دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا روز دوشنبه، جو کنت، سرباز سابق نیروهای ویژه امریکا را به عنوان رئیس اداره مبارزه با تروریسم انتخاب کرد. شانون کنت، متخصص رمزنگاری در نیروی دریایی امریکا و همسر جو کنت، در سال ۲۰۱۹ در یک حمله انتحاری داعش در شمال شرقی سوریه کشته شده بود.
ترامپ در یادداشتی در شبکه اکس درباره انتصاب جو کنت نوشت: «جو بهعنوان یک سرباز، کلاهسبز و افسر سیا، تمام عمر بزرگسالی خود را صرف شکار تروریستها و جنایتکاران کرده است.»
ترامپ گفته است: «او به ما کمک خواهد کرد تا با از بین بردن تمامی اشکال تروریسم، از جهادگرایان در سراسر جهان گرفته تا کارتلهای مواد مخدر در کشورمان، امریکا را ایمن نگاه داریم.»
کنت هم در واکنش گفته است: «باعث افتخار است که بار دیگر در خدمت کشورم باشم. زمان آن رسیده که ملتمان را ایمن و قدرتمند نگاه داریم.»
جو کنت اهل ایالت اورگن امریکا است. او در شهر پورتلند بزرگ شد و در ۱۸سالگی به ارتش امریکا پیوست.
کنت در سال ۲۰۲۲ که از حامیان سرسخت ترامپ محسوب میشد، در انتخابات درونحزبی جمهوریخواهان، جیمی هررا بوتلر، نماینده وقت منطقهای در جنوب غربی واشنگتن، را شکست داد.
با این حال، کنت دستکم دو بار دیگر برای به دست آوردن این کرسی نامزد شد اما موفق به پیروزی نشد.
اداره مبارزه با تروریسم امریکا که پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تأسیس شد، وظیفه گردآوری و تحلیل اطلاعات برای مقابله با تهدیدهای تروریستی را بر عهده دارد.
به گزارش نیویارک تایمز، اطلاعات جدید درباره برنامه هستهای ایران، مقامات امریکایی را متقاعد کرده یک تیم مخفی از دانشمندان ایرانی در حال بررسی رویکردی سریعتر، اگرچه ابتداییتر، برای توسعه سلاح هستهای هستند تا در صورتی که جمهوری اسلامی تصمیم بگیرد بمب بسازد، تولید آن عملی باشد.
این اطلاعات تازه در شرایطی به دست آمده است که بر اساس نشانههای موجود، جمهوری اسلامی فعالانه به دنبال مذاکره با دولت ترامپ است.
بنا بر گفته مقامهای پیشین و فعلی امریکایی که با نیویارک تایمز صحبت کردهاند و نخواستند نامشان فاش نشود، این اطلاعات در ماههای آخر دولت بایدن جمعآوری شده و سپس در جریان انتقال قدرت به تیم امنیت ملی ترامپ منتقل شده است.
در ارزیابی اطلاعاتی ارائه شده به کاخ سفید، هشدار داده شده که مهندسان و دانشمندان تسلیحاتی ایران در جستوجوی «میانبُری» هستند تا بتوانند ذخیره رو به افزایش سوخت هستهای خود را در عرض چند ماه – نه یک سال یا بیشتر – به سلاحی کارآمد تبدیل کنند تا اگر تهران تصمیم بگیرد رویکرد کنونی خود را تغییر دهد، آماده تولید بمب باشند.
شرایط جدید و تردید جمهوریاسلامی
مقامهای امریکایی در مصاحبههای یک ماه اخیر خود گفتهاند آنها همچنان معتقدند که جمهوریاسلامی و علی خامنهای، رهبر حکومت، هنوز تصمیمی برای ساخت بمب نگرفتهاند.
در ماه دسامبر، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، اعلام کرد که دولت بایدن نگران این امر است که ایران تضعیفشده ممکن است توانایی ساخت تسلیح هستهای را پیدا کند و او در حال مطلعسازی تیم دونالد ترامپ، درباره این ریسک بوده است.
با این وجود، اطلاعات جدید حاکی از آن است که با توجه به تضعیف شدید نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی و ناکامی موشکهایش در نفوذ به سامانههای دفاعی امریکا و اسرائیل، سپاه و مقامات اکنون بهطور جدی در حال بررسی گزینههای جدید برای بازدارندگی در مقابل حمله احتمالی امریکا یا اسرائیل هستند.
بنا بر اعلام مقامهای امریکایی، جمهوریاسلامی همچنان در آستانه هستهای شدن قرار دارد و در سالهای اخیر این کشور تولید اورانیوم را از سر گرفته و اکنون بهاندازه کافی سوخت برای ساخت چهار بمب یا بیشتر در اختیار دارد. اما این مقدار سوخت بهتنهایی برای ساخت عملی این بمبها کافی نیست و شواهد جدید نشان میدهد فعالیتهای حکومت ایران بر مراحل پایانی مورد نیاز برای تبدیل این سوخت به جنگافزار متمرکز شده است.
اوائل جدی سال جاری، ویلیام برنز، مدیر سابق سازمان سیا،گفت موقعیت استراتژیک تضعیفشده ایران که با ناکامیهای منطقهای مشخص شده، میتواند دروازهای برای از سرگیری مذاکرات هستهای فراهم آورد.
برنز در مصاحبهای با رادیوی ملی امریکا با اشاره به تجربههای خود از مذاکرات سری با تهران بیش از یک دهه پیش، گفت: «این حس ضعف به طور نظری میتواند امکان مذاکرات جدی را نیز ایجاد کند.»
نیویارک تایمز نوشت تقریبا روشن است که این شواهد موضوع بحث روز سهشنبه بین ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خواهد بود که اولین رهبری است که دو هفته پس از آغاز ریاستجمهوری ترامپ به کاخ سفید میرود.
تغییر احتمالی رویکرد اسرائیل
بنا بر این گزارش، سالهاست که نخستوزیر اسرائیل هر بار تا آستانه صدور دستور حمله نظامی به تاسیسات هستهای ایران پیش میرود اما در نهایت اغلب تحت فشار فرماندهان نظامی و اطلاعاتی خودش و همچنین ایالات متحده از تصمیم خود عقب مینشیند.
نیویارک تایمز نوشت با اشاره به تغییر معنادار شرایط کنونی ایران و منطقه، احتمالا محاسبات نتانیاهو نیز متاثر از این شرایط تازه تغییر کرده است.
از دید مقامهای امریکایی و اسرائیلی، جمهوری اسلامی هرگز بهاندازه امروز ضعیف نبوده است. حماس و حزبالله که از سمت ایران تامین مالی و تسلیحاتی میشدند، رهبری و توان حمله به اسرائیل را از دست دادهاند و بشار اسد، رئیسجمهور سوریه، هم به مسکو پناه برده و ایران دیگر نمیتواند از سوریه بهعنوان مسیر ارسال تسلیحات استفاده کند.
در ماه عقرب، در جریان حمله متقابل دوم اسرائیل به ایران، پدافند موشکی پیرامون تهران و برخی تاسیسات هستهای از بین رفتند و دستگاههای غولآسای مخلوط سوخت موشکهای جدید هم هدف قرار گرفتند که باعث اختلال شدید در روند تولید موشکی ایران شده است.
ترامپ پیشتر اعلام کرده عجلهای برای ورود به درگیری مستقیم با ایران ندارد و به نظر میرسد که به مذاکره تمایل دارد.
او اندکی پس از مراسم تحلیف در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران گفت: «امیدواریم بتوانیم آن را بدون نیاز به چنین کاری حل کنیم. واقعا خوب است اگر بتوانیم بدون برداشتن آن گام نهایی، مشکل را حلوفصل کنیم.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز دوشنبه گفت که خشونتهای زیادی رخ داده و «هیچ تضمینی وجود ندارد که آتشبس در غزه ادامه یابد.» در همین حال، فرستاده ویژه او برای خاورمیانه گفت توافق آتشبس و تبادله گروگانها بین اسرائیل و حماس فعلا برقرار است.
ترامپ روز دوشنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت که «من شاهد خشونت علیه مردم بودهام. هیچکس تاکنون چنین چیزی را ندیده است. نمی توانم ضمانت کنم که صلح برقرار بماند.»
ترامپ روز سهشنبه میزبان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل خواهد بود. این نخستین دیدار رسمی یک رهبر خارجی از زمان آغاز دوره ریاستجمهوری ترامپ در ماه گذشته خواهد بود.
در همینحال نتانیاهو روز یکشنبه پیش از عزیمت به سمت واشنگتن گفت در دیدار با ترامپ در مورد «پیروزی بر حماس» و گسترش روابط دیپلوماتیک با کشورهای عربی گفتوگو خواهد کرد.
آتشبس سه مرحلهای در غزه با میانجیگری قطر، مصر و امریکا، اسرائیل و حماس به تاریخ ۲۶ جدی بین اسرائیل و حماس برقرار شد و از آن زمان تاکنون دهها اسیر اسرائیلی و فلسطینی آزاد شدهاند.
احمد شرع، رئیسجمهور جدید و موقت سوریه، در گفتوگو با مجله اکونومیست از تشکیل حکومت فراگیر ملی و برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه در این کشور سخن گفت. او ابراز امیدواری کرد که با همکاری سازمان ملل طی چهار سال آینده قانون اساسی جدید را تدوین کند.
شرع در مصاحبه با هفتهنامه اکونومیست در دمشق درباره برنامههای پیش روی خود صحبت کرد.
او گفت که وزیران و اعضای پارلمان تازه منصوبشده بر اساس «شایستگی، نه قومیت یا مذهب» انتخاب خواهند شد و این احتمال را مطرح کرد که برای اولین بار ممکن است برخی افراد غیرسنی نیز منصوب شوند.
رئیسجمهور سوریه، حضور نظامی امریکا در این کشور را «غیرقانونی» خواند کرد، اما از دونالد ترامپ به دلیل تلاش برای صلح در منطقه تمجید کرد. وی همچنین از احتمال احیای روابط دیپلوماتیک با واشنگتن در روزهای آینده خبر داد.
احمد شرع ضمن استقبال از مذاکرات با روسیه درباره پایگاههای نظامی این کشور، نسبت به مداخلات اسرائیل هشدار داد و گفت که پیشروی اسرائیل در سوریه «در آینده دردسرهای زیادی به همراه خواهد داشت.»
رئیسجمهور موقت سوریه در بخشی از صحبتهایش گفت که تمام گروههای شبهنظامی از جمله هیئت تحریر الشام منحل شدهاند و اکثر آنها به ارتش جدید سوریه پیوستهاند، بهجز نیروهای کرد که همچنان حاضر به پذیرش حکومت او نیستند.
وی تاکید کرد که هر کس سلاحی خارج از کنترول دولت داشته باشد با اقدامات قاطع مواجه خواهد شد.
شرع با اشاره به تهدید بازگشت داعش، ادعاها درباره احیای این گروه را «اغراق بزرگ» خواند اما اذعان کرد که نیروهایش بسیاری از تلاشهای داعش برای حملات جدید را خنثی کردهاند.
احمد شرع برای نخستین بار از کلمه «دموکراسی» استفاده کرد و گفت: «اگر دموکراسی یعنی مردم تصمیم بگیرند چه کسی بر آنها حکومت کند، پس بله، سوریه در این مسیر قرار دارد.»
او درباره شریعت اسلامی گفت که بررسی این موضوع را به یکی از نهادهای منصوب خود واگذار کرده و اشاره کرد که دادگاهها فعلاً بر اساس قوانین مدنی موجود عمل میکنند. موضع وی درباره حقوق زنان نیز مبهم بود و تنها گفت: «بازار کار گستردهای برای زنان ایجاد خواهد شد.»
رئیسجمهور سوریه با چالش اقتصادی گسترده روبروست. در این کشور برق تنها یک ساعت در روز وصل میشود و بازسازی کشور نیاز به سرمایهگذاری عظیم دارد. اما وی از قطر و عربستان سعودی بهعنوان سرمایهگذاران بالقوه یاد کرد و تحریمهای امریکا را بزرگترین تهدید برای برنامههای خود دانست.
سوریه اکنون در آرامترین وضعیت خود از سال ۲۰۱۱ بهسر میبرد، اما رئیسجمهور جدید باید ثابت کند که دولتش فراگیر است و نگاه جهادی گذشته را کنار گذاشته است تا زمینه برای یک شروع تازه در روابط این کشور در داخل و خارج فراهم شود.
جستین ترودو، نخستوزیر کانادا روز دوشنبه اعلام کرد که به دنبال صحبت تلفنی با رئیس جمهور امریکا، اجرای تعرفههای این کشور بر کالای تجاری کانادا برای حداقل ۳۰ روز به تعویق افتاد. ترودو در حساب خود در اکس نوشت که گفتوگوی خوبی با ترامپ درباره امنیت مرزهای دو کشور داشته است.
ترودو گفت: «کانادا در حال اجرای طرح مرزی به ارزش ۱.۳ میلیارد دالر است. این طرح شامل تقویت مرزها با استفاده از چرخبالهای جدید، فناوریهای پیشرفته، نیروی انسانی بیشتر، هماهنگی گستردهتر با امریکا و افزایش منابع برای متوقف کردن جریان فنتانل میشود.»
او افزود: «نزدیک به ۱۰ هزار نیرو مشغول حفاظت از مرزها هستند و خواهند بود.»
در این گفتوگو، کانادا موافقت کرده است که یک نماینده ویژه برای مقابله با ماده مخدر فنتانیل تعیین کند و مانند امریکا، کارتلهای مواد مخدر را در فهرست گروههای تروریستی خود قرار دهد.
او نهایتا افزود: «تعرفههای پیشنهادی حداقل برای ۳۰ روز متوقف خواهند شد تا ما بتوانیم با یکدیگر همکاری کنیم.»
قرار بود حکومت امریکا از فردا تعرفه ۲۵ درصدی بر تمام کالاهای تجاری کانادا وضع کند که این باعث شوک بزرگ به اقتصاد این کشور میشد.
امروز یک مقام امریکایی گفت که امریکا مایل به جنگ تجاری با همسایه شمالیاش نیست ولی کانادا برای جلوگیری از تعرفه امریکا به خواستههای رئیس جمهور این کشور تن بدهد.
او بار دیگر تاکید کرد که امریکا خواستار جلوگیری از ورود مهاجران غیرقانونی و ماده مخدر فنتانل از کانادا است که جان شهروندان زیادی را در امریکا میگیرد.
توافق موقت ترامپ و ترودو درباره تعرفهها به معنای رفع دایمی این تهدید اقتصادی نیست. مشخص نیست که در پایان ۳۰ روز رئیس جمهور امریکا چه تصمیمی درباره تعرفهها علیه کانادا و مکسیکو خواهد گرفت.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، اعلام کرد که تعرفههای برنامهریزی شده برای مکسیکو را برای یک ماه متوقف میکند. در همین حال، رهبران امریکا و کانادا نیز درباره تعرفهها گفتوگو کردند. چین و اتحادیه اروپا هم نسبت به پیامدهای وضع تعرفههای جدید از سوی امریکا هشدار دادهاند.
ترامپ دوشنبه، ۱۵ دلو، پس از تماس با کلودیا شینبام، رییسجمهور مکسیکو، در شبکههای اجتماعی نوشت که همراه با وزیران امور خارجه، خزانهداری و بازرگانی امریکا در این مذاکرات شرکت خواهد کرد.
پیشتر رئیسجمهور امریکا اعلام کرده بود که قصد دارد تعرفهای ۲۵ درصدی بر کالاهای وارداتی از کانادا و مکسیکو اعمال کند.
ترامپ کسری تجاری میان امریکا و دو کشور همسایه، ورود مهاجران و نیز ورود ماده مخدر فنتانل از مرز کانادا و مکسیکو به امریکا را دلیل اصلی وضع تعرفههای گمرکی جدید دانست.
قرار بود تعرفههای ۲۵ درصدی آمریکا بر محصولات مکسیکو سهشنبه اعمال شود.
کلودیا شینبام، رییسجمهوری مکسیکو در شبکههای اجتماعی توقف تعرفهها را تایید کرد و از همکاری در مرز ایالات متحده و مکسیکو خبر داد. او نوشت: «تیمهای ما امروز در دو حوزه کار خواهند کرد: امنیت و تجارت».
مکسیکو موافقت کرده است که ۱۰ هزار سرباز به مرز بفرستد تا در مورد جلوگیری از قاچاق مواد مخدر و مهاجران با امریکا همکاری کنند.
پزو واحد پول ملی مکسیکو که از زمان اعلام تعرفهها بیش از دو درصد سقوط کرده بود پس از اعلام توقف تعرفهها، بیش از یک درصد افزایش داشت.
تحلیلگران وال استریت گفته بودند که تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات مکسیکو به شدت پزو را تضعیف میکند و احتمالا اقتصاد مکسیکو را وارد رکود میکند.
اما در کانادا، ترامپ و جستین ترودو، نخستوزیر کانادا دوشنبه با هم گفتوگو کردند و تماس دیگر تا پایان این روز صورت خواهد گرفت.
دفتر نخستوزیر و کاخ سفید گزارشی از محتوای مکالمه منتشر نکردند، اما سخنگوی ترودو به شبکه خبری سیبیسی گفت که آنها درباره تجارت و مرزها صحبت کردند و پذیرفتند که قبل از اجرای تعرفهها در روز سهشنبه، بعدازظهر دوباره ارتباط خواهند گرفت.
پس از اولین تماس، دونالد ترامپ در در گفتگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت که «گفتوگوی خوبی» با نخستوزیر کانادا داشته است.
او اظهار داشت که «کانادا بسیار سختگیر است» و بار دیگر اضافه کرد: «کانادا با ما رفتار خوبی ندارد و باید با ما رفتار منصفانهای داشته باشد.»
ترامپ ادعا کرد که «کانادا بیشتر محصولات کشاورزی ما را نمیپذیرد.»
طبق دادههای حکومت ایالات متحده بزرگترین شریک تجاری کشاورزی کانادا است و حدود ۵۷ درصد از واردات غذایی کانادا از ایالات متحده تامین میشود.
ترامپ با همان لحن همیشگی گفت که «چند سوال از ترودو پرسیده» و نخستوزیر کانادا بعداز ظهر پاسخ او را خواهد داد.
همزمان با گفت و گوی ترامپ و ترودو، ولایت آنتاریو کانادا دوشنبه اعلام کرد که قرارداد صد میلیون دالری آنتاریو با شرکت استارلینک متعلق به ایلان ماسک را لغو میکند.
این اقدام آخرین اقدام تلافیجویانه کانادا پس از اعلام تعرفههای جدید از سوی ترامپ است.
آنتاریو، پرجمعیتترین ولایت از ده ولایت کانادا و مرکز صنعتی این کشور است و همچنین اعلام کرده که قراردادهای دولتی با شرکتهای امریکایی را ممنوع میکند.
این در حالی است که یک مقام کاخ سفید دوشنبه گفت: «به نظر میرسد که کاناداییها زبان ساده فرمان اجرایی را اشتباه درک کردهاند و آن را به عنوان یک جنگ تجاری تفسیر میکنند.»
پیشتر دونالد ترامپ گفت تعرفههای گستردهای که بر مکسیکو، کانادا و چین اعمال کرده ممکن است برای امریکاییها «درد کوتاهمدت» ایجاد کند.
تولید ایالات متحده برای اولین بار در بیش از دو سال گذشته در ماه جنوری امسال رشد کرد، اما خبرگزاری رویترز نوشت که احتمالا پس از اعمال تعرفههای گمرکی جدید بر کالاهای کانادا، مکسیکو و چین، این رشد متوقف شود.
این خبرگزاری نوشت که چنین تعرفههایی به طور بالقوه قیمت مواد خام را بیشتر افزایش میدهد و زنجیره تامین مواد اولیه را با مشکل مواجه میکند.
همزمان برخی اقتصاددانان نسبت به اختلال در زنجیره تامین، کاهش رشد اقتصادی و افزایش قیمتها برای مصرفکنندگان امریکایی به دلیل وضع تعرفهها هشدار دادند.
سخنگوی سازمان ملل متحد سهشنبه اعلام کرد که این سازمان به طور آشکار نگران تاثیر محدودیتهای تجاری رو به رشد بر اقتصاد جهانی، به ویژه در کشورهای در حال توسعه است.
ترامپ یکشنبه در پاسخ به سوالی درباره بریتانیا و اینکه آیا این کشور نیز با تعرفههای جدید مواجه خواهد شد، به خبرنگاران گفت: «خواهیم دید که اوضاع چگونه پیش خواهد رفت. ممکن است این اتفاق برای آنها بیفتد، اما قطعا در مورد اتحادیه اروپا اتفاق خواهد افتاد، من میتوانم به شما بگویم.»
اما رئیسجمهور ایالات متحده دوشنبه گفت که اگرچه بریتانیا در مورد تجارت با امریکا «خارج از خط» بوده، ولی ممکن است بتواند از اعمال تعرفهها برای کالاها از این کشور اجتناب کند.
مارک روته، دبیر کل ناتو دوشنبه گفت که او «کاملا متقاعد شده» که این ائتلاف نظامی میتواند با تنشهای تجاری بین ایالات متحده و کانادا مقابله کند و افزود که این موضوع بر دفاع جمعی ناتو تاثیری نخواهد گذاشت.
روته دوشنبه با رهبران اتحادیه اروپا و نخست وزیر بریتانیا، کییر استارمر، در یک نشست غیررسمی دفاعی در بروکسل شرکت کرد.