دمیتری مدودف، معاون شورای امنیت ملی روسیه روز پنجشنبه گفت که اروپا از تماس تلفنی ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ عصبانی است و به آن حسادت میکند. او گفت که این تماس نشان میدهد قدرت اروپا در صحنه جهانی تضعیف شده و دوران آن بسر رسیده است.
تماس روز چهارشنبه ترامپ با پوتین، شماری از سیاستمداران اروپایی را نگران کرده است. اروپاییها به خصوص آلمان و فرانسه که از اوکراین در جنگ با روسیه حمایت میکنند، نگرانند که رهبران امریکا و روسیه برای پایان دادن به جنگ در اوکراین به توافقی برسند که به ضرر کییف تمام شود.
وزیر دفاع آلمان روز پنجشنبه گفت که حکومت امریکا حتا پیش از شروع مذاکرات به روسیه «امتیازات» داده است.
مدودف، رئیس جمهور سابق روسیه و معاون کنونی شورای امنیت این کشور در تلگرام نوشت: «اروپای سردسیر از حسادت و خشم دیوانه شده است.» او افزود که واشنگتن اروپاییها را در جریان تماس پوتین و ترامپ قرار نداده یا با آنها در مورد محتوای این تماس مشورت نشده است.
مدودف گفت: «این (تماس) نقش واقعی اروپا را در جهان نشان میدهد. دوران اروپا به پایان رسیده است.»
ترامپ روز چهارشنبه در اقدام نسبتا غافلگیر کننده از توافق با پوتین درباره آغاز «فوری» مذاکرات برای پایان دادن به جنگ در اوکراین خبر داد. بر اساس این توافق، نمایندگان دو کشور قرار است روز جمعه، ۱۴ فبروری در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ در آلمان دیدار کنند. ترامپ گفت که از اوکراین نیز برای شرکت در این گفتوگو دعوت شده است.
رئیسجمهور امریکا روز پنجشنبه اعلام کرد که اوکراین در مذاکرات صلح با روسیه حضور خواهد داشت. این اظهارات پس از آن مطرح شد که کییف و متحدان اروپاییاش درباره توافق احتمالی میان واشنگتن و مسکو بدون حضور اوکراین هشدار دادند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز پنجشنبه در کاخ سفید گفت که اوکراین در هرگونه مذاکرات صلح برای پایان دادن به جنگ نقشی خواهد داشت.
او اظهار داشت: «آنها بخشی از این روند هستند. ما اوکراین را خواهیم داشت، روسیه را خواهیم داشت و افراد دیگری نیز در این مذاکرات حضور خواهند داشت.»
وقتی از او پرسیده شد که آیا به پوتین اعتماد دارد، ترامپ پاسخ داد: «فکر میکنم او دوست دارد که اتفاقی رخ دهد. در این موضوع به او اعتماد دارم.»
رئیسجمهور امریکا همچنین گفت که روسیه باید دوباره به گروه هفت کشور صنعتی «جیهفت» بازگردانده شود.
پیشنهاد یکجانبه ترامپ به پوتین در روز چهارشنبه، که با امتیازدهی ظاهری به درخواستهای اصلی اوکراین همراه بود، باعث نگرانی کییف و متحدان اروپایی ناتو شد. آنها ابراز نگرانی کردند که کاخ سفید ممکن است بدون هماهنگی با آنها با روسیه به توافق برسد.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، گفت: «ما به عنوان یک کشور مستقل، بهسادگی نمیتوانیم هیچ توافقی را بدون حضور خود بپذیریم.» او هشدار داد که پوتین به دنبال مذاکرات دوجانبه با ایالات متحده است و نباید به او این فرصت داده شود.
کرملین اعلام کرد که برنامههایی برای دیدار ترامپ و پوتین در حال انجام است و ممکن است این دیدار در عربستان سعودی انجام شود.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت که اوکراین «مطمئنا» به نوعی در مذاکرات صلح حضور خواهد داشت، اما همچنین یک مسیر مذاکرات دوجانبه بین امریکا و روسیه وجود خواهد داشت.
رویترز گزارش داد که امارات متحده عربی به ایالات متحده پیشنهاد داده است که میزبان مذاکراتی برای پایان دادن به جنگ در اوکراین باشد.
مقامات اروپایی با موضعگیری قاطعانه در برابر طرح صلح ترامپ، اعلام کردند که هر توافقی بدون مشارکت اروپا و اوکراین غیرقابل اجرا خواهد بود. کایا کالاس، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «هر راهحل سریع، یک توافق کثیف است.»
او همچنین امتیازاتی را که ترامپ پیش از آغاز مذاکرات به روسیه داده است، محکوم کرد و افزود: «چرا حتی قبل از شروع مذاکرات، همهچیز را به آنها میدهیم؟ این سیاست مماشات است و هرگز جواب نداده است.»
ترامپ گفته است که پیوستن اوکراین به ناتو و پس گرفتن مناطق از دست رفته این کشور از روسیه ناممکن است. این اظهارات همسو با مواضع روسیه است که اوکراین باید از پیوستن به ناتو صرف نظر کند و حاکمیتش بر مناطق اشغالی اوکراین در شرق این کشور به رسمیت شناخته شود.
یک منبع دیپلماتیک اروپایی گفت که وزرای خارجه اتحادیه اروپا تصمیم گرفتهاند که در کنفرانس امنیتی مونیخ که از روز جمعه آغاز میشود، با مقامات امریکایی وارد یک «گفتوگوی صریح و قاطع» شوند.
پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت که مسکو تحت تاثیر تمایل ترامپ برای یافتن راهحلی برای جنگ اوکراین قرار گرفته است.
روسیه در سال ۲۰۱۴ شبهجزیره کریمه در اوکراین را تصرف کرد و نیروهای نیابتیاش بخشهایی از شرق اوکراین در دنباس را اشغال کردند. سپس در سال ۲۰۲۲ با تهاجم تمامعیار، مناطق بیشتری را در شرق و جنوب اوکراین به تصرف خود درآورد.
اوکراین موفق شد در سال ۲۰۲۲ نیروهای روسیه را از اطراف کییف عقب براند و بخشهایی از سرزمینهای اشغالشده را بازپس بگیرد، اما پس از شکست ضدحمله اوکراین در سال ۲۰۲۳، نیروهای این کشور بهتدریج زمین بیشتری را از دست دادهاند.
جنگ بیوقفه تاکنون صدها هزار سرباز را در هر دو طرف کشته یا زخمی کرده و شهرهای اوکراین را ویران کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز پنجشنبه گفت که اخراج مسکو از گروه هشت کشور صنعتی جهان اشتباه بود و او دوست دارد روسیه به این گروه بازگردد. او همچنین گفت مقامهای امریکایی و روسی فردا در نشست مونیخ دیدار خواهند کرد.
روسیه در سال ۲۰۱۴ پس از حمله نظامی به بخشهایی از شرق اوکراین و الحاق کریمه به خاکش از گروه ۸ اخراج شد. پس از اخراج روسیه این گروه به گروه هفت تغییر نام داد.
گروه هفت متشکل از امریکا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، بریتانیا و جاپان به اضافه اتحادیه اروپا به عنوان عضو ناظر است.
از زمان آغاز تهاجم همه جانبه روسیه به اوکراین در فبروری ۲۰۲۲، کشورهای عضو گروه هفت به طور جمعی از اوکراین با کمکهای نظامی و مالی حمایت کردهاند.
اما در آنچه یک چرخش عمده در سیاست امریکا در قبال روسیه محسوب میشود، ترامپ روز پنجشنبه در کاخ سفید گفت: «من دوست دارم آنها (روسیه) را برگردانم. فکر میکنم این اشتباه بود که آنها را بیرون انداختیم. ببینید، بحث دوست داشتن یا دوست نداشتن روسیه نیست. این گروه هشت بود.»
اظهارات ترامپ در جمع خبرنگاران یک روز پس از تماس تلفنی او با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و موافقت او مبنی بر شروع «فوری» مذاکرات برای پایان دادن به جنگ در اوکراین بیان میشود.
دیدار نمایندگان روسیه و امریکا در مونیخ
در اقدامی آشکار برای آغاز مذاکرات صلح اوکراین، ترامپ روز پنجشنبه گفت که مقامهای امریکا و روسیه روز جمعه در مونیخ دیدار خواهند کرد و از اوکراین نیز دعوت شده است.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «آنها فردا در مونیخ نشستی خواهند داشت. روسیه و افراد ما آنجا خواهند بود. اتفاقاً اوکراین نیز دعوت شده است. دقیقاً نمیدانم چه کسی از هر کشوری آنجا خواهد بود، اما افراد سطح بالایی از روسیه، اوکراین و امریکا آنجا خواهند بود.»
اظهارات ترامپ در حالی مطرح میشود که گزارشهایی مبنی بر اینکه ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین و جیدی ونس، معاون ترامپ روزهای ۱۴ و ۱۶ فبروری در جریان کنفرانس امنیتی مونیخ دیدار خواهند کرد، منتشر شده است. هیئت امریکایی شامل مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و کیت کلوگ، فرستاده ویژه ترامپ در امور اوکراین و روسیه خواهد بود.
اگرچه جزئیات دیدار مورد انتظار ونس-زلنسکی فاش نشده است، اما کلوگ قبلا گفته بود که مقامهای امریکا در مونیخ درباره «هدف ترامپ برای پایان دادن به جنگ خونین و پرهزینه در اوکراین» صحبت خواهند کرد.
پیش از این انتظار نمیرفت روسیه در مذاکرات کنفرانس امنیتی مونیخ شرکت کند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، روز پنجشنبه به رسانههای روسی گفت که روسیه تشکیل گروهی را برای گفتوگو با امریکا از جمله در مورد جنگ با اوکراین آغاز کرده است.
او گفت که پوتین و ترامپ طی گفتوگوهای تلفنی موافقت کردند که به دستیاران دستور دهند تا فوراً برای یک دیدار رو در رو آماده شوند.
دادگاهی در بریتانیا فرشته جامی، شهروند افغان-بریتانیایی را که تلاش داشت برای پیوستن خود و چهار فرزندش به داعش به افغانستان سفر کند، مجرم شناخت. دادگاه گفت که این زن با داعش بیعت کرده بود و میخواست همراه با فرزندانش در افغانستان «شهید» شوند.
به گزارش رسانههای بریتانیایی، فرشته جامی که قبلا کارمند یک مکتب بود، مخفیانه چندین کانال را در تلگرام مدیریت میکرد که در آن تبلیغات داعش منتشر میشد.
طبق این گزارشها، او میخواست چهار فرزندش را نیز برای اهداف داعش «شستشوی مغزی بدهد و قربانی کند.»
جامی در افغانستان متولد شده و در سال ۲۰۰۸ به بریتانیا رفت. او پس از جدایی از همسرش در سال ۲۰۲۳، به همراه چهار فرزندش به شهر استنفورد-آپن-ایوِن نقل مکان کرد.
مایکل هیلی، دادستان در دادگاه شهر استراتفورد گفت: «یک زن که در استراتفورد -آپن-ایوِن، با چهار فرزندش زندگی میکند، در جستجوی مونتاژ یک سلاح بود.»
پولیس پس از یورش به خانه این زن، تعداد زیادی تلفن همراه و ۳۰ سیمکارت را کشف کرد. فرشته جامی از سیمکارتها و تلفنهای همراه مختلف برای مخفی نگهداشتن فعالیتهای آنلاین خود استفاده میکرد.
ماموران پس از بررسی تلفنهای او، ارتباط او با کانالهای تلگرامی حاوی تبلیغات داعش را کشف کردند. دادگاه گفت که او در برخی حسابهای کاربری، خود را به عنوان یک مرد معرفی کرده بود.
دادگاه گفت که جامی ویدیوهایی را به اشتراک گذاشته است که شامل اجساد، سر بریدنها، نحوه مونتاژ تفنگ و دستورالعملهایی درباره ساخت مواد منفجره و بمبهای دستساز بوده است.
از میان حدود هفت هزار ویدیویی که او در سه دستگاه الکترونیک خود ذخیره کرده یا به اشتراک گذاشته بود، تعدادی از آنها کودکان را در حال انجام عملیات انتحاری نشان میداد.
در دادگاه همچنین گفته شد که جامی حداقل یک کانال یوتیوب را برای انتشار تبلیغات داعش مدیریت میکرد و تکتهای یکطرفه هواپیما از بیرمنگهام به کابل از طریق پاکستان را جستجو کرده بود.
طبق گزارش دیلیمیل، صورتحسابهای بانکی فرشته جامی هم نشان داد که او بیش از ۴۲۰۰ پوند در دو حساب خود داشته است.
مایکل هیلی، دادستان شهر گفت: «پولی که جامی پسانداز کرده بود، فقط برای یک چیز مصرف میشد: تکتهای یکطرفه به افغانستان.»
هیلی گفت که پیامهای ارسالشده توسط این زن «نشانی از مخالفت با دیدگاههای تروریستی ندارد، بلکه نشاندهنده فردی است که همان دیدگاهها را دارد و دیگران را نیز به این مسیر تشویق میکند.»
او گفت: «جامی قصد داشت به افغانستان سفر کند تا از داعش حمایت کند، خود را قربانی کند و حتی نگرانکنندهتر، فرزندانش را نیز برای این هدف قربانی کند. او نمیخواست تنها خودش را فدا کند، بلکه میخواست فرزندانش را نیز 'شهید' کند.»
آلیسون هرست، فرمانده پولیس ضد تروریسم در منطقه وست میدلندز، گفت که این زن افغان- بریتانیایی «حمایت فعالی» از داعش نشان داده است.
او افزود: «او تبلیغات داعش را منتشر کرده و ویدیوهای بسیار نگرانکنندهای شامل سر بریدنها، دستورالعملهای ساخت مواد منفجره و تصاویری از کودکان که به عنوان بمبگذاران انتحاری استفاده میشوند، منتشر کرده است.»
او گفت که جامی حتی برخی از این مطالب را برای فرزندان خودش ارسال کرده و سعی کرده آنها را شستشوی مغزی دهد. این مسئله بسیار نگرانکننده بود، زیرا آنها بسیار جوان و آسیبپذیر بودند.
دادگاه فرشته جامی را در دو مورد «آمادهسازی برای ارتکاب اقدامات تروریستی» بین اول سپتامبر ۲۰۲۲ تا دهم جنوری سال گذشته مجرم شناخته و قرار است که فردا جمعه رسما محکوم شود.
رئیسجمهور پاناما روز پنجشنبه گفت که ۱۱۹ پناهجو از امریکا به این کشور اخراج شدند. او گفت که این پناهجویان شهروندان افغانستان، پاکستان، چین و اوزبیکستان اند که بعدا به کشورهای شان بازگردانده خواهند شد.
درباره این پناهجویان افغان اطلاعات بیشتر منتشر نشده است.
به گزارش اسوشیتدپرس، خوزه رائول مولینو گفت در دو پرواز دیگر ۳۶۰ پناهجوی «غیرقانونی» از امریکا به این کشور اخراج خواهند شد.
رئیسجمهور پاناما هفته گذشته در دیدار با وزیر خارجه امریکا وعده سپرد که با امریکا در پذیرش و بازگرداندن پناهجویان اخراجی همکاری کند.
سازمان بینالمللی مهاجرت روز پنجشنبه گفت که درخواستی از مقامات پاناما برای ارائه کمک به پناهجویان اخراجی دریافت کرده است.
این سازمان اعلام کرد که در حال همکاری با مقامات محلی برای کمک به پناهجویان از جمله حمایت از بازگشت آنان به کشورهای مبدا است.
مقامهای امریکایی گفتهاند که آنها در حال بحث درباره توافقات مشابه با کشورهای دیگر برای اخراج پناهجویان غیرقانونی هستند.
گروه حماس اعلام کرد که با وجود نامشخص بودن تعداد گروگانهایی که قرار است شنبه آزاد شوند و اختلافنظر بر سر نحوه و میزان کمکرسانی به نوار غزه، میتوان از بحرانی که توافق آتشبس غزه را تهدید میکند، جلوگیری کرد.
خبرگزاری رویترز نوشت که به نظر میرسد آتشبس ۴۲ روزه، با توجه به اتهاماتی که هر دو طرف در مورد نقض توافقنامه آتشبی به یکدیگر وارد میکنند، نزدیک به شکست است. این توافق ماه گذشته با کمک مصر و قطر و حمایت ایالات متحده به امضا رسید.
در همین حال، رسانههای فلسطینی عصر پنجشنبه گزارش دادند پس از شلیک یک موشک از نوار غزه به سمت اسرائیل، یک حمله هوایی اسرائیل، منطقه بُریج در نوار غزه را هدف قرار داد.
بنا بر همین گزارشها، موشک شلیکشده از غزه در داخل نوار غزه فرود آمد و جان یک نوجوان فلسطینی را گرفت.
حماس پنجشنبه اعلام کرد که نمیخواهد این توافق به هم بخورد، هرچند آنچه را که «زبان تهدید و ارعاب» از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا میخواند، رد میکند.
امریکا و اسرائیل گفتهاند اگر گروگانها آزاد نشوند، آتشبس باید لغو شود.
حماس در بیانیه خود نوشت: «بر این اساس، حماس بر تعهد خود به اجرای توافقنامه امضا شده، از جمله تبادل زندانیان طبق جدول زمانی مشخص شده، تاکید میکند.»
خلیل الحیه، رهبر حماس در غزه، برای گفتوگو با مقامات امنیتی مصر به قاهره سفر کرده است.
حماس افزود که میانجیگران مصری و قطری تلاشهای خود را برای «رفع موانع و رفع شکافها» ادامه خواهند داد.
در روزهای اخیر، حماس اسرائیل را به رعایت نکردن مقرراتی که زمینه افزایش گسترده کمکرسانی به غزه را فراهم میکند، متهم و اعلام کرد سه گروگان را که قرار است شنبه آزاد شوند، تا زمانی که این مشکل حل نشود، تحویل نمیدهد.
در واکنش به این موضع، نتانیاهو دستور فراخوان نیروهای ذخیره ارتش اسرائیل را صادر و تهدید کرد که عملیات جنگی در غزه را که تقریبا یک ماه است متوقف شده از سر می گیرد، مگر اینکه گروگانها بازگردانده شوند.
آوی دیختر، یک وزیر اسرائیل و از اعضای کابینه امنیتی این کشور، پنجشنبه به رادیو دولتی اسرائیل گفت که باور ندارد حماس بتواند از توافق خارج شود.
او گفت: «توافقی وجود دارد، آنها نمیتوانند چیزی کمتر از آنچه در توافق هست انجام بدهند. من معتقد نیستم که حماس بتواند غیر از این رفتار کند.»
منابع امنیتی مصر به رویترز گفتند که انتظار دارند تجهیزات ساختمانی سنگین پنجشنبه وارد غزه شود و اگر این اتفاق بیفتد، حماس شنبه گروگانها را آزاد خواهد کرد.
بنبست بین اسرائیل و حماس تهدیدی برای شعلهور شدن مجدد درگیری میان این دو است. جنگ غزه که پس از حمله هفتم اکتوبر حماس به اسرائیل آغاز شد، نوار غزه را ویران کرده و خاورمیانه را به آستانه یک جنگ منطقهای گستردهتر کشاند.
مقامات مصری و قطری تلاش کردهاند تا از فروپاشی توافق آتشبس جلوگیری کنند و یک مقام فلسطینی نزدیک به تلاش میانجیها گفت که هر دو طرف توافق کردهاند که آتشبس و تبادل گروگانهای اسرائیلی در ازای زندانیان فلسطینی را ادامه دهند.
به گفته حماس، مذاکرات در قاهره بر موضوعاتی مانند مجوز اسرائیل برای ورود خانههای متحرک، چادرها، تجهیزات پزشکی و سوخت و ماشینآلات سنگین مورد نیاز برای آواربرداری متمرکز بوده است.
سلامه معروف، رئیس دفتر رسانههای دولتی حماس در غزه، به رویترز گفت که تنها ۷۳ هزار چادر از ۲۰۰ هزار چادر مورد نیاز وارد غزه شدهاند، در حالی که تاکنون به هیچ خانه سیار اجازه ورود به غزه داده نشده است.
یک آژانس نظامی اسرائیل که بر ارسال کمکها به غزه نظارت میکند، گفت که تاکنون به ۴۰۰ هزار چادر اجازه ورود داده شده، در حالی که کشورهایی که قصد دارند خانههای متحرک را تامین کنند، هنوز آنها را ارسال نکردهاند.
مسوولان کمکهای بینالمللی تایید کردند که با وجود مشکلات لجستیکی قابل توجه، کمکها وارد نوار غزه میشود، هرچند آنها هشدار دادند که به مراتب به میزان بیشتری کمک نیاز است.
شاینا لو، یکی از مقامات شورای پناهندگان ناروی مستقر در امان، پایتخت اردن، گفت: «ما از برخی جهات شاهد بهبود بودهایم، اما مطمئنا، کمکها برای پاسخگویی به نیازهای بسیاری از مردمی که با این همه ویرانی و خسارت مواجه هستند، کافی نیست.»
او گفت که با وجود محدودیتهای اسرائیل در مورد مواد به اصطلاح «دومنظوره» که میتواند برای مقاصد نظامی نیز مورد استفاده قرار گیرد، مواد لازم برای ساخت پناهگاه در حال ورود به غزه است.
علاوه بر تردیدها در مورد توافق آتشبس، جهان عرب به اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه فلسطینیها باید از غزه به جای دیگری منتقل شوند واکنش منفی نشان داد.
بر اساس طرح ترامپ، نوار غزه باید به عنوان یک منطقه ساحلی تحت کنترول ایالات متحده توسعه یابد.
بر اساس آتشبس، حماس تاکنون چندین گروگان اسرائیلی را آزاد کرده و همچنین پنج گروگان تایلندی را که در توافق نبودند، آزاد کرد.
میانجیها امیدوار بودند مذاکرات در مورد مرحله دوم توافق به نتیجه برسد، اما هیات اسرائیلی دوشنبه، دو روز پس از ورود به دوحه، بدون نتیجه به اسرائیل بازگشت.