ولودیمیر زلنسکی، رئيسجمهور اوکراین روز سهشنبه اعلام کرد که کییف آماده است برای پایان بخشیدن به جنگ با مسکو گفتوگو کند. آقای زلنسکی آغاز مذاکرات صلح با روسیه را مشروط به حضور امریکا و اتحادیه اروپا در این روند دانست.
روسیه اخیرا گفته بود که برای مذاکرات چهارجانبه هنوز زود است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در گفتوگو با پیرز مورگان، خبرنگار بریتانیایی که روز سهشنبه، ۱۶ دلو از کانال یوتیوب او پخش شد، گفت: «اگر مردم بر این باورند که ما باید به مسیر دیپلوماتیک برویم، و من معتقدم که ما آماده حرکت به مسیر دیپلوماتیک هستیم. باید امریکا، اروپا، اوکراین و روسیه حضور داشته باشند.»
او گفته است اگر تنها راه آوردن صلح برای مردم اوکراین نشستن پای میز مذاکره با پوتین باشد، «قطعا» در نشست چهارجانبه اشتراک خواهد کرد.
پیش از این رئيسجمهور اوکراین خروج نیروهای روسی از خاک این کشور را پیششرط آغاز مذاکرات میخواند اما این بار فقط خواستار پایان جنگ شده است.
در همین حال، روسیه این هفته اعلام کرد که هنوز برای مذاکرات چهارجانبه بسیار زود است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین زلنسکی را رهبر «نامشروع» خواند چرا که فراتر از زمان قانونی در پست ریاستجمهوری اوکراین باقی مانده است.
ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه هم زلنسکی را همتای مشروع خود نمیداند. او از زلنسکی انتقاد کرده که چرا در ماه می ۲۰۲۴ با ختم دوره قانونیاش، انتخابات برگزار نکرده است.
زلنسکی اما میگوید که در زمان جنگ و حکومت نظامی، به صورت قانونی برگزاری انتخابات ممکن نیست.
توقع میرفت که ترامپ پس از پیروزی فورا به مساله جنگ اوکراین رسیدگی کند. هرچند ترامپ میگوید واشنگتن و مسکو در مورد کییف در حال گفتوگو اند اما یک دیپلومات ارشد روسی گفته که هنوز هیچ تماس مستقیم برقرار نشده است.
کیت کلوگ، فرستاده ویژه ترامپ در امور اوکراین و روسیه، هفته گذشته موضوع انتخابات را مطرح کرده و گفت که واشنگتن از اوکراین میخواهد تا پایان سال جاری انتخابات را برگزار کند، به خصوص اگر کییف بتواند با آتش بس با روسیه موافقت کند.
استیون ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه که گفت ترامپ به کشورهای خاورمیانه اعلام کرده است که غزه احتمالا به مدت ۱۰ تا ۱۵ سال غیرقابل سکونت خواهد بود.
واکنشهای بینالمللی
سامی ابوزهری، مقام ارشد حماس، درخواست برای ترک غزه را «اخراج مردم از سرزمینشان» توصیف کرد و گفت: «ما این درخواستها را نسخهای برای ایجاد هرجومرج و تنش در منطقه میدانیم، زیرا مردم غزه اجازه نخواهند داد چنین طرحهایی اجرایی شود.»
ریاض منصور، سفیر فلسطین در سازمان ملل متحد، پس از اظهارات اولیه ترامپ درباره اسکان مجدد اهالی غزه در کشورهای همسایه پیش از نشست خبریاش با نتانیاهو، گفت «نوار غزه، کشور ما و خانه ماست، بخشی از فلسطین است. آنهایی که میخواهند ساکنان غزه را به جای خوش و خوب بفرستند، بگذارند به خانههای اصلیشان در داخل اسرائیل بازگردند. آنجا مکانهای خوبی هست و آنها با شوق بازخواهند گشت. اما در هر حال وطن ما، وطن ماست. اگر بخشی از آن، یعنی نوار غزه، ویران شود، مردم فلسطین تصمیم گرفتهاند دوباره به آن بازگردند.»
او ادامه داد «در عرض دو روز، در چند ساعت، ۴۰۰ هزار فلسطینی پیاده به بخش شمالی نوار غزه بازگشتند. فکر میکنم باید به انتخابها و خواستههای مردم فلسطین احترام بگذاریم.»
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا هم گفت موضع کانبرا درباره غزه پس از اعلام طرح ترامپ برای در اختیار گرفتن این منطقه تغییری نکرده و استرالیا همچنان از راهحل دو کشوری برای فلسطین حمایت میکند.
عربستان سعودی با انتشار بیانیهای تاکید کرد که موضع این کشور درباره تشکیل کشور فلسطینی ثابت و غیرقابل تغییر است و با هر تلاشی برای جابهجایی فلسطینیها از سرزمین خودشان مخالف است.
ولیعهد عربستان سعودی تاکید کرد که موضع این کشور بهصورت «روشن و صریح» بیان شده و تحت هیچ شرایطی اجازه تفسیر نمیدهد.
حتی پیش از آنکه ترامپ اعلام کند ایالات متحده قصد دارد اداره نوار غزه را به دست بگیرد، پنج وزیر خارجه کشورهای عربی و یک مقام ارشد فلسطینی طی نامهای به مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، مخالفت خود را با برنامههای او برای آواره کردن فلسطینیان غزه اعلام کردند.
در این نامه که وزرای خارجه اردن، مصر، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، بههمراه حسین الشیخ مشاور رئیسجمهور فلسطین، امضا کردهاند، آمده است: «بازسازی در غزه باید از طریق تعامل مستقیم و با مشارکت مردم غزه صورت گیرد. فلسطینیها در سرزمین خود زندگی خواهند کرد و در بازسازی آن سهیم خواهند شد. نباید حق تصمیمگیری آنان در جریان بازسازی سلب شود، چراکه خودشان باید مالک فرایند بازسازی باشند، با پشتیبانی جامعه بینالملل.»
ترامپ ۲۵ جنوری گفته بود که مصر و اردن باید فلسطینیان نوار غزه را در خاک خود بپذیرند، اما مقامهای مصری و اردنی این پیشنهاد را رد کردند.
واکنشها در داخل ایالات متحده
صحبتهای غافلگیرکننده ترامپ درباره نوار غزه، در داخل امریکا با استقبال گرم شماری از جمهوریخواهان و همزمان انتقاد تند دموکراتها مواجه شد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، از طرح ترامپ در اختیار گرفتن غزه حمایت کرد و گفت که این منطقه باید از حضور گروه حماس آزاد شود.
دیانا هارشبرگر، نماینده جمهوریخواه کانگرس از تنسی با بازنشر صحبتهای ترامپ در شبکه اکس نوشت: «دوستان، این است چهره رهبر جهان آزاد. رئیسجمهور ترامپ در جریان کارزار انتخاباتیاش وعده تامین صلح در غزه را داد و اکنون دقیقا همان کار را انجام میدهد. وعدهها داده شدند، وعدهها عملی شدند.»
در طرف مقابل، سناتور دموکرات کریس مورفی از کنتیکت در شبکه اکس نوشت «او کاملا عقلش را از دست داده است. حمله نظامی امریکا به غزه به کشتار هزاران سرباز امریکایی و دههها جنگ در خاورمیانه منجر خواهد شد. این شبیه یک شوخی زننده و بیمارگونه است.»
اریک سوالول، نماینده دموکرات از کالیفرنیا هم در شبکه اکس نوشت: «چی؟ یعنی امریکا میخواهد غزه را اشغال کند؟ به ما قول داده بودند دیگر از جنگهای بیپایان خبری نباشد. تا جایی که میدانم، ما گرینلند، کانادا، کانال پاناما را اشغال کردهایم و حالا ... غزه؟»
جان آلترمن، رئیس برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی واشنگتن به رویترز گفت: «بسیاری از ساکنان غزه از نوادگان فلسطینیهایی هستند که از بخشهایی از اسرائیل فعلی گریختهاند و هرگز نتوانستهاند به خانههای پیشین خود بازگردند. من تردید دارم حتی در شرایطی که غزه ویران باشد، بسیاری از آنها حاضر به ترک آن شوند.»
جیک آوچینکلوس، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان امریکا هم در گفتوگو با شبکه تلویزیونی کابلی نیوزنِیشِن گفت: «این پیشنهاد، بیپروا و غیرمنطقی است و ممکن است مرحله دوم آتشبس میان اسرائیل و حماس را برهم بزند.»
او در ادامه با متهم کردن ترامپ به فامیلگرایی و با اشاره به دامادش جرد کوشنر گفت: «ما باید به انگیزههای ترامپ نگاه کنیم. طبق معمول، وقتی ترامپ یک طرح سیاسی مطرح میکند، یک ارتباط قوموخویشگرایانه و منفعتطلبانه وجود دارد. آنها میخواهند آنجا را به مجموعهای از تفریحگاهها تبدیل کنند.»
تظاهرات طرفداران فلسطین نزدیک کاخ سفید
در حالیکه همزمان با دیدار نتانیاهو از کاخ سفید، شماری از طرفداران فلسطین در نزدیکی کاخ سفید تجمع کردند تا علیه سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به واشنگتن اعتراض کنند. این تظاهرات پس از آن هم ادامه یافت که ترامپ پیشنهاد «تسلط واشنگتن بر غزه» را مطرح کرد.
معترضان شعار میدادند: «ترامپ، بیبی باید به زندان بیفتد، فلسطین فروشی نیست.» هنگامی که یکی از سخنرانانِ تجمع، اظهارات ترامپ در نشست خبری را اعلام کرد، جمعیت با هو کردن واکنش نشان داد.
معترضان همچنین از حمایت واشنگتن از اسرائیل انتقاد کردند و نتانیاهو را به ارتکاب جنایات جنگی و نسلکشی متهم کردند. پیش از آغاز نشست خبری نتانیاهو و ترامپ، آنها شعار میدادند: «نتانیاهو، چرا اینجایی؟ دیوان کیفری بینالمللی موضعش را روشن کرده است.» و نیز: «بیبی بیبی، نمیتوانی پنهان شوی، داری نسلکشی میکنی.»
اسرائیل در دادگاه بینالمللی با اتهامات مربوط به نسلکشی مواجه است و خود نتانیاهو هم بهخاطر اتهام جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت، با حکم جلب دیوان کیفری بینالمللی روبهروست.
دفتر نتانیاهو تصمیم دیوان کیفری بینالمللی را «ضدیهودی» خوانده و اسرائیل هم ادعای نسلکشی را «نادرست» و «بهطرز فاحشی تحریفشده» توصیف کرده و میگوید صرفا در حال دفاع از خود است.
در همین حال، گروههای حقوق بشری از جمله عفو بینالملل سهشنبه با استناد به حکم جلب دیوان کیفری بینالمللی، مخالفت خود را با میزبانی واشنگتن از نتانیاهو اعلام کردند.
با توجه به تصویر پیشین از احمد شرع در صحنه بینالمللی به عنوان عضو سابق القاعده با افکار تندروانه، همراهی همسر او در سفر هیئت عالی رتبه سوری به عربستان سعودی و دیدار رسمی از ترکیه، خبرساز شده است.
احمد شرع برای نخستین بار در نشستی با حضور زنان سوری بازگشته از ایالات متحده، لطیفه دروبی را به مهمانان معرفی کرد و گفت او تنها همسرش است. به گفته یکی از شرکتکنندگان این نشست، رئیسجمهور سوریه شایعات مربوط به داشتن همسران متعدد را رد کرد و اظهار داشت که «عمیقاً همسرش را دوست دارد.»
لطیفه داروبی کیست؟
حضور لطیفه دروبی در عرصه عمومی باعث برانگیختن کنجکاویهای فراوان در داخل و خارج از سوریه شده درباره او است. با این حال، اطلاعات محدودی درباره زندگی شخصی همسر احمد شرع منتشر شده است.
بر اساس گزارش رسانههای عربی، لطیفه دروبی متولد سال ۱۹۸۴ است. او دارای مدرک کارشناسی ارشد در زبان و ادبیات عربی بوده و مادر سه پسر است. خانواده او، خاندان دروبی، اصالتاً از القریتین در حمصاند و گفته میشود که خواهرش با ماهر محمد مروان، فرماندار فعلی دمشق، ازدواج کرده است.
با اینکه خانم دروبی پیشتر در چند گردهمایی عمومی حضور داشته، اما انتشار تصاویر و ویدیوهای اخیر از او باعث افزایش توجه عمومی به بانوی اول سوریه شده است.
دیدارهای اخیر بانوی اول دولت انتقالی سوریه، از جمله دیدار با دیاسپورای سوری مقیم ایالات متحده و همچنین همراهی همسرش در مراسم حج عمره، بیانگر نقشی رو به رشد او در عرصه عمومی است. بانوی اول ترکیه نیز به گرمی از همسر احمدشرع استقبال کرد. آنها درباره زنان سوری، تعلیم و تربیه و آینده این کشور رایزنی کردند.
هفته گذشته شرکتکنندگان در نشست زنان دیاسپورای سوریه، لطیفه را «زنی فرهیخته، شیک و باوقار» توصیف کرده و از فصاحت بیان، آرامش رفتار و پوشش سنتی او ستایش کردند.
عبدالحافظ شرف، عضو ائتلاف سوری- امریکایی برای صلح و رفاه، در مصاحبهای گفت: «لطیفه یک زن جوان سوری است که حجاب میپوشد اما صورت خود را نمیپوشاند. او در پوشش معمول زنان حجابدار سوریه ظاهر شد و حضورش بهویژه با لبخند ملایمش توجه بسیاری را جلب کرد.»
ریم البزم، فعال سوری که در این جلسه حضور داشت، او را «مهربان، آرام، زیبا، مطمین و تحصیلکرده» توصیف کرد و افزود که رئیسجمهور شرع او را اینگونه معرفی کرد: «تنها همسرم و من او را بسیار دوست دارم.»
البزم همچنین به اهمیت نقش زنان در جامعه سوریه اشاره کرد و گفت: «هر کسی که در سوریه زندگی کرده باشد، میداند که زن ستون خانواده است؛ او برنامهریزی میکند، فرزندان را تربیت میکند، امور مالی را مدیریت میکند و برای دستیابی به درجات تحصیلی عالی تلاش میکند.»
او افزود: «در سوریه، مردان به حرفهای همسرانشان گوش میدهند.»
خاندان دروبی در سوریه بهعنوان خانوادهای شناختهشده و برجسته مطرحاند. از جمله شخصیتهای این خانواده، شیخ عبدالغفار دروبی، قاری قرآن برجسته از حمص است که در سال ۲۰۰۹ در جده درگذشت.
اسما اسد، بانوی اول پیشین سوریه و همسر بشار اسد، در دوران ریاستجمهوری او نقش عمومی برجستهای داشت. اسما به همراه سه فرزندش در نوامبر ۲۰۲۴، درست پیش از سقوط حکومت همسرش در ۸ دسامبر، به مسکو رفت.