درگیری لفظی ترامپ و زلنسکی، جمهوریخواهان امریکا را دچار اختلاف کرد
درگیری لفظی میان ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در کاخ سفید موجب بروز شکافهای جدی در درون حزب جمهوریخواه امریکا و کاهش احتمال تصویب کمکهای بیشتر برای اوکراین در کانگرس شده است.
این تنش که روز جمعه در کاخ سفید به وقوع پیوست، برخی از جمهوریخواهان حامی اوکراین را به شدت نگران کرد. سناتور لیندسی گراهام که پیش از این در نشستی دوستانه با زلنسکی حضور داشت، خواستار تغییر رویکرد یا استعفای رئیسجمهور اوکراین شد. او در مصاحبهای پس از این درگیری گفت: «آنچه در دفتر بیضی دیدم، بیاحترامی بود. نمیدانم آیا میتوانیم با زلنسکی همکاری کنیم یا نه.»
در واکنش به این مشاجره، برخی از جمهوریخواهان نظیر بیل هگرتی، سناتور ایالت تنسی، اعلام کردند که ایالات متحده دیگر نباید مورد سوءاستفاده قرار گیرد. در حالی که بیشتر اعضای حزب جمهوریخواه از ترامپ و جیدی ونس، معاون او، حمایت کردند، برخی دیگر از جمهوریخواهان مانند مایک لاولر نماینده نیویارک، این درگیری را «فرصتی از دسترفته برای ایالات متحده و اوکراین» توصیف کردند.
در این میان، دان بیکن، نماینده جمهوریخواه میانهرو از ایالت نبراسکا، از کییف حمایت کرده و تأکید کرد که اوکراین به دنبال استقلال، بازارهای آزاد و حاکمیت قانون است و ایالات متحده باید از آزادی دفاع کند.
زلنسکی به واشنگتن آمده بود تا توافقی با ایالات متحده برای توسعه مشترک منابع طبیعی اوکراین امضا کند، اما این توافق پس از درگیری لفظی با ترامپ و ونس، امضا نشد. برخی از حامیان اوکراین امیدوار بودند که این توافق بتواند حمایت جمهوریخواهان را برای کمکهای بیشتر به اوکراین جلب کند، اما حالا با این تنشها، آینده کمکهای کانگرس به اوکراین در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
با توجه به اینکه ترامپ و جمهوریخواهان کنترول بر بخشهایی از کانگرس را در اختیار دارند، انتظار میرود که این درگیری بر روند تصویب کمکهای بیشتر به اوکراین تأثیر منفی بگذارد.
رهبران جهان به تنش لفظی میان ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به صورت گستردهای واکنش نشان دادند.
در این تنش، که در جریان یک دیدار در کاخ سفید رخ داد، زلنسکی تأکید کرد که اوکراین به دنبال صلحی عادلانه و پایدار است و از حمایت آمریکا، کنگره و مردم این کشور تشکر کرد.
زلنسکی در پی این تنش گفت: «متشکرم امریکا، متشکرم برای حمایتی که ارائه دادید. اوکراین به صلحی عادلانه و پایدار نیاز دارد و ما دقیقاً برای همین هدف تلاش میکنیم.»
وی همچنین افزود: «برای ما بسیار مهم است که اوکراین شنیده شود و هیچکس آن را فراموش نکند، چه در زمان جنگ و چه پس از آن.»
این تنش واکنشهایی از سوی رهبران کشورهای مختلف را در پی داشت. جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا، در پیامی تأکید کرد که کانادا همچنان از اوکراین در مبارزه برای دموکراسی، آزادی و حاکمیت حمایت میکند. همچنین، اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، گفت که اوکراین میتواند روی حمایت آلمان و اروپا حساب کند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، نیز با محکوم کردن تجاوزگری روسیه و تأکید بر حمایت از اوکراین، گفت که همگان باید از کسانی که از ابتدا در این مبارزه حضور داشتهاند، احترام بگذارند.
جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نیز خواستار نشست فوری بین ایالات متحده و کشورهای اروپایی برای بررسی چالشهای موجود و ادامه حمایت از اوکراین شد. همچنین، آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، حمایت قاطع خود را از اوکراین در برابر «رژیم استبدادی روسیه» اعلام کرد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که رهبران کشورهای مختلف تأکید دارند که حمایت از اوکراین و تضمین صلحی پایدار در این کشور، اهمیت بالایی دارد. در کنار این اظهارات، برخی مقامات روسیه نیز به این تنشها واکنش نشان دادهاند. دیمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه، این تنش لفظی را «سرزنشی بیرحمانه» از سوی ترامپ توصیف کرد.
الکساندر استوب، رئیسجمهور فنلند، در گفتوگو با تلویزیون ملی این کشور، تنش لفظی دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا و ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینیاش را «شکستی دیپلوماتیک» توصیف کرد و گفت این دیدار «تنها یک برنده داشت که در آنجا هم حاضر نبود: ولادیمیر پوتین».
استوب با اشاره به سخنان ترامپ درباره اینکه زلنسکی با کارت «جنگ جهانی سوم» بازی میکند، خواستار خویشتنداری در چنین اظهاراتی شد و گفت در تفسیر این حرفها باید دقت شود.
رئیسجمهور فنلند در ادامه گفت که شبها در آرامش میخوابد و افزود: «جای نگرانی برای ما نیست.» به گفته استوب، جهان اکنون در یک مرحله گذار است و منافع فنلند در صلح و نظم مبتنی بر قوانین است. او گفت که چندین سال طول خواهد کشید تا جهان به نظمی جدید برسد.
آنتی هاکانن، وزیر دفاع فنلند نیز اعلام کرد که کشورش همچنان در کنار اوکراین ایستاده و از مبارزات مردم این کشور برای آزادی حمایت میکند.
فنلند که همراه با سویدن بهتازگی به جمع کشورهای عضو سازمان نظامی پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) پیوسته است، از حامیان اصلی اوکراین در برابر تهاجم روسیه به شمار میرود.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، پس از دیداری پر تنش با دونالد ترامپ در کاخ سفید، واشنگتن را ترک کرد و ظهر شنبه وارد لندن شد.
این سفر یک روز پیش از برگزاری نشستی به میزبانی کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، انجام گرفت.
در این نشست، رهبران ایتالیا، لهستان و شماری دیگر از کشورها درباره کمک به تامین هزینههای دفاعی اوکراین و مسائل امنیتی گفتوگو خواهند کرد.
زلنسکی: بسیار مهم است که صدای اوکراین همواره شنیده شود
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، یک روز پس از دیداری پر تنش با ترامپ در کاخ سفید، گفت بسیار مهم است که صدای اوکراین چه در دوران جنگ و چه پس از آن شنیده شود.
آقای زلنسکی روز شنبه ۱۱ حوت با انتشار عکسی از دیدار خود با اعضای جامعه اوکراینیها در واشنگتن، در اینستاگرام نوشت: «برای ما بسیار مهم است که هیچکس اوکراین را فراموش نکند... مردم اوکراین باید بدانند که تنها نیستند و منافع آنها در هر کشور و در هر گوشهای از جهان نمایندگی میشود.»
زلنسکی گفت در این «دوران سخت» از حمایتها، تلاشها و کمکها برای اوکراین و مردم آن، چه در زمینه کمکهای مالی و دیپلوماتیک و چه حمایتهای سیاسی و معنوی، سپاسگزار است.
رئیسجمهور اوکراین پیشتر دیدار با ترامپ و معاون او جی دی ونس، را فرصتی برای جلب حمایت بیشتر از تلاشهای جنگی کییف علیه روسیه دانسته بود اما این دیدار با تنش مواجه شد و روابط اوکراین را با مهمترین متحد خود در زمان جنگ به پایینترین سطح رساند.
دفتر روابط عمومی ارتش پاکستان اعلام کرد که در نتیجه یک عملیات اطلاعاتی شب جمعه در وزیرستان شمالی، شش جنگجوی تحریک طالبان پاکستانی کشته شدند. طبق گزارشها، نیروهای امنیتی پاکستان توانستند در این عملیات مقداری مهمات و اسلحه جنگجویان را به دست آورند.
ارتش پاکستان در بیانیهای تصریح کرد که این عملیات شام جمعه، دهم حوت، در منطقه قلعه غلامخان ولسوالی وزیرستان شمالی انجام شد. در این بیانیه از جنگجویان کشتهشده بهعنوان «خوارج» یاد شده و اشاره شده است که تحریک طالبان پاکستانی تحت عنوان «فتنهالخوارج» شناخته میشود.
دفتر روابط عمومی ارتش پاکستان تاکید کرد که نیروهای امنیتی در راستای مبارزه با تروریسم مصمم هستند و عملیات ضدتروریسم تا از پای درآوردن «آخرین تروریست» ادامه خواهد یافت.
این در حالی است که پیشتر در ششم حوت، ارتش پاکستان از کشته شدن ۱۰ شبهنظامی در ایالت خیبرپختونخوا، نزدیک مرز افغانستان، خبر داده بود.
همزمان با این عملیاتها، موسسه مطالعات درگیری و امنیتی پاکستان گزارش کرده که حملات تروریستی در این کشور به طور چشمگیری در ماه جنوری ۲۰۲۵ افزایش یافته و نسبت به ماه قبل، ۴۲ درصد رشد داشته است. این موسسه همچنین اعلام کرده که بیشترین حملات مرگبار در ایالت خیبرپختونخوا، در نزدیکی مرز افغانستان، رخ داده است.
حزب کارگران کردستان (پکک) در واکنش به خواسته رهبر خود برای زمین گذاشتن سلاح و انحلال، اعلام کرد که در مقابل نبرد با ترکیه، آتشبس را انتخاب میکند. این گروه ابراز امیدواری کرد که رهبرش، عبدالله اوجالان، از زندان آزاد شود تا بتواند روند خلع سلاح پکک را هدایت کند.
در بیانیهای که روز شنبه ۱۱ حوت از سوی کمیته اجرایی پکک منتشر شد، آمده است که آتشبس از همین روز اجرا میشود.
اعضای این کمیته در بیانیه خود تاکید کردند که اعلام آتشبس، گامی برای «هموار کردن راه» فراخوان رهبر این گروه به منظور «برقراری صلح و جامعه دموکراتیک» است.
کمیته اجرایی پکک که در شمال عراق مستقر است، اعلام کرد: «هیچ کدام از نیروهای ما دست به اسلحه نخواهند برد، مگر آن که هدف حمله قرار بگیرند.»
خبرگزاری فرانسه نیز گزارش داد گروههای مسلح کرد که فعالیت آنها در ترکیه ممنوع است، اعلام کردند که با آنکارا آتشبس برقرار میکنند.
از سوی دیگر، همزمان با استقبال دبیر کل سازمان ملل، امریکا، آلمان و عراق از تصمیم اوجالان، برای زمین گذاشتن سلاحها و انحلال گروه پکک، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، از امریکا خواست از حمایت از «پکک/یپگ» در سوریه دست بردارد.
فیدان، روز جمعه ۱۰ حوت گفت که فعالیت این گروه تنها محدود به سوریه نیست و در ایران، عراق و ترکیه نیز فعالیت میکند.
اوجالان، پس از دههها نبرد با دولت ترکیه، خواستار زمین گذاشتن سلاح و انحلال این حزب شد.
در بیانیه او که حزب برابری و دموکراسی خلقها آن را منتشر کرد، گفته شده همه گروهها باید سلاحهای خود را زمین بگذارند.
سخنگوی سازمان ملل به نقل از آنتونیو گوترش، دبیر کل این سازمان، گفت که پیام اوجالان میتواند درگیری طولانیمدت در ترکیه را حل کند.
برایان هیوز، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید نیز پنجشنبه ابراز امیدواری کرد که این موضوع نگرانی ترکیه را درباره شمال سوریه کاهش دهد.
با این حال مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، گفت که درخواست اوجالان در مورد گروه تحت رهبری او نیست. او همزمان از پیام اوجالان استقبال کرد و گفت که این اقدام «پیامدهای مثبتی در منطقه» خواهد داشت.
ترکیه نیروهای دموکراتیک سوریه، کردهای مورد حمایت امریکا را وابسته به حزب کارگران کردستان (پکک) میداند و بر «ریشهکن کردن» آنان تاکید دارد.
برخی تحلیلگران فروپاشی رژیم بشار اسد در سوریه و خلاء قدرت در منطقه را یکی از دلایل پیام اوجالان ذکر کردهاند. وزارت خارجه عراق در بیانیهای از پیام اوجالان استقبال کرد و آن را «اقدامی مهم برای دستیابی به ثبات در منطقه» خواند.
نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق نیز گفت که آماده است به فرآیند صلح کمک کند.
ترکیه در سالهای گذشته بارها شمال عراق را برای هدف قرار دادن مواضع پکک بمباران کرده است.
وزارت خارجه آلمان، پیام اوجالان را «فرصتی تاریخی و نخستین گام مهم برای پایان دادن به درگیری پکک و دولت ترکیه» خواند. در اطلاعیه این وزارتخانه تاکید شده است که آلمان از تضمین حقوق فرهنگی و دموکراتیک کردها حمایت خواهد کرد.
ابهامها درباره نحوه صلح بین پکک و دولت ترکیه
با وجود استقبالها از پیام اوجالان، هنوز بحث عمومی قابل توجهی در مورد اینکه چه کسی بر اجرای درخواست او نظارت خواهد کرد، یا سرنوشت نیروهایی که از آن تبعیت کنند چه خواهد بود و اینکه دولت ترکیه در قبال خلع سلاح احتمالی چه امتیازی (اگر وجود داشته باشد) ارائه میکند، مطرح نشده است.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در سخنرانیای که در ماه جنوری گذشته در جمع اعضای حزبش داشت گفت که دولت هیچ امتیازی به گروه اوجالان نداده است اما پایان درگیری، هم به نفع ترکها و هم به نفع کردها خواهد بود.
ترکیه و پکک، طی این سالها بارها تلاش کردند تا این درگیری را حل کنند که آخرین مورد، مذاکرات صلحی بود که در سال ۲۰۱۱ آغاز شد اما در سال ۲۰۱۵، این مذاکرات فروپاشید و مرحله جدیدی از خشونت آغاز شد.
برخی تحلیلگران اعلام کردهاند که رفع این درگیری ممکن است سالها طول بکشد. برخی نیز گفتهاند که اردوغان ممکن است قصد اصلاح قانون اساسی و نامزدی دوباره در انتخابات آینده ریاستجمهوری را داشته باشد.
اوجالان، رهبر پکک، در سال ۱۹۹۹ میلادی دستگیر و به حبس ابد محکوم شد و مدتهاست در شرایط انزوا، در زندان امرالی نگهداری میشود.
