جمهوری اسلامی ایران پارسال «دستکم ۳۰ زن را اعدام کرد» | افغانستان اینترنشنال
جمهوری اسلامی ایران پارسال «دستکم ۳۰ زن را اعدام کرد»
سازمان حقوق بشری ههنگاو اعلام کرد که در سال گذشته میلادی دستکم ۳۰ زن در زندانهای مختلف جمهوری اسلامی ایران اعدام شدهاند.
آمارها نشان میدهد که میزان اعدام زنان در ایران در یک سال گذشته ۳۶ درصد افزایش یافته است.
گزارش ههنگاو که همزمان با هشتم مارچ، روز جهانی زن، منتشر شد، نشان میدهد که ۳۰ زن اعدام، ۱۴۱ زن بازداشت و حکم اعدام، حبس و شلاق برای ۱۳۶ فعال زن صادر شده است.
علاوه بر اینها ۱۹۱ مورد زنکشی در سال ۲۰۲۴ میلادی در ایران ثبت شده است.
در گزارش آمده است که از مجموع ٣٠ زن اعدامشده، دستکم ۹ زن تُرک، ۲ زن کُرد، ۲ زن بلوچ، ۲ زن گیلک و ۱ زن لُر بودند.
براساس آمار ثبتشده توسط مرکز آمار ههنگاو، ۱۷ زن (۵۷٪) که اعدام شدهاند به اتهام قتل عمد محکوم شده بودند و ۱۳ زن (۴۳٪) بهاتهام جرایم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند.
سخنگوی هبتالله آخندزاده، در پیامی به مناسبت «روز جهانی زن» میگوید زنان افغان از نگاه فیزیکی و روانی در مصئونیت کامل زندگی میکنند. ذبیحالله مجاهد گفت در نظام طالبان از هرگونه خشونت در برابر زنان، جلوگیری شده و هیچکس نمیتواند حقوق زنان را ضایع کند و آنان را به چشم بد بنگرد.
با این حال آقای مجاهد میگوید حقوق زنان افغان در یک جامعه اسلامی و افغانی با حقوق زنان در جامعه غربی تفاوتهای آشکاری دارد. آقای مجاهد گفت در هنگام محاسبات این تفاوت باید در نظر گرفته شود.
به گفته او «حقوق اساسی زنان افغان در چهارچوب شریعت اسلامی و فرهنگ و عنعنات جامعه افغانی تأمین شده است»،
سخنگوی رهبر طالبان گفت «حفاظت از عفت، عزت و حقوق شرعی زنان» در اولویت کار این گروه قرار دارد و آنان در حال حاضر از نظر فیزیکی و روانی در «مصئونیت کامل» زندگی میکنند.
در بیانیهای که از سوی سخنگوی طالبان منتشر شده، تأکید شده است که نهادهای قضایی و سایر ارگانهای مربوطه طالبان مکلف شدهاند تا در راستای تأمین حقوق زنان تلاش کنند، اختیار آنان در امر ازدواج را تضمین کنند و حقوقی چون مهریه و میراث را برای آنان محفوظ بدارند.
برخلاف اظهارات ذبیحالله مجاهد فعالان حقوق بشر نهادهای حقوق بشری میگویند که در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، «آپارتاید جنسیتی» حاکم است، زیرا زنان بهطور سیستماتیک از حقوق اساسی خود محروم شدهاند. محدودیتهایی مانند ممنوعیت تحصیل دختران، منع اشتغال بسیاری از زنان، محدودیت در رفتوآمد بدون محرم و حذف کامل آنان از ساختارهای حکومتی، از جمله دلایلی است که این وضعیت را به «تفکیک جنسیتی نهادینهشده» تشبیه کردهاند.
سازمان ملل و گروههای مدافع حقوق زنان تأکید دارند که این سیاستها زنان را عملاً به شهروندان درجه دو تبدیل کرده است. با این حال، طالبان این انتقادات را رد کرده و میگوید که قوانین و سیاستهای آن مطابق با شریعت اسلامی و فرهنگ افغانی است و نباید با معیارهای جوامع غربی مقایسه شود.
امنیت روانی زنان افغانستان
برخلاف ادعای ذبیحالله مجاهد، آمارهای منتشر شده از سوی سازمانهای پژوهشی نشان میدهد که وضعیت روانی زنان افغان در سالهای اخیر با چالشهای جدی مواجه شده است. محدودیتهای گسترده بر آموزش، اشتغال و آزادیهای اجتماعی، همراه با فشارهای فرهنگی و اقتصادی، باعث افزایش اضطراب، افسردگی و ناامیدی در میان بسیاری از زنان شده است. گزارشهای نهادهای حقوق بشری نشان میدهند که بسیاری از زنان به دلیل انزوای اجتماعی، عدم دسترسی به فرصتهای رشد فردی و نبود حمایت روانی دچار مشکلات روحی شدهاند.
از سوی دیگر، برخی زنان که مسئولیت تأمین معیشت خانواده را بر عهده داشتهاند، پس از از دست دادن شغل خود دچار استرس شدید و بحرانهای روحی شدهاند. همچنین، عدم امکان تحصیل و فعالیتهای اجتماعی برای دختران جوان، آینده آنان را مبهم کرده و موجب احساس سرخوردگی و بیانگیزگی شده است. با این حال، بسیاری از زنان افغان همچنان در تلاشاند تا در برابر این محدودیتها مقاومت کنند و راههایی برای حفظ امید و انگیزه خود پیدا کنند.
وزارت خارجه امریکا تأیید کرد که در حال بازبینی کامل تمام برنامههای ویزا است.
در همین حال، گزارشهایی درباره اعمال یک ممنوعیت جدید سفر منتشر شده و یک مقام امریکایی آگاه به سیانان گفت که افغانستان ممکن است در فهرست کشورهای مشمول این ممنوعیت قرار بگیرد.
سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت: «این وزارتخانه در حال انجام یک بررسی کامل از تمامی برنامههای ویزا مطابق با این دستور اجرایی است و در حال اجرای اولویتهای حکومت است.»
یک مقام امریکایی به سیانان گفت که این ممنوعیت ممکن است به زودی، احتمالا هفته آینده، اجرایی شود، اما همچنان مشخص نیست که آیا تصمیمات نهایی درباره کشورهای مشمول این ممنوعیت گرفته شده است یا خیر.
در ۲۰ جنوری، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، فرمان اجرایی صادر کرد و از اعضای کابینه، از جمله وزیر خارجه، خواست فهرستی از کشورهایی که اطلاعات بررسی و غربالگری آنها ناکافی است ارائه دهند تا سفر شهروندان آنها به ایالات متحده بهطور جزئی یا کامل ممنوع شود.
ترامپ در فرمان خود دستور داده است که این فهرست ظرف ۶۰ روز تهیه و نهایی شود.
ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری خود، ورود پناهجویان از هفت کشور با اکثریت مسلمان را به ایالات متحده ممنوع کرد. این سیاست با چالشهای حقوقی مواجه شد تا اینکه جو بایدن در سال ۲۰۲۱ آن را لغو کرد.
اگر افغانستان در فهرست جدید ممنوعیت سفر قرار گیرد، این میتواند بر زندگی دهها هزار افغان که در طی دو دهه جنگ در کنار ایالات متحده کار کردهاند تأثیر بگذارد و مانع ورود آنها به ایالات متحده شود. همچنین دهها هزار افغان پیشتر به دلیل دیگر فرمانهای اجرایی ترامپ که برنامه پذیرش پناهندگان امریکا را معلق کرد و کمکهای خارجی برای پروازهای دارندگان ویزای مهاجرت ویژه (اسآیوی) را قطع کرد، در وضعیت بلاتکلیفی قرار گرفتهاند.
روز چهارشنبه، گروه افغان اویک که از پایان جنگ در افغانستان در سال ۲۰۲۱ برای انتقال متحدان افغان به مکانهای امن فعالیت میکند، از تمام افغانهای دارای ویزای معتبر امریکا خواست که بهسرعت سفر کنند، زیرا شواهد قابل اعتمادی وجود دارد که نشان میدهد ممنوعیت سفر برای شهروندان افغان ممکن است بهزودی اجرایی شود.
این گروه در اطلاعیهای اعلام کرد: «در حالی که هنوز هیچ اعلام رسمی صادر نشده است، منابع متعدد در داخل دولت امریکا نشان میدهند که یک محدودیت جدید سفر ممکن است در هفته آینده اجرایی شود. این تغییر احتمالی میتواند تأثیر زیادی بر دارندگان ویزای افغان که در انتظار انتقال به ایالات متحده هستند، داشته باشد.»
سازمان بینالمللی پذیرش پناهندگان نیز در واکنش به گزارشها درباره ممنوعیت جدید سفر، مخالفت خود را اعلام کرده و در بیانیهای که روز جمعه منتشر شد، گفته است که بسیاری از موکلان آنها «سالها در انتظار پردازش ویزای خود بودهاند و همچنان در شرایط خطرناکی قرار دارند.» در ادامه بیانیه آمده است: «یک ممنوعیت سفر جدید جان آنها را به خطر میاندازد. حتی یک تعلیق موقت نیز موجب آسیب فوری و ماندگار به پناهجویان و خانوادههایشان خواهد شد.»
در این بیانیه همچنین آمده است که «گزارشها نشان میدهند که پناهجویان افغان تحت تعقیب طالبان، از جمله دارندگان ویزای مهاجرت ویژه و سایر افرادی که از مأموریت امریکا در افغانستان حمایت کردهاند، ممکن است مشمول این ممنوعیت غیرقانونی شوند.»
این سازمان، تصمیمات دولت ترامپ را «شرمآور» خوانده و گفته است که «دولت ترامپ به وعده آمریکا برای حمایت از متحدان افغان و دیگر افرادی که به اجبار از خانههایشان رانده شدهاند، خیانت کرده است.»
پیشتر، خبرگزاری رویترز گزارش داده بود که ترامپ قرار است فرمان اجرایی جدیدی برای ممنوعیت سفر را هفته آینده امضا کند و این فرمان ممکن است شامل شهروندان افغانستان و پاکستان شود و سفر آنها به ایالات متحده را منع کند.
دفتر زنان سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی زن نوشت که سرمایهگذاری روی زنان افغان، سرمایهگذاری برای آینده افغانستان است.
این دفتر نوشت که زنان افغان بهرغم چالشهای بزرگ، به مبارزه برای دسترسی به حقوق خود ادامه دادهاند.
دفتر زنان ملل متحد به مناسبت روز جهانی زن نوشت: «ما باید همبستگی خود را در عمل ثابت کنیم». این دفتر پیشتر گفته بود خشونت علیه زنان تنها خشونت نیست و صرف به زنان خلاصه نمیشود؛ بلکه این نوع خشونت تمام جامعه را متاثر میکند.
دفتر زنان ملل متحد تاکید کرده که زنان افغان در مبازه با چالشهای بزرگ، شجاعت فوقالعادهای از خود نشان دادهاند. این سازمان از تمامی شرکای خود خواسته که در کنار زنان و دختران افغان بایستند و برای آینده عاری از هرگونه خشونت علیه زنان تلاش کنند.
زلمی خلیلزاد، فرستاده پیشین امریکا برای افغانستان میگوید دونالد ترامپ بین حمله به تاسیسات هستهای ایران و مذاکره، گزینه دوم را انتخاب کرده است.
او گفته با توجه به خطرات گزینه اول، آقای ترامپ تصمیم درستی گرفته، اما حالا توپ در زمین ایران است.
خلیلزاد این پرسش را مطرح کرده که آیا خامنهای هم عاقل خواهد بود و دیپلوماسی را انتخاب خواهد کرد؟ دیده خواهد شد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا پیشتر با اعلام اینکه به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نامه نوشته است، گفت: برخورد با مسئله جمهوری اسلامی به مراحل آخر رسیده و با مذاکره یا اقدام نظامی مشکل حل خواهد شد.
رئیسجمهور امریکا افزود: «ما نمیتوانیم اجازه دهیم آنها به سلاح هستهای دست یابند. ما در لحظات پایانی با ایران هستیم. بهزودی اتفاقی خواهد افتاد.»
عباس عراقچی و هاکان فیدان وزیران خارجه جمهوری اسلامی و ترکیه بامداد شنبه ۱۸ حوت در حاشیه نشست فوقالعاده سازمان همکاری اسلامی در جده دیدار کردند.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی در خبرنامهای نوشته است که در این دیدار درباره وضعیت فلسطین و سوریه گفتوگو شده است.
عباس عراقچی در این دیدار گفت ناامنی و بیثباتی در سوریه به نفع اسرائیل و «موجب سوء استفاده گروهها و عناصر تروریستی و افراطی خواهد بود.»
او همچنین خواستار اقدام قاطع و واحد جهان اسلام برای جلوگیری از امحای فلسطین از طریق کوچاندن اجباری مردم غزه شد.
عباس عراقچی در عین حال تاکید کرده که حفظ و صیانت روابط جمهوری اسلامی و ترکیه مسئولیت مشترک مقامهای هر دو کشور است.
طبق خبرنامه وزارت خارجه ایران، هاکان فیدان نیز در این دیدار بر حمایت از حقوق مشروع مردم فلسطین تاکید کرد.
