قرار است پنجاهوهشتمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل از ۲۴ فبروری تا چهارم اپریل برگزار شود. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان روز جمعه، ۲۸ فبروری(۱۰ حوت)، همزمان با پنج سالگی امضای موافقتنامه دوحه، گزارش جدید خود درباره وضعیت حقوق بشری افغانستان را ارایه خواهد کرد.
پنجاهوهشمتین نشست شورای حقوق از دوشنبه ۲۴ فبروری (۶ حوت) شروع و تا چهارم اپریل (۱۵ حمل) در مقر سازمان ملل در ژنو ادامه خواهد داشت. در روزهای نخست نشست که از ۲۴ تا ۲۶ فبروری موضوعات مهم مطرح خواهد شد و نمایندگانی بیش از ۱۰۰ کشور عضو در شورا سخنرانی خواهند کرد.
در مراسم افتتاحیه این نشست آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، فیلیمون یانگ، رئیس مجمع عمومی سازمان ملل و ولکر ترک، کمیسار عالی حقوق بشر سازمان ملل سخنرانی خواهند کرد.
روز دوشنبه، سوم مارچ قرار است شورا گزارشهای درباره وضعیت حقوق بشر در سراسر جهان بشنود و در ادامه وضعیت حقوق بشر در شماری از کشورها از جمله افغانستان، ایران، اوکراین، سرزمینهای اشغالی فلسطین، سودان، بلاروس و شماری دیگر از کشورها بررسی خواهد شد.
ارائه گزارش ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره افغانستان در روز جمعه، ۱۰ حوت برابر است با امضای موافتنامه صلح دوحه میان امریکا و طالبان که به باور بسیاری زمینهساز برگشت طالبان به قدرت شد.
این نشست در حالی برگزار میشود که وضعیت افغانستان روز به روز بدتر میشود و طالبان که بیش از سه سال است قدرت را در کابل بهدست گرفتهاست، بیاعتنایی کاملی را در قبال نگرانیهای نهادها و سازمانهای حقوق بشری اختیار کرده است.
فریدریش مرتس، از گزینههای اصلی صدارت در آلمان گفت در صورت پیروزی، برنامه پذیرش و انتقال افغانهای در معرض خطر، از جمله کارمندان محلی سابق و اعضای خانوادههایشان را متوقف میکند. او افزود اخراج پناهجویان رد شده به افغانستان را اجرا خواهد کرد.
نظرسنجیها نشان میدهند که مرتس، کاندید حزب دموکرات مسیحی در انتخابات پارلمانی که تا سه روز آینده (۲۳ فبروری) برگزار خواهد شد، شانس بیشتری برای گرفتن سمت صدراعظمی آلمان دارد.
خبرگزاری دویچه وله آلمان روز چهارشنبه گزارش داد که آقای مرتس این اظهارات را در یک برنامه انتخاباتی در شهر هاله مطرح کرد و گفت که این یکی از اولین اقداماتی خواهد بود که او بعد از به دست گرفتن قدرت اجرا خواهد کرد.
او گفت: «اگر سالانه ۳۰۰ میلیون یورو کمک مالی به افغانستان میپردازیم، پس میتوانیم توقع داشته باشیم که طالبان نیز کسانی را پس بگیرند که ما دیگر در اینجا در آلمان نمیخواهیم.»
عدم شناسایی رسمی حکومت طالبان از سوی جامعه جهانی و نداشتن رابطه رسمی با این گروه کار اخراج افغانها از آلمان و دیگر کشورهای اروپایی را به افغانستان دشوار کرده است. اخراج افغانهای (مجرم) یا کسانی که پناهندگی شان رد شده است، مستلزم برقراری ارتباط با حکومت این گروه است.
آلمان در کنار شمار دیگر از کشورهای غربی از جمله فرانسه و بریتانیا برنامههای را برای انتقال همکاران افغان حکومت و نیروهای نظامی آلمان و خانوادههای شان و همچنین روزنامهنگاران و سایر افراد در معرض خطر به اجرا گذاشته بود.
علاوه بر این، آلمان نسبت به سایر کشورهای اروپایی از مقاصد اصلی پناهجویان افغان است که مسیر پرخطر و طولانی افغانستان، ایران، ترکیه و یونان را برای رسیدن به اروپا در پیش میگیرند و در کنار سوریها و اوکراینیها، بزرگترین گروه پناهندگان و پناهجویان در آلمان را تشکیل میدهند.
حملات مرگبار مرتبط با پناهجویان در آلمان
حملات مرگبار چند پناهجو به مردم عادی در آلمان مسایل امنیت و مهاجرت را به یکی از موضوعات اصلی در مبارزات انتخاباتی احزاب سیاسی آلمان تبدیل کرده است.
در شمار از این حملات پناهجویان افغان دست داشتهاند. در تازه ترین مورد، یک پناهجوی ۲۴ ساله افغان با راندن موتر بر جمعیتی در شهر مونیخ دو نفر، یک مادر و کودکش، را کشت و بیش از ۳۰ نفر دیگر دیگر زخمی کرد.
در پی این حمله بسیاری از مقامهای آلمان از جمله صدر اعظم و وزیر داخله این کشور بر اخراج مجرمان افغان به افغانستان تاکید کردند. اما توقف پذیرش پناهجویان افغان در آلمان موضوع تازهای است که در صورت پیروزی مرتس در انتخابات امید بسیاری از افغانها را که رویای رسیدن به آلمان و پناهنده شدن در این کشور را دارند، به یاس مبدل میکند.
همزمان با تشدید دستگیری و اخراج مهاجران افغان در پاکستان، سازمان حمایت از خبرنگاران از بازداشت، تهدید و وضعیت ناگوار خبرنگاران افغان در این کشور خبر داد. این سازمان اعلام کرد پولیس تعدادی از خبرنگاران و اعضای خانواده آنها را بازداشت کرده است.
سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان روز چهارشنبه در بیانیهای درباره وضعیت خبرنگاران افغان در پاکستان ابراز نگرانی کرد.
این سازمان بدون نام بردن از کسی بیان کرد که دو روز پیش، پولیس پاکستان در شهر اسلامآباد یک خبرنگار افغان را بازداشت کرده است. همچنین، یک روز قبل از آن، پولیس اسلامآباد زکیه کاویان، یکی دیگر از خبرنگاران افغان را دستگیر کرده است.
این سازمان وضعیت خبرنگاران افغانستان در پاکستان را به شدت وخیم ارزیابی کرده و خواستار توقف بازداشتهای غیرموجه از سوی پولیس پاکستان شد.
این نهاد از جامعه بینالمللی خواست که به وضعیت خبرنگاران افغان در این کشور رسیدگی کند.
پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، دهها خبرنگار افغان به پاکستان پناه بردند و اکنون به دنبال راهی برای خروج به کشورهای امن هستند. با این حال، روند انتقال آنان توسط بسیاری از کشورها متوقف شده و خبرنگاران در پاکستان در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارند.
حکومت پاکستان پس از افزایش تنشها با طالبان، به بازداشت گروهی و اخراج پناهندگان افغان به افغانستان اقدام کرده است.
نصیب خان، رئیس اجرائیه بورد کریکت افغانستان، از دیدار و عکس گرفتن بازیکنان تیم ملی کریکت افغانستان با مقامهای طالبان دفاع کرد. او گفت موفقیتهای اخیر تیم کریکت کشور نتیجه «شفقت» و همکاری اداره طالبان است. او اعلام کرد اعضای تیم ملی با رضایت با سران طالبان عکس گرفتهاند.
نشر تصاویر اعضای تیم ملی کریکت افغانستان در کنار مقامات طالبان در کابل، به ویژه سراج الدین حقانی، رهبر شبکه مرگبار حقانی، موجی از واکنشها و انتقادات را به همراه داشته است.
مخالفان طالبان، این اقدام را نوعی چشمپوشی از نقض گسترده حقوق بشر و سفیدنمایی طالبان دانستهاند.
منتقدان، کارزاری را برای تحریم تیم کریکت افغانستان به راه انداخته و از کشورهای دیگر خواستهاند که کمپین تحریم بپیوندند.
نصیب خان روز چهارشنبه در مصاحبه با تلویزیون شمشاد در پاسخ به سوالی در مورد همکاری طالبان با بورد کریکت، بیان کرد که اگر حمایت طالبان وجود نمیداشت، این نهاد نمیتوانست به استقلال برسد و اصلاحات لازم را پیادهسازی کند.
او در پاسخ به انتقادات در مورد دیدار اعضای تیم با سران طالبان گفت که پیشرفتها و دستاوردهای تیم کریکت محصول توجه طالبان است. وی همچنین تاکید کرد که طالبان حاکمان افغانستان هستند و عکس گرفتن با آنها مشکلی ندارد.
به گفته او، اعضای تیم کریکت با خوشحالی و رضايت به این دیدار رفته و عکس گرفتهاند.
نصیب خان در پایان اظهار داشت: «تصویر گرفتن با حاکمان موضوع جدیدی نیست و قبلاً نیز چنین کارهای صورت گرفته است. در آن زمان نیز ممکن است عدهای خوشحال و عدهای ناخشنود بوده باشند.»
تیم کریکت افغانستان در زمان کوتاهی موفق به کسب افتخارات چشمگیری شده است و توانسته است در رقابتهای بینالمللی، جایگاه خود را در میان تیمهای بزرگ جهان تثبیت کند.
وزارت عدلیه طالبان در واکنش به خبر افغانستان اینترنشنال درباره استعفای عبدالحکیم شرعی گفت که او به دبی رفته اما از سمت خود استعفا نداده است. این وزارت گفت آقای شرعی با هدایت هبتالله آخندزاده برای درمان به دبی رفته و به زودی به کشور برگشته و به وظایف رسمی خود رسیدگی خواهد کرد.
افغانستان اینترنشنال به فایل صوتی عبدالحکیم شرعی دست یافته که میگوید در اعتراض به فساد گسترده و قومپرستی در میان مقامهای این گروه از سمت وزارت عدلیه کنار میرود. این فایل روز چهارشنبه در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفت.
او در این فایل صوتی تاکید میکند که به خاطر فساد گسترده مقامهای این گروه بارها از سمتش استعفا داده اما استعفای او پذیرفته نشده است.
پیشتر منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند وزیر عدلیه طالبان به دبی رفته است و در هفتههای اخیر در دفتر خود در کابل حاضر نشده است.
وزارت عدلیه طالبان پس از انتشار این خبر تایید کرد که شرعی به امارات متحده عربی رفته است، اما استعفای او را شایعه دانست.
عبدالحکیم شرعی در این فایل صوتی میگوید براساس شکایتهایی که از ولایتها دریافت کرده است ادارات محلی طالبان با او و وزارت عدلیه همکاری نمیکنند. به گفته او مقامهای اداره طالبان در غصب زمین دست دارند یا از غاصبان زمین پشتیبانی میکنند.
او خطاب به روسای ولایتی طالبان گفت: «چند وقت است که ما برای شما چندین مکتوب صادر کردیم و یکی از این مکتوبها بود که افرادی در نظام را معرفی کنید که در غصب زمین دست دارند یا از غاصبان حمایت میکنند.»
این عضو کابینه طالبان در این فایل صوتی تاکید کرد طبق فرمان شفاهی هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، پرونده جاهایی که «ملکیت امارتی» تثبیت شده و مردم در آنجا به طور غیرقانونی خانه ساختهاند باید تکمیل شود.
وزارت عدلیه طالبان گفته است عبدالحکیم شرعی «اطاعت از امیر را یک اصل مهم برای تحکیم نظام میداند و همواره در این راستا تلاش کرده است.»
طالبان هبتالله آخندزاده، رهبر این گروهه را امیر میخوانند.
او خطاب به روسای ولایتی گفت: «با توجه به همین بیتوجهی روشن است که همه شما در فساد آلوده هستید. در هیئتهای تخنیکی فساد است. شما کار نمیکنید. شما قوم پرستی و واسطه پرستی میکنید. در میان شما افرادی وجود دارد که رشوت میگیرند. جهاد شما چه شد. ایمان داری شما چه شد. ملایی و جهاد شما چه شد.»
عبدالحکیم شرعی افزود که او چندین بار استعفایش را به رهبر طالبان، رئیسالوزرا و کابینه این گروه ارایه کرده است، اما استعفایش پذیرفته نشده است.
او در ادامه افزود از ضایع شدن بیتالمال راضی نیست. او خطاب به مقامات محلی طالبان افزود «به شما هم میگویم که استعفای من قبول نمیشود، اما حالا یک روندی را شروع کردهام و ممکن است طولانی یا کوتاه باشد که براساس آن یا مسئولیت خود را ادا کنید یا استعفا دهید. اگر استعفا نمیدهید، دزد و غاصب هستید با هر لباسی که آمدهاید.»
اعتراض و استعفای وزیر عدلیه طالبان به دلیل وجود فساد گسترده در میان طالبان درحالی است که نارضایتی در میان مقامهای ارشد این گروه اوج گرفته است.
شماری از مقامهای ارشد طالبان در خارج از افغانستان به سر میبرند. پس از فرار عباس استانکزی به امارت متحده عربی، سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان نیز برای مراسم حج به عربستان سعودی رفت که تا هنوز به افغانستان برنگشته است.
همزمان عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان نیز از یک هفته به این طرف در دبی به سر میبرد.
وزارت خارجه پاکستان از طالبان خواست شرایط مساعدی را در افغانستان ایجاد کند تا بازگشت کنندگان افغان به طور کامل در جامعه افغانستان ادغام شوند. پیشتر سفارت طالبان در اسلامآباد اعلام کرد که دولت پاکستان تصمیم گرفته تمام مهاجران افغان را اخراج کند.
وزارت خارجه پاکستان در بیانیهای نوشت که از اظهارات کاردار طالبان در اسلامآباد در مورد طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی آگاه شده است.
سفارت طالبان روز چهارشنبه در اعلامیهای گفت که وزارت خارجه پاکستان تایید کرده که اخراج همه مهاجران افغان در آیندهای نزدیک «قطعی و نهایی است.»
وزارت خارجه پاکستان گفته اظهارات کاردار سفارت طالبان در اسلامآباد در مورد بدرفتاری با اتباع افغان بیجا است. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت این کشور برای چندین دهه میزبان میلیونها افغان بوده است و منابع و خدماتی مانند آموزش و بهداشت را با وجود حمایت بسیار اندک بینالمللی در اختیار افغانها گذاشته است.
طبق بیانیه سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، این کشور در سال ۲۰۲۳ مکانیسمهای مناسبی را برای اطمینان از اینکه مهاجران در طول فرآیند بازگشت به افغانستان مورد آزار و اذیت قرار نگیرد، ایجاد کرده است.
شفقت علی خان گفت که پاکستان همچنین به طور گسترده با طرف طالبان برای اطمینان از بازگشت آسان اتباع افغان به کشورشان همکاری کرده است. او افزود پاکستان آنچه را که میتوانست انجام داده است. او افزود پاکستان اکنون از طالبان انتظار دارد که شرایط مساعدی را در افغانستان ایجاد کند تا این عودت کنندگان به طور کامل در جامعه افغانستان ادغام شوند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در ادامه گفته است مقامات طالبان باید اطمینان حاصل کنند که حقوق مهاجران افغان که کاردار سفارت طالبان در اسلامآباد از آن حرف میزند، در افغانستان محافظت میشود.
طبق تصمیم دولت پاکستان دارندگان کارتهای ایسیسی و پیاوآر نیز اخراج خواهند شد.
سفارت طالبان در اسلامآباد گفته است که مقامات وزارت امور خارجه پاکستان تایید کردند که برنامه اخراج تمامی مهاجرین افغان از اسلامآباد و راولپندی و همچنین از سراسر پاکستان در آیندهای نزدیک قطعی و نهایی است.
به گفته سفارت طالبان، حکومت پاکستان تصمیم گرفته است که تمام مهاجرین افغان، از جمله دارندگان کارت ACC و PoR را بلافاصله از اسلامآباد و راولپندی و در آیندهای نزدیک از سراسر پاکستان اخراج کند.
طبق این اعلامیه، فقط افغانهایی که ویزای قانونی دارند، میتوانند در اسلامآباد و راولپندی اقامت داشته باشند.
سفارت طالبان در پاکستان گفته نگرانی خود درباره اخراج تمامی مهاجرین افغان و تصمیم یکجانبه پاکستان را با مقامهای این کشور و سازمانهای بینالمللی در میان گذاشته است.
این سفارت در عین حال گفته که این مساله با اداره طالبان در افغانستان هم در میان گذاشته شده تا درباره بازگشت مهاجران اقدام کند.
سفارت طالبان تاکید کرده است که اخیراً اتباع افغان مقیم اسلامآباد و راولپندی توسط پولیس بازداشت، تفتیش و مجبور به ترک این شهرها شدهاند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان به مهاجرین افغان که در اسلاممآباد و راولپند زندگی میکنند توصیه کرده است که ترتیبات جایگزین پیدا کنند. این سازمان گفته براساس تصمیم مقامات پاکستان، همه مهاجران افغان به استثنای دارندگان ویزای معتبر، قبل از ۲۸ فبروی ۲۰۲۵ از اسلامآباد و راولپندی نقل مکان کنند.
این سازمان گفته کسانی که نامههای مربوط به اسکان مجدد یا سایر جابجایی را در اختیار دارند مهلت مذکور تا ۳۱ مارچ ذکر شده است.
این سفارت گفته حکومت پاکستان در این مورد به این سفارت اطلاع نداده است و کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نیز از وضعیت جاری بیاطلاع بوده است.
براساس سندی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، دولت پاکستان در جلسهای به رهبری شهباز شریف روز چهارشنبه، ۱۰ دلو، طرح اخراج گسترده پناهجویان افغان را تصویب کرد.