرا کمک‌های خارجی تقریبا یک شبه متوقف شد.

سازمان ملل و برخی نهادهای دیگر از جامعه جهانی خواسته‌اند تا همچنان به حمایت از این کشور بحران‌زده ادامه دهند.

سازمان‌هایی مانند شورای پناهندگان ناروی از طریق برنامه‌های آموزشی و بهداشتی، از جمله تغذیه و واکسیناسیون، خدمات عمومی را حفظ کرده‌اند.

اما زنان و دختران به دلیل محدودیت‌های اعمال‌شده توسط طالبان و کمبود مداوم کارکنان زن در بخش‌های پزشکی که با فرامین طالبان تشدید شده است، با موانع بیشتری برای دسترسی به خدمات بهداشتی و آموزشی مواجه اند.

اگلند گفت زنان و دختران افغان فراموش نکرده‌اند که رهبران جهان به آن‌ها گفته بودند «اولویت شماره یک» آن‌ها آموزش و حقوق بشر است. او به اسوشیتدپرس گفت: «اکنون حتی نمی‌توانیم برنامه‌های معیشتی برای بیوه‌ها و مادران مجرد را تامین مالی کنیم.»

اگلند گفت بیشتر بحث‌های او با مقامات طالبان در این سفر درباره ضرورت ازسرگیری صنوف درسی برای زنان و دختران بوده است.

او افزود: «آن‌ها همچنان می‌گویند این کار انجام خواهد شد، اما شرایط مناسب نیست.» وی اضافه کرد: «آن‌ها می‌گویند باید مشخص کنند که شرایط مناسب مورد نظر آنها چیست.»

وزارت صنعت و تجارت طالبان روز یکشنبه در خبرنامه‎‌ای اعلام کرد که دو طرف «پیرامون واردات و صادرات میان دو کشور از طریق خط‌آهن و همچنین انتقال کالاهای افغانستان از طریق خط‌آهن از مسیر ایران و ترکیه به کشورهای اروپایی بحث و تبادل نظر کردند.»

براساس این خبرنامه، هیئت ایرانی تعهد کرده است که حکومت ایران انتقال کالاهای صادراتی، ترانزیتی و وارداتی افغانستان را با نازل‌ترین نرخ‌ها و در صورت امکان در کمترین زمان ممکن انجام دهد.

نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، همچنین بر لزوم ایجاد سهولت برای تاجران از سوی دو کشور و افزایش انتقالات از طریق خط‌آهن تاکید کرد. وی برای هماهنگی بیشتر، تیمی پنج‌نفره را به طرف ایرانی معرفی کرد.

ایران بزرگ‌ترین شریک اقتصادی طالبان است. این کشور علاوه بر تلاش برای ایجاد پل ارتباطی میان افغانستان و کشورهای اروپایی، به توسعه بندر چابهار و گشایش مسیرهای جدید به هند و آسیای مرکزی نیز اهتمام دارد.

حجم روابط تجاری و اقتصادی طالبان با جمهوری اسلامی ایران به حدود چهل میلیارد دالر می‌رسد. این در حالیست که اتاق مشترک بازرگانی افغانستان و پاکستان اعلام کرد که سطح مبادلات تجاری میان افغانستان و پاکستان از دو و نیم میلیارد دالر به ۷۰۰ میلیون دالر کاهش یافته است. این نهاد اسلام آباد را مقصر کاهش تبادلات تجاری با افغانستان دانسته است.

وزارت عدلیه طالبان روز یکشنبه در خبرنامه‌ای اعلام کرد که در این دیدار، علاوه بر سفیر ترکیه، شماری از مسئولان نهادهای مذهبی ترکیه نیز شرکت داشتند.

بربنیاد خبرنامه، دو طرف بر اهمیت تقویت همکاری‌ها میان طالبان و ترکیه تاکید کردند.

عبدالحکیم شرعی با اشاره به اشتراکات دینی و فرهنگی میان دو کشور، از همکاری‌های ترکیه در زمینه‌های مختلف با افغانستان قدردانی کرد و خواستار گسترش بیشتر این همکاری‌ها شد.

شرعی گفت: «طالبان براساس اصول و ضوابط خود متعهد به توسعه روابط خارجی، به‌ویژه با کشورهای اسلامی است.»

جنک اونال نیز تاکید کرد که ترکیه و افغانستان دو کشور برادر اند و کشورش متعهد به همکاری با طالبان در زمینه‌های مختلف است.

به نقل از طالبان، وی افزود: «رئیس‌جمهور ترکیه به‌طور مستمر تحولات افغانستان را دنبال می‌کند و دستور داده است که روابط با طالبان تقویت شود.»

ترکیه از معدود کشورهایی است که پس از به قدرت رسیدن طالبان، سفارت خود را در کابل باز نگه داشت. اخیراً سفارت و قنسولگری‌های افغانستان در ترکیه نیز به کنترول طالبان درآمده است. با این حال، انقره همچنان طالبان را به رسمیت نشناخته است.

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، پیشتر از سیاست‌های طالبان در قبال زنان و دختران به‌شدت انتقاد کرده بود. باوجود این انتقادها، ترکیه رویکردی محتاطانه در تعامل با طالبان اتخاذ کرده و روابط دوجانبه در برخی حوزه‌ها همچنان ادامه دارد.