وزیر خارجه ایران به زودی به افغانستان سفر می‌کند

اگلند چند روز پیش به این شهر مرزی در غرب افغانستان سفر کرده بود. او گفته بود که افغانستان برای پذیرش میلیون‌ها مهاجری که در معرض اخراج از ایران و پاکستان قرار دارند، آماده نیست.

اگلند روز چهارشنبه به خبرگزاری آلمان گفت: «این افراد در حین زمستان سخت و بحران بشری که در حال حاضر ۲۲.۹ میلیون نفر را متاثر و به کمک‌های فوری بشری نیازمند کرده، به این کشور می‌رسند.»

آقای اگلند پیشتر در صفحه کاربری خود در اکس هم گفته بود که روز شمار زیاد از افغان‌ها از مرز اسلام‌قلعه اخراج می‌شوند. به گفته او، ایران قصد اخراج دو میلیون مهاجر افغان را دارد و پاکستان تا کنون ۸۰۰ هزار نفر را به افغانستان برگردانده است.

او گفت افغان‌ها به‌دلیل چالش‌هایی مانند بیکاری، گرسنگی، ناامنی و نقض حقوق بشر افغانستان را ترک کرده بودند و اکنون اخراج می‌شوند با همان چالش‌ها روبه‌رو هستند.

جمهوری اسلامی و پاکستان در حدود یک سال گذشته سیاست‌های سختی را در قبال مهاجران افغان دنبال می‌کنند و اعلام کرده‌اند که مهاجران فاقد مدرک را به افغانستان برمی‌گردانند.

جین شاهین، عضو ارشد کمیته روابط خارجی سنای امریکا، نسبت به فرمان اجرایی دونالد ترامپ برای تعلیق پذیرش پناهجویان در این کشور ابراز نگرانی کرد. او در بیانیه‌ای تاکید کرد که اجرای این فرمان به معنای دست رد زدن امریکا به سینه کسانی است که به کمک نیاز دارند.

شاهین، روز چهارشنبه در بیانیه‌ای، به طور ویژه نگرانی‌اش را درباره تاثیر این فرمان بر پناهجویان افغان ابراز کرد. او گفت: «گزارش‌هایی وجود دارد که حدود ۱۶۶۰ پناهجوی افغان – از جمله افرادی که جان خود را برای کمک به ماموریت ایالات متحده در افغانستان به خطر انداخته‌اند – و قبلاً مجوز اسکان در امریکا را دریافت کرده بودند، پروازهای شان لغو شده است.»

او از حکومت ترامپ خواست تا در این تصمیم تجدیدنظر کند. او در دفاع از تاثیر مثبت جامعه مهاجران بر اقتصاد امریکا گفت: «پناهجویان اسکان‌یافته نقش قابل توجهی در اقتصاد جامعه ایفا کرده‌اند و در سال‌های اخیر، تقریباً ۱۲۴ میلیارد دالر به اقتصاد ایالات فدرال اضافه کرده‌اند.»

جین شاهین از حامیان جدی پناهجویان، به‌ویژه همکاران افغان نیروهای امریکایی، بوده است.

همچنین دینا تیتوس، از اعضای مجلس نمایندگان امریکا، با انتقاد از این تصمیم ترامپ گفت: «دیروز ترامپ پروازهای ۱۶۰۰ افغان را که در کنار نیروهای امریکایی کار کرده و حق پناهندگی برای فرار از انتقام طالبان را به دست آورده بودند، لغو کرد. این افراد متحدان ما هستند و ترامپ آنها را رها می‌کند.»

رسانه‌های امریکایی گزارش داده‌اند که در نتیجه فرمان اجرایی ترامپ، بسیاری از افرادی که حق پناهندگی در امریکا را به دست آورده و منتظر پرواز بودند، دچار بی‌سرنوشتی شده‌اند.

با این حال، برخی منابع تاکید کرده‌اند که تصمیم ترامپ شامل افرادی که دارای ویزای خاص مهاجرتی (SIV) هستند، نمی‌شود. این برنامه توسط کنگره نظارت و دنبال می‌شود و شامل این فرمان اجرایی نخواهد بود.

در نامه وزارت خارجه طالبان آمده است که ماموریت این دیپلومات‌ها قبلا ختم شده بود اما همچنان به کارشان ادامه می‌دهند.

طبق این نامه‌ها که در ۱۸ قوس ۱۴۰۳ (۸ دسامبر ۲۰۲۴) نوشته‌ شداند، به سفارت افغانستان در برلین هدایت داده شده‌ است که از پایان ماه قوس سال جاری دیگر به این شش دیپلومات اجازه فعالیت ندهد.

در این نامه‌ها از نور احمد سالنگی، سکرتر اول سفارت افغانستان در برلین، فرید خان، سکرتر دوم و محمد نسیم فقیرزاده،‌ سکرتر سوم سفارت و همچنین از بیژن پایا طاهری و کرام‌الدین بایزیدی به عنوان قنسول و محمد ظاهر یفتلی به عنوان اتشه در قنسولگری افغانستان در بن نام برده شده است.

وزارت خارجه طالبان از سفارت افغانستان در برلین خواسته است که موضوع را با کشور میزبان در جریان بگذارد و به این وزارت گزارش دهد.

وزارت خارجه آلمان هم در مکتوبی که ۲۰ دسامبر، یعنی دو روز بعد از ارسال این مکتوب‌ها به سفارت افغانستان در برلین فرستاده، گفته است که از ۲۰ دسامبر ۲۰۲۴ رسما ختم ماموریت رسمی این شش دیپلومات را اعلام می‌کند.

در نامه این وزارت که یک نسخه آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، تاکید شده است که پذیرش درخواست طالبان به معنی شناسایی رسمی رژیم طالبان به عنوان حکومت رسمی افغانستان نیست بلکه بر مبنای قوانین بین‌المللی صورت گرفته است.

در یادداشت وزارت خارجه آلمان آمده است که «مهلت معقول برای خروج دیپلومات‌ها و ماموران قنسولی فراخوانده شده و همچنین اعضای خانواده آنها ۳۰ جنوری ۲۰۲۵ تعیین شده» و امتیازات و مصونیت‌های دیپلوماتیک ‌آنها نیز در همین تاریخ به پایان می‌رسد.

منابع دیپلوماتیک افغانستان اینترنشنال گفتند که با کنار گذاشته شدن این شش دیپلومات، تنها دو نفر، عبدالباقی پوپل و محمد آصف عبدالله که «روابط دیرینه‌ای با رژیم طالبان دارند»، کنترول سفارت و قنسولگری افغانستان در برلین و بن را به دست خواهند گرفت.

در ۲۸عقرب ۱۴۰۳، یما یاری، سفیر افغانستان در آلمان اعلام کرد که به درخواست کشور میزبان از سمت خود کنار رفته است.

منابع دیپلوماتیک آن موقع به افغانستان اینترنشنال گفتند که عبدالباقی پوپل به‌جای آقای یاری سپرستی سفارت افغانستان در آلمان را به عهده گرفته است.

وزارت کار و امور اجتماعی طالبان روز چهارشنبه در خبرنامه‌ای گفت که ملا عبدالمنان عمری با دیمتری ژیرنوف، سفیر روسیه و هیئتی به رهبری نیکولای ساژنوف مشاور اقتصادی و تجارتی حکومت این کشور دیدار کرد.

او در این دیدار گفت: «طالبان خواهان تعامل نیک و احترام متقابل با کشورهای منطقه و جهان است. خوشبختانه این رویکرد موجب تحکیم ارتباطات سیاسی و برقراری روابط اقتصادی و تجاری با برخی کشورها شده است.»

او با اشاره به «اهمیت و جایگاه روسیه در منطقه»، خواستار گسترش روابط اقتصادی با این کشور شد. وزیر کار طالبان، بار دیگر پیشنهاد اعزام کارگران افغان به فدراسیون روسیه را مطرح کرد.

این درخواست در حالی مطرح می‌شود که عمری پیش‌تر نیز در ماه جوزای امسال، در دیدار با آنتون کوتیاکوف، وزیر کار روسیه، موضوع اعزام کارگران افغان به این کشور را پیشنهاد کرده بود.

دیمتری ژیرنوف، سفیر روسیه در کابل، در این نشست از پیشرفت چشمگیر روابط تجاری میان افغانستان و روسیه خبر داد و تاکید کرد که کشورش به توسعه بیشتر روابط اقتصادی با افغانستان متعهد است.

در سه سال گذشته، همکاری‌های اقتصادی میان روسیه، کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان شتاب قابل توجهی گرفته است. این کشورها، علاوه بر گسترش روابط اقتصادی، در زمینه تعاملات سیاسی با طالبان نیز پیش‌قدم شده‌اند.

روسیه اخیراً طالبان را از فهرست گروه‌های ممنوعه خود خارج کرده است. پیش از آن، قزاقستان نیز طالبان را از فهرست گروه‌های تروریستی حذف کرده بود.

وزارت خارجه طالبان روز چهارشنبه با انتشار خبرنامه‌ای اعلام کرد که در این دیدار، دو طرف درباره روابط دوجانبه، رفت‌وآمد هیئت‌های عالی‌رتبه، همکاری‌های اقتصادی و برخی مسایل منطقه‌ای گفت‌وگو کردند.

متقی در این دیدار بر لزوم برداشتن گام‌های عملی در گسترش روابط میان کابل و تهران تاکید کرده و افزود که «فعالیت بندر چابهار و افزایش ظرفیت آن می‌تواند به‌عنوان یک نمونه عالی از منافع مشترک برای هر دو کشور و کل منطقه تبدیل شود.»

براساس این خبرنامه، علیرضا بیکدلی، سفیر ایران در کابل، نیز جزئیاتی از جلسات خود با نهادهای مرتبط در تهران درباره مسایل افغانستان را ارایه کرد. وی بر عملی‌سازی توافقات اقتصادی میان دو کشور تاکید کرد و تصریح کرد که ایران به پیشرفت و اقدامات عملی در حوزه‌های مختلف همکاری با افغانستان متعهد است.

افغانستان برای کاهش وابستگی به بنادر پاکستان، به چابهار روی آورده است. از سوی دیگر، هند با سرمایه‌گذاری کلان در این بندر، در تلاش است تا با دور زدن پاکستان، به افغانستان و آسیای مرکزی متصل شود.

بربنیاد آمارهای رسمی، حجم روابط تجارتی افغانستان با پاکستان به زیر ۷۰۰ میلیون دالر کاهش یافته است. درحالی که روابط بازرگانی افغانستان با ایران به بالای چهار میلیارد دالر رسیده است.