صدیقه ترابی، معاون سازمان محیط زیست ایران خبر داد که این سازمان پیشنهاد اجرای طرحهای مشترک محیطزیستی را به اداره طالبان ارائه کرده است. خانم ترابی یکی از اهدف این پیشنهاد را جلوگیری از پیامدهای ریزگردها و احیای تالاب هامون خواند.
به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) که ۱۳ دلو منتشر شده، صدیقه ترابی گفت: مطابق بررسیهای ما در ساختار اداره طالبان بخش محیط زیست وجود ندارد و به همین دلیل پیشنهادهایی را ارائه کردیم.
او تاکید کرد: لازم است تامین منابع آب برای تالاب هامون مورد بحث قرار بگیرد و طالبان اعلام کرده که در این مورد همکاری میکند.
تالاب هامون در شمال استان سیستان و بلوچستان، شهرستان زابل، در مرز ایران و افغانستان قرار دارد.
صدیقه ترابی درباره پیشبینی زمان و درصد تحقق پرداخت حقابه تالاب هامون توسط طالبان گفت: «احداث بند انحرافی کمال خان، مسیر منابع آبی به ویژه سیلابها را منحرف کرده است.»
خبرگزاری جمهوری اسلامی پیشتر گزارش داده بود که بند کمال خان، جان هامون را گرفته است.
صدیقه ترابی گفت عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در سفر اخیر خود به کابل و دیدار با مقامهای طالبان، بر احیای تالاب هامون تاکید کرد تا مورد پیگیری قرار گیرد.
روزنامه جمهوری اسلامی پیشتر با انتقاد تند از سفر عباس عراقچی به کابل نوشت: «بیگمان سیاست آبی طالبان، شرق ایران را با بیآبی روبهرو خواهد کرد.»
اسکندر مومنی، وزیر داخله ایران اعلام کرد که از ابتدای سال جاری تاکنون حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر از مهاجران افغان به افغانستان اخراج شدند. وی افزود که برآوردها نشان میدهد ۵۰ درصد از این افراد مجدداً به ایران بازگشتهاند.
اسکند مومنی روز شنبه در مصاحبه با تلویزیون دولتی ایران گفت که کشورش دیگر ظرفیت میزبانی از مهاجران افغان را ندارد و در تلاش است تا با اتخاذ تدابیر مختلف، از جمله بستن مرزها، از ورود مهاجران غیرمجاز جلوگیری کند.
او گفت که حداقل شش میلیون اتباع خارجی در ایران زندگی میکنند و از این میان، حداقل دو میلیون نفر آن فاقد مدرک هستند. او بر ضرورت اخراج مهاجران فاقد مدرک تاکید کرد و گفت که هیچ راهی جز اخراج این افراد وجود ندارد.
وزیر داخله ایران افزود که کمکهای خارجی برای حمایت از پناهجویان به حداقل رسیده و اظهار داشت که فرصتهای شغلی زیادی از ایرانیان گرفته شده است.
جمهوری اسلامی علاوه به تسریع اخراج مهاجرین افغان، حضور آنها را در شماری از شهرهای ایران ممنوع و اشتغال مهاجرین فاقد اسناد اقامت را جرم اعلام کرده است.
وزیر زراعت، آبیاری و مالداری طالبان در دیدار با رئیس برنامه توسعه ملل متحد خواستار همکاری در مدیریت منابع آبی افغانستان شد. عطاءالله عمری از ملل متحد درخواست کرد که در زمینه ساخت کانالها و ذخیرههای آب در مسیر رودخانههای کنر، آمو، مرغاب و هریرود هم همکاری کند.
براساس خبرنامه وزارت زراعت، آبیاری و مالداری طالبان، عطاءالله عمری، روز شنبه در دفتر کارش با ستیفن رودریکویس، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل متحد در افغانستان، و ویداست گاتی بوکا، رئیس توسعه کشاورزی و روستایی این سازمان، دیدار و گفتوگو کرد.
وزارت زراعت طالبان اعلام کرد که «در این نشست، درباره اجرای پروژههای آبیاری، برنامههای جایگزین کشت کوکنار، ساخت چکدمها و کانالهای آبیاری، ایجاد سبزخانهها، توزیع تخمهای بذری و تجهیزات زراعتی برای دهقانان بحث و تبادل نظر صورت گرفت.»
مقامات طالبان پیشتر بارها درباره سدسازی در مناطق غرب و شمال افغانستان سخن گفته بودند. اما این نخستین بار است که یکی از وزرای طالبان از طرح سدسازی در مسیر رودخانه کنر که به پاکستان منتهی میشود، سخن میگوید.
کشورهای همسایه افغانستان به شدت نسبت به سدسازی و مدیریت منابع آبی حساسیت دارند. با این حال، طالبان بارها بر لزوم مدیریت منابع آبی در حوزه غرب و شمال تاکید کرده و اقداماتی را در این راستا روی دست گرفتهاند.
براساس خبرنامه وزارت زراعت طالبان، عطاءالله عمری به همکاری این گروه با سازمانهای امدادرسان جهانی تاکید کرد و خواستار همکاری در «مدیریت منابع آبی افغانستان» شد.
او با اشاره به فراوانی منابع آبی در کشور پیشنهاد داد: «با ساخت کانالها، چکدمها و ذخیرههای آب در مسیر دریاهای کنر، آمو، مرغاب و هریرود میتوان زمینه استفاده بهینه از منابع آبی را برای زراعت و دهقانان فراهم کرد.»
وزیر زراعت طالبان همچنین بر ضرورت اجرای پروژههای آینده با در نظر گرفتن ابعاد زراعت، مالداری، تغییرات اقلیمی، آبیاری قطرهای، پروسس محصولات زراعتی، همکاری با بخش خصوصی و توسعه مالداری تاکید کرد.
براساس خبرنامه، وزیر زراعت طالبان، خواستار تقویت هماهنگی میان وزارت زراعت طالبان و برنامه توسعه ملل متحد شد.
در خبرنامه آمده است که رئیس برنامه توسعه سازمان ملل نیز از تعهد این سازمان به اجرای پروژهها و هماهنگی فعالیتها سخن زده است.
طالبان گزارش تازه اداره بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان درباره افزایش تهدیدهای داعش خراسان را دور از واقعیت و «بزرگنمایی» داعش خواند. حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان بار دیگر مدعی شد که این گروه داعش را با تمام قدرت نابود کرده است.
وی افزود: «تحرکات داعش در افغانستان بهطور جدی تحت نظارت قرار دارد و برای جلوگیری از تهدید این پدیده، نیروهای امنیتی و اطلاعاتی کافی در اختیار داریم و اقدامات مؤثری در این زمینه صورت گرفته است.»
اداره بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) روز جمعه گزارش جدید خود را منتشر کرد و اعلام کرد که نگرانیهای ایالات متحده، سازمان ملل و کشورهای منطقه درباره تبدیل دوباره افغانستان به پناهگاه تروریستی افزایش یافته است. سیگار با استناد به گزارش سازمان ملل در جولای ۲۰۲۴ بیان کرد که افغانستان همچنان به عنوان منطقهای امن برای گروههای تروریستی شناخته میشود و «برخی از این گروهها قصد دارند تهدیدات خود را به سطح جهانی گسترش دهند.»
مقاهای طالبان بارها از سرکوب و نابودی داعش خراسان خبر داده است. با این حال، سیگار میگوید «داعش خراسان در سه ماه اخیر تهدیدی جدی برای افغانستان و ثبات منطقه باقی مانده است.» این گروه در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۰ حمله در افغانستان، ایران، روسیه، پاکستان و ترکیه انجام داده است که نسبت به سال ۲۰۲۳ حدود ۴۰ درصد افزایش را نشان میدهد.
تیم نظارتی تحریمهای سازمان ملل در جنوری ۲۰۲۴ گزارش داد که داعش خراسان تواناییهای مالی و لجستیکی خود را بهبود بخشیده است و کشورهای اروپایی این گروه را بزرگترین تهدید برای امنیت اروپا میدانند.
این تیم گزارش داد که داعش خراسان در کوتاهمدت قصد دارد آمادگی رزمی خود را حفظ کرده، درآمدزایی را افزایش دهد و روند جذب نیرو را تقویت کند. دبیرکل سازمان ملل نیز اعلام کرد که این گروه مراکز عملیاتی در ولایتهای نورستان و کنر دارد.
در ۱۱ دسمبر، داعش خراسان مسئولیت ترور خلیل حقانی، وزیر مهاجران طالبان را بر عهده گرفت. خلیل حقانی یکی از اعضای ارشد شبکه حقانی و کاکای سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، بود و در فهرست جهانی تروریستهای ویژه ایالات متحده قرار داشت.
این حمله، مهمترین ترور یک مقام ارشد طالبان از زمان تسلط این گروه بر افغانستان در اگست ۲۰۲۱ به شمار میرود.
حملات انتحاری داعش خراسان تاکنون هشت مقام طالبان، از جمله والی بلخ و معاون والی بدخشان را در سال ۲۰۲۳ کشته است.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، اعلام کرد که تمام عملیاتهای داعش خراسان در سال ۲۰۲۴ خارج از افغانستان برنامهریزی شده است.
بر اساس گزارش هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، از سال ۲۰۲۱ به این سو، داعش خراسان از مواد منفجره دستساز برای حمله به اماکن مذهبی در سراسر افغانستان استفاده کرده است.
برخی از رهبران شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان روز شنبه در انقره با هیئتی از بنیاد صلح جهانی امریکا دیدار کردند. در این نشست، عبدالرشید دوستم، محمد محقق، الماس زاهد و بصیر انور، از اعضای ارشد این شورا حضور داشتند.
یکی از شرکتکنندگان این نشست به افغانستان اینترنشنال گفت که پژوهشگران این بنیاد با سران شورای عالی مقاومت درباره از سرگیری روند صلح افغانستان گفتوگو کردند. او افزود که سران شورای عالی مقاومت مواضع خود را در خصوص مذاکرات صلح و آشتی ملی در کشور مطرح کردند.
محمد محقق از شرکتکنندگان این نشست نیز گفت که آنان به هیئت امریکایی درباره اهداف تشکیل شورای مقاومت برای نجات افغانستان توضیحاتی ارایه کردند. به گفته او، شورای عالی مقاومت ملی به هدف کار روی زمینهسازی مذاکرات صلح بینالافغانی تحت نظر سازمان ملل متحد با حضور همه کشورهای ذیدخل تشکیل شده است.
آقای محقق به نقل از هیئت امریکایی نوشت که «در سه سال گذشته، بحث افغانستان در حکومت آقای بایدن به فراموشی سپرده شده بود و صحبت از آن خلاف سیاستهای رایج دولت وقت بود.»
به نوشته محمد محقق، این هیئت امریکایی گفته حکومت دولت دونالد ترامپ قضیه صلح در افغانستان را جزو برنامههای دولت خویش قرار داده و رنج و درد و مشکلات مردم افغانستان را به خوبی درک میکند.
هیئت امریکایی اظهار داشتهاند که حکومت جدید تصمیم دارد تا در کنار مردم افغانستان ایستاده و برای دستیابی به صلح واقعی و شکلگیری یک حکومت فراگیر تلاش نماید.
در این نشست، برخی از رهبران شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان، مانند یونس قانونی، عبدرب الرسول سیاف و عطا محمد نور غایب بودند.
پیشتر، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که شماری از رهبران شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان با هیئت سازمان استخبارات پاکستان در ترکیه دیدار میکنند. خالد پشتون از سخنگویان این شورا این دیدار را تکذیب کرد.
وزارت اقتصاد طالبان در واکنش به گزارش تازه اداره بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) گفت که هرگونه اقدام امریکا در مورد تخصیص، انتقال یا استفاده از ذخایر بانک مرکزی افغانستان برای این گروه غیرقابل قبول است.
سیگار گفته دونالد ترامپ و کانگرس امریکا ممکن است حدود چهار میلیارد دالر از بودجه اختصاصیافته به افغانستان (صندوق امانی افغانستان در سوئیس) را دوباره مصادره کنند.
سیگار میگوید که طالبان هیچ حق قانونی برای دسترسی به میلیاردها دالر از بودجه اختصاصی این کشور را ندارد.
وزارت اقتصاد طالبان روز شنبه ۱۳ دلو در بیانیهای در واکنش به گزارش سیگار گفت که امریکا علاوه بر تحریم مالی و اقتصادی، بیش از ۹ میلیارد دالر ذخایر بانک مرکزی افغانستان را مسدود کرده است. به گفته این وزارت، اقتصاد افغانستان از این اقدام متاثر شده است.
این وزارت با اشاره به احتمال مسدود شدن دوباره حدود چهار میلیارد دالر از ذخایر بانک مرکزی که به صندوق امانی افغانستان در سوئیس منتقل شده است، گفت «هرگونه اقدام امریکا در مورد تخصیص، استفاده یا انتقال این ذخایر برای ما قابل قبول نیست.»
سیگار گفته هیچ کنترول مشخصی وجود ندارد تا اطمینان حاصل شود که این پول سمت طالبان منحرف یا از آن سوءاستفاده نشود.
پس از بازگشست طالبان به قدرت در ماه اسد ۱۴۰۰ خورشیدی، حدود بیش از ۹ میلیارد دالر از ذخایر بانک مرکزی افغانستان در کشورهای خارجی مسدود شد. در سال ۲۰۲۲ میلادی، ایالات متحده ۳.۵ میلیارد دالر از داراییهای بانک مرکزی افغانستان را به صندوق امانی افغانستان در سویس منتقل کرد تا برای کمک به اقتصاد افغانستان به مصرف برسد.
سیگار میگوید دارایی این صندوق از آن زمان تاکنون حدود چهار میلیارد دالر افزایش یافته است.
وزارت اقتصاد طالبان از جامعه جهانی خواسته است دارایی افغانستان را در اختیار بانک مرکزی قرار دهد تا از آن در بخش حفظ ثبات پولی، تقویت سیستم مالی و تسهیل تجارت با جهان و اقتصاد افغانستان استفاده شود.
انوارالحق احدی، عضو هیئت مدیره صندوق امانی افغانستان پیشتر به افغانستان اینترنشنال گفت در صورتی که طالبان از این صندوق درخواست کمک کند آنها میتوانند از این پول برای تقویت ارزش پول افغانستان استفاده کنند. با این حال، آقای احدی میگوید بانک مرکزی تحت کنترول طالبان با این صندوق همکاری نمیکند.
سیگار میگوید که طالبان هیچ حق قانونی برای دسترسی به این ذخایر پولی ندارند، زیرا ایالات متحده این گروه را بهعنوان دولت افغانستان به رسمیت نمیشناسد.
کمکهای امریکا به افغانستان
سیگار میگوید ایالات متحده از زمان خروج از افغانستان در سال ۲۰۲۱ تاکنون نزدیک به ۳.۷۱ میلیارد دالر در این کشور هزینه کرده است. بیشتر این پول به نهادهای سازمان ملل اختصاص یافته است.
وزارت اقتصاد طالبان گفته این کمکها تاثیر قابل توجهی بر وضعیت اقتصادی افغانستان نداشته است.
«صندوق امانی افغانستان مستقل است»
انوارالحق احدی، عضو هیئت مدیره صندوق امانی افغانستان در سوئیس در گفتوگوی اسپیس اکس افغانستان اینترنشنال، در مورد مداخلات دولت ترامپ در صندوق امانی در سوئیس تأکید کرد که این صندوق مستقل است و تحت نفوذ هیچکس قرار ندارد.
او افزود که هر تصمیم درباره صندوق توسط چهار عضو هیئت مدیره آن اتخاذ میشود و تاکنون ایالات متحده هیچگونه مداخلهای در امور صندوق امانی نکرده است.
او در این مورد افزود: «بر اساس قانون، ایالات متحده حق مداخله را ندارد اما نماینده این کشور در کنار ما حضور دارد. نماینده آنها حق وتو دارد، اما این مسائل برایشان اینقدر اهمیت ندارد که مداخله کنند.»
