دادههای تازه نشان میدهد که فروش موترهای شرکت تسلا در یک ماه گذشته در کشورهای اروپایی کاهش یافته است. جاتو داینامیکس، مرکز تحقیقی صنعت موترسازی، اعلام کرد که فروش موترهای تسلا در اروپا، بریتانیا، ناروی و سوئیس در یک ماه گذشته ۴۴ درصد کاهش یافته است.
برخی از تحلیلگران میگویند کاهش فروش موترهای تسلا با حضور پررنگ ایلان ماسک، مدیر عامل تسلا، به عنوان یکی از چهرههای برجسته در اداره دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا مرتبط است.
همچنین، حمایت ماسک از حزب راستگرای افراطی ایافدی در آلمان نیز با واکنش منفی گسترده در اروپا روبهرو شده است.
سهم بازار تسلا در ماه گذشته به ۹.۶ درصد کاهش یافت که پایینترین میزان آن در ماه فبروری طی پنج سال اخیر محسوب میشود.
اعتراضات هواداران اکرم اماماوغلو، شهردار زندانی استانبول، با پیوستن دانشجویان به این اعتراضات، ابعاد تازهای پیدا کرده است. همزمان، یونان در همسایگی ترکیه از ناآرامیها در این کشور ابراز نگرانی کرد.
هزاران دانشجو شامگاه دوشنبه چهارم حمل ابتدا در منطقه بشیکتاش، در بخش اروپایی استانبول، گرد هم آمدند و سپس به سمت ساختمان شهرداری استانبول حرکت کردند.
این دانشجویان به تجمع هواداران اماماوغلو پیوستند که از زمان بازداشت او هر شب مقابل شهرداری استانبول تجمع میکند.
خبرگزاری فرانسه دوشنبه نوشت که اعتراضات به بازداشت این چهره برجسته مخالف و رقیب اصلی رجب طیب اردوغان همچنان در حال گسترش است.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، این تظاهرات در حداقل ۵۵ شهر از مجموع ۸۱ شهر ترکیه برگزار شده است.
این موج اعتراضات، که بزرگترین جنبش اعتراضی ترکیه از زمان اعتراضات گسترده پارک گزی در ۲۰۱۳ به شمار میرود، واکنش سخت مقامات ترکیه را در پی داشته است.
مقامات ترکیه برگزاری تظاهرات را در سه شهر بزرگ کشور شامل استانبول، انقره و ازمیر ممنوع کردهاند و طبق اعلام وزیر کشور، در طول شش روز گذشته بیش از هزار و ۱۳۰ نفر بازداشت شدهاند.
دستکم ۱۰ روزنامهنگار، از جمله یک عکاس خبرگزاری فرانسه، بامداد دوشنبه در خانههایشان در استانبول و ازمیر بازداشت شدند.
انجمن حقوق بشر ترکیه اعلام کرد که این بازداشتها بخشی از تلاش دولت برای سرکوب رسانهها است.
واکنشهای بینالمللی
سازمان گزارشگران بدون مرزسرکوب رسانهها را محکوم کرده و خواستار آزادی فوری روزنامهنگاران بازداشتشده است.
عفو بینالملل نیز در بیانیهای اعلام کرد: «مقامات ترکیه باید به استفاده غیرضروری و بیرویه از زور علیه معترضان مسالمتآمیز پایان دهند و درباره خشونتهای غیرقانونی پلیس تحقیق کنند.»
یونان دوشنبه اعلام کرد که از وضعیت «بیثبات و نگرانکننده» در ترکیه نگران است، و اتحادیه اروپا از آنکارا خواست «به ارزشهای دموکراتیک احترام بگذارد.»
وزارت خارجه فرانسه شامگاه یکشنبه در بیانیهای بازداشت اماماوغلو و سایر چهرههای اپوزیسیون را «ضربهای شدید به دموکراسی» توصیف کرد و خواستار آزادی آنها شد.
آلمان بازداشت و برکناری اماماوغلو را «کاملا غیرقابلقبول» دانست و آن را «نشانهای نگرانکننده برای دموکراسی ترکیه» توصیف کرد.
رسانههای محلی آلمان گزارش دادند که یکشنبه بیش از هزار نفر در برلین در حمایت از اماماوغلو تظاهرات کردند.
تأثیر اقتصادی و بحران مالی ترکیه
بازداشت اماماوغلو تاثیر منفی بر اقتصاد ترکیه گذاشته است، بهویژه در شرایطی که کشور با بحران شدید تورم مواجه است.
ارزش لیر ترکیه در برابر دالر امریکا کاهش یافته و بازار بورس استانبول نیز دچار افت شدید شده است.
رییسجمهوری ترکیه، دوشنبه تاکید کرد که نوسانات اخیر اقتصادی «ساختگی و بیاساس» هستند و اطمینان داد که دولت «با استفاده موثر از ابزارهای موجود» بازار را کنترل خواهد کرد.
همکاران همدان بلال، فیلمساز فلسطینی و همچنین شاهدان عینی دیگر گفتند که شهرکنشینان اسرائیلی در کرانه باختری اشغالی، روز دوشنبه این کارگردان فیلم مستند «سرزمینی دیگر نیست» (No Other Land) را که امسال برنده اسکار شد، مورد ضرب و شتم شدید قرار دادند.
به گفته آنها، بلال سپس توسط نیروهای ارتش اسرائیل بازداشت شد.
به گزارش اسوشیتدپرس، لیا تسمِل، وکیل حمدان بلال گفت که او یکی از سه فلسطینی بازداشتشده در روستای سوسیا است. پولیس اسرائیل به این وکیل گفت که این افراد برای درمان به پایگاهی نظامی منتقل شدهاند، اما تسمِل میگوید هنوز موفق به صحبت با آنها نشده است.
باسل عدرا، یکی دیگر از کارگردانان این فیلم که شاهد بازداشت بود، گفت حدود بیست شهرکنشین اسرائیلی که برخی نقاب داشتند و مسلح بودند و برخی نیز یونیفورم نظامی اسرائیل به تن داشتند، به روستای سوسیا حمله کردند.
به گفته او، سربازان اسرائیلی در محل حاضر شدند و در حالیکه شهرکنشینها به سوی فلسطینیها سنگ پرتاب میکردند، اسلحه خود را به سمت فلسطینیها نشانه گرفتند.
عدرا به خبرگزاری اسوشیتدپرس گفت: «ما از مراسم اسکار برگشتیم و از آن روز به بعد هر روز مورد حمله قرار میگیریم. شاید این اقدام تلافیجویانه به خاطر ساخت این فیلم باشد. حس میکنم که به خاطر این فیلم مجازات میشویم.»
ارتش اسرائیل اعلام کرد سه فلسطینی به ظن پرتاب سنگ به سوی نیروهای اسرائیلی و یک شهروند اسرائیلی به دلیل درگیری خشونتآمیز بازداشت شدهاند، ادعایی که شاهدان در گفتوگو با اسوشیتدپرس آن را رد کردهاند. ارتش گفته است بازداشتشدگان را برای بازجویی به پولیس اسرائیل تحویل داده و یک شهروند اسرائیلی نیز برای درمان از محل تخلیه شده است.
فیلم «سرزمینی دیگر نیست» که امسال برنده اسکار بهترین مستند شد، تلاشهای ساکنان منطقه مسافر یطا را برای جلوگیری از تخریب روستاهای شان توسط ارتش اسرائیل، به تصویر کشیده است. بلال و عدرا، هر دو اهل مسافر یطا، این مستند را در همکاری با دو کارگردان اسرائیلی، به نامهای یووال آبراهام و راشل زور ساختند.
این مستند از جشنواره بینالمللی فیلم برلین در سال ۲۰۲۴ نیز جوایز متعددی به دست آورد.
عدرا گفت شهرکنشینان عصر دوشنبه، پس از افطار وارد روستا شدند. به گفته او، یکی از شهرکنشینان که به طور مداوم به مردم روستا حمله میکند، همراه با ارتش به خانه حمدان بلال رفت و سربازان تیر هوایی شلیک کردند. به گفته عدرا، همسر بلال صدای فریاد و لت خوردن همسرش را بیرون از خانه شنید که فریاد میزد: «مرا میکشند!»
عدرا سپس دید که سربازان، بلال را دستبسته و با چشمبند از خانه خارج کرده و به موتر نظامی منتقل کردند. او در تماس تلفنی با اسوشیتدپرس گفت خون بلال در پیش روی منزل شان به زمین ریخته بود.
شاهدان عینی دیگر نیز جزییات این حادثه را تایید کردند.
جاش کیملمن، از فعالان «مرکز یهودیان علیه خشونت»، گفت گروهی ۱۰ تا ۲۰ نفره از شهرکنشینان نقابدار، با سنگ و چوب به فعالان این مرکز حمله کرده، پنجره موترهای آنان را شکستند و تایر موترهای آنان را پاره کردند.
اسرائیل در جنگ سال ۱۹۶۷، کرانه باختری، نوار غزه و شرق اورشلیم را تصرف کرد. فلسطینیها این سه منطقه را برای تشکیل دولت خود آینده ضروری میدانند و گسترش شهرکسازی اسرائیل را مانع مهمی در مسیر تشکیل کشور مستقل فلسطین توصیف میکنند.
اسرائیل تاکنون بیش از ۱۰۰ شهرک در کرانه باختری اشغالی ساخته که در آن بیش از ۵۰۰ هزار شهرکنشین اسرائیلی سکونت دارند. سه میلیون فلسطینی نیز در کرانه باختری تحت حکمرانی نظامی نامحدود اسرائیل زندگی میکنند.
ارتش اسرائیل در دهه ۱۹۸۰ میلادی منطقه «مسافر یطا» در جنوب کرانه باختری را به عنوان یک منطقه تمرین نظامی تعیین کرد و به ساکنان آن، که عمدتاً بادیهنشین عرب هستند، دستور اخراج داد. حدود هزار نفر از ساکنان همچنان در این منطقه باقی ماندهاند، اما ارتش به طور مرتب خانهها، چادرها، مخازن آب و باغهای زیتون آنها را تخریب میکند. فلسطینیها نگرانند که هر لحظه ممکن است به طور کامل اخراج شوند.
در طول جنگ اخیر در غزه، اسرائیل طی عملیاتهای گسترده نظامی صدها فلسطینی را در کرانه باختری کشته و حملات شهرکنشینان به فلسطینیها نیز افزایش یافته است.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، با اعلام آمادگی برای گسترش روابط انقره با کشورهای اروپایی، تاکید کرد که اروپا بدون ترکیه قادر به تامین امنیت خود نیست.
او روز دوشنبه پس از نشست کابینه در انقره اظهار داشت: «بحثهای داغ هفتههای اخیر نشان داده است که امنیت اروپا بدون حضور ترکیه امکانپذیر نخواهد بود.»
اردوغان افزود: «نیاز اروپا به ترکیه نهتنها در حوزه امنیت، بلکه در زمینههای مختلف از جمله اقتصاد، دیپلوماسی، تجارت و زندگی اجتماعی بهطور آشکار مورد تأیید قرار گرفته است.»
او همچنین خاطرنشان کرد: «ترکیه آماده است تا روابط خود را با کشورهای اروپایی و اتحادیه اروپا بر اساس منافع مشترک و احترام متقابل توسعه دهد.»
درباره روابط انقره و واشنگتن، اردوغان گفت که در دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، روابط ترکیه و امریکا ممکن است شتاب متفاوتی پیدا کند.
او با اشاره به گفتوگویی «صمیمانه» خود با ترامپ گفت که در آن به موضوعات مهمی از جمله رفع موانع برای رسیدن به هدف تجارت ۱۰۰ میلیارد دالری میان دو کشور گفتوگو کردند.
این گفتوگو در تاریخ ۱۶ مارچ انجام شده بود.
در همین حال، وزیر خارجه آلمان در واکنش به سرکوب مخالفان و بازداشت شهردار استانبول در ترکیه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تعهد ترکیه به عضویت در اتحادیه اروپا روزبهروز بیمعناتر به نظر میرسد.»
او تأکید کرد: «در کشوری که آینده خود را در اتحادیه اروپا میبیند، رقبای سیاسی نباید زندانی یا محاکمه شوند و حاکمیت قانون باید رعایت شود.»
در پی گزارشها درباره افزودن سهوی یک روزنامهنگار به چتگروه ویژه تیم امنیت ملی حکومت ترامپ، کاخ سفید تایید کرد که جفری گلدبرگ، سردبیر مجله اتلانتیک، بهطور تصادفی به یک گروه چت محرمانه در اپلیکیشن سیگنال اضافه شده است.
در این گروه که با هدف هماهنگی حملات نظامی علیه شبهنظامیان حوثی در یمن تشکیل شده بود، مقامات ارشد امنیتی امریکا، از جمله جی دی ونس، معاون رئیسجمهور، پیت هگست، وزیر دفاع، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، تولسی گابارد، رئیس اطلاعات ملی و جان رتکلیف، رئیس سیا حضور داشتند.
گلدبرگ در گزارشی نوشت: «ابتدا فکر نمیکردم این گروه واقعی باشد، اما با شروع بمبارانها در ۱۵ مارچ، به صحت آن پی بردم.»
او توضیح داد که در ۱۳ مارچ توسط مایک والتز، مشاور امنیت ملی، به گروهی با عنوان «گروه کوچک حوثی» دعوت شد. والتز دو روز پیشتر، در ۱۱ مارچ، از طریق سیگنال با او تماس گرفته بود. گلدبرگ افزود: «باورم نمیشد مقامات ارشد از سیگنال برای برنامهریزی جنگی استفاده کنند یا مرا به چنین بحثهایی وارد کنند.»
در این گروه، هگست دو ساعت پیش از حملات (ساعت ۱۱:۴۴ صبح ۱۵ مارچ) جزئیات عملیات بر مواضع حوثیها در یمن شامل تسلیحات، اهداف و زمانبندی را ارسال کرد.
گلدبرگ این اطلاعات را به دلایل امنیتی فاش نکرد، اما تاکید کرد که پیام هگست نشاندهنده «بیپروایی تکاندهنده» او درباره مسایل و اطلاعات حساس بود. او پس از اعلام هگست مبنی بر شروع انفجارها در ساعت ۱:۴۵ بعدازظهر، به واقعی بودن گروه اطمینان یافت.
شورای امنیت ملی امریکا اعلام کرد که در حال بررسی این اشتباه است. برایان هیوز، سخنگوی شورا، ضمن تایید اعتبار گروه، گفت: «این گفتوگو هماهنگی عمیق بین مقامات را نشان میدهد و موفقیت عملیات ثابت کرد که امنیت ملی در خطر نبوده است.» هگست نیز حملات را بخشی از کارزاری «بیامان» برای توقف اقدامات حوثیها در دریای سرخ توصیف کرد.
روند برنامهریزی از ۱۳ مارچ آغاز شد، زمانی که والتز از اعضا خواست نقاط تماس خود را مشخص کنند و گفت: «یک گروه اصلی برای ۷۲ ساعت آینده تشکیل میدهم.»
در ۱۴ مارچ، او اعلام کرد که بیانیهای بر اساس دستور رئیسجمهور در سیستمهای امن ارسال شده است. ونس که در میشیگان بود، ابتدا با حملات مخالفت کرد و گفت: «این ممکن است قیمت نفت را بالا ببرد و با پیام رئیسجمهور درباره اروپا ناسازگار است.»
او پیشنهاد تعویق یکماهه حملات به یمن را داد، اما پس از استدلال هگست مبنی بر لزوم اقدام فوری، تسلیم شد و گفت: «اگر فکر میکنی باید این کار را بکنیم، برویم.»
این نقض امنیتی واکنشهای تندی را برانگیخت. جک رید، سناتور ارشد، آن را «فاحشترین شکست امنیت عملیات» خواند و خواستار پاسخگویی شد.
متیو میلر نیز با اشاره به انتقادات گذشته ترامپ از کلینتون، گفت: «در هر دولت دیگری، تحقیقات افبیآی آغاز میشد.»
مقامات امریکایی تایید کردند که حکومت ترامپ برای کاهش قیمت بیسابقه تخممرغ در بازار امریکا، میخواهد میلیونها تخممرغ از ترکیه و کوریای جنوبی وارد کند و در حال مذاکره با کشورهای دیگر نیز است.
بروک رولینز، وزیر کشاورزی امریکا، در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «در کوتاهمدت واردات صدها میلیون تخممرغ را در برنامه داریم.»
حکومت امریکا درگیر مبارزه با شیوع آنفلوانزای پرندگان است که براثر آن دهها میلیون مرغ در امریکا از بین رفته اند.
با وجود وعده دونالد ترامپ برای کاهش قیمتها، قیمت تخممرغ طی سال گذشته بیش از ۶۵ درصد افزایش یافته و پیشبینی میشود این رقم در سال ۲۰۲۵ نیز ۴۱ درصد دیگر افزایش یابد.
به نقل از بیبیسی نیوز، خانم رولینز گفت که وزارت کشاورزی همچنین در حال مذاکره با کشورهای دیگر برای تامین تخم مرغ است، اما نامی از این کشورها نبرد.
او افزود: «امیدواریم طی چند ماه آینده، زمانی که جمعیت مرغها دوباره افزایش یابد و صنعت تخممرغ دوباره رونق بگیرد، بتوانیم تخممرغهای تولید داخل را به بازار عرضه کنیم.»
خبرگزاری فرانسه این هفته گزارش داد انجمنهای پرورش مرغ پولند و لیتوانیا تایید کردند که سفارتخانههای امریکا برای مذاکره درباره صادرات تخممرغ به آنها مراجعه کرده اند.
کشاورزان امریکایی وضعیت آنفلوانزای پرندگان را «بحرانی» توصیف کردهاند که کمبود عرضه تخم مرغ، دزدی و حتا قاچاق آن را به دنبال داشته است. اخیراً ۱۰۰ هزار تخممرغ از یکی از خواربارفروشیهای امریکا به سرقت رفت که نشاندهنده وخامت این وضعیت است.
شبکه خبری سیتیوی کانادا نیز گزارش داد که ماموران گمرک امریکا موارد زیادی از قاچاق تخم مرغ را در مرز امریکا و کانادا ثبت کرده اند.
وزارت کشاورزی امریکا در ماه فبروری از طرحی به ارزش یک میلیارد دالر برای کاهش قیمت تخممرغ رونمایی کرد.
هرچند آنفلوانزای پرندگان (H5N1) سالهاست در میان مرغها و پرندگان امریکا شایع است، اما شیوع جدید این ویروس که از سال ۲۰۲۲ آغاز شد، باعث تلف شدن بیش از ۱۵۶ میلیون مرغ و جهش شدید قیمت تخممرغ شده است.
افزایش قیمت تخممرغ به یکی از نقاط تمرکز کمپین ریاست جمهوری ترامپ در سال گذشته تبدیل شد و او تلاش کرد از نارضایتی رایدهندگان به خاطر گرانی کالاهای ضروری بهرهبرداری سیاسی کند.
ترامپ در سخنرانی خود در کانگرس امریکا افزایش شدید قیمت تخممرغ را تقصیر حکومت جو بایدن دانست و گفت: «جو بایدن اجازه داد قیمت تخممرغ از کنترول خارج شود و ما به سختی در تلاشیم تا آن را کاهش دهیم.»
قیمت تخممرغ در پی دستور دولت بایدن برای معدومسازی میلیونها مرغ تخمگذار در جریان شیوع آنفلوانزای پرندگان در سال گذشته به شدت افزایش یافت، اما این افزایش قیمتها در ماههای نخست ریاست جمهوری دوم ترامپ نیز همچنان ادامه یافته است.
امروز ترامپ در نشست کابینه گفت که قیمت تخم مرغ کاهش یافته است و این روند ادامه خواهد یافت.