دفتر نخستوزیر اسرائیل ساعاتی پس از پایان مرحله اول آتشبس در نوار غزه، اعلام کرد که اسرائیل پیشنهاد استیو ویتکف، فرستاده امریکا در امور خاورمیانه را برای تمدید آتشبس موقت در غزه برای ماه رمضان و عید پسح، دو مناسبت مذهبی مسلمانان و یهودیان پذیرفته است.
دفتر بنیامین نتانیاهو بامداد یکشنبه ۱۲ حوت اعلام کرد که بر اساس پیشنهاد ویتکاف، در اولین روز آتشبس، نیمی از گروگانهایی که در غزه نگهداری میشوند، اعم از زنده و مرده، آزاد خواهند شد و گروگانهای باقیمانده نیز پس از توافق آتشبس دائمی آزاد خواهند شد.
دفتر نتانیاهو اضافه کرد که ویتکاف پس از اینکه متوجه شد برای گفتوگو در مورد آتشبس دائمی در نوار غزه به زمان بیشتری نیاز است، پیشنهاد تمدید آتشبس فعلی را ارائه کرد.
حازم قاسم، سخنگوی حماس شنبه گفت که این گروه «فرمولبندی» اسرائیل برای تمدید مرحله اول آتشبس در غزه را رد کرده است، اما به صراحت به طرح ویتکاف اشاره نکرد.
دفتر نتانیاهو اعلام کرد که در صورت موافقت حماس، اسرائیل بلافاصله درباره طرح ویتکاف مذاکره خواهد کرد.
دفتر نتانیاهو همچنین با متهم کردن حماس به نقض توافق گفت: «بر اساس توافق، اسرائیل میتواند پس از چهل و دومین روز به جنگ بازگردد، اگر احساس کند مذاکرات بیثمر است».
اسرائیل و حماس یکدیگر را به نقض توافق آتشبس که دو ماه پیش حاصل شد، متهم کردهاند.
مرحله اول این توافق ۱۵ ماه درگیری در نوار غزه را متوقف کرد و امکان مبادله ۳۳ گروگان اسرائیلی و پنج تایلندی را با حدود دو هزار زندانی فلسطینی فراهم کرد.
قرار بود مرحله اول این آتشبس به مذاکرات بعدی برای برقراری مرحله بعدی توافق آتشبس منجر شود.
گفتوگوها درباره تمدید آتشبس غزه در روزهای اخیر در قاهره ادامه داشت، اما به توافقی منجر نشده است.
دیمیتری مدودف، معاون شورای امنیت روسیه، در واکنش به حمایت سران کشورهای اروپایی از ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، اروپا را به «پیرزنی ضعیف و بداخلاق» تشبیه کرد.
مدودف در مصاحبهای اظهار داشت که در اوکراین «مذاکرهکنندگان قابل اعتمادی وجود ندارند.»
پس از مشاجره لفظی دونالد ترامپ و معاونش با رئیسجمهور اوکراین، رهبران اروپایی بهطور یکپارچه از زلنسکی حمایت کردند. مدودف در واکنش به این اقدام، در گفتوگو با خبرگزاری ریانووستی گفت: «آنها اندکی جنجال به پا میکنند، پستهای مشابهی در شبکههای اجتماعی منتشر میکنند و در نهایت به مسیر عادی خود بازمیگردند.»
او که قبلا رئیسجمهور روسیه هم بوده، تاکید کرد که اروپا مانند پیرزنی ضعیف و بداخلاق است که توانایی زندگی مستقل ندارد. او تلویحا اروپا را به وابستگی به امریکا متهم کرد.
معاون شورای امنیت روسیه درباره روند صلح نیز اظهار داشت: «ما همیشه آماده مذاکرات بودهایم، اما هر مذاکرهای مستلزم گامهای متقابل است.»
وی تصریح کرد که هرگونه اقدام در این راستا باید مطابق با واقعیتهای میدانی و قانون اساسی روسیه باشد.
مدودف در پاسخ به این پرسش که روسیه آماده مذاکره با چه طرفهایی است، گفت که «در داخل اوکراین، مذاکرهکنندگان قابل اعتمادی وجود ندارند.»
روسیه همواره با مشارکت اروپا در روند صلح اوکراین مخالفت کرده و ترجیح داده است مستقیماً با امریکا به توافق برسد. گفتوگوهایی نیز در این زمینه میان مسکو و واشنگتن آغاز شده است.
بااینحال، زلنسکی در کاخ سفید تاکید کرد که جنگ میان روسیه و اوکراین است و مذاکرات صلح نیز باید میان این دو کشور انجام شود. او همچنین خواهان حضور اروپا در این روند شد.
دونالد ترامپ در مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین، اروپا را نادیده گرفته است. اما زلنسکی بر اهمیت نقش اروپا در مذاکرات صلح تاکید کرد.
مدودف نیز در همین زمینه اظهار داشت که خارج از اوکراین، تنها با افرادی میتوان مذاکره کرد که «آمادگی تعامل واقعی را داشته باشند.»
روسیه اروپا را متهم میکند که خواهان تداوم جنگ است. اما کشورهای اروپایی تاکید دارند که در روند صلح باید اطمینان حاصل شود که روسیه باردیگر قصد حمله به خاک اوکراین را ندارد. آنها خواهان تضمین امنیتی از جانب امریکا و روسیه هستند.
معاون شورای امنیت روسیه پس از جنگ لفظی ترامپ و معاونش با زلنسکی در یادداشتی در کانال تلگرام خود هم نوشت ولودیمیر زلنسکی از صاحبان خود «سیلی محکم خورد.» مدودف افزود: «دونالد ترامپ درست میگفت که رژیم کییف با خطر جنگ جهانی سوم بازی میکند.»
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه نیز در واکنشی گفت که ترامپ و معاونش در برابر زلنسکی خویشتنداری نشان دادند. ماریا زاخارووا میگوید معجزه است که آنها ولودیمیر زلنسکی را نزدند.
در آستانه برگزاری نشست سران اروپا در لندن، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، رهبران اروپا را به بحث و تبادل نظر در زمینه «بازدارندگی هستهای» برای این منطقه فراخواند. این اظهارات در حالی مطرح میشوند که مواضع اخیر دونالد ترامپ به نگرانیها در خصوص امنیت اروپا دامن زده است.
مکرون شنبه ۱۱ حوت در مصاحبه با یک شبکه تلویزیونی پرتگالی گفت با توجه به تهدیدات فزاینده روسیه، فرانسه میتواند در حفاظت از دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا نقشآفرینی کند.
او همچنین از آمادگی پاریس برای آغاز گفتوگوها درباره تقویت بازدارندگی هستهای در اروپا خبر داد.
فرانسه تنها کشور عضو اتحادیه اروپا محسوب میشود که دارای تسلیحات هستهای است، در حالی که بریتانیا، دیگر قدرت هستهای اروپا، پیشتر از این اتحادیه خارج شده است.
مکرون نخستین بار در دوره اول ریاستجمهوری دونالد ترامپ در امریکا، پیشنهاد تشکیل یک «ارتش اروپایی» را مطرح کرد.
رهبران اروپایی یکشنبه ۱۲ حوت در لندن گرد هم میآیند تا درباره طرح صلح اوکراین رایزنی کنند.
آنها پنجشنبه ۱۶ حوت نیز در نشست اتحادیه اروپا در بروکسل حضور خواهند یافت.
اتحادیه اروپا اکنون با چالش تمایل امریکا به مذاکره با روسیه و همچنین پیامدهای تنش لفظی اخیر میان دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در کاخ سفید روبهرو است.
رئیسجمهور فرانسه در ادامه مصاحبه خود با رسانه پرتگالی تاکید کرد اگر اروپا میخواهد به سمت «خودمختاری بیشتر» در مسائل دفاعی و بازدارندگی هستهای حرکت کند، رهبرانش باید درباره آن گفتوگو کنند.
مکرون گفت اگر بحث درباره بازدارندگی هستهای به ایجاد یک نیروی بزرگتر اروپایی بینجامد، او حاضر است در این زمینه مذاکره کند.
او افزود منافع حیاتی فرانسه در دکترین هستهای این کشور همواره «جنبه اروپایی» داشته است.
مارین لوپن، رهبر حزب راست افراطی فرانسه، فورا به اظهارات مکرون واکنش نشان داد و گفت: «بازدارندگی هستهای فرانسه باید بازدارندگی هستهای فرانسه باقی بماند. نباید به اشتراک گذاشته شود، چه رسد به تفویض اختیار.»
ژان لوک ملانشون، رهبر حزب چپگرای فرانسه، نیز خواستار «ممانعت» از پیشبرد طرح دفاع مشترک اروپا شد.
در مقابل، والری هایر، عضو فرانسوی پارلمان اروپا، از این طرح حمایت و اعلام کرد: «دشمنان اروپا باید بدانند که شرکای ما، کسانی که ارزشهای ما را به اشتراک میگذارند، از چتر هستهای فرانسه سود میبرند».
سباستین لکورنو، وزیر دفاع فرانسه، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی اکس، موضع مکرون را تکرار کرد و گفت منافع حیاتی پاریس شامل یک «بعد اروپایی» است، اما تصمیمگیری نهایی در این خصوص همواره بر عهده رئیسجمهور فرانسه خواهد بود.
او اضافه کرد: «بازدارندگی هستهای ما فرانسوی است و همینگونه خواهد ماند: از طراحی و تولید تسلیحات تا اجرای آنها با تصمیم رئیسجمهور [فرانسه] است.»
از زمان پایان جنگ جهانی دوم و تاسیس ناتو، امنیت اروپا همواره تحت پوشش چتر امنیتی امریکا قرار داشته است. با این حال، پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، تردیدها درباره پایبندی واشنگتن به این تضمینهای امنیتی بار دیگر مطرح شده است.
مجموع زرادخانه هستهای فرانسه و بریتانیا که حدود ۵۰۰ کلاهک برآورد میشود، در برابر هزاران کلاهک هستهای روسیه و امریکا ابعاد بسیار کوچکتری دارد.
برخی تحلیلگران فرانسوی این احتمال را مطرح کردهاند که در صورت کنار کشیدن امریکا از حمایت از اوکراین، روسیه ممکن است به استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی علیه این کشور روی آورد.
پس از کشته شدن حامدالحق حقانی، سرپرست پیشین مدرسه حقانیه در اکوره ختک پاکستان، برادر او راشدالحق حقانی به عنوان معاون این مدرسه دینی منصوب شد. عبدالحق ثانی، فرزند حامدالحق نیز به عنوان جانشین سیاسی پدرش تعیین شده است. حامدالحق حقانی روز گذشته براثر انفجار در این مدرسه کشته شد.
این تصمیم روز شنبه پس از مراسم تشییع حامدالحق حقانی، در گردهمایی که در دارالعلوم حقانیه در اکوره ختك برگزار شد، گرفته شد. این مراسم با حضور هزاران روحانی، شخصیتهای سیاسی و مردم که برای شرکت در نماز جنازه حامدالحق آمده بودند، برگزار شد.
حامدالحق، رئیس جمعیت علمای اسلام (شاخه سمیعالحق) دیروز جمعه در هنگام ادای نماز براثر انفجار کشته شد. در انفجار دستکم پنج نفر کشته و بیش از ۲۰ نفر زخمی شدند.
راشدالحق در سخنرانیاش بر حفظ میراث پدر و برادرش تأکید نمود و قول داد که مأموریت آنها را ادامه دهد و گفت: «این کشور متعلق به ماست و اجداد ما جان خود را برای حفظ آن فدا کردند.»
عبدالحق ثانی نیز در این مراسم اطمینان داد که خانواده حقانیه هرگز از «مسیر حقیقت» منحرف نخواهد شد. او افزود: «ما از بمبها، حملات و تهدیدها هراسی نداریم. تا زمانی که عضوی از خانواده حقانیه زنده باشد، ما مأموریت مولانا سمیعالحق را ادامه خواهیم داد و هرگز از آموزههای اسلام کوتاه نخواهیم آمد.»
پس از حدود یک و نیم سال جنگ در غزه و تعطیلی مکاتب، دانشآموزان و معلمان فلسطینی بار دیگر به صنفهای درس بازگشتند. شماری از مکاتب در غزه که بر اثر جنگ آسیب دیدهاند، اکنون در میانه آتشبس میان اسرائیل و حماس بازگشایی شدهاند.
سازمان ملل روز پنجشنبه ۹ حوت اعلام کرد که از آغاز سال تحصیلی جدید در غزه در روز یکشنبه ۵ حوت بیش از ۱۰۰ هزار دانشآموز در سراسر نوار غزه در مکتبها ثبتنام کردهاند.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، گفت که تاکنون «۱۶۵ مکتب دولتی در غزه بازگشایی شدهاند» و برای نخستینبار در ۱۶ ماه گذشته، اکثر دانشآموزان امکان حضور در صنفهای درس را پیدا کردهاند.
سیف نشبت، یکی از دانشآموزان، با ابراز خوشحالی از بازگشت به مکتب، گفت که با وجود اینکه امکانات محدود است و محیط مناسبی برای آموزش وجود ندارد، اما آنها مصمم هستند که روند آموزشی را ادامه دهند.
او در گفتوگو با اسکای نیوز عربی تأکید کرد که ماههای گذشته برای او و بسیاری از همصنفیهایش دشوار بوده و نگرانی از دست دادن آیندهشان را در پی داشته است. او افزود: «تصمیم به ازسرگیری آموزش در غزه، امید را به ما بازگرداند.»
سیف نشبت تصریح کرد که تلاش میکند تا عقبماندگی ۱۵ ماه گذشته را جبران کرده و تحصیلات خود را بدون تأخیر ادامه دهد.
مجموع خسارات وارده به بخش آموزش غزه از دو میلیارد دالر فراتر تخمین زده میشود. این در حالی است که مقامهای فلسطینی گزارش دادهاند که ۸۵ درصد مکتبهای غزه بر اثر حملات هوایی اسرائیل از کار افتادهاند.
وزارت معارف فلسطین اعلام کرده که دانشآموزان در ساختمانهایی که هنوز پابرجا ماندهاند، یا در مراکز آموزشی جایگزینی که در سراسر این منطقه جنگزده ایجاد شدهاند، به آموزش ادامه خواهند داد.
مقامات فلسطین تخمین زدهاند که از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از ۱۲ هزار دانشآموز و ۸۰۰ معلم کشته شدهاند و بیش از هزار نهاد آموزشی تخریب شده است.
وزارت معارف از سازمانهای حقوق بشری خواسته است که بر اسرائیل فشار آورند تا زمینه دسترسی به مواد ضروری آموزشی فراهم شود.
در طول جنگ در غزه بارها گزارشهایی از هدف قرار دادن مدارس، پناهگاههای غیرنظامی و بیمارستانها توسط ارتش اسرائیل منتشر شد. این حملات واکنشهای گسترده بینالمللی را به دنبال داشته است.
در پی مشاجره لفظی ترامپ با زلنسکی در کاخ سفید، ۳۸ تن از رهبران کشورها و مقامهای ارشد خارجی از اوکراین و رئیسجمهور این کشور اعلام حمایت کردند. زلنسکی سفرش به امریکا را نیمهتمام گذاشت و به لندن رفت. نخستوزیر بریتانیا از زلنسکی استقبال و حمایتش را از اوکراین اعلام کرد.
رهبران اروپایی به شمول سران کانادا و استرالیا بهطور یکپارچه با حمایت از ولودیمیر زلنسکی، پشتیبانی خود را از اوکراین تجدید کردند. زلنسکی پیامهای دستکم ۳۸ رهبر و مقام خارجی را که در حمایت اوکراین منتشر شده بود، بازنشر کرد و از حمایت آنها قدردانی کرد.
اتحادیه اروپا
رؤسای نهادهای اتحادیه اروپا، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا و روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، در بیانیهای مشترک از شجاعت زلنسکی ستایش کردند. آنها از رئیسجمهور اوکراین خواستند استوار بماند و تاکید کردند که اروپا همچنان با قدرت از اوکراین حمایت خواهد کرد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز اعلام کرد: «جهان آزاد به یک رهبر جدید نیاز دارد.»
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «اوکراین، اروپا است. ما در کنار اوکراین ایستادهایم.»
وی افزود: «ما حمایت خود را از اوکراین افزایش خواهیم داد تا بتواند به مقاومت در برابر متجاوز ادامه دهد. امروز مشخص شد که جهان آزاد به یک رهبر جدید نیاز دارد. این ما، اروپاییها، هستیم که باید این چالش را بپذیریم.»
فرانسه
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، تاکید کرد که روسیه «متجاوز» است و مردم اوکراین «قربانی این تجاوز» هستند. او افزود: «ما سه سال پیش تصمیم درستی گرفتیم که به اوکراین کمک کنیم و روسیه را تحریم کنیم و باید به این مسیر ادامه دهیم.»
مکرون همچنین گفت: «ما باید از همه کسانی که کمک کردهاند تشکر کنیم و به کسانی که از ابتدا جنگیدهاند، احترام بگذاریم. زیرا آنها برای شرافت، استقلال، فرزندانشان و امنیت اروپا مبارزه میکنند.»
آلمان
اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد که اوکراین میتواند روی آلمان و اروپا حساب کند. وی افزود: «هیچکس بیش از شهروندان اوکراین خواهان صلح نیست. به همین دلیل ما به دنبال راهی برای برقراری صلحی پایدار و عادلانه هستیم.»
فردریش مرتس، که انتظار میرود صدراعظم بعدی آلمان باشد، در پیامی به زلنسکی نوشت: «ما در روزهای خوب و سخت در کنار اوکراین ایستادهایم. ما هرگز نباید متجاوز و قربانی را در این جنگ وحشتناک با یکدیگر اشتباه بگیریم.»
بریتانیا
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، پس از درگیری علنی ترامپ و زلنسکی، با هر دو طرف گفتوگو کرد. دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد که استارمر همچنان از اوکراین حمایت قاطع خواهد کرد و در تلاش است تا راهی برای صلحی پایدار، مبتنی بر حاکمیت و امنیت اوکراین، بیابد.
نخستوزیر بریتانیا روز شنبه میزبان زلسنکی در لندن بود. او از رئیسجمهور اوکراین به گرمی استقبال کرد و گفت که مصمم به حمایت همهجانبه و پایدار از اوکراین است.
ایرلند
میشائل مارتین، نخستوزیر ایرلند، در دیدار با زلنسکی حمایت کامل کشورش را از «صلحی عادلانه، پایدار و مستمر» ابراز کرد.
سایمون هریس، وزیر امور خارجه ایرلند، نیز تصریح کرد: «اوکراین آغازگر این جنگ نبوده، بلکه این جنگ نتیجه تجاوز غیرقانونی روسیه است. ما در کنار اوکراین ایستادهایم.»
ناتو
مارک روته، دبیرکل ناتو، اظهار داشت که زلنسکی باید راهی برای ترمیم رابطه خود با ترامپ پیدا کند. او افزود: «من به زلنسکی گفتم: دوست عزیز ولودیمیر، تو باید راهی پیدا کنی تا رابطهات را با ترامپ و دولت امریکا ترمیم کنی.»
کانادا
جستین ترودو، نخستوزیر کانادا، در پیامی نوشت: «روسیه بهطور غیرقانونی و ناعادلانه به اوکراین حمله کرد. اوکراینیها سه سال است که با شجاعت مبارزه میکنند. مبارزه آنها برای دموکراسی، آزادی و حاکمیت ملی، مبارزهای است که برای همه ما اهمیت دارد.»
ملانی جولی، وزیر خارجه کانادا، نیز از متحدان ناتو خواست که «در میان این شرایط غیرقابل پیشبینی و آشوبناک، متحد باقی بمانند.»
هنگری
ویکتور اوربان، نخستوزیر هنگری، از معدود رهبران اروپایی بود که از ترامپ حمایت کرد.
او در پیامی نوشت: «مردان قوی صلح را برقرار میکنند، مردان ضعیف جنگ را آغاز میکنند. امروز رئیسجمهور ترامپ با شجاعت برای صلح ایستاد. متشکرم، آقای رئیسجمهور.»
وی همچنین از اتحادیه اروپا خواست که گفتوگوهای مستقیم با مسکو را برای پایان دادن به جنگ اوکراین آغاز کند.
هالند
دیک شوف، نخستوزیر هالند گفت که کشورش اکنون بیش از هر زمان دیگری از اوکراین حمایت میکند. او افزود: «ما خواهان صلح پایدار و پایان جنگ تجاوزکارانهای هستیم که توسط روسیه آغاز شده است.»
سایر کشورها
رهبران کشورهای اسپانیا، پرتگال، سویدن، فنلند، پولند، جمهوری چک، استونی، لیتوانیا، لتونی، اسلوونیا، رومانیا، اتریش، بلجیم،آسترالیا و نیوزیلند حمایت خود را از اوکراین اعلام کردند.
سازمان عفو بینالملل تاکید کرد که صلح پایدار در اوکراین تنها از طریق «عدالت و پاسخگویی برای جنایات جنگی» ممکن خواهد بود