واکنش طالبان به بازار پر تنش ارز: کاهش ارزش افغانی در برابر دالر «تبلیغات منفی» است
به دنبال گزارشهای افغانستان اینترنشنال درباره سقوط ارزش پول افغانی و تلاش خشونتبار طالبان برای جلوگیری از کاهش بیشتر ارزش آن، وزارت مالیه طالبان یک جلسه عالی برگزار کرد.
وزیر مالیه این گروه روز پنجشنبه در جلسهای فنی، درباره «ارزش پول افغانی، تاثیر تغییر سیاستهای خارجی بر اقتصاد ملی و تبلیغات منفی رسانهها» بحث کرده است.
وزارت مالیه طالبان در بیانیهای گفت که وضعیت اقتصادی کشور «عادی» است و کاهش ارزش افغانی در برابر دالر ناشی از «تبلیغات منفی در سطح بزرگ» و رسانهای است.
به گفته این وزارت، کاهش ارزش افغانی در روزهای اخیر، تصویر درستی از وضعیت واقعی و مثبت اقتصاد کشور به دست نمیدهد. زیرا، ارزهای کشورهای دیگر منطقه نیز دچار افت شده اند.
این وزارت از تمام نهادهای دولتی خواسته است که به طور هماهنگ به ثبات ارز افغانی کمک کنند.
به دنبال دستور دونالد ترامپ برای تعلیق کمکهای خارجی ایالات متحده به مدت سه ماه، ارزش افغانی در برابر دالر بهطور چشمگیری سقوط کرد. ورود کمکهای مالی جهان به ویژه امریکا به سیستم بانکی افغانستان، باعث ثبات ارزش افغانی شده بود.
طالبان در واکنش به سقوط پولی، تلاش کرده است از طریق کنترول خشونت آمیز بازار ارز کابل از سقوط بیشتر پول افغانی جلوگیری کند. شماری از صرافان روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان خرید و فروش دالر را متوقف کرده و استخبارات این گروه در سرای شهزاده مستقر شده است.
صرافان میگویند که طالبان با نظارت بر معاملات آنان و بررسی صندوق پول آنان، اجازه نمیدهد که دالر از این مرکز بیرون شود.
پیشتر بانک مرکزی طالبان نیز هشدار داد که بازارها مالی کشور را تحت نظارت است و در صورت مشاهده تخطی از دستورات این گروه، واکنش نشان خواهد داد.
طالبان علاوه بر نظارت و کنترول شدید بازارهای صرافی در روزهای اخیر، میلیونها دالر را نیز لیلام کرده است تا ثبات پولی را احیا کند.
در همین حال، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان با استفاده از زور صرافان را وادار به فروش دالر کرده و اکثر معاملات خرید و فروش در بازار ارز بهصورت پنهانی انجام شده است.
این گروه برای ثبات ارزش افغانی، هرچند مدت یکبار ارز خارجی و عمدتا دالر به بازار تزریق میکند، اما در صورت کاهش کمک های مالی امدادی، توان طالبان برای دسترسی به دالر و جلوگیری از کاهش قیمت ارز نیز افت خواهد کرد.
کاهش ارزش افغانی و افزایش ارزش دالر در بازارهای مالی افغانستان تاثیر مستقیمی بر معیشت مردم و نارضایتی عمومی از گرانی کالاها میگذارد.
رئیس انجمن جهانی کریکتبازان گفت به جای واکنشهای ٰتصادفی و متناقض'، باید از زنان کریکتباز افغان به طور منسجم و همگانی حمایت شود.
تام موفات گفت شورای بینالمللی کریکت و فدراسیونهای ملی میتوانند بدون حمایت از تحریم، از شیوههای دیگر فشار علیه طالبان استفاده کنند.
تام موفات، مدیر عامل انجمن جهانی کریکتبازان محرومیت بازیکنان زن در هر کشوری را "غیرقابل قبول" خواند.
این اظهارات همزمان با اولین بازی دستکم یازده بازیکن زن کریکت افغانستان در یک بازی دوستانه در آسترالیا مطرح شده است.
موفات روز گذشته در صحبت با شبکه ورزشی ایاسپیان گفت که اقدام جمعی برای رفع محرومیت زنان افغان از ورزش «لزوما به معنای تحریم نیست.»
همزمان با برگزاری مهمترین رقابت کریکت در ماه فبروری، شماری از فعالان حقوق بشر خواهان تحریم تیم کریکت مردان افغانستان شدند. آنها گفتند که بازیکنان تیم روابط نزدیک با طالبان دارند و برای عادی سازی این گروه کار میکنند.
شورای جهانی کریکت از تحریم تیم افغانستان حمایت نکرده است.در حال حاضر، آسترالیا تنها کشوری است که بازیهای دوجانبه با تیم کریکت افغانستان را لغو کرده است و انگلستان هم گفته که بازی دوجانبه با افغانستان را تحریم خواهد کرد. با این حال، آسترالیا و انگلستان در مسابقات جام قهرمانان که در ۲۶ فبروری در پاکستان برگزار میشود، با افغانستان مسابقه خواهند داد.
همچنین، حامیان افغان تیم کریکت گفتند که تحریم تیم مردان بر سیاستهای طالبان تاثیری نمیگذارد و حق آموزش و ورزش را به زنان افغان بر نمیگرداند.
رئیس انجمن جهانی بازیکنان کریکت گفت که باید از ابزار دیگر برای فشار بر طالبان استفاده شود. به گفته او، «شورای جهانی کریکت و فدراسیونهای ملی مسئولیت دارند تا از اهرم فشار برای حفظ حقوق ورزشکاران، از جمله بازیکنان زن افغانستان، استفاده کنند.»
موفات افزود: «این لزوماً به معنای تحریم نیست، راههای مختلفی برای اعمال فشار وجود دارد، اما تا این لحظه، شیوه برخورد واکنشی و متناقض برای حل این مشکل موثر نبوده است.»
به گفته او، «نهادهای رسمی کریکت برای حمایت از حقوق اولیه بازیکنان، یک رویکرد جهانی منسجمتر» را در پیش گیرند.
در سال ۲۰۲۰ بورد کریکت افغانستان یک تیم ۲۵ نفری کریکت بازان را تشکیل داد که هرگز در سطح بینالمللی بازی نکردند. تحت رژیم طالبان، زنان از شرکت در ورزش منع شدهاند و محدودیتهای فزایندهای برای آنها در تمام جنبههای زندگی عمومی از جمله آموزش و دسترسی به مراقبتهای بهداشتی وجود داشته است.
رئیس شورای پناهندگان ناروی میگوید که جامعه جهانی پس از بازگشت طالبان به قدرت به مردم افغانستان پشت کرده است.
یان اگلند گفت که تعداد کمی از نمایندگان کشورهای اروپایی به افغانستان سفر میکنند. او تاکید کرد که نمایندگان این کشورها باید به کابل و قندهار بروند و برای حقوق زنان و دختران و مقابله با تبعیض جنسیتی مبارزه کنند.
او به خبرگزاری فرانسه گفت: «نیاز به برگزاری برنامه دیگری در پاریس، کپنهاگن یا اسلو نیست، زنان افغان نیاز دارند که ما در افغانستان با آنها تعامل کرده و برایشان مبارزه کنیم.»
یان اگلند روز پنجشنبه یازدهم دلو در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه گفت که کشورهای ایران و پاکستان با اخراج مهاجرین افغان دیگر تمایل به میزبانی از پناهجویان افغان ندارند.
او با اشاره به سفر اخیرش به ولایات افغانستان تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران در فصل شدید سرما روزانه هزاران نفر را به افغانستان اخراج میکند.
یان اگلند همچنین به محدودیتهای وضعشده علیه دختران و زنان اشاره کرد و افزود که دلیل خروج زنان از موسسات غیردولتی و توقف پروژهها، کمبود بودجه بوده است.
شورای پناهندگان ناروی پیش از این نیز اعلام کرده بود که پس از دههها جنگ، فروپاشی اقتصادی و بحرانهای اقلیمی، افغانستان آمادگی پذیرش میلیونها نفر از مهاجرین بازگشته را ندارد.
عباس استانکزی، در یک نوار صوتی که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده میگوید حاکمیت هبتالله دایمی نیست، حاکمان میروند اما وطن باقی میماند.
معین وزارت خارجه طالبان تاکید کرده که پرستش حاکمان در اسلام جواز ندارد و نباید هیچ رهبری پرستش شود.
عباس استانکزی که بهتازگی پس از تصمیم هبتالله برای بازداشت او، افغانستان را ترک کرده است، در این نوار صوتی میگوید هیچ حاکمیتی دایمی نیست و ممکن است فردا نظام دیگری در افغانستان حاکم شود. او گفت در ۶۳ سال عمر خود ۱۳ بار شاهد تغییر نظام در افغانستان بوده و حاکمیت هبتالله نیز دایمی نیست.
زمان و مکان دقیق ضبط این فایل صوتی مشخص نیست، اما محتوای سخنان او نشان میدهد که این فایل در روزهای اخیر ضبط شده است.
آقای استانکزی گفت تنها مشکل زنان در کشور مطرح نیست، بلکه طالبان با مشکل جدی اقتصادی هم روبهرو هستند. او تاکید میکند که جهان با طالبان رابطه سیاسی ندارد و هیچ کشوری حاکمیت این گروه را به رسمیت نشناخته است.
عباس استانکزی میگوید رکود اقتصادی در افغانستان سبب شده جوانان کشور به مهاجرت در کشورهای همسایه، به ویژه ایران و پاکستان روی بیاورند. او تصریح میکند که اگر وضعیت اقتصادی افغانستان خوب باشد، جوانان مجبور نمیشوند برای کار به کشورهای دیگر مهاجرت کنند.
معین سیاسی وزارت خارجه طالبان در آخرین سخنرانی اش در ولایت خوست گفت که طالبان بر بیش از ۲۰ میلیون جمعیت افغانستان «بیعدالتی» میکند. او این اظهارات را در انتقاد از ممنوعیت آموزش زنان توسط رهبر طالبان مطرح کرده بود که در رسانههای بینالمللی بازتاب گسترده یافت.
در پی این سخنرانی رهبر طالبان دستور بازداشت او را صادر کرد. منابع پیشتر به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که قرار بود آقای استانکزی در یک محکمه نظامی محاکمه شود.
به گفته منابع، هدف از این محاکمه، ارسال پیامی هشدارآمیز به سایر مقاماتی بود که از فرمانهای هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، بهویژه در مورد منع آموزش زنان نارضایتی میکنند.
این مقام طالبان در حالی از ترس بازداشت افغانستان را ترک کرده است که تنشها و اختلافات داخلی در رهبری طالبان بر سر مسائل کلیدی، از جمله آموزش زنان، به شکل بیسابقهای افزایش یافته است.
بر اساس اطلاعاتی که منابع در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار داده، ملا برادر، سراجالدین حقانی و مولوی یعقوب از هبتالله آخندزاده درخواست کردند که استانکزی را عفو کند، اما رهبر طالبان بهشدت با این درخواست مخالفت کرده و تأکید داشت که او باید زندانی شود.
دفتر هماهنگ کننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل میگوید در پی خشک شدن منابع آبی، ۳۹ درصد از خانودهها در افغانستان با کمبود آب مواجهاند.
این دفتر نوشت که در حال حاضر ۲۳ درصد از مردم افغانستان به آبهای تصفیه ناشده متکی هستند.
اوچا روز پنجشنبه، ۱۱ دلو نوشت که در سال ۲۰۲۵ نهادهای همکار این سازمان برای ارائه خدمات آب، فاضلاب و بهداشت در افغانستان به ۲۶۴ میلیون دالر نیاز دارند. این دفتر خاطرنشان کرد که نهادهای امدادرسان تاکنون ۸.۴ میلیون دالر دریافت کردهاند.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) در اول دلو اعلام کرد که این سازمان با همکاری جاپان هشت سیستم آبرسانی را در روستاهای دورافتاده تکمیل کرده است. یونیسف افزود که با ایجاد این سیستمهای آبرسانی، آب آشامیدنی سالم به خانههای بیش از ۱۸ هزار نفر رسانده شده است.
بحران آب در افغانستان که ناشی از خشکسالیهای مداوم، کمبود زیرساختهای آبرسانی و مدیریت نادرست منابع آبی بوده و زندگی میلیونها نفر را با خطر جدی مواجه کرده است.
نمایندگی اتحادیه اروپا برای افغانستان نیز در ماه اسد اعلام کرد که خشکسالی، آلودگی و استفاده بیرویه از منابع آبی، ذخایر آبی کشور را تهدید کرده است.
خانواده محمود حسن، روحانی منتقد هبتالله آخندزاده، به افغانستان اینترنشنال گفتند که این روحانی در بازداشت طالبان تحت شکنجه شدید قرار دارد و وضعیت صحیاش وخیم است. برادر محمود حسن از سازمانهای حقوق بشری خواست برای آزادی او فورا اقدام کنند.
برادر محمود حسن به افغانستان اینترنشنال گفت که او در بازداشتگاه طالبان تحت شکنجه قرار گرفته است.
او افزود که طالبان محمود حسن را به دلیل درخواست برای آزادی بیان، تشکیل حکومت همهشمول و بازگشایی مکاتب دخترانه و دانشگاهها به روی دختران و زنان بازداشت کرده است.
استخبارات طالبان روز سهشنبه، نهم دلو، محمود حسن و بدالقادر قانت، دو روحانی منتقد این گروه را بازداشت کرد. طالبان همچنین عبدالعزیز شجاع، سومین روحانی منتقد خود را نیز در کابل بازداشت کرد.
آنها پیشتر در نشستی در کابل، از انحصار قدرت توسط طالبان، به ویژه جناح طالبان قندهار، انتقاد کردند و خواستار تشکیل حکومت همهشمول شدند.
محمود حسن در تماس با خانوادهاش تأیید کرده که در بازداشت طالبان است. نزدیکان او اظهار داشتند که او مشکلات قلبی دارد و وضعیت سلامتیاش در بازداشتگاه طالبان رو به وخامت گذاشته است.
هنوز از وضعیت عبدالقادر قانت و عبدالعزیز شجاع در زندان طالبان خبری در دست نیست.