سمیعالله حزبالله با حکم هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان کار خود را رسما بهعنوان والی جدید تخار آغاز کرد. آقای حزبالله که پیش از این بهعنوان فرمانده پولیس قندهار کار میکرد، جانشین عبیدالله امینزاده شده است. او که از طالبان بدخشی است، به نظر میرسد خانهنشین شده است.
وزارت امور داخله طالبان روز دوشنبه، ششم حوت، گزارش داد که عبدالحق مخدوم، معین پالیسی و استراتیژی این وزارتخانه در معرفی رسمی آقای حزبالله حضور داشته است.
آقای مخدوم در سخنرانی خود از تغییر و تبدیل بهعنوان یک اصل در نظام اصلی نام برده است.
تغییرات جدید در ولایتهای شمالی در همین جا محدود نمیشود. در یک مورد دیگر، رهبر طالبان ملا نیکمحمد ملنگ را بهعنوان فرمانده پولیس بدخشان منصوب کرده است.
بیشتر بخوانید: در نبود وزیر داخله؛ هبتالله آخندزاده فرمانده پولیس جدید در بدخشان گماشت
رنگین دادفر سپنتا، مشاور امنیت ملی و وزیر خارجه سابق در دوازدهمین دور کنفرانس امنیتی هرات در شهر مادرید، خواستار تاسیس «مجمع ملی مردمی افغانستان» شد. او بر لزوم همزمانی صلح و مقاومت تاکید کرد و گفت: «گاهی مردم چارهای جز مقاومت مسلحانه ندارند.»
این مقام پیشین حکومت افغانستان امروز، دوشنبه ششم حوت، در این نشست گفت که این مجمع باید همه اقشار جامعه را در بر بگیرد، از جمله زنان، مردان و تمامی جریانهای سیاسی و اجتماعی که به استقلال، آزادی و یکپارچگی کشور باور دارند.
سپنتا همچنین گفت که ایجاد یک ائتلاف گسترده و قوی در قالب یک تشکل سیاسی سراسری، میتواند راه را برای آیندهای بهتر باز کند. او اضافه کرد که چنین ائتلافی میتواند زمینهساز تشکیل یک حکومت موقت باشد که هم از سوی اعضای این جمع و هم از سوی جامعه جهانی مورد حمایت قرار گیرد.
سپنتا در این کنفرانس بر اهمیت پیگیری همزمان دو مسیر «صلح و مقاومت» تأکید کرد. او گفت که در برخی موارد، مردم هیچ گزینهای جز مقابله نظامی با شرایط موجود ندارند، زیرا درگیریها بر آنها تحمیل میشود.
او تاکید کرد که یک جبهه متحد با چنین ترکیبی میتواند برای ایجاد افغانستانی عاری از تروریسم، افراطگرایی، تبعیض، بیسوادی و دشمنی با پیشرفت تلاش کند و برای تحقق این اهداف گامهای عملی بردارد.
مشاور پیشین امنیت ملی افغانستان با اشاره به ظهور گروههای متعدد سیاسی پس از سلطه دوباره طالبان، گفت که پراکندگی این گروهها و نبود یک دستور کار ملی واحد، مانع از دستیابی به نتایج مؤثر شده است.
او در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت که جامعه جهانی و کشورهای منطقه هنوز به سیاستی واحد در قبال افغانستان نرسیدهاند. او گفت که رقابتهای ژئوپولیتیکی و تفاوتهای ایدئولوژیک، باعث شکلگیری دو جریان متضاد در ارتباط با افغانستان شده است.
سپنتا تصریح کرد که این رقابتها میان قدرتهای جهانی و کشورهای همسایه، روند دستیابی به صلح را برای افغانستان دشوارتر کرده است.
نشست امنیتی هرات یک رویداد سالانه است که با حضور نمایندگان کشورهای مختلف برگزار میشود و به بررسی مسائل مرتبط با افغانستان میپردازد. سال گذشته، این نشست در تاجیکستان برگزار شد.
نشست امسال این کنفرانس با عنوان «افغانستان: رستاخیز امید؛ تلاش مشترک» آغاز شده و به مدت دو روز ادامه خواهد داشت.
منابع محلی گفتند اقدام افراد محمد ایوب خالد، والی طالبان در بدخشان به استخراج طلا از زمینهای مردم با مخالفت باشندگان محل و مقامهای محلی این گروه در ولسوالی ارگو مواجه شده است. به گفته منابع، دو طرف با هم درگیر شدند و پرونده به محکمه طالبان فرستاده شده است.
منابع محلی گزارش دادند که این رویداد سه روز پیش در یک معدن طلا در منطقه قرهکمر ولسوالی ارگو رخ داده و محمد ایوب خالد، والی طالبان در بدخشان، این منطقه را تحت کنترول خود گرفته است.
به گفته منابع، پس از اعتراض ساکنان محل به استخراج غیرقانونی توسط افراد این مقام طالبان، درگیریهایی رخ داده و پرونده به محکمه طالبان سپرده شده است.
یکی از منابع تایید کرد که ولسوال طالبان در ارگو و مدیر استخبارات این گروه در این ولسوالی با افراد محمد ایوب خالد در دروازه ورودی محکمه شهری طالبان در شهر فیضآباد نیز درگیر شدهاند.
منابع میگویند که در این درگیری یک نفر از محافظان ولسوال طالبان در ارگو کشته و دو نفر از افراد والی طالبان در بدخشان زخمی شدند. طالبان تاکنون در مورد این درگیری و تلفات وارده اظهار نظر نکرده است.
منابع همچنین افزودند که افراد والی طالبان در بدخشان، معادن این ولایت در ولسوالیهای مختلف را تحت کنترول خود درآورده و بهطور غیرقانونی استخراج میکنند.
این نخستین درگیری نیروهای طالبان با مردم بدخشان نیست. پیشتر نیز طالبان بر سر مزارع کوکنار باشندگان محل درگیری داشتهاند.
مکتوبی که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده نشان میدهد که هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، ملا نیکمحمد ملنگ را بهعنوان فرمانده پولیس بدخشان منصوب کرده است. این تصمیم در حالی گرفته شده که سراجالدین حقانی از ۴۰ روز پیش به اینسو در محل کارش در کابل دیده نشده است.
آخرین باری که وزارت امور داخله از حضور سراجالدین حقانی در محل کارش در کابل خبر داد، روز سهشنبه، ۲۵ جدی، بود. در این روز آقای حقانی در دفتر کار خود در کابل با فیصل طلق البقمی، سفیر عربستان سعودی ملاقات کرد. پس از این روز وزارت امور داخله هیچ گزارشی از حضور حقانی بر سر کار خود منتشر نکرده است.
در جریان ماه گذشته تصاویری منتشر شد که در آنها دیده میشد سراجالدین حقانی به امارات متحده عربی و عربستان سعودی سفر کرده است. همزمان گزارشهایی از نارضایتی او از عملکرد هبتالله آخندزاده در رسانهها منتشر شد.
همزمان با غیبت درازمدت وزیر امور داخله طالبان، هبتالله آخندزاده فرمانده پولیس جدیدی برای ولایت استراتیژيک بدخشان برگزیده است؛ هنوز مشخص نیست که آیا این تغییرات با موافقت حقانی انجام شده و یا او بدون اطلاع او.
تغییرات هبتالله آخندزاده در محدوده پولیس بدخشان محدود نمانده است. در غیبت حقانی، رهبر طالبان تغییرات مهم دیگری را نیز در ساختار امنیتی طالبان اعمال کرده است.
پیشتر، رهبر طالبان دستور انتقال قول اردوی ۳۱۳ بدر، که تحت نفوذ شبکه حقانی بود، به قندهار را صادر کرد و عزیزالدین، فرمانده سابق این واحد و برادر وزیر داخله را پس از احضار به قندهار برکنار کرد.
همچنین، فرمانده امنیت قندهار که مسئولیتهای وزیر داخله را بر عهده داشت، از سمتش برکنار و فرد جدیدی جایگزین او شد.
هبتالله آخندزاده با این تغییرات نشان داده است که او حرف اول و آخر را در تعیینات حکومتی طالبان میزند. او اخیرا مولوی عبدالاحد طالب، از افراد معتمد خود را به عنوان فرمانده پولیس قندهار تعیین کرد. این تصمیم به نظر میرسد با هدف حفظ هرچه بیشتر امنیت رهبر طالبان در برابر تهدیدهایی چون کودتای داخلی و حملات داعش اتخاذ شده باشد.
پیش از این هبتالله آخندزاده در ماه عقرب با صدور فرمانی صلاحیت توزیع سلاح، مهمات و تجهیزات نظامی از وزارتخانههای دفاع و داخله و ریاست استخبارات سلب کرد.
بیشتر بخوانید: رهبر طالبان صلاحیت توزیع سلاح را از حقانی، یعقوب و وثیق سلب کرد
براساس فرمان هبتالله، پس از این تنها رهبر طالبان میتواند درباره توزیع تجهیزات نظامی تصمیم بگیرد.
در ماده اول آن آمده است هیچکس به جز هبتالله آخندزاده، نمیتواند تجهیزات نظامی ثبتشده در دیپوهای (انبارخانههای) وزارتخانههای داخله و دفاع و ریاست عمومی استخبارات را به کسی توزیع کند.
همت دوران، نوجوان ۱۶ ساله افغان که به دلیل تهدید طالبان از افغانستان گریخته و اکنون در بریتانیا زندگی میکند، از دولت بریتانیا خواست تا در انتقال والدینش به این کشور همکاری کند.
همت دوران که به دلیل تهدیدهای طالبان و خطر مرگ برای خواهرانش، افغانستان را ترک کرده، میگوید با وجود امنیتی که در بریتانیا یافته است، زندگیاش همچنان ناقص است. او در اینباره گفت: «اکنون بریتانیا خانه من شده است، جایی که در آن احساس امنیت میکنم و از حقوق و آزادیهایی که اینجا دارم، سپاسگزارم.»
این نوجوان افغان تأکید کرده که پدر و مادرش بیمار هستند و در یک کشور سوم به کمک نیاز دارند. او با ابراز نگرانی از دوری خانوادهاش گفت: «من غرق در استرس و ناامیدی هستم و دیگر نمیتوانم بار عاطفی این جدایی را تحمل کنم.»
همت دوران همچنین به سختیهای زندگی بدون خانواده اشاره کرد و افزود: «نبود آنها را بهویژه در روزهایی مانند روز والدین بیشتر احساس میکنم، زمانی که هصنفیهایم را در کنار پدر و مادرشان میبینم. دلم برای لحظاتی تنگ میشود که با بوی صبحانه مادرم از خواب بیدار میشدم یا پدرم مرا به مکتب میبرد.»
پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، دهها هزار نفر مجبور به ترک این کشور شدهاند و بسیاری از کودکان بهتنهایی یا بدون همراهی والدین خود مهاجرت کردهاند. در حالی که پروندههای پناهجویان افغان در کشورهایی مانند ایران و پاکستان همچنان در ابهام قرار دارد، بسیاری از آنها در این کشورها با آیندهای نامشخص و چالشهای حقوقی پیچیده روبهرو هستند.
روزنامه پاکستانی دان در تحلیلی نوشت تنها راه حل اختلافات درونی طالبان کاهش کنترول سختگیرانه هبتالله آخندزاده بر افغانستان است. این روزنامه گفت رهبر طالبان باید به صدای مخالف گوش دهد و انعطافپذیری بیشتری در خصوص حقوق و آزادیهای زنان نشان دهد.
دان روز دوشنبه، ششم دلو در تحلیلی اش نوشت که جنگ قدرت در میان طالبان برای پاکستان و دیگر همسایگان افغانستان اهمیت زیادی دارد.
این روزنامه که از اختلافات درونی طالبان به عنوان «شایعات و ادعاها» یاد کرده و هشدار داده است که شکافهای داخلی در افغانستان ممکن است منجر به موج جدیدی از فرار انسانی شود و گروههای تروریستی مستقر در این کشور را تقویت کند.
در بخش دیگری از مطلب آمده است: «در حالی که نمیتوان از طالبان انتظار داشت که ارزشهای دموکراتیک را رعایت کنند، باید به صداهای مخالف بهویژه در مورد آزادیهای بنیادی و حقوق زنان گوش داده شود.»
این روزنامه همچنین تأکید کرده است که رهبر طالبان باید به صداهای مخالف خود گوش دهد و از سختگیریهای خود بکاهد. دان نوشت که اگر هبتالله آخندزاده به صداهای مخالف خود توجه نکند، ممکن است سقوط نظام از داخل رخ دهد.
در این مطلب به فرار عباس استانکزی، معین سیاسی وزارت خارجه طالبان اشاره شده و آمده است که همسایگان افغانستان و کشورهای جهان باید وضعیت این کشور را با دقت زیر نظر داشته باشند.
روزنامه دان همچنین به درگیریهای داخلی دهه ۹۰ پرداخته و نوشته است: «اگر شکافهای فرقهای، قبیلهای و ایدیولوژیکی عمیقتر شوند، ممکن است تاریخ خونین مشابهی تکرار شود.»
در این مطلب آمده است: «طالبان به هیچ وجه یک حکومت ایدهآل نیست، اما اگر سیستم فروبپاشد و هیچ جایگزین معقولی وجود نداشته باشد، افغانستان به خشونتهای گذشته باز خواهد گشت و بر مشکلات میلیونها افغان افزوده خواهد شد.»
این روزنامه تأکید کرده است که اگر افغانستان همچنان در انزوا و از نظر اقتصادی ضعیف باقی بماند، نارضایتیهای داخلی افزایش خواهد یافت.