پایان ضرب‌الاجل پاکستان؛ پناهجویان افغان از شهباز شریف خواستند جلوی اخراج آنها را بگیرد

وزیر اعلی خیبرپختونخوا روز یکشنبه ۲۶ حوت ۱۴۰۳ در یک نشست خبری در پیشاور، از سیاست حکومت فدرال انتقاد کرد و گفت:«سیاست دولت مرکزی در قبال پناهجویان افغان ناقص است و رویکردی که در گذشته اتخاذ شده بود، نقض حقوق بشر بود.»

روزنامه اکسپرس تریبون روز دوشنبه ۴ حمل به نقل از منابع خود در خیبرپختونخوا گزارش داده است که این ایالت حالا تصمیم گرفته از سیاست‌های حکومت فدرال برای اخراج مهاجران افغان پیروی کند.

طبق گزارش، حکومت خیبرپختونخوا باوجود پیروی از تصمیم حکومت فدرال، تاکید کرده که مهاجران افغان بصورت اجباری از این ایالت اخراج نخواهند شد بلکه به آنها فرصت داده می‌شود که بصورت داوطلبانه و «با عزت» به افغانستان برگردند.

حکومت خیبرپختونخوا همچنین گفته است که دفتری را برای تسهیل برگشت مهاجران افغان در مرز تورخم ایجاد خواهد کرد.

اکسپرس تریبون گزارش داده که هفته آینده هم یک نشست مهم در مورد اخراج مهاجران افغان در پیشاور برگزار خواهد شد.

از مهلتی که حکومت پاکستان برای بازگشت داوطلبانه مهاجران افغان بدون مدرک و مهاجران افغان که دارای کارت مهاجرتی ای‌سی‌سی هستند، تنها هشت روز باقی مانده است.

براساس هشدار حکومت پاکستان، قرار است روند اخراج اجباری این دو بخش از مهاجران افغان از ۱۲ حمل سال جاری آغاز شود.

براساس آمار پاکستان، حدود ۸۰۰ هزار مهاجر افغان دارنده کارت ای‌سی‌سی و صدها هزار مهاجر بدون مدرک قانونی شامل روند اخراج اجباری خواهند شد.

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز پنجشنبه در نشست خبری گفت: «مقامات اطلاع داده‌اند که در ضرب‌الاجل خروج مهاجران هیچ تغییری نیامده است». او نگرانی‌های آژانس پناهندگان سازمان ملل درباره اخراج مهاجران را رد کرد.

او افزود که ۳۱ مارچ مهلتی بود که برای خروج داوطلبانه این دسته از مهاجران تعیین شده بود. شفقت علی خان تاکید کرد که طبق هشدار قبلی وزارت داخله، اخراج دسته‌جمعی این مهاجران پس از تاریخ تعیین شده آغاز می‌شود.

این مقام پاکستانی همچنان درباره نگرانی‌های آژانس پناهندگان سازمان ملل و دیگر سازمان‌های حامی مهاجران در پاکستان گفت: «ما ملزم به مشورت با کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نیستیم و پاکستان عضو کنوانسیون پناهندگان نیست». او افزود کاری که پاکستان در ۵۰ سال گذشته به مهاجران افغان انجام داده، داوطلبانه بوده است.

شفقت‌علی خان تصریح کرد که پاکستان با مهمان‌نوازی و ارائه خدمات به مهاجران افغان در این مدت بیشتر از تعهدات بین‌المللی عمل کرده است.

پیشتر، وزیر خارجه طالبان خواستار بازگرداندن تدریجی مهاجران افغان از پاکستان، ایران و دیگر کشورها شد. امیرخان متقی چهارشنبه در یک ضیافت افطاری با دیپلومات‌‎های خارجی مستقر در کابل در حضور کاردار نظامی پاکستان گفت: «باید به مهاجران احترام گذاشته شده و زمینه بازگشت تدریجی و آبرومندانه آنها مهیا شود».

در اوایل سال جاری میلادی، نخست وزیر پاکستان طرح چند مرحله‌ای اخراج مهاجران افغان را تصویب کرد. این طرح نزدیک به سه میلیون مهاجر افغان در پاکستان را هدف قرار داده است.

وزارت داخله پاکستان گفته روند بازگشت مهاجران افغان از اول نوامبر ۲۰۲۳ آغاز شد و برای بازگشت آبروزمندانه قبلا زمان کافی در نظر گرفته شده است.

دیده‌بان حقوق بشر چهارشنبه، ۲۹ حوت در ادامه تشدید اخراج مهاجران افغان از پاکستان نوشت افرادی که از پاکستان اخراج و به افغانستان باز می‌گردند، با بیکاری، سیستم بهداشتی ناکارآمد و کاهش کمک‌های جهانی روبه‌رو می‌شوند.

این سازمان بین‌المللی حقوق بشری در بیانیه‌ای از طالبان خواست که به سوء استفاده‌ها و اذیت و آزار مهاجران بازگشت کننده پایان دهد. دیده‌بان حقوق بشر گفت دولت‌ها نباید مهاجران را به‌طور اجباری به جایی بازگردانند که با سوءاستفاده مواجه می‌شوند.

دیده‌بان حقوق بشر در این بیانیه نوشت که مقامات پاکستان روش‌های «توهین‌آمیز» و فشارهای فزاینده‌ای را برای اخراج مهاجران افغان روی دست گرفته است.

الین پیرسون، رئیس واحد آسیای دیده‌بان حقوق بشر گفت: «مقامات پاکستانی باید فوراً از اخراج اجباری مهاجران دست بردارند». او تاکید کرد که دولت پاکستان باید به مهاجران فرصت دهد تا به حمایت‌های لازم دست یابند.

این مقام سازمان بین‌المللی دیده‌بان حقوق بشر از طالبان خواست تا از «هرگونه انتقام‌جویی علیه مهاجران بازگشت کننده دست بردارد و «سیاست‌های توهین‌آمیز» علیه زنان و دختران را متوقف کندم.

دولت پاکستان در اواخر ماه جنوری اعلام کرد مهاجرانی که مدارک رسمی اقامت ندارند تا پایان ماه مارچ و دارندگان کارت اقامت پی‌او‌آر تا پایان ماه جون اسلام‌آباد و راولپندی را ترک کنند. پاکستان هشدار داد که در غیر این صورت مهاجران افغان با اخراج اجباری روبه‌رو خواهند شد.

دیده‌بان حقوق بشر اذعان کرد از نوامبر سال ۲۰۲۴، که مقامات پاکستان روند اخراج مهاجران افغان‌ را تشدید کردند، ۷۰ درصد از بازگشت کنندگان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. این سازمان نوشت دختران با با بازگشت از آموزش محروم می‌شده و زنان نیز با محدودیت‌های فزاینده‌ای روبه‌رو شده‌اند.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، محمد علی نبی‌پور اظهار امیدواری کرده که روند اخراج مهاجران افغان بدون مدرک اقامت از خراسان رضوی تسریع شود.

او با کسانی که مخالف اخراج اجباری مهاجران افغان‌ها از ایران هستند هم واکنش نشان داد.

به گفته وی، «برخی جریان‌های سیاسی خاص در تلاش برای حفظ اتباع در داخل کشور هستند تا از این شمار برای مقاصد و اهداف سیاسی استفاده کنند.»

مقام‌های جمهوری اسلامی از واژه «اتباع بیگانه» اغلب برای مهاجران افغان ساکن ایران استفاده می‌کنند.

معاون سیاسی اجتماعی استانداری خراسان رضوی روز شنبه ۲۵ حوت در یک نشست خبری گفت مردم می‌خواهد مهاجران افغان بدون مدرک اقامتی اخراج شوند تا سرمایه‌های موجود «میان بیگانه و هموطن تقسیم نشود.»

اظهارات او در حالی مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی در ماه‌های گذشته فشار بر مهاجران افغان را افزایش داده و در بیشتر شهرهای ایران استخدام و حتی کرایه دادن خانه به افغان‌ها ممنوع شده است.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو پیشتر در بیانیه‌ای درباره افزایش نژادپرستی حکومتی و اجتماعی علیه مهاجران افغان در ایران هشدار داده بود. در بیانیه این سازمان که روز دوشنبه ۱۵ اسد منتشر شد، آمده است: «موجی از افزایش نژادپرستی ضد افغان‌ها، چه به صورت حکومتی و چه به صورت اجتماعی، در فضای ایران قابل مشاهده بوده است.»

جمشید شایانفر، مدیر کل بیمه‌گری و جذب منابع سازمان بیمه سلامت ایران پنجشنبه ۲۳ حوت گفت این تعداد شامل مهاجرانی می‌شود که اقامت شان توسط وزارت داخله ایران تایید شده است. او افزود که ارائه خدمات صحی به این مهاجران، به اساس یک قرارداد با آژآنس پناهندگان سازمان ملل سالانه تمدید می‌شود.

این مقامت سازمان بیمه سلامت ایران افزود که این تعداد مهاجران شامل دریافت یارانه بیمه صحی از دولت ایارن نمی‌شوند. او اضافه کرد که فهرست این افراد قبلا از طریق وزارت داخله به سازمان بیمه سلامت ارسال شده و کارت بیمه آن‌ها فعال شده است.

جمشید شایانفر در ۲۶ عقرب گفته بود که نزدیک به ۲۰۰ هزار مهاجر در ایران تحت پوشش سازمان بیمه سلامت قرار دارند. به گفته او، از این تعداد، ۹۵ هزار نفر به‌عنوان مهاجران آسیب‌پذیر توسط آژانس پناهندگان سازمان ملل بیمه شده‌اند.

سازمان بیمه سلامت ایران پیش از این گزارش داده بود که حدود ۴۱ هزار نفر از مهاجران، در چارچوب بودجه دولتی و توسط جمهوری اسلامی بیمه شده‌اند. این سازمان گفته دود ۱۲ هزار مهاجر دیگر که به‌عنوان افراد آسیب‌پذیر شناسایی شده‌اند، با هزینه شخصی خود تحت پوشش بیمه این سازمان قرار دارند.