قطر پنج محموله تجهیزات پزشکی به افغانستان ارسال می‌کند

مرکز خبرنگاران افغانستان روز یکشنبه، ۲۶ حوت نوشت که روند سرکوب آزادی رسانه‌ها در ۱۲ ماه گذشته در افغانستان با شدت بیشتری ادامه یافته و آمار رویدادهای نقض حقوق خبرنگاران و رسانه‌ها بلند رفته است.

طبق این گزارش موارد نقض حقوق خبرنگاران و رسانه‌ها شامل ۱۲۲ مورد تهدید، دست‌کم ۲۲ مورد توقف فعالیت رسانه و بازداشت ۵۰ خبرنگار بوده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان می‌گوید طالبان تاکنون به ۱۵ رسانه اجازه فعالیت دوباره را نداده است و از جمله ۵۰ خبرنگار بازداشت‌شده ۱۰ خبرنگار همچنان در زندان به‌ سر می‌برند.

در این گزارش که به مناسبت روز ملی خبرنگار منتشر شده آمده است که دو دستگی طالبان در برخورد با رسانه‌ها بیشتر از قبل مشاهده شده است.

طبق این گزارش برخی از مقام‌های طالبان در وزارت اطلاعات و فرهنگ، قانون رسانه‌های همگانی مصوب در دوران حکومت جمهوریت را اجرا می‌کنند درحالی که مقام‌های محافظه‌کار و مذهبی این گروه تلاش دارند رسانه‌ها را محدود کنند.

مرکز خبرنگاران افغانستان همچنین گفت با اجرایی شدن قانون امر به معروف طالبان، محتسبین این گروه با اختیارات گسترده بر کارکرد رسانه‌ها نظارت کرده‌اند.

در این مورد آمده که محتسبین طالبان «هرگاه بخواهند مستقیم و یا با همراهی اداره استخبارات علیه رسانه‌ها و خبرنگاران اقدام می‌کنند.»

گزارش این سازمان حامی رسانه‌ها همچنین تاکید دارد که کمیسیون رسیدگی به شکایات و تخطی‌های رسانه‌ای به حاشیه رانده شده است. طبق این گزارش در این مدت دست‌کم پنج دستورالعمل محدودکننده جدید علیه رسانه‌ها ابلاغ شده است.

بر اساس این گزارش، ممنوعیت نشر تصاویر حیوانات زنده، پخش زنده برنامه‌های سیاسی، تهیه برنامه‌های انتقادی، دعوت از مهمانان بدون هماهنگی طالبان و الزام به استفاده از کلمات «شهید» و «شهادت» از جمله دستورات ابلاغ‌شده طالبان در این مدت بوده‌اند.

این گزارش همچنین تاکید کرده است که خبرنگارانی که این دستورات را نادیده می‌گیرند، تهدید و زندانی می‌شوند و در برابر رسانه‌ها نیز اقدامات تنبیهی از جمله منع فعالیت موقت یا دایمی، اعمال شده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان گفته است که در این مدت هیچ مورد حمله هدفمند به رسانه‌ها یا آسیب‌رساندن کارمندان رسانه‌ای گزارش نشده است.

این مرکز در سال ۱۴۰۲ خورشدی دست‌کم ۱۳۹ رویداد نقض حقوق رسانه‌ها و خبرنگاران شامل ۸۰ مورد تهدید و ۵۹ مورد بازداشت را مستند کرده بود.

اخیرا سازمان پزشکان بدون مرز از افزایش بیماری سرخکان در سه شفاخانه تحت پوشش خود در ولایت‌های هرات، بلخ و هلمند ابراز نگرانی کرده و اعلام کرد که روزانه یک کودک در افغانستان در نتیجه بیماری سرخکان جان خود را از دست می‌دهد.

وزارت صحت طالبان اما این گزارش را تکذیب کرده و گفته است که اطلاعات منتشرشده از سوی پزشکان بدون مرز درباره افزایش بیماری سرخکان در افغانستان نادرست است.

شرافت زمان امرخیل، سخنگوی این وزارت، در اعلامیه‌ای نوشت که در گزارش پزشکان بدون مرز از ارقام تخمینی استفاده شده است. او از این سازمان خواست که گزارش‌های خود را بر اساس هماهنگی با وزارت صحت طالبان منتشر کند.

در این اعلامیه آمده است: «ما این گزارش را به‌طور کامل رد کرده و از اداره مربوطه درخواست می‌کنیم که هر گزارش رسمی باید براساس حقایق و هماهنگی باشد تا از ایجاد نگرانی‌های بی‌مورد در بین مردم جلوگیری شود.»

در اعلامیه وزارت صحت طالبان تاکید شده است که برای جلوگیری از شیوع بیماری‌ها، اقدامات به‌موقع انجام گرفته و این وزارت به‌طور منظم در حال مبارزه با بیماری سرخکان است.

وزارت صحت طالبان همچنین از سازمان‌ها و نهادهای داخلی و بین‌المللی دیگر نیز خواسته است که گزارش‌ها و اعلامیه‌های خود را با هماهنگی با این وزارت منتشر کنند.

در گزارش اخیر پزشکان بدون مرز آمده بود که در دو ماه گذشته، چهار هزار و ۷۹۹ مورد مشکوک به ابتلا به سرخکان به شفاخانه‌های این سازمان در این سه ولایت مراجعه کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، این سنگ‌ها از معادن ماوی در ولسوالی دوآب نورستان استخراج شده‌اند.

طالبان پس از بازگشت به قدرت، به طور گسترده بر استخراج و فروش معادن افغانستان تمرکز کرده است. این گروه از سال ۱۴۰۰ هجری خورشیدی تا کنون ده‌ها قرارداد در زمینه‌های استخراج معادن مختلف با نهادهای داخلی و خارجی امضا کرده‌ است.

طالبان می‌گوید که با اتکا به درآمدهای داخلی به ویژه معادن می‌تواند منابع مالی حکومت خود را تامین کند.

با این حال، منتقدان طالبان می‌گویند که این گروه به‌شکل غیرحرفه‌ای و غیرقانونی معادن افغانستان را استخراج کرده و درآمد حاصل از فروش آن را به‌جای سرمایه‌گذاری ملی، در جهت تحکیم حاکمیت خود و منافع شخصی به کار می‌برند.

گفته می‌شود که زمرد افغانستان، به‌ویژه آنچه از کُنَر و نورستان استخراج می‌شود، در بازارهای بین‌المللی با قیمت‌های بسیار بالا به فروش می‌رسد و توجه خریداران جهانی را جلب کرده است.

نورستان یکی از ولایت‌های غنی از معادن سنگ‌های قیمتی در افغانستان محسوب می‌شود، اما استخراج و فروش این منابع به‌شکل غیرقانونی و غیرحرفه‌ای انجام می‌شود.

باشندگان محلی بارها شکایت کرده‌اند که برخی از حلقات طالبان به‌طور خودسرانه و بدون در نظر گرفتن منافع ملی، نه‌تنها در نورستان، بلکه در سراسر افغانستان، به استخراج غیرقانونی سنگ‌های قیمتی مشغول‌اند.

هرچند تاکنون طالبان تاریخ مشخص آغاز سال جدید آموزشی را مشخص نکرده است، اما این گروه سال گذشته با حذف جشن نوروز، سال آموزشی را در اول حمل آغاز کرد.

با آغاز سال جدید آموزشی، محرومیت آموزشی زنان و دختران وارد چهارمین سال خود می‌شود.

حامد کرزی روز یکشنبه در صفحه اکس خود نوشت که «سال‌هاست که دختران وطن ما در انتظار شنیدن زنگ مکتب خود مانده‌اند و از این خوشی محروم شده‌اند.»

کرزی آموزش را نه تنها یک حق بلکه یک نیاز حیاتی برای رفاه و بقای کشور و مردم دانست و گفت تداوم ممنوعیت‌های آموزشی، جوانان و خانواده‌ها را مجبور به ترک وطن می‌کند.

او بار دیگر از طالبان خواست تا درب مکاتب و دانشگاه‌ها را بر روی دختران باز کند.

طالبان اما در واکنش به درخواست‌های مکرر جهان مبنی بر لغو ممنوعیت آموزشی دختران، آن را «مسئله داخلی» افغانستان دانسته و تاکنون از موضع خود قدم عقب نگذاشته است.

ممنوعیت آموزشی دختران بالاتر از صنف ششم در سه سال اخیر باعث شده است تا ۱.۴ میلیون دانش‌آموز دختر فراتر از صنف ششم از ادامه آموزش محروم بمانند.

محمدعلی سیف، مشاور ارشد وزیر اعلی خیبر پختونخوا هشدار داد که پاکستان درگیر تروریسم است، اما حکومت فدرال نسبت به این مسئله «بی‌توجه» است و نخست‌وزیر این کشور نیز «تماشاگر منفعل» باقی مانده است.

آقای سیف حکومت پاکستان را به دلیل «عدم اتخاذ تدابیر دیپلوماتیک موثر و نداشتن هیچ‌گونه استراتژی داخلی برای مقابله با این وضعیت» مورد انتقاد قرار داد.

او گفت که حکومت پاکستان نه تمایلی برای مذاکره با افغانستان دارد و نه اجازه می‌دهد که خیبر پختونخوا این کار را انجام دهد و «تروریسم در خیبرپختونخوا و بلوچستان» را جدی نمی‌گیرد.

محمدعلی سیف هشدار داد که اگر حکومت اقدامات لازم و فوری را روی دست نگیرد، دامنه تروریسم تا پنجاب و سند نیز گسترده خواهد شد.

پیش از این علی امین گنداپور، وزیر اعلی خیبرپختونخوا، ناامنی‌ها در این ایالت را به وضعیت امنیتی افغانستان نسبت داد. او از تشکیل جرگه برای گفت‌وگو با طالبان افغان خبر داد و گفت آماده اعزام هیئت به افغانستان پس از تایید حکومت فدرال است.

ناامنی‌ها در ایالت‌های خیبر پختونخوا و بلوچستان اخیرا به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. تحریک طالبان پاکستانی از فعال‌ترین گروه‌های شبه‌نظامی مخالف دولت پاکستان در خیبرپختونخوا حضور دارد.

مقام‌های پاکستان مدعی است که طالبان افغان از تی‌تی‌پی حمایت کرده و این گروه حملاتش را از خاک افغانستان برعلیه پاکستان سازماندهی می‌کند، ادعای که هرچند طالبان افغان رد می‌کند، اما گزارش‌های مستند بین‌المللی مهر تاییدی بر ادعای پاکستان می‌گذارد.