رهبر جمعیت علمای اسلام پاکستان می‌گوید جنگ به سود اسلام‌آباد و طالبان افغان نیست

این دیدار در زمانی انجام شد که روابط بازرگانی افغانستان و پاکستان به دلیل تنش‌های سیاسی و درگیری‌های مرزی با موانع جدی روبه‌رو شده است. گذرگاه تورخم، یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجاری میان افغانستان و پاکستان، برای حدود یک ماه بسته بود. به گفته بازرگانان، این تعطیلی میلیون‌ها دالر خسارت به بازرگان دو کشور وارد کرده است.

بربنیاد خبرنامه وزارت تجارت طالبان، در این دیدار، دو طرف بر ضرورت برگزاری نشست‌های منظم، عادی‌سازی روابط تجاری، نهایی‌سازی توافق‌نامه تجارت ترجیحی و رفع مشکلات مربوط به توافق‌نامه تجاری-ترانزیتی تأکید کردند.

به گفته وزارت تجارت طالبان، در این دیدار، موضوعاتی چون سفر معاون نخست‌وزیر پاکستان به افغانستان، برنامه‌ریزی برای سفر هیئتی از طالبان به پاکستان، بررسی موانع تجاری، تأمین نیازهای فصلی و تقویت رشد اقتصادی افغانستان به‌صورت مفصل بحث شد.

نورالدین عزیزی این دیدار را گامی مثبت و سازنده برای بهبود روابط دوجانبه، به‌ویژه در زمینه تجارت، توصیف کرد. او با اشاره به اهمیت همکاری متقابل در رفع موانع صادرات و واردات، فصل کشاورزی پیش رو را فرصتی برای گسترش تعاملات اقتصادی دانست. هر دو طرف همچنین بر ادامه گفت‌وگوها و اجرای اقدامات عملی برای تسهیل تجارت و ترانزیت تأکید کردند.

وزارت صنعت و تجارت طالبان اعلام کرد که پاکستان از موقعیت استراتژیکی برای تقویت همکاری‌های اقتصادی با افغانستان برخوردار است و این همکاری می‌تواند به توسعه اقتصادی هر دو کشور کمک کند.

با این حال، به دلیل تنش‌های سیاسی و اتهام‌زنی‌های متقابل، حجم تجارت میان پاکستان و افغانستان تحت حاکمیت طالبان به شدت کاهش یافته و از بیش از دو میلیارد دالر در گذشته به حدود ۷۰۰ میلیون دالر رسیده است. در مقابل، روابط تجاری افغانستان با کشورهایی مانند ایران، آسیای مرکزی، امارات و چین در این مدت رو به افزایش بوده است.

این درحالی است که نام سراج‌الدین حقانی، رهبر شبکه حقانی، هنوز در وب‌سایت‌های پولیس فدرال امریکا (اف‌بی‌آی) و سایت سابق وزارت خارجه این کشور به عنوان «تروریست جهانی» تحت تعقیب درج است.

علاوه بر سراج‌الدین حقانی، عزیز حقانی و یحیی حقانی از دیگر چهره‌های شبکه حقانی نیز از برنامه پاداش برای عدالت که مربوط وزارت خارجه امریکا است، حذف شده‌اند. برنامه پاداشت برای عدالت قبلا نوشته بود که عزیز حقانی و یحیی حقانی از نزدیکان سراج‌الدین حقانی هستند.

این وزارت پیش از این برای اطلاعاتی که منجر به بازداشت سراج‌الدین حقانی یحیی و عزیز حقانی شود از پنج تا ده میلیون دالر جایزه تعیین کرده بود.

برنامه پاداش برای عدالت وزارت خارجه امریکا در مورد یحیی حقانی گفته است که او در غیاب رهبران ارشد شبکه حقانی شامل سراج‌الدین حقانی و خلیل حقانی، عمل کرده است. به گفته این وزارت یحیی همچنین به عنوان روابط میان شبکه حقانی و القاعده عمل کرده است.

وزارت دادگستری امریکا، درباره حذف رهبران شبکه حقانی از وبسایت خود چیزی نگفته است. سخنگوی طالبان نیز در این مورد اظهارنظر نکرده است. مقامات امریکایی هنوز به پرسش افغانستان اینترنشنال درباره حذف نام مقام‌های طالبان پاسخ نداده‌اند.

نام سراج‌الدین حقانی و دو تن دیگر از اعضای شبکه حقانی درحالی از فهرست افراد تحت تعقیب ه حذف می‌شوند که نام خلیل‌الرحمان حقانی، کاکای سراج‌الدین حقانی، وزیر پیشین مهاجرین طالبان که اخیرا در حمله داعش در کابل کشته شد، هنوز با پنج میلیون دالر جایزه در فهرست افراد تحت تعقیب وزارت خارجه ایالات متحده قرار دارد.

پولیس فدرال امریکا (اف‌بی‌آی) برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری سراج‌الدین حقانی شود پنج میلیون دالر پاداش گذاشته بود؛ اما پس از خروج نیروهای امریکایی و تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، این جایزه را دو برابر (ده میلیون دالر) افزایش داد.

تروریست جهانی

در حال حاضر جایزه برای دستگیری حقانی در وب‌سایت پولیس فدرال امریکا کماکان سرجایش باقی است. برنامه پاداش برای عدالت وزارت امور خارجه ایالات متحده نیز برای اطلاعاتی که مستقیما منجر به دستگیری سراج‌الدین حقانی شود، تا سقف ۱۰ میلیون دالر پاداش تعیین کرده بود.

وزارت خارجه امریکا نوشته بود که سراج‌الدین حقانی یکی از رهبران ارشد شبکه حقانی است که روابطی با القاعده دارد. این وزارت گفته بود «حقانی یک تروریست جهانی است.»

«شبکه حقانی سازمان تروریستی است»

علی‌رغم حذف نام رهبران شبکه حقانی، شبکه حقانی که رهبری آن بر عهده سراج حقانی است، هنوز در وبسایت وزارت دادگستری به عنوان یک سازمان «تروریستی» شناخته می‌شود.

وزارت امور خارجه ایالات متحده شبکه حقانی را در سال ۲۰۱۲ به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی تعیین کرد. این وزارت گفته تمام اموال شبکه حقانی مسدود و شهروندان ایالات متحده به طور کلی از شرکت در هر گونه معامله با این شبکه منع شده‌اند.

این وزارت گفته هرگونه حمایت علنی و یا تبانی در پشتیبانی مالی از شبکه حقانی جرم محسوب می‌شود.

شبکه حقانی به رهبری سراج‌الدین حقانی به دلیل حملات مرگبار انتحاری و انفجاری در بزرگ‌شهرها و کشتار غیرنظامیان، یکی از بدنام‌ترین بخش‌های نظامی طالبان به شمار می‌رود.

سفر هیئت امریکایی به کابل

نام رهبران شبکه حقانی درحالی از وبسایت برنامه پاداش برای عدالت وزارت خارجه امریکا حذف شدند که اخیرا یک هیئت امریکایی به ریاست آدام بولر، نماینده رئیس‌جمهور ایالات متحده در امور گروگان‌ها، و با حضور زلمی خلیلزاد، فرستاده پیشین امریکا برای صلح افغانستان، به کابل سفر کرد. این نخستین سفر مقامات امریکایی به کابل از زمان به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان بود. هیئت امریکایی در کابل با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار کرد. هنوز مشخص نیست این هیئت با دیگر مقام‌های طالبان نیز دیدار کرده است یا خیر.

طالبان پیش از سفر این هیئت به کابل، شعارهای ضدامریکایی بر دیوار سفارت ایالات متحده در کابل را پاک کرد.

سخنگوی وزارت خارجه امریکا درباره موضوعات مورد بحث هیئت امریکایی با طالبان به افغانستان اینترنشنال گفت که بازگشت گروگان‌های امریکایی‌ اولویت اصلی این سفر بود. تمی بروس گفت که برای تغییر وضعیت و شرایط فعلی، مسائل بلندمدتی نیز مطرح است.

بیشتر بخوانید: وزارت خارجه امریکا به افغانستان اینترنشنال: موارد بلندمدتی در بحث با طالبان مطرح است | افغانستان اینترنشنال

به گفته منابع محلی، عصمت عرب، فرمانده بلوک طالبان برای تأمین امنیت شاهراه تخار-بدخشان بود.

تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این رویداد ره به‌عهده نگرفته است.

منابع گفتند این درگیری شام جمعه در دوراهی فرخار رخ داده است. یک شاهد عینی گفت نخست تیراندازی صورت گرفت و سپس موتر حامل فرمانده و جنگجویان طالبان از جاده منحرف و واژگون شد.

در تصاویری که به افغانستان اینترنشنال رسیده، دیده می‌شود که موتر حامل آقای عرب در میان یک دره در شاهراه تخار- بدخشان پرتاب شده است. شاهدان عینی، عکس‌های دلخراشی از اجساد این رویداد را نیز به خبرنگاران فرستاده‌اند.

آقای یون در یادداشتی از تغییرات گسترده در دانشگاه کابل با لحن تند انتقاد کرده است. او در بخشی از این یادداشت نوشت بعد از تسلط طالبان شاهد بوده است که صدها استاد دانشگاه کشور را ترک کردند.

آقای یون همچنین از ممنوعیت آموزش برای دختران نیز انتقاد کرده است. او می‌گوید دانشگاه کابل به‌تدریج شکل یک «مدرسه روستایی» را به خود گرفته است: «من که این وضعیت را از نزدیک مشاهده می‌کردم، برایم بسیار سخت بود که به‌عنوان یک افغان مدنی، آزاداندیش و پیش‌رو، این شرایط را بپذیرم. دانشگاهی که در آن تحصیل کرده و سه دهه در آن تدریس کرده بودم، زیبایی، نزاکت علمی، پاکی و نظم خود را از دست داده و حالا گرفتار افکار تنگ‌نظرانه و رفتارهای قرون‌وسطایی شده است.»

اسماعیل یون همچنین از تفتیش عقاید دانشجویان و تسلط «پولیس مذهبی» در این مرکز اکادمیک انتقاد کرده است.

اسماعیل یون، استاد ادبیات پشتو در دانشگاه کابل، رئيس تلویزیون ژوندون و از چهره‌های جنجالی در مسایل سیاسی و اجتماعی افغانستان است.

پیش از این آقای یون با طالبان بر سر استفاده او از یک زمین دولتی که به‌عنوان دفتر و استدیوی تلویزیون ژوندون استفاده می‌شد نیز دچار اختلاف شده بود.

رابطه یون در سه و نیم سال گذشته با طالبان فراز و فرود زیادی را پشت سر گذاشته است. پیش از این او در مشاعره‌هایی با حضور مقامات بلندپایه طالبان نیز شرکت کرده بود.

پیش از ورود طالبان به کابل در اسد ۱۴۰۰ نیز، اسماعیل یون به‌دلیل دیدگاه‌ها و نظریاتش در مورد مسایل قومی و زبانی از چهره‌های جنجال‌برانگیز بود. منتقدان اسماعیل یون او را به دامن زدن نفرت قومی علیه غیرپشتون‌ها متهم می‌کنند، اما موافقانش او را یک چهره فرهنگی و علمی می‌دانند.

گنداپور در گفت‌وگو با خبرنگاران در اسلام‌آباد اعلام کرد که حکومت ایالتی خیبرپختونخوا پس از مشورت با مشاوران قبایلی از تمام آژانس‌ها، طرح صلحی را تهیه کرده و آن را به وزارت خارجه و وزارت داخله پاکستان ارائه کرده است.

با این حال، او از اینکه پیشنهاد او بی‌پاسخ مانده ابراز تأسف کرد.

او در ادامه گفت: «طالبان نمی‌تواند از گفت‌وگو با بزرگان قبایل امتناع کند. آنها را به میز مذاکره بیاورید، مذاکره تنها راه حل است.»

گنداپور همچنین تأکید کرد که اگر مسئولیت مذاکرات به او سپرده شود، با هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، دیدار خواهد کرد.

وزیر اعلی خیبرپختونخوا افزود: «در حال حاضر هیچ تماسی با طالبان ندارم، اما اگر مسئولیت به من داده شود، ما این کار را به سرانجام خواهیم رساند.» او همچنین به انتقاد از مولانا فضل‌الرحمن، رهبر حزب جمعیت العلمای اسلام، پرداخت و گفت که نفوذ او بر طالبان کاهش یافته است و تنها رهبران رده پایین طالبان با او در ارتباط هستند.

گنداپور تأکید کرد: «باید با طالبان در میز مذاکره نشسته و با آنها گفت‌وگو کرد، این تنها راه حل است.»

وی همچنین به وضعیت مالی ایالت خیبرپختونخوا اشاره کرد و گفت که این ایالت از بحران مالی بیرون آمده و اکنون با مازاد ۱۵۹ میلیارد روپیه روبرو است، در حالی که پنجاب با کسری ۱۴۸ میلیارد روپیه مواجه است. گنداپور در ادامه اضافه کرد که او در امور مالی خیبرپختونخوا شفافیت آورده است.