حمله پهپادی اوکراین به پایگاه هوایی راهبردی روسیه

بر اساس بیانیه دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، بار تا ۱۰ اپریل ۲۰۲۵ یا تا زمان انتصاب رئیس جدید شین بت در سمت خود باقی خواهد ماند. با این حال، این تصمیم هنوز در دیوان عالی اسرائیل قابل اعتراض است.

نتانیاهو در دیداری با بار در هفته گذشته، او را از تصمیم خود برای پیشنهاد برکناری‌اش مطلع کرده بود.

دلایل اعلام‌شده برای برکناری بار

نتانیاهو در بیانیه‌ای ویدئویی که روز یک‌شنبه منتشر شد، «بی‌اعتمادی مداوم» خود به بار را دلیل اصلی این تصمیم عنوان کرد.

او تاکید کرد که در زمان جنگ، نخست‌وزیر باید به‌طور کامل به رییس شین بت اعتماد داشته باشد.

نتانیاهو افزود که برکناری بار برای تحقق اهداف جنگی اسرائیل در غزه و جلوگیری از یک «فاجعه بعدی» ضروری است.

اتهام‌ها و انتقادهای متقابل

نتانیاهو بارها از شین بت به‌دلیل ضعف در پیشگیری از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، که منجر به کشته شدن بیش از ۱۲۰۰ نفر شد، انتقاد کرده است.

شین بت در تحقیقات داخلی خود اعتراف کرده که در انجام ماموریتش برای جلوگیری از این حملات شکست خورده است، اما در عین حال، برخی سیاست‌های دولت نتانیاهو از جمله سفرهای سیاستمداران به مسجد الاقصی، نحوه برخورد با زندانیان فلسطینی و تضعیف انسجام اجتماعی اسرائیل، را نیز از عوامل تاثیرگذار بر این بحران دانسته است.

یک مقام اسرائیلی پنج‌شنبه به شبکه سی‌ان‌ان گفت که دولت «تمام اعتماد خود را به رونن بار از دست داده است» و او را متهم کرد که از خانواده گروگان‌ها سوءاستفاده سیاسی کرده و تحقیقات «بی‌پایه و اساس» انجام داده است.

برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که شین بت اخیرا تحقیقاتی را در مورد ادعاهایی مبنی بر اعمال نفوذ غیرقانونی برخی اعضای دفتر نتانیاهو به نفع قطر آغاز کرده است. دفتر نتانیاهو این ادعاها را رد کرده است.

مخالفت دادستان کل اسرائیل و واکنش نتانیاهو

گالی باهاراو-میارا، دادستان کل اسرائیل، چهارشنبه در نامه‌ای به نتانیاهو اعلام کرد که دولت بدون تایید یک کمیته ویژه، اجازه برکناری بار را ندارد.

نتانیاهو در واکنش، پنجشنبه در نامه‌ای نوشت که دادستان کل از اختیارات خود فراتر رفته و برخلاف احکام دیوان عالی، نظرات حقوقی و دستورات غیرقانونی به دولت می‌دهد.

واکنش بار و پیامدهای امنیتی

بار در بیانیه‌ای که تنها چند ساعت پیش از رای‌گیری دولت منتشر شد، این اقدام را «شتاب‌زده، مغایر با اصول حقوقی اساسی و مخالف نظر مشاور حقوقی دولت» دانست.

او هشدار داد که برکناری او در این مقطع، پیامی خطرناک برای امنیت اسرائیل دارد و ممکن است بر نتیجه تحقیقات امنیتی تاثیر بگذارد.

سیاستمداران مخالف نتانیاهو نیز این تصمیم را سیاسی و تلاشی برای انحراف افکار عمومی از مشکلات داخلی دولت او توصیف کرده‌اند.

یکی از نمایندگان اپوزیسیون هشدار داد که این اقدام ممکن است امنیت اسرائیل را به خطر بیندازد و پیامدهای نامطلوبی برای نهادهای امنیتی کشور داشته باشد.

طبق گزارش، این آزمایش روز پنجشنبه، ۳۰ حوت انجام شده و کیم‌ جونگ اون، رهبر کوریای شمالی پس از نظارت بر روند آزمایش، از تیم تحقیقات این سیستم موشکی قدردانی کرده است.

ظاهرا این آزمایش موشکی در واکنش به رزمایش نظامی مشترک اخیر امریکا و کوریای جنوبی، انجام شده است.

اخیرا ارتش کوریای جنوبی و امریکا یک رزمایش مشترک نظام موسم به «سپر آزادی» را در کوریای جنوبی انجام داد. سئول و واشنگتن این رزمایش را دفاع خواندند اما پیونگ‌یانگ آن را پیش‌درآمد یک حمله خواند و خواستار توقف آن شده بود.

طبق اعلامیه، این افسر فرماندهی این عملیات ارتش علیه شبه‌نظامیان را به عهده داشته است.

این رویداد روز پنجشنبه، ۳۰ حوت رخ داده است.

در اعلامیه همچنین آمده که شبه‌نظامیان کشته شده در حملات تررویستی و کشتار هدفمند در این منطقه دست داشته‌اند.

اخیرا خشونت‌ها و درگیری‌ها میان گروه‌های شورشی و نیروهای امنیتی پاکستان در مناطق مختلف ایالت‌های خیبرپختونخوا و بلوچستان پاکستان افزایش یافته است.

در پی حمله مرگبار شبه‌نظامیان بلوچ به قطاری در بلوچستان، ارتش و حکومت پاکستان بر مبارزه جدی با گروه‌های شورشی مخالف دولت تاکید کردند.

پاکستان می‌گوید که ریشه‌های حملات تروریستی پاکستان، در افغانستان است. طالبان این ادعای پاکستان را رد می‌کند.

اخیرا خواجه آصف، وزیر دفاع این کشور هشدار داد که پاکستان شورشیان را در خاک افغانستان نیز دنبال خواهد کرد.

طبق این گزارش، قرار است برای انتقال مدیریت شده مسئولیت‌ها از امریکا به اروپا طی ۵ تا ۱۰ سال آینده، طرحی به ترامپ ارائه شود.

آنها می‌خواهند که در صورت عملی شدن تهدیدهای ترامپ، از خروج با هرج و مرج امریکا از این ایتلاف جلوگیری شود. همچنین، این کشورها احساس می‌کنند که امریکا در حال تضعیف ناتو است.

این روزنامه به نقل از چهار مقام اروپایی گزارش داد که بریتانیا، فرانسه، آلمان و کشورهای شمال اروپا از جمله کشورهایی هستند که در بحث های غیررسمی اما منظم در این مورد شرکت دارند.

هدف از این مذاکرات تهیه طرحی برای انتقال بار مالی و نظامی ناتو از امریکا به پایتخت‌های اروپایی و ارائه آن به ترامپ پیش از نشست سالانه سران ناتو در ماه جون در هاگ، پایتخت هالند است.

این پیشنهاد شامل تعهدات قاطع در مورد افزایش هزینه‌های دفاعی اروپا و ایجاد قابلیت‌های نظامی است تا ترامپ را متقاعد کند که با واگذاری تدریجی مسئولیت‌ها به کشورهای قدرتمند اروپایی موافقت کند. در این صورت ایالات متحده فرصت پیدا می‌کند تا بیشتر بر آسیا تمرکز کند.

یکی از مقام‌ها به این روزنامه گفت: «افزایش هزینه‌ها تنها راهکاری است که در اختیار داریم: تقسیم بار مسئولیت و کاهش وابستگی به ایالات متحده.» او افزود: «ما تازه گفت‌وگوها را آغاز کرده‌ایم، اما این کار آن‌قدر بزرگ و گسترده است که بسیاری از افراد در مقابل آن احساس سردرگمی می‌کنند.»

ایالات متحده که بیش از مجموع سایر متحدان ناتو برای دفاع هزینه می‌کند، حضور نظامی‌اش در اروپا برای امنیت این قاره ضروری است.

هرچند دیپلومات‌های امریکایی به همتایان اروپایی خود اطمینان داده‌اند که ترامپ همچنان به عضویت در ناتو و بند ۵ منشور یا دفاع متقابل از یک‌دیگر، متعهد است، اما بسیاری از پایتخت‌های اروپایی نگران هستند که کاخ سفید ممکن است به سرعت تصمیم به کاهش استقرار نیروها یا تجهیزات خود بگیرد یا از وظایف مشترک ناتو کناره‌گیری کند.

برخی از پایتخت‌های اروپایی به دلیل نگرانی از اینکه چنین مذاکراتی ایالات متحده را به تسریع روند کاهش تعهداتش تشویق کند، تمایلی به مشارکت در گفت‌وگوهای مرتبط با تقسیم بار مسئولیت نداشتند. مقامات بر این باورند که با وجود لفاظی‌ها، ترامپ قصد ندارد تغییرات عمده‌ای در حضور امریکا در اروپا ایجاد کند. برخی دیگر نیز تردید دارند که دولت او با انتقال منظم و تدریجی مسئولیت‌ها موافقت کند و شخص ترامپ را غیرقابل پیش‌بینی می‌دانند.

یکی از مقامات گفت: «برای این کار نیاز به توافق با امریکایی‌ها است و مشخص نیست که آیا آن‌ها تمایلی به انجام آن خواهند داشت یا نه.» او افزود: «آیا اصلاً می‌توان به آن‌ها اعتماد کرد که به چنین توافقی پایبند بمانند؟»

علاوه بر بازدارندگی هسته‌ای امریکا که به نیروی هوایی چندین کشور اروپایی امکان حمل تسلیحات هسته‌ای‌اش را برای دفاع داده، ایالات متحده قابلیت‌های نظامی دارد که متحدان اروپایی این کشور از آن برخوردار نیستند. امریکا پایگاه‌های هوایی، دریایی با ۸۰ هزار سرباز مستقر در اروپا دارد.

کشورهایی از جمله آلمان، فرانسه و بریتانیا از زمان روی کار آمدن ترامپ برای افزایش هزینه‌های دفاعی اقدام کرده‌اند، و اتحادیه اروپا نیز ابتکاراتی را برای کشورهای عضو جهت تسریع افزایش سرمایه‌گذاری‌های نظامی به کار گرفته است.

با این حال، مقام‌ها گفتند تقریبا پنج تا ۱۰ سال طول می‌کشد تا هزینه‌های افزایش‌یافته برای ارتقای توانمندی‌های اروپا به سطحی برسد که بدون احتساب بازدارندگی هسته‌ای امریکا، بتواند جایگزین بیشتر قابلیت‌های این کشور شود.

رئیس‌جمهور امریکا، پنج‌شنبه اول حوت ۱۴۰۴ در مراسم امضای این فرمان اجرایی در کاخ سفید گفت: «ما آموزش را، خیلی ساده، به ایالت‌ها برمی‌گردانیم، جایی که به آن تعلق دارد.»

او افزود: «ما این وزارتخانه را تعطیل می‌کنیم، و هرچه سریع‌تر این کار را انجام خواهیم داد. این نهاد هیچ کمکی به ما نمی‌کند.»

این تصمیم، که مورد استقبال محافظه‌کاران قرار گرفته اما نگرانی مدافعان آموزش عمومی را برانگیخته، نخستین گام برای منحل کردن وزارت آموزش ایالات متحده محسوب می‌شود.

به‌گزارش رویترز، انحلال کامل این وزارتخانه نیازمند تصویب کانگرس است و ترامپ در حال حاضر آرای لازم را برای این کار ندارد.

گامی دیگر در مسیر کوچک‌سازی دولت فدرال

فرمان اجرایی ترامپ پس از اعلامیه هفته گذشته وزارت آموزش مبنی بر تعدیل نزدیک به نیمی از کارکنان این نهاد صادر شد.

ترامپ که دو ماه است به کاخ سفید بازگشته، سیاست‌های دوره اول ریاست جمهوری خود برای بازسازی دولت فدرال و کاهش بوروکراسی را دنبال می‌کند.

به‌نوشته رویترز، مسئله آموزش در امریکا همواره میدان نبرد سیاسی بوده است. محافظه‌کاران از سیاست‌های موسوم به «انتخاب مدرسه» که به نفع مکاتب خصوصی است حمایت می‌کنند، در حالی که دموکرات‌ها معمولا مدافع برنامه‌های حمایتی برای مکاتب دولتی هستند. این اختلافات در دوران همه‌گیری کرونا شدت گرفت و ترامپ در زمان کارزار انتخاباتی از این شکاف‌ها بهره برد.

تمرکز بر عملکردهای پایه‌ای وزارت آموزش

در حالی که لیندا مک‌ماهون، وزیر آموزش، در مراسم پنج‌شنبه برای صدور فرمان اجرایی حضور داشت، ترامپ تاکید کرد که ماموریت مک‌ماهون از بین بردن جایگاه خودش است.

مطابق با فرمان اجرایی جدید، وزارت آموزش تنها وظایف پایه‌ای همچون مدیریت وام‌های دانشجویی، کمک‌هزینه‌های تحصیلی «پِل» و حمایت از کودکان با نیازهای ویژه را ادامه خواهد داد.

موانع قانونی و مخالفت‌های شدید

هرچند جمهوری‌خواهان کنترول هر دو مجلس کانگرس را در اختیار دارند، برای تصویب قانونی که وزارت آموزش را منحل کند، به ۶۰ رای در سنا نیاز است که مستلزم حمایت دموکرات‌ها نیز خواهد بود. ترامپ با اشاره به این موضوع گفت که ممکن است موضوع در کانگرس به رای‌گیری گذاشته شود.

در این مراسم، ترامپ از حمایت فرمانداران جمهوری‌خواهی مانند گرگ ابوت (تگزاس) و ران دیسانتیس (فلوریدا) برخوردار بود. او همچنین، گروه محافظه‌کار «مادران برای آزادی» (Moms for Liberty) را مورد تمجید قرار داد.

با این حال، اتحادیه معلمان امریکا (AFT) بلافاصله به این اقدام واکنش نشان داد. رندی واین‌گارتن، رئیس این اتحادیه در بیانیه‌ای خطاب به ترامپ گفت: «در دادگاه می‌بینمت.»

پتی موری، سناتور دموکرات، نیز در بیانیه‌ای گفت: «دونالد ترامپ خوب می‌داند که نمی‌تواند بدون کانگرس وزارت آموزش را منحل کند. اما اگر تمام کارکنان را اخراج کند و این نهاد را از هم بپاشد، ممکن است به همان نتیجه ویرانگر دست یابد.»

واکنش افکار عمومی و چالش‌های پیش‌رو

بررسی‌های افکارسنجی نشان می‌دهد که اکثریت مردم امریکا با بسته شدن وزارت آموزش مخالف‌اند. بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس که ماه گذشته انجام شد، ۶۵ درصد از پاسخ‌دهندگان با انحلال این وزارتخانه مخالف و تنها ۳۰ درصد با چنین کاری موافق بودند. این نظرسنجی چهار هزار و ۱۴۵ بزرگسال امریکایی را مورد بررسی قرار داده و حاشیه خطای آن حدود دو درصد اعلام شده است.

از سوی دیگر، تحلیل داده‌های اداره سرشماری امریکا نشان می‌دهد که کمک‌های فدرال ۱۵ درصد از بودجه مکاتب در ایالت‌هایی را تامین می‌کند که در انتخابات ۲۰۲۴ به ترامپ رای دادند، در حالی که این رقم در ایالت‌های حامی دموکرات‌ها ۱۱ درصد است.

وزارت آموزش برنامه‌های بزرگی را مدیریت می‌کند که بیشترین تاثیر را در ایالت‌های محافظه‌کاری مانند آلاسکا، می‌سی‌سی‌پی، لوییزیانا و وایومینگ دارند. برنامه کمک به مکاتب کم‌درآمد و حمایت از دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه، دو مورد از مهم‌ترین این طرح‌ها هستند.

در حالی که برخی از جمهوری‌خواهان در تلاش بودند تا بودجه این برنامه‌ها را به مکاتب خصوصی و آموزش خانگی اختصاص دهند، این پیشنهاد در مارس ۲۰۲۳ در مجلس نمایندگان با رای قاطع ۳۳۱ مخالف در برابر ۸۳ موافق رد شد و بیش از نیمی از جمهوری‌خواهان نیز به آن رای منفی دادند.

آینده وزارت آموزش؛ آیا ترامپ موفق خواهد شد؟

ترامپ علاوه بر هدف‌گیری مکاتب دولتی، سیاست‌های آموزش عالی را نیز تغییر داده است. کاهش بودجه دانشگاه‌ها و مقابله با سیاست‌های تنوع، برابری و شمول (DEI) در نهادهای آموزشی از جمله اقدامات او بوده است.

همچنین، دانشگاه کلمبیا با ضرب‌الاجل روز پنج‌شنبه مواجه است تا محدودیت‌هایی را بر اعتراضات دانشجویی اعمال کند، در غیر این صورت مذاکرات برای بازگرداندن ۴۰۰ میلیون دالر کمک مالی فدرال که معلق شده است، با مشکل مواجه خواهد شد.

اگرچه هنوز کاملا مشخص نیست که ترامپ تا چه حد در اجرای کامل برنامه خود موفق خواهد بود. اما تقریبا قطعی به‌نظر می‌رسد که مبارزه‌ای قانونی و سیاسی در پیش است که می‌تواند ساختار آموزش عمومی در آمریکا را به‌شکل اساسی تغییر دهد.