ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان جهانی بهداشت در افغانستان اعلام کرد که این نهاد با همکاری شرکای خود متعهد به برنامه تقویت مبارزه با بیماری توبرکلوز در این کشور است.
او گفت: ما از نزدیک با شرکای خود در حال همکاری هستیم تا به هر فرد و خانوادهای که تحت تاثیر این بیماری مرگبار قرار گرفته، دسترسی پیدا کنیم.
این در حالی است که سازمان جهانی بهداشت پیشتر هشدار داد که توقف کمکهای مالی امریکا به برنامههای مبارزه با بیماری سل، میتواند جان میلیونها نفر را در جهان به خطر بیندازد. این سازمان میگوید که کمکهای امریکا تقریباً یک چهارم بودجه جهانی برای مقابله با سل را تشکیل میدهد.
سازمان جهانی بهداشت گفته بود که فقط در سال ٢٠٢٣ میلادی حدود ٨٠ هزار مورد ابتلا به سل (توبرکلوز) در افغانستان ثبت شده است.
سازمان جهانی بهداشت در افغانستان همزمان با روز جهانی توبرکلوز اعلام کرده که متعهد به ارائه پشتیبانی فنی در افغانستان برای مواجه با بیماری سل است.
بر اساس دادههای سازمان جهانی بهداشت، بیماری سل یکی از ده عامل مهم مرگ و میر در جهان است و نزدیک به ده میلیون نفر سالانه به این بیماری مبتلا میشوند.
مایکل کوگلمن، مسئول بخش آسیای جنوبی اندیشکده ویلسون میگوید تصمیم ایالات متحده برای لغو جوایز سه رهبر ارشد شبکه حقانی، نشاندهنده تغییر قابل توجهی در رویکرد امریکا در قبال طالبان است.
به گفته وی، به نظر میرسد دولت امریکا با نادیده گرفتن رهبر طالبان در قندهار، به دنبال همکاری با رهبران سیاسی طالبان در کابل است.
او در عین حال، اهداف ایالات متحده در افغانستان را محدود خوانده است. مایکل کوگلمن میگوید آزادی امریکاییها، بازپسگیری تسلیحات امریکایی و احتمالا کمک در شناسایی تروریستهای داعش از خواستههای امریکا است.
او در یادداشتی در اکس در روز یکشنبه سوم حوت نوشته است که لغو جوایز میتواند به عنوان یک انگیزه برای کمک به پیشبرد این اهداف امریکا، عمل کند.
مایکل کوگلمن افزود: «این منطقی است؛ چرا که قندهار با غرب تعامل ندارد و درخواستهای امریکا (که مسائل اجتماعی و ایدئولوژیک را نادیده میگیرند)، در حیطه کار کابل قرار میگیرد.
وزارت خارجه امریکا اخیرا نام سراجالدین حقانی، رهبر شبکه حقانی و وزیر داخله طالبان را همراه با عزیز حقانی و یحیی حقانی از نزدیکان او را از فهرست افراد تحت تعقیب این کشور حذف کرده است.
وزارت خارجه امریکا قبلا برای هر اطلاعات که منجر به دستگیری سراج الدین حقانی شود، ۱۰ میلیون دالر پاداش و برای عزیز حقانی و یحیی حقانی پنج پنج میلیون دالر پاداش تعیین کرده بود.
منابع به افغانستان اینترنشنال تائید کردند که وزارت خارجه امریکا جایزه تعیین شده بر سر رهبران شبکه حقانی را برداشته است.
با این حال، نام سراجالدین حقانی، رهبر شبکه حقانی، هنوز در وبسایت پولیس فدرال امریکا (افبیآی) دیده میشود.
شبکه حقانی که در اواخر دهه ۱۹۷۰ توسط جلالالدین حقانی تأسیس شد، از سوی امریکا بهعنوان مسئول برخی از مرگبارترین حملات در جنگ بیستساله افغانستان معرفی شده است.
وزارت خارجه امریکا شبکه حقانی را در سپتامبر ۲۰۱۲ بهعنوان یک سازمان تروریستی خارجی طبقهبندی کرد.
وزارت خارجه امریکا در توجیه قراردادن نام اعضای شبکه حقانی در فهرست افراد تحت تعقیب گفته بود که این شبکه با القاعده همکاری نزدیک دارد و در حملاتی چون حمله ۱۹ ساعته به سفارت امریکا در کابل در سال ۲۰۱۱ و حمله به هتل سرینا در سال ۲۰۰۸ دست داشته است.
نام رهبران شبکه حقانی درحالی از وبسایت برنامه پاداش برای عدالت وزارت خارجه امریکا حذف شدند که اخیرا یک هیئت امریکایی به ریاست آدام بولر، نماینده رئیسجمهور ایالات متحده در امور گروگانها، و با حضور زلمی خلیلزاد، فرستاده پیشین امریکا برای صلح افغانستان، به کابل سفر کرد.
این نخستین سفر مقامات امریکایی به کابل از زمان به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان بود. هیئت امریکایی در کابل با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار کرد. هنوز مشخص نیست این هیئت با دیگر مقامهای طالبان نیز دیدار کرده است یا خیر.
طالبان پیش از سفر این هیئت به کابل، شعارهای ضدامریکایی بر دیوار سفارت ایالات متحده در کابل را پاک کرد.
پولیس پاکستان در شهر اتک از مربوطات ایالت پنجاب پاکستان اعلام کرد که یک مرد افغان متهم به قتل، حین فرار از پولیس کشته شده است.
روزنامه اکسپرس تریبیون پاکستان روز دوشنبه چهارم حمل گزارش داد که این شهروند افغانستان به اسم محمد اکبر، فرزند خالد هنگام فرار در ساحه بیسل در چند کیلومتری جنوب شهر اتک کشته شد.
طبق گزارش، موتر پولیس حامل محمد اکبر هنگام برگشت از دادگاه مورد حمله مسلحانه قرار گرفت. در این رویداد، دو فر ناشناس با تیراندازی موفق به فرار دادن محمد اکبر میشوند، اما او پس از تعقیب و گریز با پولیس زخمی و در بیمارستان جان باخت.
روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون روز دوشنبه گزارش داد که حکومت محلی ایالت خیبرپختونخوا بر خلاف موضع قبلیاش، از سیاست حکومت فدرال پاکستان برای اخراج مهاجران افغان بدون مدرک حمایت میکند. پیشتر، علی امین گنداپور، وزیر اعلی این ایالت با اخراج اجباری مهاجران افغان مخالفت کرده بود.
وزیر اعلی خیبرپختونخوا روز یکشنبه ۲۶ حوت ۱۴۰۳ در یک نشست خبری در پیشاور، از سیاست حکومت فدرال انتقاد کرد و گفت:«سیاست دولت مرکزی در قبال پناهجویان افغان ناقص است و رویکردی که در گذشته اتخاذ شده بود، نقض حقوق بشر بود.»
روزنامه اکسپرس تریبون روز دوشنبه ۴ حمل به نقل از منابع خود در خیبرپختونخوا گزارش داده است که این ایالت حالا تصمیم گرفته از سیاستهای حکومت فدرال برای اخراج مهاجران افغان پیروی کند.
طبق گزارش، حکومت خیبرپختونخوا باوجود پیروی از تصمیم حکومت فدرال، تاکید کرده که مهاجران افغان بصورت اجباری از این ایالت اخراج نخواهند شد بلکه به آنها فرصت داده میشود که بصورت داوطلبانه و «با عزت» به افغانستان برگردند.
حکومت خیبرپختونخوا همچنین گفته است که دفتری را برای تسهیل برگشت مهاجران افغان در مرز تورخم ایجاد خواهد کرد.
اکسپرس تریبون گزارش داده که هفته آینده هم یک نشست مهم در مورد اخراج مهاجران افغان در پیشاور برگزار خواهد شد.
از مهلتی که حکومت پاکستان برای بازگشت داوطلبانه مهاجران افغان بدون مدرک و مهاجران افغان که دارای کارت مهاجرتی ایسیسی هستند، تنها هشت روز باقی مانده است.
براساس هشدار حکومت پاکستان، قرار است روند اخراج اجباری این دو بخش از مهاجران افغان از ۱۲ حمل سال جاری آغاز شود.
براساس آمار پاکستان، حدود ۸۰۰ هزار مهاجر افغان دارنده کارت ایسیسی و صدها هزار مهاجر بدون مدرک قانونی شامل روند اخراج اجباری خواهند شد.
شماری از نهادهای مدنی افغانستان در نامهای به حکومت ناروی، به سپردن سفارت افغانستان به طالبان اعتراض کردند. آنها گفتند که ناروی با این اقدام تعهدات خود در چارچوب کنوانسیون منع تبعیض علیه زنان را نقض کرده است.
در این نامه آمده است: «این اقدام با تعهدات بین المللی ناروی در تضاد است و همچنین اعتماد و امنیت روانی هزاران مهاجر افغانستان در ناروی را تضعیف میکند.»
افغانستان اینترنشنال در یک گزارش اختصاصی در اول حمل خبر داد که با وجود بسته بودن سفارت افغانستان در اسلو، وزارت خارجه ناروی نجیبالله شیرخان، دیپلومات طالبان را به عنوان سکرتر اول این سفارت پذیرفته است.
وزارت خارجه ناروی برای شیرخان کارت اقامت دیپلوماتیک یک ساله صادر کرده است. براساس نامه وزارت خارجه ناروی که نسخه آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، این وزارت گفته است که ماموریت نجیبالله شیرخان را به عنوان سکرتر اول سفارت افغانستان در ناروی به درخواست سفارت افغانستان در ۳۱ جنوری ۲۰۲۵ پذیرفته است.
این وزارت از دیپلومات طالبان خواسته است که برای تمدید کارت اقامت خود حداقل یک ماه قبل از انقضا اقدام کند.
یک روز پس از آن، وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که خدمات قنسولی سفارت افغانستان در اسلو، از چهارم حمل دوباره آغاز میشود. وزارت خارجه طالبان آغاز دوباره خدمات قنسولی سفارت افغانستان در ناروی را «گامی مثبت» دانسته است.
وزارت خارجه طالبان اطلاعیه خود را با عنوان «آغاز دوباره امور سفارت افغانستان در شاهی ناروی» در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرده است.
یک مقام طالبان این حرکت ناروی را نشانه عادی شدن بیشتر روابط این گروه با کشورهای غربی دانسته است.
این حرکت اسلو اعتراض ۳۳ نهاد و انجمن فعالان افغان را برانگیخته است. در میان این نهادها، سازمانهای فعال مدافع حقوق زنان نیز دیده میشود.
آنها در نامه شان که روز یکشنبه یک نسخه آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است، نوشتند: «حضور رسمی نمایندگان این گروه، حتا تحت عنوان خدمات اداری، عملا به معنای باز کردن دروازهای برای مشروعیتیابی تدریجی [طالبان] در سطح بین المللی است.»
این نهادها مخالف ارایه خدمات قنسولی به مهاجران افغان از سوی طالبان اند و از حکومت ناروی خواسته اند یک ساختار بدیل برای توزیع این خدمات در نظر بگیرد.
همچنان، آنها گفته اند که ناروی در تصمیمهایش در مورد افغانستان به صدای زنان، نهادهای مدنی و جامعه مهاجر افغان در ناروی گوش دهد.
ناروی یگانه کشور اروپایی است که یک هیئت بلندپایه طالبان به ریاست امیر خان متقی را در دلو ۱۴۰۰ در اسلو پذیرایی کرد. با این حال، در گذشته مقامهای این کشور از سرکوب و محرومیت شدید زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان انتقاد کرده اند.
در پی غایب شدن نام رهبران شبکه حقانی از فهرست افراد تحت تعقیب وزارت خارجه امریکا، ذاکر جلالی، مسئول ریاست دوم سیاسی و از افراد نزدیک به متقی، وزیر خارجه طالبان اظهار داشت که این اقدام نشاندهنده «تعامل واقعبینانه و عملگرایانه» دو طرف است.
وی افزود که آنها با خروج از مرحله جنگی، گامهای سازندهای برای پیشرفت در روابط دوجانبه برداشته و مسیر آن را هموار میکنند.
سراجالدین حقانی به طراحی حمله به هتل سرینا در کابل در سال جنوری ۲۰۰۸ اعتراف کرده بود، حملهای که منجر به کشته شدن شش نفر از جمله یک شهروند امریکایی به نام تور دیوید هسلا شد.
اکنون، نام سراج الدین حقانی در وبسایت «جوایز برای عدالت»، صفحه پاداش وزارت خارجه امریکا برای افراد خطرناک تحت تعقیب، دیده نمیشود. اما، تا امروز عکس او به عنوان فرد تحت تعقیب در وبسایت افبیآی وجود دارد.
عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان به خبرگزاری اسوشیتدپرس گفت که دولت ایالات متحده جایزههایی را که برای دستگیری سراج الدین حقانی، عبدالعزیز حقانی و یحیی حقانی تعیین کرده بود، لغو کرده است. اما، با گذشت دو روز از اعلام این خبر، وزارت خارجه امریکا هنوز بهصورت رسمی واکنشی نشان نداده است.
غایب شدن نام حقانیها از صفحه افراد تحت تعقیب وزارت خارجه ایالات متحده، پس از سفر هیئت امریکایی به کابل برای آزادی یک شهروند امریکایی که دو سال در زندان طالبان بود، صورت گرفت.
امریکا گفته است که در بدل آزادی جورج گلزمن امتیازی به طالبان نداده است. زلمی خلیلزاد، سفیر پیشین امریکا در افغانستان و عضو هیئت گفت که طالبان با آزادی گلزمن حسن نیت خود را نسبت به دونالد ترامپ و مردم امریکا نشان داد.
امیر خان متقی، وزیر خارجه طالبان سفر هیئت امریکایی به کابل را یک پیشرفت در روابط طالبان و واشنگتن خواند.
در ادامه، ذاکر جلالی، از دستیاران متقی روز یکشنبه در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «آزادی جورج گلزمن توسط طالبان و حذف جوایز تعیینشده بر سر سراجالدین حقانی و دیگر رهبران توسط ایالات متحده نشان میدهد که دو طرف با پشت سر گذاشتن تاثیرات فاز جنگی، در حال برداشتن گامهای سازنده برای بهبود روابط دوجانبه هستند.»
وی همچنین تاکید کرد که پیشرفت اخیر در روابط میان افغانستان و امریکا نمونهای برجسته از تعامل واقعبینانه و عملگرایانه دو طرف است.
آزادی گلزمن باعث شد که نخستین هیئت امریکایی پس از سقوط حکومت اشرف غنی و خروج نیروهای نظامی این کشور از افغانستان، به کابل سفر کند. شماری از سیاستمداران و تحلیلگران افغان همانند مقامهای طالبان این سفر را اولین گام برای تغییر روابط دانسته اند، به خصوص که زلمی خلیلزاد جز این هیئت بود.
این سفر غیرمنتظره در حالی صورت گرفت که حکومت ترامپ به جز انتقاد از کارنامه حقوق بشری طالبان، در سیاست خود در قبال این گروه تغییری رسمی به وجود نیاورده است. واشنگتن همچنان تاکید دارد طالبان بدون رعایت حقوق اساسی زنان، قطع رابطه با گروههای تروریستی و تشکیل حکومت فراگیر به رسمیت شناخته نخواهد شد.
با این حال، شفیع اعظم، یک مقام دیگر طالبان نیز به اسوشیتدپرس گفت که حذف جوایز برای دستگیری حقانیها آغاز روند عادیسازی روابط میان دو کشور است. همچنین، او کنترول طالبان بر سفارت افغانستان در ناروی را نیز نخستین نشانههای عادی شدن روابط جهان با طالبان دانست.
سراج الدین حقانی از سال ۲۰۰۷ به علت عضویت در شبکه تروریستی حقانی تحت تحریمهای سازمان ملل قرار دارد. با این حال، ملل متحد طی ۱۲ ماه گذشته به او اجازه سفر به امارات متحده و عربستان را داده است.
ابراهیم باعث، تحلیلگر گروه بحران بینالمللی، گفت که حذف جایزهها، یک پیروزی برای آن دسته از مقامهای طالبان است که خواهان تعامل با جامعه بینالمللی هستند. او افزود: «ایالات متحده نشان داد افرادی که حاضر به سازش اند، پاداش میدهد، حتا اگر این عمل الزاماً به معنای تغییر در سیاست کلی این کشور نباشد. »
به گفته باعث، امریکا و کشورهای دیگر از طالبان خواسته اند که در سیاستهای خود در مورد زنان و دختران افغان تغییر بیاورد اما این گروه خواستههای آنان را رد کرده است. او حذف نام حقانیها را دیپلوماسی امریکا با طالبان در یک سطح کوچک توصیف کرد.
با این حال، این کارشناس امور افغانستان باور دارد که نشانههای به رسمیت شناختن طالبان در کوتاه مدت به چشم نمیخورد.
به گفته باعث، «برای طالبان، لغو تحریمها مهمتر از به رسمیت شناخته شدن رسمی است. زیرا، تحریمها اثرات دردناکی دارند. تحریمها توانایی شما را برای تجارت و سفر محدود میکنند. به همین دلیل است که طالبان این اقدام را یک پیروزی تلقی میکند. این گونه معاملات در دیپلوماسی، به مذاق طالبان و ترامپ خوشایند است.»
بازگشت نسبی حقانی به صحنه بینالمللی و دریافت امتیاز از امریکا در نقطه مقابل وضعیت رهبر منزوی طالبان، هبتالله آخندزاده قرار دارد، کسی که به دلیل آزار و سرکوب زنان، احتمالا با حکم بازداشت دادگاه کیفری بینالمللی مواجه خواهد شد.