خانه آزادی بیان ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان در رسانههای بدخشان، بغلان و نیمروز را محکوم کرد و این اقدام را نقض آشکار آزادی بیان و حق دسترسی به اطلاعات دانست. این نهاد هشدار داد که اجرای کامل این دستور طالبان ممکن است به توقف کامل نشر تصاویر زندهجان در تمام ولایتها منجر شود.
اخیرا مرکز خبرنگاران افغانستان خبر داد که طالبان پخش تصاویر زندهجان در رسانههای محلی بدخشان، بغلان و نیمروز را ممنوع کرده است. طبق گزارشها، تاکنون در ۱۰ ولایت افغانستان نشر تصاویر زندهجان ممنوع شده است.
خانه آزادی بیان روز جمعه، هشتم حمل در خبرنامهای به این اقدام طالبان واکنش نشان داد و از نهادهای حامی رسانهها، سازمانهای بینالمللی و فعالان حقوق بشر خواست در برابر این تصمیم طالبان، واکنش نشان دهند.
در خبرنامه این نهاد آمده است: «طالبان از فعالیت رسانهها در مرکز و ولایتها بهطور تاکتیکی و ابزاری برای اهداف تبلیغاتی خود استفاده میکند.»
براساس گزارش نهادهای حامی رسانهها و خبرنگاران، پس از نشر قانون امر به معروف طالبان ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان در ولایتهای قندهار، تخار، بادغیس، هلمند، ننگرهار، نورستان، کنر و فراه، ممنوع شده است.
محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان اعلام کرد که تمامی آمادگیها و مقدمات برای بازگشت دارندگان «کارتهای شهروندی افغان» تکمیل شده است. او گفت که بازدید خانه به خانه مهاجران برای مطلع ساختن آنها از روند بازگشت، آغاز شده است.
وزارت داخله پاکستان روز جمعه، هشتم حمل نشستی را با هدف «ارزیابی پیشرفت تلاشها برای بازگشت مهاجران و راهبرد حکومت برای تضمین یک روند شفاف» برگزار کرد.
محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان در این نشست تدابیر اتخاذشده برای بازگشت مهاجران افغان را بررسی کرد و گفت این روند با همکاری کامل ادارات فدرال و ایالتی اجرا خواهد شد.
طبق گزارش تلویزیون پاکستانی سما، وزیر داخله پاکستان در این نشست بر اهمیت برخورد دوستانه با مهاجران در جریان روند اخراج، تاکید کرده است. او همچنین از تشکیل کمیته نظارت بر اجرای شفاف این روند، خبر داده است.
در این نشست مقامهای دیگر پاکستانی نیز بر هماهنگی و ارتباط مستمر برای اجرای این روند تاکید کردهاند. قرار است مهلت تعیینشده حکومت پاکستان برای خروج دواطلبانه مهاجران افغان از اسلامآباد و راولپندی تا دو روز دیگر تکمیل شود.
نگرانیها از اخراج افغانهای آسیبپذیر به افغانستان درحالی افزایش یافته است که بازداشت و اخراج آنها از پاکستان همچنان ادامه دارد. پیشتر روزنامه دان گزارش داد که نیروهای امنیتی این کشور ۹۲۳ مهاجر افغان را بازداشت و ۲۱۳ نفر را اخراج کردهاند.
رسانههای پاکستان گزارش دادند که نیروهای امنیتی طی عملیات پسین ۹۲۳ مهاجر افغان را به اردوگاه گلرا منتقل کردند که از آن جمع، ۲۱۳ نفر اخراج شدهاند. روزنامه دان به نقل از منابع خود نوشت که دستکم ۲۲ مهاجر روز چهارشنبه از اردوگاه گلرای راولپندی متواری شدهاند.
شماری از رسانههای پاکستان جمعه، هشتم حمل گزارش دادند که طی عملیاتهای نیروهای امنیتی پاکستان ۹۲۳ مهاجر افغان بازداشت و در اردوگاه گلرا در نزدیکی راولپندی نگهداری میشدند. به گزارش این رسانهها، از این جمع ۸۶ نفر دارای پاسپورت و ویزا بودهاند و ۱۱۶ مهاجر هم کارت شهروندی افغانستان (ایسیسی) داشتند.
به گزارش رسانههای پاکستان از این میان ۲۹۰ نفر کارت اقامت پیاوآر در دست داشتند که با توجه به مهلت تعیین شده توسط دولت این کشور، دارندگان این کار تا آخر ماه جون اجازه دارند در اسلامآباد اقامت داشته باشند.
روزنامه دان پاکستان نوشت که نیروهای امنیتی این کشور آمادگیهای لازم برای بازداشت و اخراج مهاجران افغان طبق برنامه از پیش اعلام شده را روی دست گرفتهاند. این روزنامه گفت در حال حاضر جاده متصل به اردوگاه مهاجران گلرا در راولپندی به عنوان «منطقه سرخ» تحت تدابیر شدید امنیتی قرار دارد.
این رسانه افزود که از مقامات پولیس خواسته شده هنگام اجرای عملیات جستجو و بازداشت، اطراف بازداشتگاه را به درستی محاصره کنند. این روزنامه معتبر پاکستانی افزود که پولیس مکلف شده تا در مناطقی که عملیات اجرا میکند، کمربند امنیتی و حصار ایجاد کند.
بر بنیاد گزارشها، قرار است مشخصات و سوابق کامل مهاجران افغان پس از بازداشت بررسی شود. گفته شده که مهاجران افغان حق ندارند در زمان نگهداری در اردوگاه از موبایل استفاده کنند.
این در حالی است که تنها دو روز دیگر به پایان مهلت تعیین شده برای خروج داوطلبانه مهاجران افغان از اسلامآباد و راولپندی باقی مانده است. بر اساس طرح جدید دولت پاکستان صرف آن دسته از مهاجران افغان میتوانند در این دو شهر اقامت داشته باشند که ویزای معتبر در دست دارند.
هرچند در پی اعلام این طرح توسط دولت پاکستان، شماری از سازمانهای بینالمللی حقوق بشری و نهادهای حامی مهاجران خواستار مدارا با این مهاجران افغان شدهاند. اما دولت پاکستان اخیرا بارها تاکید کرده است که این طرح عملی و غیرقابل تغییر است.
برخی از سازمانهای بینالمللی هشدار دادهاند که شماری از مهاجران افغان با بازگشت به افغانستان در معرض خطر قرار میگیرند. گفته شده که شمار زیادی از مهاجران افغان از ترس اقدامات انتقامجویانه طالبان به پاکستان پناه بردهاند.
شبکه تحلیلگران افغانستان در گزارشی نوشت که در پی اعمال محدودیتهای طالبان، دسترسی زنان به خدمات پزشکی در افغانستان «تقریبا ناممکن» شده است. شبکه تحلیلگران نوشت که پس از تسلط طالبان بر افغانستان مراکز صحی و کادر پزشکی حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است.
شبکه تحلیلگران در گزارشی نوشته است که محدودیتهای سیستماتیک، موانع اجتماعی سنتی و ممنوعیت آموزش دختران فضای ترس و سرکوب را ایجاد کرده و استقلال زنان را به شدت زیر سوال برده است. این شبکه افزود که به دلیل کاهش خدمات صحی، زنان در بسیاری نقاط افغانستان مجبور اند مسافتهای طولانی را طی کنند و بنا به محدودیتهای اعمال شده قادر به انجام این کار بدون محرم نیستند.
در گزارش این سازمان آمده است که در سال ۲۰۲۴ از میان حدود ۱۵ میلیون زن در افغانستان، تنها ۴.۱ میلیون آن به مراقبتهای صحی ضروری، از جمله خدمات صحی مورد نیاز زنان باردار دسترسی داشتهاند.
شبکه تحلیلگران افغانستان همچنان تصریح کرده است که پس از لغو کمکهای خارجی ایالات متحده امریکا نیز فعالیت شماری از مراکز صحی در افغانستان متوقف شده است. این شبکه اذعان کرد که فعالیت دستکم ۲۰۶ مرکز صحی در ماههای پسین تعلیق شده است.
اوج ارائه خدمات صحی در افغانستان در سال ۲۰۱۰ ثبت شده است که شامل حدود سه هزار مرکز صحی میشد. در حال حاضر این تعداد به هزار و ۵۰۰ مرکز کاهش یافته است.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در ادامه محدودیتها بر زنان، آموزشهای پزشکی برای زنان را نیز ممنوع کرد. سازمانهای بینالمللی هشدار دادهاند که با ممنوعیت آموزش پزشکی افغانستان در آینده نزدیک با بحران غیرقابل کنترول سیستم مراقبتهای صحی روبهرو خواهد شد.
منابع محلی در بغلان به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که شب چهارشنبه ۶ حمل، افراد مسلح به یک دکان صرافی در ولسوالی دهصلاح این ولایت یورش برده و دارایی آن را به سرقت بردند. منابع گفتند این صرافی در جوار ادارات امنیتی طالبان قرار دارد و برخی افراد این گروه در این سرقت دست دارند.
به گفته یکی از منابع، این سرقت در فاصله اندکی از فرماندهی امنیه و اداره استخبارات طالبان رخ داده، اما نیروهای این گروه هیچ اقدامی برای جلوگیری از آن نکردهاند.
مالک این صرافی، عبدالبصیر اندرابی، از صرافان اندراب است.
یکی از باشندگان محل میگوید که این رویداد در پنجاه متری اداره استخبارات و دوصد متری فرماندهی امنیه طالبان رخ داده است و بدون هماهنگی و همکاری این گروه، انجام چنین اقدامی ممکن نیست. او گفت افراد طالبان در این سرقت دست دارند.
تصاویری که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته نشان میدهند که قفل دروازه صرافی شکسته و صندوق پول شکسته شده است.
یک باشنده دیگر محل میگوید افراد مسلح حدود ۲۷ لک افغانی را از این صرافی به سرقت بردهاند.
مقامات طالبان در این مورد چیزی نگفتهاند.
ایران اینترنشنال بر اساس یک سند محرمانه و اظهارات چند نفر از دریافتکنندگان کمکهای مالی، خبر داد که دولت امریکا تقریبا تمام برنامههای کمک مالی مرتبط با ایران را که بر اساس دستور اجرایی دونالد ترامپ در ماه جنوری متوقف شده بودند، از سر گرفته است.
وزارت خارجه امریکا، در ماه جنوری سال جاری میلادی تامین مالی چندین پروژه مربوط به ایران، از جمله گروههای مدافع حقوق بشر ایرانی، پروژههای آزادی اینترنت و سازمانهای جامعه مدنی را به حالت تعلیق درآورد.
این توقف کمکها که در تاریخ ۲۰ جنوری اعلام شد، در ابتدا برای ۹۰ روز تعیین شده بود اما ظاهرا بررسیها زودتر به پایان رسیده است.
ایران اینترنشنال به فهرستی از «کمکهای مالی فعال» وزارت خارجه امریکا دست یافته که نشان میدهد وضعیت تقریبا تمام پروژههای مرتبط با ایران به رنگ سبز درآمده و این نشاندهنده از سرگیری کمکها به آنهاست.
وزارت خارجه امریکا هنوز به درخواست برای اظهارنظر در این باره پاسخ نداده است.
چند نفر از دریافتکنندگان این کمکها که همگی به جز یک نفر خواستند نامشان فاش نشود، به ایران اینترنشنال گفتند کمکهای مالی به آنها دوباره برقرار شده و فعالیتهایشان از سر گرفته میشود.
از میان این افراد، تنها کسی که حاضر به صحبت علنی شد، احمد احمدیان، فعال حوزه آزادی اینترنت در ایران و مدیر سازمان مردمنهاد «هولیستیک رزیلینس» (Holistic Resilience) مستقر در کالیفرنیاست که در زمینه توسعه فنآوریهای مقابله با سانسور، تحقیق و فعالیت میکند.
احمدیان ضمن استقبال از تصمیم دولت امریکا برای بازگرداندن کمکها به سازمانهایی همچون سازمان تحت مدیریت او، گفت: «فشار بر حاکمان ایران و حمایت همزمان از ایرانیان نهتنها امکانپذیر بلکه ضروری است؛ البته اگر ایالات متحده بخواهد تغییر واقعی در ایران و حتی فراتر از آن ایجاد کند.»
او در گفتوگو با ایراناینترنشنال افزود: «سیاست دولت ترامپ مبتنی بر افزایش کارایی و اجتناب از شروع یک جنگ جدید است که بر این اساس جامعه مدنی ایران همچنان امیدوارکنندهترین گزینه برای تحقق این هدف و تغییر رفتار حکومت ایران است.»
احمدیان همزمان تاکید کرد که ممکن است نیاز باشد اصلاحاتی در نحوه اعطای این کمکهای مالی انجام شود: «به باور من پروژههای جدید باید بازدهی مشخص داشته باشند، شفافیت آنها افزایش یابد، بر ارزشهای مشترک مردم ایران و امریکا تاکید کنند و نتایج ملموستری داشته باشند.»
تعلیق کمکهای امریکا تاثیرات جهانی داشت و در افغانستان تحت کنترول طالبان نیز فعالیت دهها موسسه بینالمللی امدادی به دلیل تعلیق کمکها متوقف شد.
بیشتر بخوانید: تعلیق کمکهای امریکا؛ فعالیت ۵۰ موسسه بینالمللی در افغانستان متوقف شده است | افغانستان اینترنشنال
تاثیر فرمان اجرایی ترامپ بر جامعه مدنی در ایران
پیش از توقف این کمکها، امریکا از چندین سرویس ارائهدهنده ویپیان (VPN) حمایت مالی میکرد که به ایرانیان کمک میکنند از سانسور دولتی عبور کنند.
امریکا همچنین از پروژههایی در حمایت از آزادی رسانه، تقویت جامعه مدنی و مستندسازی نقض حقوق بشر در ایران پشتیبانی میکرد که تمام این ابتکارات تحت تاثیر دستور اجرایی ترامپ قرار گرفتند.
توقف کمکها که در نخستین روز کاری ترامپ در کاخ سفید اعلام شد، انتقادهای بسیاری را در میان فعالان ایرانی برانگیخت. این فعالان معتقد بودند چنین تصمیمی بیش از همه به نفع حاکمان جمهوری اسلامی است.
اکنون دریافتکنندگان این کمکها معتقدند از سرگیری حمایتهای مالی امریکا شرایط را تغییر خواهد داد.
وزارت خارجه امریکا تاکنون درباره نتایج بررسیها یا دلایل از سرگیری این کمکها اظهار نظر علنی نکرده است.
توقف و از سرگیری این کمکها در شرایطی صورت میگیرد که تنشها میان واشنگتن و تهران شدت گرفته است.
ترامپ در هفتههای اخیر فشارهای اقتصادی و دیپلوماتیک را بر تهران به شدت افزایش داده و در پیامی به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به او هشدار داده است که یا با توافقی برای محدود کردن برنامه هستهای ایران موافقت کند یا با پیامدهای شدید مواجه شود.
