دونالد ترامپ با نزدیک شدن به روسیه، تهدید کردن متحدان امریکا، ناتو و توقف همکاری با اوکراین، سیاست خارجی امریکا را دگرگون کرده و شرکای سنتی واشنگتن، که بزرگترین مشتریان تسلیحاتی آن هستند را وادار به بازنگری وابستگی خود به سیستمهای تسلیحاتی امریکایی کرده است.
از کانادا تا اروپا، کشورها به دنبال کاهش وابستگی به تجهیزات امریکایی و تقویت صنایع دفاعی خود هستند، هرچند پس از دههها وابستگی، راهحل سریعی وجود ندارد.
به گزارش واشنگتنپست، توقف اشتراک اطلاعات با اوکراین و تهدیدهای پیهم برای الحاق کانادا و گرینلند به امریکا، خطرات این وابستگی را آشکار کرده و نگرانیهایی درباره احتمال غیرفعال کردن جتها یا پرتابکنندهها از راه دور توسط واشنگتن برای اعمال فشار بر کشورهای اروپایی را به وجود آورده است.
چندین کشور اروپایی بررسی تجهیزات امریکایی را آغاز کردهاند تا آسیبپذیری خود در برابر قطع حمایت امریکا در درگیری احتمالی با روسیه را ارزیابی کنند. این موضوع را چهار سیاستگذار ارشد اروپایی به شرط فاش نشدن نامشان تایید کردهاند.
کانادا و پرتگال در حال بازنگری سفارش جتهای اف-۳۵ از لاکهید مارتین هستند. اتحادیه اروپا نیز امریکا را از برنامههای جدید وام خارج کرده و به دنبال تامین صدها میلیارد یورو برای تقویت نظامی طی پنج سال آینده است. کانادا با اتحادیه اروپا برای گسترش تولید همکاری میکند تا متحدان قدیمی امریکا در برابر تصمیمات غیرقابل پیشبینی ترامپ محافظت شوند.
با وجود برتری صنعت دفاعی امریکا، بزرگترین صادرکننده تسلیحات جهان، اروپا همچنان به خرید تسلیحات امریکایی ادامه میدهد، اما غیرقابل پیشبینی بودن ترامپ تمرکز آنها را بر توسعه تولید داخلی افزایش داده است. ترامپ اعلام کرد جت نسل بعدی اف-۴۷ ساخت بوئینگ برای متحدان قابلیت کمتری خواهد داشت، زیرا «شاید روزی متحد ما نباشند.»
پشیمانی مشتریان امریکایی
سیاستگذاران اروپایی نگرانند که پشتیبانی امریکا برای تسلیحاتی چون سیستمهای ضدموشکی و پهپادها کاهش یابد. یک مقام اروپایی گفت: «ترامپ نمیتواند با یک دکمه هواپیماها را زمینگیر کند، اما وابستگی به اشتراک اطلاعات و ارتباطات وجود دارد.» تضمینهای ضمنی صنعت امریکا دیگر پذیرفته نمیشود.
راسموس یارلوف، رئیس کمیته دفاعی پارلمان دنمارک، از خرید اف-۳۵ ابراز پشیمانی کرد و گفت: «تصور میکنم امریکا گرینلند را مطالبه کند و اگر رد کنیم، تسلیحات ما را غیرفعال کرده و به روسیه اجازه حمله دهد. خرید تسلیحات امریکایی ریسک امنیتی است.»
اتحادیه اروپا برنامه وام ۱۶۳ میلیارد دالری را برای تسریع هزینههای نظامی و خرید مشترک رونمایی کرده و اولویت را به تسلیحات ساخت بلوک داده است. حداقل ۶۵ درصد هزینه باید در اتحادیه اروپا، ناروی یا اوکراین صرف شود و شرکتهای امریکایی از این وامها محروم هستند. سیستمهایی مانند پاتریوت امریکا که استفادهشان محدود است، واجد شرایط نیستند. یک مقام اتحادیه گفت: «اگر تجهیزات قابل استفاده نباشد، مشکل جدی است.»
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، تاکید کرد: «در بحران، ارتش باید آزادانه عمل کند.» این برای فرانسه، صادرکننده بزرگ تسلیحات اروپا، که خواستار محدود کردن هزینهها به شرکتهای اتحادیه است، فرصتی است، هرچند هالند، آلمان و سویدن با آن مخالفند.
اولف کریسترشون، نخستوزیر سویدن، گفت خرید تسلیحات امریکایی را ریسک نمیبیند، اما کاهش وابستگی به امریکا به نفع اروپاست. متحدان امریکا در حال تنوعبخشی و همکاری با بریتانیا، ناروی و ترکیه هستند تا از نوسانات سیاستهای ترامپ در امان بمانند.
این کوتاهترین دوره نخست وزیری در تاریخ کانادا است. مارک کارنی با توجه به محبوبیت غیرمنتظرهاش در نظرسنجیها، سوت آغاز رقابت فشرده انتخاباتی را به صدا در آورد.
کارنی روز یکشنبه در یک کنفرانس خبری گفت در صورت پیروزی، بر مقابله با تهدید تجاری رئیسجمهور امریکا و بازسازی اقتصاد کانادا به منظور بهبود وضعیت اقتصادی تمام اقشار جامعه تمرکز خواهد کرد.
وی گفت که برای کاهش وابستگی اقتصاد کانادا به ایالات متحده کار خواهد کرد.
کارنی افزود در صورت صحبت با دونالد ترامپ از او خواهد خواست به حاکمیت کانادا احترام بگذارد. به گفته وی، ترامپ قصد دارد کانادا را تصاحب کند.
کارنی گفت: «بهترین راه برای مقابله با دونالد ترامپ، حمایت از کشور ما و اولویت دادن به کانادا است.»
این اظهارات بازتابدهنده حال و هوای سیاسی این روزهای کانادا است که روحیه ملیگرایی و شعار «کانادا اول» در واکنش به تمایل دونالد ترامپ به الحاق کانادا به خاک امریکا و اعمال تعرفههای کمرشکن بر اقتصاد این کشور که بیش از ۷۰ درصد صادرات آن به امریکا است، قوی شده است.
پییر پالیه، رهبر حزب محافظهکار از کاناداییها خواست که برای دوره چهارم، به حزب لیبرال رای ندهند. او گفت حکومت لیبرال به رهبری جستین ترودو پس از ۹ سال حاکمیت، مقصر گرانی مسکن و مواد غذایی، مهاجرت افسار گسیخته و برخورد ضعیف با جرم و جنایت است.
بیشتر نظرسنجیها نشان میدهند که لیبرالها و محافظهکاران در رقابتی تنگاتنگ قرار دارند. با ورود کارنی به سیاست کانادا، نه تنها حزب لیبرال فاصله خود را با حزب محافظهکار در نظرسنجیها کاهش داده است، بلکه اندکی پیشی نیز گرفته است. به نظر میرسد رایدهندگان بیشتری، مارک کارنی، دارنده دکترای اقتصاد و رئیس پیشین بانکهای مرکزی کانادا و انگلستان را فردی مناسب در برخورد با تهدید تجاری امریکا میدانند.
حزب دموکرات نوین به رهبری جگمیت سینگ و حزب جداییطلب فرانسوی زبان بلاک کبکوا، به رهبری ایو فرانسو بلانشیت در جایگاه سوم و چهارم قرار دارند.
لیبرالها امیدوارند تا برای چهارمین دوره انتخاب شوند. آنها در سال ۲۰۱۵ اکثریت را بهدست آوردند، اما در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۱ تنها به اکثریت نسبی به قدرت رسیدند. حکومت ترودو با حمایت حزب دموکرات نوین توانست به حیات خود ادامه دهد. در هر دو انتخابات اخیر، محافظهکاران رای عمومی بیشتری را کسب کردند.
کارنی که سابقه سیاسی ندارد، با اتکا به سابقه موفقش بهعنوان رئیس سابق بانکهای مرکزی کانادا و انگلستان در دورههای بحران مالی ۲۰۰۸ و خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا در ۲۰۲۰، کمپین خود را آغاز کرده است.
یکی از عوامل کلیدی در پیروزی او، عملکرد خوب در ولایت فرانسوی زبان کبک خواهد بود، ولایتی که زبان و هویت فرانسوی در آنجا، از اهمیت سیاسی و فرهنگی زیادی برخوردار است. اما کارنی بر زبان فرانسوی مسلط نیست و احتمالا برایش دردسر خواهد ساخت. وقتی در نشست خبری امروز از وی خواسته شد به زبان فرانسوی پاسخ دهد، ابتدا سوال را درست متوجه نشد و سپس به انگلیسی پاسخ داد.
در مقابل، پییر پالیه به زبان فرانسوی تسلط کامل دارد و سیاستمداری باتجربه است که تاکنون در هفت انتخابات شرکت کرده است.
لورا استیونسون، استاد علوم سیاسی در دانشگاه وسترن کانادا به رویترز گفت: «بیتجربگی کارنی ممکن است با توجه به عامل ترامپ، چندان مهم نباشد.»
نظرسنجی آنلاین شرکت انگس رید با مشارکت بیش از ۴ هزار نفر که این هفته منتشر شد، میزان حمایت عمومی از لیبرالها را ۴۲ درصد و از محافظهکاران را ۳۷ درصد نشان میدهد.
آخرین نظرسنجی آنلاین روزنامه نشنل پست از بیش از پانزده صد نفر نیز نشان میدهد که لیبرالها ۴۲ درصد و محافظهکاران ۳۹ درصد حمایت عمومی را دارند.