اسناد فاششده از بانک اطلاعاتی طالبان نشان میدهد که برخلاف ادعاهای این گروه در مورد حمایت از بازگشتکنندگان، این مؤسسات بینالمللی هستند که در ولایات مختلف افغانستان برای عودت کنندگان فرصت شغلی و کمکهای مالی فراهم میکنند.
این اسناد نشان میدهد که طالبان در زمینه فراهم کردن شغل به بازگشت کنندگان نقش کمرنگی دارد.
بر اساس اسنادی که یک گروه هکری به نام طالب لیکس از وزارت مهاجرین طالبان منتشر کرده ریاست امور مهاجرین ولایت جوزجان در سومین هفته جوزای سال ۱۴۰۳ هجری خورشیدی برنامههایی برای اشتغالزایی بازگشتکنندگان و بیجاشدگان با همکاری نهادهای بینالمللی اجرا کرده است.
بر اساس این گزارش مؤسسه TOM به ۷۹ شاگرد بازگشتکننده، هر نفر ۱۱ هزار افغانی به عنوان دو ماه معاش پرداخت کرده است.
همینطور مؤسسه APWDO به ۴۰ بیجاشده که در حرفه کیکپزی آموزش دیدهاند، به هر نفر ۵ هزار و دو صد افغانی معاش یکماهه پرداخت کرده و ۱۰ قلم لوازم کیکپزی نیز در اختیار آنها قرار داده است.
این در حالی است که وزارت مهاجرین طالبان همواره ادعا میکند که زمینه کار را برای بازگشتکنندگان فراهم کرده و از آنها حمایت میکند. اما این سند نشان میدهد که نقش اصلی در کاریابی و کمک به مهاجران را نهادهای بینالمللی بر عهده دارند، نه طالبان.
برپایه اسنادی که یک گروه هکری فاش کرده، این وزارت در ۱۲ ولایت و در هر یک از آنها از ۵۰۰ نفر نظراتشان را درباره مسائلی مثل امر به معروف و رعایت حجاب پرسیده است.
این «تحقیق» در ولایتهای هلنمند، بامیان، کنر، پکتیکا، سرپل، سمنگان، میدان وردک، بغلان، کاپیسا، پکتیا، جوزجان و لغمان انجام شده است.
به گفته طالبان، در مجموع شش هزار نفر در این تحقیق شرکت کردهاند.
برپایه اسناد افشاشده، وزارت امر به معروف طالبان ۴۰۰ و ۷۹ هزار و ۸۰۰ افغانی از بودجه خود را به این تحقیق اختصاص داده است.
طالبان در تحقیق خود از مردم پرسیدهاند: «حجاب اسلامی در منطقه شما چند درصد رعایت شده است؟»
در گزارشی از تحقیق آمده که ۸۶ درصد از شرکتکنندگان در ۱۲ ولایت گفتند که در محل زندگی آنها، حجاب «صد در دصد» رعایت میشود.
تنها ۱۴ درصد از پاسخدهندگان در پاسخ به سوال مورد نظر، گزینه ۴۰ درصد را انتخاب کردهاند.
با این حال، طالبان در یادداشتی در حاشیه تحقیق خود نوشته که در ولایت بامیان، نظر مردم درباره حجاب مبتنیبر دیدگاه مذهب شیعه است و زنان حجاب موردنظر این گروه را رعایت نمیکنند.
در پرسش دیگری از این تحقیق، طالبان از مردم پرسیدهاند: «درباره امر به معروف و نهی از منکر معلومات دارید؟»
اکثریت پاسخدهندگان که ۶۸ درصد میشود، گفتهاند در این زمینه «معلومات کامل» دارند.
طالبان همچنین ادعا کرده که ۶۶ درصد پاسخدهندگان گفتند که آنها از «عملکرد محتسبان» وزارت امر به معروف این گروه، «رضایت کامل» دارند.
ملاحظات وزارت امر به معروف طالبان درباره مردم بامیان
وزارت امر به معروف طالبان درباره یافتههای این تحقیق در بامیان گفته که در این ولایت، زنان و مردان در آموزشگاهها، مکاتب، مراکز صحی و شفاخانهها به گونه مختلط حضور دارند و در بسیاری از ادارات دولتی نیز مکان جداگانهای برای زنان در نظر گرفته نشده است.
وزارت امر به معروف طالبان گفته که قانون این گروه مبنیبر جداسازی محیط کاری زنان و مردان، در بامیان اجرا نشده و آن را نمایانگر «ضعف محتسبین» دانسته است.
طالبان همچنین گفته که تنها ۱۰ درصد زنان بامیان، «حجاب شرعی» را رعایت میکنند و آنها نیز روستاییهاییاند که به شهر آمدهاند. در گزارش آمده: «زنان شهری هیچ حجاب را رعایت نمیکنند.»
در گزارش طالبان آمده که هرچند ۷۸ درصد از پاسخدهندگان تحقیق در بامیان گفتند که حجاب رعایت میشود اما اکثریت مردم «لباسهای تنگ، نازک و چسب را حجاب میدانستند.»
طالبان توضیح داده که مردم بامیان استدلال کردند که «در مذهب ما حجاب شرعی همین است و نظر علمای شیعه هم همین بود.»
وزارت امر به معروف طالبان اما گفته که براساس قانون این وزارت، «حجاب به لباسی گفته میشود که تمام بدن زن را میپوشاند (نازک، کوتاه و چسب نباشد) و به ستر نمودن زنان مسلمان از مردان نامحرم، نیز حجاب گفته میشود.»
طالبان همچنین گفته که رفتوآمد هزاران گردشگر زن و مرد داخلی و خارجی در بامیان، بر فرهنگ مردم این ولایت تاثیر گذاشته است. این گروه گفت کشورهای غربی نیز در تلاش «دور کردن مردم بامیان از اسلام» اند.
این گروه گفت که به دلیل فعالیت موسسات خارجی، «فرهنگ غرب» در بامیان بیشتر مروج شده است.
اتهام طالبان علیه «موسسه آقاخان» در بامیان
طالبان همچنین گفت بیش از ۶۰ موسسه خارجی در بامیان فعالیت میکنند.
این گروه ادعا کرده که موسساتی مثل «موسسه آقاخان» مردم بامیان را به «مسیحیت» دعوت کردهاند.
در گزارش وزارت امر به معروف طالبان آمده است: «موسسه آقاخان دوران جمهوریت فعالیت نمایان داشت و افرادی را که دعوت را میپذیرفتند، به کشورهای خارجی میفرستادند.»
گزارش افزوده: «در حال حاضر نيز موسسه مذكور فعال است اما فعاليتهاى دعوت آن به جشم نمىخورد.»
«اختلاف نظر» میان علمای شیعه و سنی در بامیان
وزارت امر به معروف طالبان در ادامه یافتههای تحقیق خود گفته است که اختلاف نظر میان علمای شیعه و سنی در بامیان منجر به اجرا نشدن برخی از «مسائل شرعی» مثل ادای نماز جمعه و امر به معروف شده است.
طالبان افزود گفت علمای شیعه این امور را «مستحب اختیاری» میدانند.
طالبان همچنین گفت که نبود مدارس دینی در بامیان باعث شده که «مردم از دین غافل بمانند.»
در یافتههای تحقیق طالبان آمده که در دو سمت مرکز بامیان، دو مسجد اهل تشیع و اهل سنت وجود دارد اما به دلیل دور بودن آنها از میانه بازار، صدای اذان به گوش مردم نمیرسد.
در بخشی از این تحقیق آمده که حدود ۲۰ هزار نفر در بازار مرکز بامیان حضور دارند اما «نیمی از آنها نماز نمیخوانند.»
وزارت امر به معروف طالبان همچنین گفت که با گذشت سه سال از فعالیت این وزارت، هنوز صدای موسیقی و آهنگ از رادیوهای محلی بامیان پخش میشود.
جلوگیری از فعالیت پیروان سلفی در کنر
تحقیق وزارت امر به معروف طالبان، از «اختلافات مذهبی» در «عبادات اجتماعی» در کنر خبر داده است.
این وازرت گفته که پیروان سلفی، نماز تراویح را به جای ۲۰ رکعت، ۸ رکعت ادا میکنند. طالبان همچنین افزود که پیروان سلفی، «در نماز جمعه یک خطبه میخوانند و در نمازهای عید ۷ تکبیر میگویند.» طبق این گزارش، آنها نماز جنازه را نیز «به جهر و بسیار طویل میخوانند.»
طالبان گفته مردم و محتسبان وزارت امر به معروف این گروه، با پیروان سلفی «به تکلیف هستند.»
وزارت امر به معروف طالبان گفت که مانع «کار و فعالیت» پیروان سلفی در کنر شده است.
طالبان همچنین گفته استادان اکثریت مدارس در کنر، سلفیها اند و این وضعیت «به معنای تباه کردن نسل جوان و دور کردن آنها از مذهب است.»