شکریه بارکزی: درخواست حکم جلب هبت‌الله، یک روز تاریخی برای زنان افغانستان است

دادستان ارشد دادگاه کیفری بین‌المللی اعلام کرد که به‌دنبال صدور حکم بازداشت برای هبت‌الله آخندزاده، رهبر و عبدالحکیم حقانی، قاضی‌القضات طالبان است. کریم خان این دو رهبر طالبان را به‌دلیل خشونت مبتنی بر جنسیت به جنایت علیه بشریت متهم کرده است.

کریم خان در بیانیه‌ای که در وبسایت رسمی دیوان کیفری بین‌المللی منتشر کرد، گفته است: «امروز، می‌توانم اعلام کنم که دفتر من دو درخواست برای صدور حکم بازداشت را به اتاق مقدماتی دوم دادگاه کیفری بین‌المللی تسلیم کرده است».

در این بیانیه‌ آمده است که شواهد جمع‌آوری‌شده به عنوان بخشی از تحقیقات، دلایل معقولی برای این باور فراهم می‌کند که آخوندزاده و عبدالحکیم حقانی «مسئولیت کیفری جنایت علیه بشریت و خشونت مبتنی بر جنسیت را بر عهده دارند.

تاکنون طالبان به‌‌طور رسمی به درخواست بازداشت رهبران خود واکنش نشان نداده است.

این درخواست با استقبال گسترده سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر و فعالان حقوق زنان روبرو شده است که در سال‌های گذشته خواهان بازداشت رهبران طالبان به دلیل سرکوب زنان بودند.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان درخواست کریم خان را «گامی مهم به جلو برای پاسخگویی در افغانستان خواند».

آقای بنت گفت این درخواست پیام قدرتمندی به رهبران طالبان می‌رساند مبنی بر اینکه جنایات فاحش آن‌ها پیگیری خواهد شد.

ریچارد بنت گفت همچنین پیام این درخواست به مردم افغانستان این است که حقوق آن‌ها فراموش نشده است.

کریم خان در بیانیه‌ای که در وبسایت رسمی دیوان کیفری بین‌المللی منتشر کرد، گفته است: «امروز، می‌توانم اعلام کنم که دفتر من دو درخواست برای صدور حکم بازداشت را به اتاق مقدماتی دوم دادگاه کیفری بین‌المللی تسلیم کرده است».

در این بیانیه‌ آمده است که شواهد جمع‌آوری‌شده به عنوان بخشی از تحقیقات، دلایل معقولی برای این باور فراهم می‌کند که آخوندزاده و عبدالحکیم حقانی «مسئولیت کیفری جنایت علیه بشریت و خشونت مبتنی بر جنسیت را بر عهده دارند.

به گفته کریم خان: «دفتر من به این نتیجه رسیده است که این دو تبعه افغان از نظر جنایی مسئول آزار و شکنجه دختران و زنان افغان و همچنین افرادی هستند که طالبان آنها را با انتظارات ایدئولوژیک خود در مورد هویت جنسی مطابق نمی‌داند».

در بیانیه آمده است که آزار و اذیت زنان افغانستان و متحدان آن‌ها دستکم از اسد ۱۴۰۰ (اگست ۲۰۲۱) به اینسو در سراسر خاک افغانستان انجام شده است.

به نقل از اعلامیه، این آزار و شکنجه مستمر، زنان افغانستان را برخلاف قوانین بین‌المللی از حقوق اساسی‌شان محروم کرده است. زنان افغانستان از جمله از حق تمامیت جسمانی و خودمختاری، آزادی حرکت و بیان آزاد، تحصیل، زندگی خصوصی و خانوادگی و تجمع آزاد محروم شده‌اند.

دفتر کریم خان اعلام کرده است که طالبان مرتکب جنایاتی مثل قتل، زندان، شکنجه، تجاوز جنسی و سایر اشکال خشونت جنسی همچون ناپدید شدن اجباری، و سایر اعمال غیرانسانی شده است.

اعلامیه افزوده که «تفسیر طالبان از شریعت نباید و نمی‌تواند برای توجیه محرومیت از حقوق اساسی بشر استفاده شود».

تاکنون طالبان به‌‌طور رسمی به درخواست بازداشت رهبران خود واکنش نشان نداده است.

دفتر کریم خان اعلام کرده است که اگر قضات دیوان بین‌المللی کیفری حکم بازداشت رهبران طالبان را صادر کند، این دفتر آماده است که در تمام تلاش‌ها برای بازداشت آن‌ها همکاری کند. او از دولت‌های عضو آی‌سی‌سی نیز خواسته است که برای تطبیق این حکم همکاری کنند.

در ادامه تاکید شده است که تحقیقات دفتر دادستان دیوان کیفری بین‌المللی درباره افغانستان و عملکرد اعضای طالبان و داعش خراسان ادامه دارد. دفتر کریم خان گفته است که افغان‌ها برای مدتی طولانی از بی‌عدالتی رنج برده‌اند و تعهد دارد که نشان دهد جان همه انسان‌ها به‌طور برابر ارزش دارد و آن‌ها فراموش نشده‌اند.

این درخواست با استقبال گسترده سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر و فعالان حقوق زنان روبرو شده است که در سال‌های گذشته خواهان بازداشت رهبران طالبان به دلیل سرکوب زنان بودند.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان درخواست کریم خان را «گامی مهم به جلو برای پاسخگویی در افغانستان خواند».

آقای بنت گفت این درخواست پیام قدرتمندی به رهبران طالبان می‌رساند مبنی بر اینکه جنایات فاحش آن‌ها پیگیری خواهد شد.

ریچارد بنت گفت همچنین پیام این درخواست به مردم افغانستان این است که حقوق آن‌ها فراموش نشده است.

در ماه‌های اخیر تنش میان اسلام‌آباد و طالبان افغان تشدید شده و مقام‌های ارشد پاکستان بارها طالبان را به حمایت و پناه دادن به طالبان پاکستانی متهم کرده‌اند. طالبان این اتهامات را رد کرده است.

در پی افزایش تنش‌ها، هفته گذشته جمعی از سیاستمداران خیبرپختونخوا در دیدار با عاصم منیر، رئیس ارتش پاکستان، خواهان گفت‌وگو و تعامل با طالبان شدند. رئیس ارتش پاکستان نیز تاکید کرده است که تنها اختلاف میان این کشور و طالبان، موضوع تحریک طالبان پاکستان است.

پیشتر، برخی منابع گفته بودند که اسلام‌آباد از چین خواسته است که بر طالبان فشار آورد تا از حمایت تی‌تی‌پی دست بردارند.

اداره اطلاعات مطبوعاتی پاکستان (PID) گزارش داده که وزیر داخله این کشور با هر دو نماینده جمهوری خواه کانگرش امریکا در واشنگتن دیدارهای جداگانه‌ای داشته است.

طبق این گزارش، «آنها در مورد موضوعات مورد علاقه دوجانبه، ارتقای روابط پاکستان و ایالات متحده و ایجاد صلح پایدار در منطقه به ویژه وضعیت افغانستان تبادل نظر کردند.»

نقوی در این دیدارها، امریکا را شریک استراتژیک پاکستان خواند و ابراز امیدواری کرد که دور دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ به ابعاد جدید روابط پاکستان و ایالات متحده منجر شود.

فرماندار شهرستان خاش پنجشنبه، چهارم دلو به رسانه‌ها گفت که این تعداد از مهاجران افغان در پی اجرای طرح «مقابله و طرد» مهاجران خارجی فاقد مدرک اقامت شناسایی و اخراج شدند.

وی اضافه کرد که عملیات پاکسازی نیروهای امنیتی برای بازداشت مهاجران در شهرستان خاش انجام شده است.

فرماندار شهرستان خاش تاکید کرد که اجرای طرح مقابله و اخراج مهاجران فاقد مدرک اقامت توسط نیروهای امنیتی به «شدت و قوت» ادامه دارد. این مقام محلی جمهوری اسلامی گفت شرایط حضور مهاجران افغان در افغانستان فراهم شده و انتظار می‌رود این مهاجران ایران را ترک کنند.

جمهوری اسلامی روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان فاقد مدرک اقامت را به شدت افزایش داده و به کارگیری و اجاره دادن خانه به این دسته از مهاجران را جرم‌انگاری کرده است.

پیشتر، یان اگلند، دبیر کل شورای پناهندگان ناروی گفت که جمهوری اسلامی روزانه حدود ۳ هزار نفر را از گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه به افغانستان اخراج می‌کند. به گفته او، این مهاجران در بازگشت به کشورشان با زمستان سخت و بحران بشری فاجعه‌بار مواجه اند.

رئیس شورای پناهندگان ناروی گفته است: «ما می‌توانیم کار خود را در همه جا برای دختران و زنان نیازمند انجام دهیم.»

او روز پنجشنبه چهارم دلو با انتشار تصاویری در اکس از سفر به هرات و قندهار از مسیر هلمند خبر داده و نوشته است «جاده‌ها امن است و ما می‌توانیم کار خود را در همه جا برای دختران و زنان نیازمند انجام دهیم.»

طالبان پس از روی کار آمدن در اسد سال ۱۴۰۰، تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرده و به رغم وعده‌هایی که مقام‌های این گروه برای بازگشایی آن داده بودند، تاکنون بازگشایی نشده‌اند.

افزون بر آن، طالبان تحصیل دختران در دانشگاه‌ها و موسسات خصوصی پزشکی را هم منع کرده است که با انتقاد گسترده جامعه جهانی همراه بوده است.

طالبان مدعی است که طبق شریعت عمل می‌کنند، اما حتی کشورهای اسلامی به این سیاست طالبان بارها اعتراض کرده‌اند.

محمد بن عبدالکریم عیسا، دبیرکل سازمان همبستگی جهان اسلام ماه جدی اعلام کرد که در اسلام ممانعتی برای آموزش دختران وجود ندارد.

یان اگلند که دوباره به کابل بازگشته، از دیدار با مولوی عبدالکبیر، وزیر جدید مهاجرین طالبان نیز خبر داده است.

او درباره این دیدار نوشت: «ما با دولت طالبان در کابل و ولایات همکاری می‌کنیم تا به تعداد بیشتری از افغان‌های نیازمند، از جمله میلیون‌ها نفری که از ایران و پاکستان اخراج شده اند، کمک کنیم و برای دختران زمینه آموزش را فراهم کنیم.»

رئیس شورای پناهندگان ناروی می‌گوید زنان افغان به سمینارهای بیشتری در پایتخت‌های غربی نیاز ندارند، آن‌ها به ما نیاز دارند تا با تصمیم گیرندگان در ارتباط باشند.