مسئول بخش زنان دیدهبان حقوق بشر در واکنش به گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال درباره تجاوز و آزار و اذیت جنسی در زندانهای طالبان، از شجاعت قربانیان ستایش کرد. هدر بار گفت که زنان برای صحبت درباره این خشونتها پیش قدم میشوند که نشانگر شجاعت فوقالعاده آنهاست.
وی افزود: اینکه زنان در شرایطی که با انگهای عمیق اجتماعی مواجهاند، جرأت کرده و درباره این خشونتها صحبت میکنند، شجاعت و قدرت آنها را نشان میدهد.
بار همچنین بر لزوم ایجاد سازوکارهای قویتر برای جمعآوری و حفظ شواهد این نوع جرایم در افغانستان تأکید کرد تا مسئولیتپذیری برای بازماندگان این جرایم تضمین شود.
افغانستان اینترنشنال اخیرا یک گزارش تحقیقی درباره تجاوز جنسی و آزار و اذیت جنسی در زندانهای طالبان را منتشر کرد.
بیشتر بخوانید: تجاوز و آزار جنسی در بازداشتگاههای طالبان
هدر بار در واکنش به این گزارش میگوید که خشونت جنسی در سطح جهانی اغلب گزارش نمیشود و این عمدتاً به دلیل انگهای اجتماعی عمیقی است که قربانیان با آن روبرو هستند.
به گفته خانم بار «در افغانستان، این مشکل به شدت حاد است، زیرا نه تنها قربانیان با انگهای سنگین روبهرو هستند، بلکه طالبان بخشهایی از سیستم قضائی و خدمات حمایتی را که میتوانستند به این قربانیان کمک کنند، از بین بردهاند».
لغو کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و وزارت امور زنان باعث شده که ابزارهای محافظتی و پاسخگویی به قربانیان خشونتهای جنسی از میان برود. بار تأکید کرد که ضرورت دارد تا نهادهای جهانی و داخلی برای حمایت از قربانیان، به ویژه در حوزه جمعآوری شواهد و ایجاد سیستمهای عدالت، اقدامات جدیتری انجام دهند.
دستکم ۱۰ زن در مصاحبههای جداگانه به افغانستان اینترنشنال گزارش دادهاند که در هنگام بازداشت از سوی اعضای طالبان مورد تجاوز یا آزار جنسی گرفتهاند. از این شمار، هشت زن گزارش دادهاند که به آنها تجاوز شده و دو زن دیگر گفتهاند که طالبان در جریان بازجویی، از بدن برهنه آنها فیلم و عکس گرفتهاند.
شماری از زنان گفتند این آزار و اذیت یا تجاوز جنسی در حالی روی داده است که زندانبانها با موبایل خود از صحنه تجاوز فیلم میگرفتند یا در سلولهایی که آنان زندانی بودند دوربینهایی نصب شده که توسط اداره تنظیم امور زندانهای طالبان بررسی میشود.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان تایید کرد که از این موضوع جدی آگاه است و روی آن کار جریان دارد.
احمدضیا سراج، رئيس پیشین امنیت ملی افغانستان تایید کرد که در دوره کار او در سلولهای ریاست ۴۰، ریاست ۹۰ و استخبارات ولایت کابل دوربین نصب کرده بودند.
او گفت این دوربینها به درخواست و کمک جامعه بینالمللی نصب شد و بخش حقوق بشر یوناما، صلیب سرخ و سفارت امریکا هر چند ماه نظارت میکردند تا مطمین شوند که زندانیان توسط کارمندان امنیت ملی شکنجه نمیشوند.
آقای سراج گفت فعلا دسترسی نهادهای بینالمللی به این کمرهها قطع شده و نمیداند دوربینها فعال هست یا خیر.
ضیا سراج گفت طالبان از این تاکتیک برای درهم شکستن روحیه زنان استفاده میکند تا آنها را وادار به سکوت کند.
طبق این گزارش، طالبان از این واحد انتحاری در عملیات علیه جبهههای مقاومت ضد این گروه استفاده میکنند. جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان از جمله جریانهای نظامی و سیاسی اند که در جریان سه سال گذشته در کابل و ولایتهای شمال افغانستان حملاتی را علیه طالبان سازماندهی کردهاند.
طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان در سال ۱۴۰۰، لشکر منصوری را ایجاد کرد. مقامهای طالبان گفتند که این لشکر یک «کندک فدائیان و استشهادی» است. طالبان به عاملان انتحاری «فدایی یا استشهادی» میگویند.
مقامهای طالبان گفته بودند که این واحد انتحاری در ولایتهای شمالی از جمله در بدخشان مستقر شده است. به گفته طالبان، لشکر منصوری با پیشرفتهترین تجهیزات نظامی مجهز شده است.
تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل سی و پنجمین گزارش خود درباره داعش، القاعده، گروهها، نهادها و سازمانهای مرتبط را منتشر کرد.
این گزارش که در ۱۷ دلو منتشر شد میگوید که طالبان به القاعده اجازه داده است تا در افغانستان پایگاههایی ایجاد کند و خانههای امن و اردوگاههای آموزشی این سازمان تروریستی در سراسر کشور پراکندهاند.
سکونت جنگجویان القاعده در مناطق اعیاننشین کابل
بر اساس این گزارش، طالبان به حضور اعضای القاعده در افغانستان حساس است.
در گزارش گفته شده است که افراد رده پایین سازمان القاعده همراه با خانوادههایشان در مناطق قلعه فتحالله، شهر نو و وزیر اکبر خان کابل تحت حفاظت استخبارات طالبان زندگی میکنند. شورای امنیت سازمان ملل گفته است که رهبران ارشد القاعده به مناطق روستایی، از جمله روستای بلغولی در ولایت سرپل و همچنین ولایات کنر، غزنی، لوگر و وردک، منتقل شدهاند.
در گزارش آمده است که برخی کشورها گزارش دادهاند که حمزه الغامدی، همراه با خانوادهاش در منطقه بهشدت محافظتشده ششدرک کابل حضور دارد. حمزه صالح بن سعید الغامدی، شهروند عربستان سعودی و از رهبران ارشد القاعده است.
او از افراد مورد اعتماد اسامه بن لادن، بنیانگذار القاعده، بوده و مسئولیت حفاظت او را بر عهده داشته است.
در جون ۲۰۲۳، برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه امریکا اعلام کرد که برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری یا شناسایی محل اختفای الغامدی شود، تا پنج میلیون دالر پاداش تعیین شده است.
در گزارش شورای امنیت همچنین آمده است که طالبان ابو اخلاص المصری را به یک محل امن در منطقه افشار کابل منتقل کردهاند که از آن بهعنوان مرکز آموزشی نیروهای خود استفاده میکنند.
ابو اخلاص المصری یکی از فرماندهان ارشد القاعده است که گفته میشود در افغانستان فعالیت میکند.
بر اساس گزارشها، او پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، از زندان بگرام آزاد شد و اکنون در این کشور حضور دارد.
اردوگاههای آموزشی جماعت انصارالله در خوست
شورای امنیت سازمان ملل همچنین به فعالیتهای جماعت انصارالله اشاره کرده است.
گفته شده که این گروه در ولایت خوست اردوگاههای آموزشی با مهندسان القاعده و مربیان تسلیحاتی داشته و یک مرکز نظامی ویژه در ولسوالی کلفگان ولایت تخار ایجاد کرده بود تا جنگجویان آسیای مرکزی و عرب را آموزش دهد.
در گزارش تذکر داده شده است که گروه انصارالله واحدی به نام «انصار» را در ولسوالی امام صاحب ولایت قندوز تشکیل داده تا به مناطق مرزی نفوذ کند.
تهدید فرامنطقهای داعش خراسان
گزارش شورای امنیت سازمان ملل نشان میدهد که داعش خراسان دیگر صرفاً یک تهدید محدود به افغانستان نیست، بلکه در حال گسترش نفوذ خود به کشورهای همسایه، بهویژه در آسیای مرکزی، ایران و حتا روسیه است.
بر اساس این گزارش، داعش خراسان همچنان از شمال افغانستان کشورهای آسیای مرکزی را تهدید میکند.
گفته شده است که حملات قبلی این گروه در ایران و روسیه نشان میدهد که تمرکز آن فقط روی افغانستان نیست.
در بخشی از گزارش شورای امنیت سازمان ملل آمده است که داعش خراسان تلاش دارد تا از نارضایتی تاجیکهای شمال افغانستان نسبت به طالبان بهرهبرداری کرده و حمایت بیشتری جلب کند.
گزارش شورای امنیت تصریح میکند که تعداد هواداران و حامیان داعش خراسان در ولایتهای بدخشان و قندوز بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
این گزارش به افزایش چشمگیر تعداد هواداران داعش شاخه خراسان در ولایتهای بدخشان و قندوز نیز اشاره دارد.
گفته شده که باوجود فشار طالبان بر گروه داعش، بهویژه در ولایتهای هلمند و قندهار، گزارشهایی وجود دارد که برخی کشاورزان، به دلیل ممنوعیت کشت خشخاش، برای انتقام از طالبان، به جنگجویان داعش پناه دادهاند.
مسیرهای ورود داعش به افغانستان
شورای امنیت تأکید دارد که داعش خراسان مسیرهای جدیدی برای جذب و انتقال نیرو ایجاد کرده است. گفته شده که مسیرهای اصلی ورود نیروهای جدید به افغانستان شامل عبور از ولایت وان در ترکیه و شهرهای ارومیه، مشهد و زاهدان در ایران است.
در گزارش آمده است که نیروهای تازهجذبشده از طریق هرات و نیمروز وارد افغانستان شده و در نزدیکی ولسوالی یاوان در ولایت بدخشان آموزش میبینند، جایی که یک اردوگاه برای جنگجویان و بمبگذاران انتحاری مستقر شده است.
این گزارش تاکید دارد که اردوگاههای آموزشی با مربیان عرب نیز در ولایتهای کنر و نورستان فعال هستند.
در بخشی از گزارش آمده است که داعش شاخه خراسان تلاش کرده تا از طریق مشوقهای اقتصادی، اعضای گروههای وابسته به القاعده، از جمله جنبش اسلامی ترکستان شرقی و حزب اسلامی ترکستان را جذب کند.
گفته شده است که همزمان، با گسترش فعالیتهای داعش به سمت شمال افغانستان، طالبان گروههایی مانند جنبش اسلامی ترکستان شرقی، حزب اسلامی ترکستان، جنبش اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله را برای مقابله با آنها بسیج کرده است.