گارد ساحلی ایتالیا ۱۳۰ پناهجو را که در یک قایق ماهیگیری در طوفان در دریای مدیترانه گیر افتاده بودند، از غرق شدن نجات داد. بر اساس گزارش رسانههای ایتالیا، اکثر این افراد شهروندان ایران و افغانستان هستند.
این قایق که یازدهم دلو از ترکیه به مقصد اروپا حرکت کرده بود، در سواحل ایتالیا به دلیل امواج سهمگین و بادهای شدید در معرض غرق شدن قرار گرفت. پس از دریافت پیام اضطراری از طریق تلفن ماهوارهای، دو شناور گارد ساحلی ایتالیا برای نجات مهاجران اعزام شدند.
در این عملیات نجات که هفت ساعت به طول انجامید تمامی ۱۳۰ سرنشین به کشتیهای نجات منتقل شدند.
۲۷ زن و ۳۰ کودک، از جمله شش کودک بدون همراه در میان این ۱۳۰ تن بودند. از میان ۱۳۰ مهاجر ۹ تن آنها عراقی و شش نفر پاکستانی بودند.
یک زن باردار و یک مرد معلول پس از عملیات نجات به دلیل شرایط نامناسب جسمانی به شفاخانه منتقل شدند.
پس از بازگشت دونالد ترامپ به عنوان رئیسجمهور ایالات متحده و تعلیق کمکهای این کشور، بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان دستکم چهار بار ارز خارجی دالر وارد بازار کرده است. طالبان برای حفظ ارزش افغانی در ۱۲ روز گذشته ۹۷ میلیون دالر به بازار عرضه کرده است.
بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان روز سهشنبه، ۱۶ دلو از عرضه ۲۵ میلیون دالر به بازار خبر داد.
طالبان پس از تعلیق کمکهای خارجی امریکا در اطلاعیههای جداگانه در روزهای ۲۳، ۲۶، ۲۸ جنوری و چهارم فبروری به ترتیب ۲۰ میلیون دالر، ۲۵ میلیون دالر و ۲۷ میلیون دالر و ۲۵ میلیون دالر لیلام کرده است.
وزارت خارجه امریکا در ۲۴ جنوری اعلام کرد که بیشتر پروژههای کمکهای خارجی، به جز برنامههای اضطراری غذایی و کمکهای نظامی به اسرائیل و مصر، متوقف میشود. پس از این تصمیم ارزش پول افغانی بهطور کمسابقهای کاهش یافت.
بانک مرکزی طالبان روز سهشنبه، ۱۶ دلو نرخ یک دالر را ۷۴.۳ افغانی اعلام کرد. درحالی که چندی پیش یک دالر در برابر ۶۹ افغانی معامله میشد.
افت ارزش افغانی در برابر دالر مقامهای طالبان را به شدت نگران کرده است. پیشتر منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان برای حفظ ارزش افغانی در برابر دالر و نظارت از داد و ستد صرافها، ماموران استخبارات را در این مرکز مستقر کرده است.
دو روز پس از تیراندازی یک عضو طالبان در دفتر یوناما در کابل که در آن یک کارمند خارجی زخمی شد، معاون این دفتر به دیدن عبدالغنی برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان رفت. دفتر ملا برادر از این که دو طرف درباره این حادثه چه گفتهاند، سکوت کرده است.
دفتر معاون اقتصادی طالبان با نشر یادداشتی در شبکه اکس تنها به گفتوگوی دو طرف درباره کمکهای سازمان ملل پرداخته است.
این دیدار در حالی صورت میگیرد که شب دوشنبه در تیراندازی یک عضو طالبان در محوطه دفتر یوناما در کابل، طبق اظهارات منابع معتبر، فرد تیرانداز کشته و یک شهروند نپالی، کارمند قراردادی امنیتی یوناما زخمی شد.
هرچند دفتر ملا برادر درباره حادثه تیراندازی چیزی نگفته است، بعید به نظر میرسد که این یک دیدار برنامهریزی شده باشد و یوناما به آنچه در دفتر این سازمان در کابل گذشت، به سادگی بگذرد.
طالبان ضمن تایید این خبر گفته است که درباره این حادثه که یک خلاء جدی امنیتی محسوب میشود، تحقیق میکند.
درخواست طالبان از یوناما
طبق یادداشت دفتر معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان، ملا برادر از ایندریکا راتوات، معاون یوناما خواسته تا در توزیع کمکهای امدادی «شفافیت» را درنظر گرفته و در کمکهای خود بخش انکشافی را در اولویت قرار دهد. در یادداشت آمده که جهت دادن کمکها به بخش انکشافی زمینه کار را برای افغانها مساعد میکند.
دفتر ملا برادر همچنین از قول معاون یوناما نوشت که که گفته سازمان ملل با هماهنگی طالبان «به کمکهای انکشافی و امدادی خود، فراهم کردن سهولتها برای بازگشت کنندگان، حمایت از سکتور خصوصی، حمایت از تشبثات کوچک و متوسط، ایجاد زمینه کاروبار در قریهجات به وسیله قرضههای کوچک و همچنان ارائه معیشت بدیل کوکنار برای دهقانهای افغان ادامه میدهد».
طبق این یادداشت، ایندریکا راتوات گفته که یوناما برای حمایت از کشاورزان افغان برای آنها «تخمهای اصلاح شده و کود کیمیایی توزیع میکند، بندهای کوچک ساخته و کاریزها را پاک کاری خواهد کرد».
علاوه بر این، معاون یوناما گفت که برای فراهم کردن سهولتها در رسیدن محصولات زراعتی، تولیدات صنعتی و صنایع دستی افغان به بازارهای تجارتی بین المللی همکاری خواهد کرد.
سازمان عفو بینالملل خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط مهدی انصاری، روزنامهنگار افغان از زندان طالبان شد. این سازمان بینالمللی با اشاره به شکنجه و بدرفتاری با زندانیان در بازداشتگاههای طالبان، از سلامت جسمی و روانی این خبرنگار ابراز نگرانی کرده است.
این سازمان همراه با بیانیه خود در نامهای به عبدالحق واثق، رئیس استخبارات طالبان، بازداشت و محکومیت مهدی انصاری خبرنگار ۲۷ ساله خبرگزاری افغان، را نقض آشکار حقوق بشر و آزادی بیان دانسته است.
این نهاد حقوق بشری بینالمللی از ریاست استخبارات طالبان خواسته تا مهدی انصاری را فورا و بدون هیچ قید و شرطی از زندان رها کند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مهدی انصاری، خبرنگار ۲۷ ساله خبرگزاری افغان، روز شنبه، ۱۴ میزان توسط نیروهای استخبارات طالبان در کابل بازداشت شد.
محکمه طالبان، این خبرنگار را به اتهام نشر مطالب ضد حاکمیت این گروه، بدون دسترسی به وکیل و خانوادهاش به یک و نیم سال زندان محکوم کرده است.
سازمان عفو بینالملل در بیانیه خود نوشته است که طالبان مهدی انصاری را به دلیل حرفه خبرنگاری و پستی درباره سالگرد یک حمله انتحاری علیه اقلیت شیعه زندانی کرده است.
عفو بینالملل در نامه خود نوشته است که آقای انصاری در جریان بازجویی شکنجه شده و در سلول انفرادی نگهداری شده است.
عفو بینالملل تأکید کرده است که بازداشت و محکومیت مهدی انصاری نقض آشکار آزادی بیان و حقوق بشر است.
این سازمان حقوق بشری میگوید که آقای انصاری، از ملاقات منظم با خانوادهاش محروم شده و خانواده او پس از یک ماه بازداشت خودسرانهاش، تنها برای پنج دقیقه اجازه ملاقات با او را داشتهاند.
محدودیتهای شدید علیه رسانهها در افغانستان
عفو بینالملل همچنین هشدار داده که طالبان به سرکوب نظاممند رسانهها و آزادی بیان در افغانستان ادامه میدهند.
این سازمان خواستار توقف فوری بازداشت و آزار روزنامهنگاران، فعالان رسانهای و مدافعان حقوق بشر در افغانستان شده است.
با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان فعالیت خبرنگاران و رسانهها در داخل کشور به شدت محدود شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان اخیرا در گزارشی از ثبت ۱۸۱ رویداد نقض حقوق رسانهها و تهدید و بازداشت خبرنگاران در سال جاری خبر داد.
منابع میگویند یک جوان افغان در اسلامآباد به دلیل تاخير در روند بررسى درخواست مهاجرتش به کانادا خودکشی کرده و به زندگیاش پایان داده است. به گفته منابع، خانواده این پناهجو در کانادا است و او با خواهرش در پاکستان منتظر ویزای مهاجرت بودند.
منابع گفتند که «شیر» ۲۳ ساله از ولسوالی بازارک پنجشیر بود و با خواهرش در منطقه پشاورمور اسلامآباد زندگی میکرد. او دیشب ۱۵ دلو به زندگی خود پایان داده و جسدش برای بررسی به پزشک قانونی منتقل شده است.
براساس اظهارات منابع، این پناهجوی افغان از حدود دو سال به این طرف به خاطر اسکان مجدد در پاکستان به سر میبرد و پرونده مهاجرتی او در مراحل نهایی قرار داشت و آزمایش پزشکی را نیز انجام داده بود.
آنها میگویند شیر به خاطر طولانی شدن پرونده مهاجرتش بلاتکلیف بود و قوانین سختگیرانه پولیس پاکستان او را تحت فشار بیشتر قرار داده بود.
طبق اطلاعات منابع، قبل از آنکه این جوان اقدام به خودکشی کند پولیس پاکستان مهمانخانهای را که او در آن زندگی میکرد، بازرسی کرده بود.
در جریان سه سال گذشته گزارشهایی از خودکشی پناهجویان افغان در پاکستان منتشر شده است.
هزاران افغان پس از تسلط طالبان برای اسکان مجدد به پاکستان رفتهاند. روند رسیدگی پرونده پناهجویان به کندی پیش میرود و از سوی دیگر آنها تحت فشار فزاینده پولیس پاکستان قرار دارند.
اکثر پناهجویان افغان در پاکستان منتظر انتقال به امریکا هستند اما با روی کار آمدن دونالد ترامپ و تعلیق برنامه مهاجرتی ایالات متحده آنها بیش از گذشته در بلاتکلیفی به سر میبرند. علاوه بر مشکلات ویزا و چالشهای اقتصادی که مهاجران با آن مواجهاند، احتمال بازداشت و اخراج آنها به افغانستان پناهجویان افغان را تحت فشارهای زیادی قرار داده است.
منابع آگاه به روزنامه دان گفتند که دولت در نظر دارد مهاجران ثبتنام شده افغان را از شهرهای اسلامآباد و راولپندی بیرون انداخته و به تدریج به کشورشان برگرداند. به گفته منابع، به مقامها دستور داده شده که این طرح را بدون سر و صدا اجرا کنند.
دان در گزارشی که روز سهشنبه منتشر کرد، گفت که این طرح هفته گذشته در سلسله جلساتی به ریاست شهباز شریف، نخستوزیر نهایی شد. یک منبع در دفتر نخستوزیری به این روزنامه گفت که در یکی از این جلسات جنرال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش نیز حضور داشت.
بر اساس مرحله اول طرح جابجایی، شهروندان افغان که کارت شهروندی افغانستان (ایسیسی) را دارند، "فورا" از اسلامآباد و راولپندی اخراج خواهند شد و سپس در کنار مهاجران بدون مدرک و غیرقانونی به افغانستان بازگردانده خواهند شد.
ایسیسی یک سند شناسایی است که توسط اداره ملی ثبت احوام برای افغانها صادر میشود.
به گفته سازمان بینالمللی مهاجرت، مدرک آیسیسی به افغانها در طول اقامت در پاکستان وضعیت قانونی موقت میدهد. با این حال، دولت فدرال در مورد مدت زمان اعتبار این کارتها تصمیم میگیرد.
با این حال، افغانهای دارای کارت اقامت پیاوآر، که به آنها اجازه میدهد به طور قانونی در هر نقطه از پاکستان اقامت کنند، در مرحله دوم این طرح به کشورشان بازگردانده خواهند شد.
منابع به روزنامه دان گفتند که افغانهایی که کارت اقامت نوع پیاوآر دارند از اسلامآباد و راولپندی به بیرون منتقل میشوند، اما بلافاصله اخراج نخواهند شد. آنها افزودند که دولت به افغانهای دارند این کارت اجازه داده است تا ماه جون در پاکستان بمانند.
تعداد کل افغانهایی که در پاکستان با کارتهای نوع پیاوآر و ایسیسی زندگی میکنند به ترتیب ۱.۳ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر تخمین زده میشود.
در همین حال، افغانهایی که منتظر اسکان مجدد در کشورهای سوم هستند، تا ۳۱ مارچ از اسلامآباد و راولپندی اخراج خواهند شد.
به گفته منابع، وزارت خارجه پاکستان با سفارتخانهها و دیگر سازمانهای جهانی برای تسریع روند اسکان مجدد این پناهجویان افغان هماهنگ خواهد شد.
این منابع به روزنامه دان گفتند، افغانهای که نمیتوانند در کشور سوم اسکان داده شوند نیز به افغانستان بازگردانده میشوند.
این روزنامه نوشت که بین ۱۰ تا ۱۵ هزار شهروند افغان در پاکستان منتظر اسکان مجدد در امریکا هستند.
مشخص نیست که چه تعداد از شهروند افغان در شهرهای اسلامآباد و راولپندی اقامت دارند. اما طبق گزارش دان، انتقال آنها به خارج از این دو شهر مشکلات زیادی برای آنها به بار میآورد، بهخصوص آنهایی که به دفاتر خارجی و سازمانهای امداد بینالمللی رفت و آمد دارند.
به گفته دان، وزارت داخله برنامههای جابهجایی و اخراج را مدیریت میکند و سازمانهای اطلاعاتی آیبیسی و آیاسآی، بر اجرای آن نظارت خواهند کرد.
پاکستان در سال ۲۰۲۳ یک برنامه سراسری را برای اخراج میلیونها افغان که به گفته دولت به طور غیرقانونی در این کشور زندگی میکنند، آغاز کرد.
بر اساس گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت، بیش از ۸۰۰ هزار نفر از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۳ به افغانستان بازگشتهاند.
اقدام پاکستان به اخراج اجباری افغانها با انتقادهای گستردهای در داخل پاکستان نیز همراه بوده است.
