نمایندگی سازمان ملل در افغانستان، جبهه مقاومت و جبهه آزادی را متهم کرد که در دو ماه پایانی ۲۰۲۴ مسئولیت حملاتی را به عهده گرفتهاند که غیرنظامیان در آن آسیب دیدهاند. یوناما گفت در دو حمله جبهه مقاومت در تخار و کابل یک غیرنظامی کشته و ۱۱ نفر دیگر زخمی شدند.
در حمله اولی، مواد منفجره تعبیه شده در مقابل یک مکتب در پنجم اکتبر ۲۰۲۴ در ولایت تخار منجر به زخمی شدن چهار دختر، دو پسر، یک مرد بالغ و دو پولیس طالبان شد. به نقل از یوناما، جبهه مقاومت مسئولیت این حمله را به عهده گرفت.
در حمله دوم، در ۲۸ دسامبر ۲۰۲۴ انفجاری در ناحیه پانزدهم شهر کابل یک غیرنظامی را کشت و چهار زخمی برجا گذاشت. به نقل از یوناما، مسئولیت این حمله را نیز جبهه مقاومت به عهده گرفت.
در یک حمله دیگر، به تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۲۴ انفجار مواد منفجره جاسازی شده در یک زبالهدانی در ولایت تخار منجر به زخمی شدن یک مرد ملکی شد که به گفته یوناما جبهه آزادی مسئولیت آنرا به عهده گرفته است.
در مجموع، جبهه مقاومت متهم شده است که مسئولیت حملاتی را بهعهده گرفته که در آنها یک نفر کشته و ۱۱ نفر دیگر زخمی شدهاند. جبهه آزادی نیز متهم شده است که مسئولیت حملهای را به عهده گرفته است که در آن یک نفر زخمی شده است.
تاکنون جبهه مقاومت و جبهه آزادی به این گزارش یوناما واکنش نشان ندادهاند. پیش از این، جبهه آزادی و جبهه مقاومت ملی اعلام کرده بودند که در حملات آنها به غیرنظامیان آسیبی وارد نمیشود.
تلفات غیرنظامیان در حملات داعش
در گزارش تازه دفتر نمایندگی ملل متحد در کابل، افزون بر این دو جبهه نظامی مخالف طالبان، داعش خراسان نیز به وارد کردن تلفات بر غیرنظامیان متهم شده است.
در دو حملهای که به تاریخ ۲۱ نوامبر در بغلان و ۱۱ دسامبر در کابل داعش خراسان مسئولیت آنرا به عهده گرفته است، دستکم ۱۵ نفر کشته و ۴ نفر زخمی شدند. اکثر قربانیان غیرنظامیان بودهاند.
در دو ماه پایانی ۲۰۲۴ دو حمله دیگر نیز از غیرنظامیان تلفات گرفته است که هیچ گروهی مسئولیت آنرا به عهده نگرفته است.
نمایندگی ملل متحد در افغانستان روز دوشنبه، هشتم جدی گزارش خود از وضعیت حقوق بشر در افغانستان از ماه اکتبر تا دسامبر سال ۲۰۲۴ را منتشر کرد.
طبق این گزارش در هفت حملهای که در دو ماه پایانی ۲۰۲۴ رخ داد ۱۴ غیرنظامی و چهار عضو طالبان کشته و ۴۱ غیرنظامی و چهار عضو طالبان زخمی شدهاند.
یوناما همچنین اعلام کرده که در این مدت، بقایای مواد منفجره جنگی در این کشور باعث کشته شدن ۶۴ نفر شامل هشت دختر، ۳۹ پسر، یک زن و ۱۶ مرد شده است.
حقوق زنان و دختران و ادامه خشونت مبتنی بر جنسیت
گزارش جدید یوناما از وضعیت حقوق بشری در افغانستان همچنین نشان میدهد که طالبان در سه ماه اخیر محدودیتهای بیشتری را علیه زنان و دختران اعمال کرده است.
این گزارش نشان میدهد که با وضع ممنوعیت تحصیل زنان در انستیتوتهای علوم صحی ۳۶ هزار قابله و سه هزار پرستار از ادامه تحصیل در این بخشها محروم میشوند.
در این گزارش همچنین آمده است که ریاستهای ولایتی امر به معروف شرط محرم را به شیوه سختگیرانهتری اعمال میکنند که باعث ایجاد موانع بیشتری برای زنان و دختران در دسترسی به خدمات عمومی میشود.»
طبق این گزارش محتسبین طالبان در قندهار به رستوانها، کلینیکهای صحی، دکانها و بازارها دستور دادهاند تا به زنان بدون محرم اجازه ورود ندهند.
این گزارش همچنین نشان میدهد که محتسبین طالبان در سمنگان مانع کار زنان در بخش عاجل یک شفاخانه خصوصی در این ولایت شدهاند.
یوناما همچنین گزارش داد که از اکتبر تا دسامبر سال گذشته میلادی موارد خشونت مبتنی بر جنسیت علیه زنان و دختران از جمله قتلها، ازدواج زیرسن، ازدواج اجباری، تجاوز جنسی، خشونت خانوادگی، خودکشی به دلیل خشونت خانوادگی را ثبت کرده است.
ادامه مجازات بدنی
یوناما مورادی را در گزارش جدیدی خود مستند کرده است که بین اکتبر تا دسامبر دستکم ۱۹۴ نفر شامل ۱۵۰ مرد، ۳۹ زن، چهار پسر و یک دختر از سوی طالبان مجازات بدنی شدهاند. طبق این گزارش این مجازات شامل شلاق و اعدام در ملاءعام است.
درگیریهای مرزی
در گزارش جدید یوناما آمده است که رویدادهای فرامرزی در ولایتهای پکتیکا و پکتیا منجر به تلفات ملکی شده است. طبق این گزارش حملات هوایی نظامیان پاکستانی در ۲۴ دسامبر در ولسوالی برمل دستکم ۴۹ نفر شامل ۳۰ کودک و هشت زن کشته و هشت نفر زخمی شدهاند.
طبق این گزارش در یک درگیری دیگر طالبان با نیروهای نظامی پاکستانی در ۲۸ دسامبر در ولسوالی دند پتان ولایت پکتیا سه نفر کشته و شش نفر دیگر زخمی شدهاند.
آزادی بیان
یوناما گزارش داد که اجرای قانون امر به معروف طالبان آزادیهای رسانهها را بیشتر تحت تاثیر قرار داده و رسانهها را موظف به تهیه محتوا براساس «شریعت اسلامی» کرده است.
به گفته یوناما طالبان به وضع ممنوعیت نشر تصاویر زنده در ولایتهای مختلف و بازداشت خبرنگاران به دلیل نشر سریالهای خلاف «اصول اسلامی» در سه ماه اخیر ادامه داده است.
طبق گزارش یوناما، رئیس اداره زندانهای طالبان اعلام کرد که حدود ۱۱هزار مرد و ۱۰۰۰زن و ۱۰۰تبعه خارجی زندانی در زندانهای این گروه زندانی هستند.
روزنامه جمهوری اسلامی در یادداشت صفحه نخست دوشنبه هشتم دلو خود، سفر عراقچی به کابل را بیتوجهی به هشدارهای صاحبنظران دانست و نوشت طالبانی که همه گروهها و اقلیتهای قومی و مذهبی را «تار و مار کرده»، ابتداییترین حقوق زنان را نیز رعایت نمیکند و مذاکره را بر نمیتابد، «آیا لیاقت سفر در سطح وزیر خارجه را دارد؟»
طالبان از زمان بازپسگیری قدرت در افغانستان در اسد ۱۴۰۰، زنان را از مشاغل، اکثر فضاهای عمومی و حق تحصیل در مقاطع بالاتر از صنف ششم منع کرده است.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو)، اواخر اسد امسال و در سومین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت اعلام کرد در این مدت دستکم یک میلیون و ۴۰۰ هزار دختر در افغانستان از حق تحصیل در مقطع متوسطه محروم شدهاند و سرنوشت یک نسل در این کشور به خطر افتاده است.
روزنامه جمهوری اسلامی در یادداشت خود نوشت: «آیا در این مقطع که حکم بازداشت رهبران طالبان از سوی دیوان کیفری بینالمللی به عنوان تروریسم و ناقض حقوق بشر اعلام شده، سفر وزیر خارجه ایران مایه تفاخر است؟»
کریم خان، دادستان ارشد دیوان کیفری بینالمللی، چهارم دلو خواستار صدور حکم بازداشت برای هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی این گروه شد.
این دو نفر به سرکوب زنان و «جنایت علیه بشریت» متهم شدهاند.
تامین حقآبه ایران از رود هیرمند
روزنامه جمهوری اسلامی به اظهارات و واکنشهای مسئولان طالبان به ویژه در مورد جلوگیری از آزادسازی حقآبه ایران از رود هیرمند و گسترش و سرعت بخشیدن به سدسازیها اشاره کرد و نوشت که «بوی خصومت و دشمنی از آن به مشام میرسد».
این روزنامه با اشاره به آبگیری سد پاشدان در مسیر هریرود به وسیله طالبان، نوشت که بر اساس گفتههای وزارت انرژی دولت افغانستان، سدسازی روی هریرود تنها به سد سلما و پاشدان ختم نمیشود و ساخت دو سد تیریل و گنگان نیز در دستور کار است.
نویسنده یادداشت هشدار داد: «بیگمان سیاست آبی طالبان، شرق ایران را با بیآبی روبهرو خواهد کرد.»
عراقچی شامگاه یکشنبه در گفتوگو با خبرنگاران پس از بازگشت به ایران، «تامین حقآبه هیرمند، مشکل مهاجران و امنیت مرزهای مشترک دو کشور» را از جمله مهمترین چالشها در روابط جمهوری اسلامی و افغانستان دانست.
سفر عراقچی به افغانستان نخستین حضور رسمی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در این کشور پس از سقوط دولت افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت طی سه سال و نیم گذشته بود.
او گفت که هم رئیسالوزرا و هم وزیر خارجه حکومت طالبان تاکید کردند حقآبه ایران بر اساس معاهده هیرمند داده خواهد شد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی افزود: «طرف افغان تعبیر زیبایی در مورد حقابه دارد؛ آنها موضوع را فراتر از معاهده، بلکه وظیفه شرعی و انسانی میدانند.»
محمدحسن آخند، رئیسالوزرای طالبان، در جریان دیدار با عراقچی گفت که دولت افغانستان در موضوع آب، «قصد ندارد به ایران آسیب بزند».
از زمان قدرت گرفتن دوباره طالبان، مقامهای جمهوری اسلامی چندین بار در مورد حقآبه ایران از رودخانه هیرمند اظهار نظر کردهاند.
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، تهدید کرده که تهران این حقآبه را «به زور» از طالبان میگیرد.
اواسط اسد سال گذشته، محسن روحیصفت، دیپلومات سابق ایران در افغانستان گفت طالبان حقآبه هیرمند را به مزارع کشت مواد مخدر سرازیر کرده است و از سوی دیگر، به تازگی یک «کانال انحرافی» در بند بخشآباد احداث کرده تا دیگر هیچ آبی به سمت ایران نیاید.
او پذیرفتن سفارت طالبان را در تهران پیش از آن که توافقی بر سر حقآبه هیرمند انجام شود، سیاستی «اشتباه» توصیف کرده و گفته بود: «الان هم با ریش گرو گذاشتن و خواهش و تمنا کاری را نمیتوان پیش برد.»
ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم جمهوری اسلامی که در حادثه سقوط بالگرد کشته شد، اواخر ثور سال گذشته در مورد حقآبه به مقامهای طالبان «اخطار» داد و پس از آن، نماینده ویژه او در امور افغانستان، ضربالاجلی یک ماهه برای طالبان تعیین کرد که به سرانجام نرسید.
عراقچی: با طالبان بر سر بازگرداندن مهاجران غیرقانونی ساکن ایران به توافق رسیدیم
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از جزییات دیدار با مقامهای طالبان در کابل خبر داد و گفت دو طرف برای همکاری در زمینه بازگرداندن مهاجران غیرقانونی افغانستانی ساکن ایران به «توافق» رسیدند.
عراقچی درباره این سفر گفت: «موضوع مهاجران و افزایش تعداد آنها در ایران بحث جدی ما بود و صحبت و توافق شد که ما راه همکاری را در پیش بگیریم که چگونه مهاجران غیرقانونی بتوانند به صورت آبرومندانهای به کشور خودشان بازگردند و شرایط مناسبی در کشور خودشان داشته باشند.»
به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، دیدگاه طالبان نیز در این باره مثبت اما مساله مهاجران «زمانبر» است.
او درباره جزیئات و سازوکار اجرای این توافق صحبتی نکرد.
در ماههای گذشته مقامهای جمهوری اسلامی از بازداشت و بازگرداندان شهروندان فغانستان به این کشور خبر دادهاند و گزارشهایی نیز در این زمینه منتشر شده است.
در یک نمونه، نادر یاراحمدی، رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور دولت مسعود پزشکیان، ۱۵ جدی از اخراج حدود سه میلیون نفر از «اتباع غیرمجاز» طی سه سال گذشته خبر داد.
عصرانه خبرساز عراقچی در کابل
عباس عراقچی در سفر به کابل، پس از دیدار با رئیسالوزرای طالبان، برای صرف عصرانه به یکی از رستورانتهای پایتخت افغانستان رفت.
او پیشتر و در آخرین روزهای حکومت بشار اسد نیز به سوریه سفر کرده و پس از ملاقات با او، در یکی از رستورانتهای دمشق «شاورما» خورده بود.
شماری از کاربران مخالف طالبان در رسانههای اجتماعی، به مقایسه این دو تصویر پرداختند و اظهار امیدواری کردند که عراقچی اینبار هم «نیکقدم» باشد و مقدمات سقوط طالبان را فراهم کند.
