سرگئی لاوروف و مارکو روبیو، وزیران خارجه روسیه و امریکا روز شنبه ۲۷ دلو تلفنی گفتوگو کردند. وزارت خارجه روسیه در خبرنامهای نوشته است که این تماس به ابتکار واشنگتن انجام شد و هر دو طرف آمادگی خود را برای همکاری و از سرگیری گفتوگوهای میان دولتی اعلام کردند.
سرگئی لاوروف و مارکو روبیو توافق کردند که برای آمادهسازی دیدار ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ تماسهای منظم داشته باشند.
وزیران خارجه روسیه و امریکا در این تماس بر حل و فصل مناقشات در اوکراین، فلسطین و خاورمیانه نیز تاکید کردند.
همزمان با این تماس، منابع آگاه اعلام کردند که مقامات ارشد دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در روزهای آینده مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین را در عربستان سعودی آغاز خواهند کرد.
مایکل مکال، نماینده کانگرس امریکا، در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به خبرگزاری رویترز گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، مایک والتز، مشاور امنیت ملی، و استیو ویتکوف، نماینده ویژه کاخ سفید در امور خاورمیانه به عربستان سفر خواهند کرد.
روسیه از فبروری ۲۰۲۲ بخشهایی از خاک اوکراین را اشغال کرده و خواستار واگذاری این مناطق و اعلام بیطرفی دایمی اوکراین است. در مقابل، کییف خواهان خروج کامل نیروهای روسی از خاک خود و دریافت تضمینهای امنیتی، از جمله پیوستن به ناتو، برای جلوگیری از تهاجم مجدد مسکو است.
رئیسجمهور اوکراین روز شنبه اعلام کرد که کییف هیچ توافق صلحی را که در غیبت این کشور یا بدون مشارکت آن حاصل شود، نخواهد پذیرفت. ولودیمیر زلنسکی در سخنرانی خود در کنفرانس امنیتی مونیخ، از اروپا خواست که نیروی نظامی مستقل خود را ایجاد کند.
مارکو روبیو شامگاه شنبه ۲۷ دلو در اولین سفر خود به خاورمیانه در مقام وزیر خارجه امریکا، و همچنین پس از پیشنهاد جنجالی دونالد ترامپ برای جابجایی فلسطینیان غزه وارد اسرائیل شد. آقای روبیو پس از ورود به فرودگاه تلآویو مورد استقبال همتای اسرائیلی خود قرار گرفت.
روبیو پس از ورود به فرودگاه تلآویو مورد استقبال همتای اسرائیلی خود قرار گرفت.
ترامپ پیشنهاد کرده است امریکا کنترول غزه را به دست بگیرد و مصر و اردن فلسطینیان را از غزه بپذیرند. این پیشنهاد با مخالفت این دو کشور مواجه شده است.
ترامپ که این طرح خود را پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در واشنگتن مطرح کرد، خواستار تبدیل نوار غزه به یک منطقه ساحلی بینالمللی است.
او پیشتر گفت که فلسطینیها بر اساس این طرح حق بازگشت به غزه را نخواهند داشت.
اظهارات رئیسجمهور ایالات متحده موجب نگرانی گسترده درباره رانده شدن دائمی فلسطینیان از خانههای خود شده است.
یک مقام وزارت خارجه امریکا هفته گذشته گفت که روبیو در این سفر درباره غزه و پیامدهای حمله حماس به اسرائیل گفتوگو خواهد کرد و رویکرد ترامپ در مورد منطقه را دنبال خواهد کرد.
همزمان با این سفر، نتانیاهو شنبه از ترامپ به خاطر «حمایت کامل» او از اسرائیل قدردانی کرد.
این اقدام نتانیاهو پس از پایان ششمین دور تبادل گروگانهای اسرائیلی و زندانیان فلسطینی در چارچوب توافق آتشبس غزه صورت گرفت.
پس از انتشار پست ترامپ در شبکههای اجتماعی مبنی بر اینکه اسرائیل باید انتخاب کند که چگونه به نتیجه موفقیتآمیز آخرین دور تبادل واکنش نشان دهد، دفتر نتانیاهو در بیانیهای نوشت که او «از حمایت کامل رئیسجمهور امریکا از تصمیمهای اسرائیل در مورد نوار غزه در تحولات آتی قدردانی میکند.»
شنبه سه گروگان اسرائیلی که در غزه به سر میبردند با ۳۶۹ زندانی فلسطینی که در زندانهای اسرائیل نگهداری می شدند مبادله شدند.
دفتر نتانیاهو اعلام کرد: «موضع قاطع ترامپ منجر به آزادی سه گروگان اسرائیلی شد، این در حالی بود که حماس قبلا از آزادی آنها خودداری کرده بود.»
سفر روبیو به اسرائیل در شرایطی است که جمعه المانیتور به نقل از یک منبع دیپلوماتیک ارشد اسرائیلی گزارش داد دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در مورد جمهوری اسلامی به «تفاهم کامل» رسیدهاند. به گفته این منبع، اگر توافق هستهای با ایران به دست نیاید دروازههای جهنم به روی ایران باز میشود.
این منبع دیپلوماتیک ارشد اسرائیلی که نامش فاش نشده است، افزود که این تفاهم شامل گامهایی بعدی علیه جمهوری اسلامی در صورت رد توافق هستهای سختگیرانهتر از برجام است.
ترامپ هفته گذشته در حضور نتانیاهو گفت که دستور بازگشت به سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی شامل تحریمهای سختگیرانه دوره اول ریاست جمهوریاش را صادر کرده و در هر صورت، دولت او اجازه نخواهد داد ایران سلاح هستهای داشته باشد.
هنگامی که از نتانیاهو خواسته شد در این مورد اظهارنظر کند، او گفت آنچه اهمیت دارد، تاکید آشکار ترامپ بر اجازه ندادن به ایران برای دستیابی به قابلیتهای هستهای است.
نتانیاهو گفت: «اگر با سیاست فشار حداکثری محقق شود، چه بهتر. مهمترین چیز این است که روی هدف تمرکز کنیم: ایران سلاح هستهای نخواهد داشت.»
به نوشته المانیتور، ناکامی ترامپ در صحبت علنی درباره گزینه نظامی برای جلوگیری از تسلیحات هستهای ایران در ابتدا از سوی اسرائیلیها به منزله رد درخواست نتانیاهو برای چنین تعهدی تلقی شد.
بر اساس گزارش این رسانه، اما اظهارات بعدی ترامپ ممکن است نشان دهد که او دستکم بر آسیبپذیری کنونی جمهوری اسلامی متمرکز شده که احتمال موفقیت هر حملهای را افزایش میدهد.
وزیران خارجه کشورهای عضو گروه هفت و نماینده عالی اتحادیه اروپا، در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ دیدار و درباره طیفی از مسائل از جمله جنگ روسیه و اوکراین و نگرانیهای مربوط به اقدامات جمهوری اسلامی بیانیه صادر کردند.
در این دیدار که شنبه ۲۷ دلو برگزار شد، اعضای گروه هفت به طور خاص به موضوع جمهوری اسلامی اشاره و اقدامات بیثباتکننده آن را بهطور قاطع محکوم کردند.
آنها پیشرفت سریع غنیسازی اورانیوم بدون توجیه غیرنظامی معتبر، حمایت از سازمانهای تروریستی و گروههای مسلح در سراسر خاورمیانه و دریای سرخ، گسترش موشکهای بالستیک و پهپادها، و سرکوب فرامرزی و نقض حقوق بنیادین بشر توسط جمهوری اسلامی را قاطعانه محکوم کردند.
همزمان با این بیانیه و در حاشیه نشست امنیتی مونیخ، رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد جامعه بینالمللی نباید بیش از این، زمان را برای مهار برنامه هستهای جمهوری اسلامی تلف کند و باید قبل از اینکه دیر شود، توافق بر سر برنامه هستهای ایران را نهایی کند.
پیشتر یک مقام اروپایی در گفتوگو با العربیه گفته بود دولت دونالد ترامپ میکوشد تا پیش از اکتبر ۲۰۲۵ (میزان ۱۴۰۴) با جمهوری اسلامی به توافق برسد، اما هشدار داد اگر تلاشها برای دستیابی به یک توافق هستهای با تهران به سرانجام نرسد، «اسرائیل به ایران حمله نظامی خواهد کرد».
رئیسجمهور امریکا تاکنون بارها از تمایل خود برای مذاکره با جمهوری اسلامی سخن گفته و در عین حال، احتمال رویارویی نظامی را نیز رد نکرده است.
ترامپ ۲۱ دلو در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه در «ازای توافق چه پیشنهادی به ایران خواهد داد؟»، به نیویارکپست گفت: «اگر توافق کنیم، اسرائیل آنها را بمباران نمیکند.»
تاکید بر افزایش حمایتها از اوکراین
وزرای امورخارجه کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، جاپان، بریتانیا و ایالات متحده امریکا بر تعهد خود برای همکاری در جهت دستیابی به صلحی پایدار، اوکراینی قوی و شکوفا و لزوم توسعه تضمینهای امنیتی محکم برای جلوگیری از آغاز مجدد جنگ تاکید کردند.
این کشورها خواستار پشتیبانی مالی از اوکراین از طریق استفاده از درآمدهای ناشی از داراییهای مسدود شده روسیه، افزایش هزینههای تحمیلشده به روسیه در صورت عدم مذاکره صادقانه، تعیین سقف قیمت برای نفت و گاز و افزایش اثربخشی تحریمها علیه روسیه شدند.
آنها همچنین تاکید کردند پس از ماه فبروری، اگر روسیه بهطور واقعی و صادقانه برای پایان پایدار جنگ تلاش نکند، تحریمهای بیشتری علیه آن اعمال خواهد شد.
پس از گفتوگوی تلفنی ۹۰ دقیقهای اخیر دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، برخی شرکای اروپایی امریکا درباره نقش اروپا و اوکراین در مذاکرات صلح حساس شدند.
روز ۲۶ دلو نیز گفتوگوهای ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا، در مونیخ بدون اعلام یک توافق درباره معادن اوکراین پایان یافت. پیشتر اوکراین مشارکت امریکا در استخراج از این معادن را در ازای تضمینهای امنیتی، به ترامپ پیشنهاد کرده بود.
اعضای گروه هفت همچنین درباره کمکهای دارای کاربری دوگانه از سوی چین به روسیه و کمکهای نظامی جمهوری اسلامی و کوریای شمالی به این کشور، گفتگو و این اقدامها را محکوم کردند.
از چند ماه پیش روسیه در حال استفاده از سربازان کوریای شمالی در عملیات نظامی خود علیه اوکراین در منطقه کورسک است. جمهوری اسلامی از اوایل آغاز جنگ اوکراین، با وجود هشدارهای غرب، به طور مستقیم به روسیه تجهیزات نظامی، از جمله انواع پهپاد و موشکهای بالستیک کوتاهبرد ارسال کرده است.
این گروه، مسائل سیاسی، امنیتی و بشردوستانه در خاورمیانه، از جمله در اسرائیل، غزه، لبنان، سوریه و ایران را بررسی و بر تعهد خود برای پیشبرد صلح و ثبات منطقهای تأکید کردند.
این کشورها بر اهمیت دستیابی به صلحی پایدار بین اسرائیل و فلسطین تاکید و حمایت خود را از اجرای کامل آتشبسی که بین اسرائیل و حماس برقرار شده است، از جمله آزادی همه گروگانها و گسترش کمکهای بشردوستانه به غزه، اعلام کردند.
حدود یکماه قبل، حماس و اسرائیل به آتشبس دست یافتند. آتشبسی که یکی از شروط اصلی آن، آزادی گروگانهای اسرائیلی در اسارت حماس بود. با این وجود، حماس روند آزادی گروگانها را متوقف کرد، موضوعی که پس از موضعگیری تند دونالد ترامپ دوباره از سر گرفته شد.
اعضای گروه هفت بار دیگر حماس را بهطور صریح محکوم کرده و بر لزوم جلوگیری از بازسازی توان نظامی این گروه و عدم مشارکت آن در حکومت تأکید کردند. همچنین، آنها حق ذاتی اسرائیل برای دفاع از خود را مطابق با قوانین بینالمللی به رسمیت شناختند.
منابع آگاه اعلام کردند که مقامات ارشد دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در روزهای آینده مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین را در عربستان سعودی آغاز خواهند کرد.
مایکل مکال، نماینده کانگرس امریکا، در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به خبرگزاری رویترز گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، مایک والتز، مشاور امنیت ملی، و استیو ویتکوف، نماینده ویژه کاخ سفید در امور خاورمیانه به عربستان سفر خواهند کرد.
یک منبع آگاه نیز تایید کرد که این مذاکرات برنامهریزی شده و برگزار خواهد شد.
روسیه از فبروری ۲۰۲۲ بخشهایی از خاک اوکراین را اشغال کرده و خواستار واگذاری این مناطق و اعلام بیطرفی دایمی اوکراین است. در مقابل، کییف خواهان خروج کامل نیروهای روسی از خاک خود و دریافت تضمینهای امنیتی، از جمله پیوستن به ناتو، برای جلوگیری از تهاجم مجدد مسکو است.
روبیو، وزیر خارجه امریکا، روز شنبه در تماس تلفنی با سرگئی لاوروف، همتای روسی خود، درباره درگیری در اوکراین گفتوگو کرد. وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که دو طرف توافق کردهاند تماسهای منظمی برای آمادهسازی دیداری بین ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و دونالد ترامپ برقرار کنند.
به گفته مکال، ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، نیز برای شرکت در مذاکرات دعوت شده است. او هدف از این نشست را «ایجاد زمینه برای توافق صلح و پایان درگیری» عنوان کرد. با این حال، زلنسکی تاکید کرده که اوکراین هیچ توافقی را که پشت درهای بسته یا بدون مشارکت کییف انجام شود، نخواهد پذیرفت.
حذف اروپا از روند مذاكرات
نماینده ویژه ترامپ در امور اوکراین روز شنبه اعلام کرد که اروپا در این مذاکرات جایی نخواهد داشت.
کیت کلوگ در کنفرانس مونیخ، گفت که امریکا بهعنوان میانجی بین روسیه و اوکراین عمل خواهد کرد. او در پاسخ به سؤالی درباره احتمال حضور نمایندگان اروپا در مذاکرات گفت: «من واقعگرا هستم. فکر نمیکنم این اتفاق بیفتد.» او میگوید که این تصمیم به معنای نادیده گرفتن منافع اروپا نیست.
رهبران اروپایی به این رویکرد واکنش نشان دادهاند. الکساندر استوب، رئیسجمهور فنلند، در حاشیه کنفرانس مونیخ تصریح کرد: «هیچ راهی وجود ندارد که بتوان درباره آینده اوکراین یا ساختار امنیتی اروپا بدون حضور اروپا مذاکره کرد.»
پولیس اتریش روز شنبه اعلام کرد که یک نوجوان ۱۴ ساله در حمله با چاقو در جنوب این کشور کشته و چهار نفر دیگر زخمی شدند. پولیس گفت که یک پناهجوی ۲۳ ساله اهل سوریه را به اتهام این حمله بازداشت کرده است.
یک مقام پولیس اتریش به خبرگزاری فرانسه گفت: «مردی ناگهان با چاقو به رهگذران حمله کرد.»
این حادثه عصر روز شنبه ۲۷ دلو به وقت محلی در مرکز شهر ایالت کارینتیا رخ داده است. براساس گزارشهای اولیه، مرد مهاجم یک پناهجوی سوری است که مجوز اقامت معتبر دارد و سابقه کیفری نداشته است.
این حمله دو روز پس از رویداد مرگبار در شهر مونیخ آلمان رخ داد که در نتیجه آن دو تن جان باختند و دهها تن زخمی زخمی شدند. پولیس آلمان عامل این حادثه را یک پناهجوی افغان اعلام کرد.
در ادامه روند تبادله اسرا، گروههای فلسطینی حماس و جهاد اسلامی روز شنبه، ۲۷ دلو، سه گروگان اسرائیلی را آزاد کردند. در مقابل، اسرائیل نیز ۳۶۹ زندانی فلسطینی را از زندانهای خود آزاد کرد. این مبادله پس از آن انجام شد که میانجیها مانع از فروپاشی آتشبس شکننده شدند.
بسهای حامل زندانیان فلسطینی آزادشده، از زندان عوفر اسرائیل اول به کرانه باختری و بعد به نوار غزه رسیدند و با استقبال پرشور جمعیتی که برخی پرچم فلسطین را در دست داشتند، مواجه شدند.
در میان اسرای آزادشده، مسنترین فرد موسی نواوره، ۷۰ ساله، بود که پس از رسیدن به رامالله در کرانه باختری، با خانوادهاش یکجا شد. او که به اتهام کشتن سربازان اسرائیلی، دو بار به حبس ابد محکوم شده بود، گفت: «ما انتظار آزادی نداشتیم، اما خدا بزرگ است، خدا ما را آزاد کرد.»
نواوره یکی از فرماندهان پیشین گروه شبهنظامی گردان شهدای الاقصی بود.
گروه حماس پس از آزادی این زندانیان در بیانیهای اعلام کرد: «آزادی اسیران قهرمانمان را به آنها، خانوادههایشان و ملت بزرگ فلسطین تبریک میگوییم. این یک دستاورد ملی بزرگ در مسیر آزادی و بازگشت است.»
هلال احمر فلسطین اعلام کرد که تیمهای امدادی چهار اسیر آزادشده را به دلیل وخامت وضعیت سلامتیشان، از محل استقبال به بیمارستان منتقل کردند.
نیروهای اسرائیلی، زندانیان فلسطینی را با لباسهایی که روی آنها ستاره داوود و عبارت «فراموش نمیکنیم و نمیبخشیم» نوشته شده بود، تحویل دادند.
ابو حمزه سخنگوی گروه حماس گفته است که وادار کردن اسرای ما به پوشیدن لباسهای خاص و شرایط سخت آنها، نشاندهنده «وحشیگری و رفتار غیرانسانی دشمن» است.
او گفته است که «وقتی ایالات متحده که از ما میخواهد تمامی اسرای دشمن را آزاد کنیم، باید همین درخواست را از اشغالگران نیز داشته باشد.»
در همین راستا، کانال ۱۲ اسرائیل این اقدام را «نشانه ورشکستگی و ضعف آشکار» مقامات زندانهای اسرائیل دانست و از آن انتقاد کرد.