جِیدی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا روز جمعه در جریان بازدید از پایگاه نظامی این کشور در پیتوفیک واقع در شمالیترین بخش گرینلند، دانمارک را به کوتاهی در محافظت از این جزیره قطبی متهم کرد. او گفت ایالات متحده میتواند از این قلمرو نیمهخودگردان دانمارک بهتر و موثرتر محافظت کند.
جِیدی ونس در صحبتهایش گفت امریکا در حال حاضر برنامهای برای گسترش حضور نظامی در این منطقه ندارد اما قصد دارد سرمایهگذاری خود را آنجا افزایش دهد.
ونس ضمن ادای احترام به حق حاکمیت گرینلند، گفت این قلمرو در نهایت از شراکت با امریکا بهرهمند خواهد شد، اظهاراتی که نخستوزیر دانمارک آن را ناعادلانه خواند.
ونس گفت: «دانمارک نتوانسته بهدرستی منابع لازم را برای حفظ این پایگاه، محافظت از نیروهای ما و به باور من، محافظت از مردم گرینلند در برابر نفوذهای تهاجمی روسیه، چین و سایر کشورها اختصاص دهد.» او جزئیاتی درباره این نفوذها ارائه نکرد.
ترامپ بارها گفته است که امریکا برای حفظ امنیت ملی خود ضرورت دارد این جزیره را تصاحب کند، جزیرهای که از سال ۱۷۲۱ در اختیار دانمارک است.
رویترز نوشته اظهارات تند ونس علیه دانمارک، که از متحدان دیرین امریکا و عضوی از ناتو است، بار دیگر نشان داد دولت ترامپ به اتحادهای سنتی امریکا توجهی ندارد.
ونس در سفر ماه گذشته خود به اروپا هم در جریان کنفرانس امنیتی مونیخ، مقامهای اروپایی را در مساله آزادی بیان و مهاجرت غیرقانونی سرزنش کرد و پس از آن هم در دیداری پرتنش در کاخ سفید، ولودیمیر زلنسکی را به قدرنشناسی نسبت به ترامپ متهم کرد.
ونس در گرینلند گفت روسیه، چین و کشورهای دیگر علاقهای فوقالعاده به مسیرهای دریایی و منابع معدنی منطقه نشان میدهند.
او در ادامه اعلام کرد که امریکا منابع بیشتری از جمله ناوهای نظامی و یخشکنهای نظامی برای حضور پررنگتر در منطقه اختصاص خواهد داد.
با بالا گرفتن نگرانی مردم گرینلند از این سفر، ونس وعده داد که مردم این منطقه از «حق تعیین سرنوشت» برخوردار خواهند بود و امریکا به حاکمیت آن احترام خواهد گذاشت.
او گفت: «فکر میکنم در نهایت آنها با ایالات متحده شراکت خواهند کرد. ما میتوانیم امنیت بسیار بیشتری برایشان فراهم کنیم، حفاظت بسیار بیشتری انجام دهیم و فکر میکنم از لحاظ اقتصادی هم وضعیت بسیار بهتری پیدا خواهند کرد.»
واکنش دانمارک و گرینلند
این اظهارات ساعاتی پس از معرفی ائتلاف جدیدی در دولت گرینلند مطرح شد که در حال حاضر خواهان حفظ روابط با دانمارک است.
جِنس-فردریک نیلسن، نخستوزیر جدید گرینلند، گفت سفر مقامات امریکایی به این جزیره «نشانهای از بیاحترامی» است، آنهم در حالیکه رهبران دانمارکی بر تعهد خود نسبت به گرینلند تاکید کردهاند.
مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، به خبرگزاری ریتساو گفت: «سالهاست که در شرایط بسیار دشوار، دوشادوش امریکاییها ایستادهایم. بنابراین توصیف معاون رییسجمهور از دانمارک منصفانه نیست.»
لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دانمارک، گفت: «ونس تا حدی حق دارد که ما به اندازه کافی فعال نبودهایم، اما کمی هم ناراحتم چون خود امریکاییها هم کوتاهی کردهاند.»
راسموسن در توضیح منظورش گفت در حال حاضر تنها ۲۰۰ سرباز امریکایی در یک پایگاه در گرینلند حضور دارند، در حالیکه در دوران جنگ سرد امریکا ۱۷ پایگاه با ۱۰هزار سرباز در این منطقه داشت.
تکرار مواضع ترامپ
همزمان با سفر ونس، ترامپ به خبرنگاران در کاخ سفید گفت که ایالات متحده برای «صلح در سراسر جهان» به گرینلند نیاز دارد: «ما به گرینلند نیاز داریم، برای امنیت بینالمللی بسیار مهم است. ما باید گرینلند را داشته باشیم. این مسئله ترجیح ما نیست، ما بدون آن نمیتوانیم.»
ترامپ گفت آبراههای گرینلند «پُر از کشتیهای چینی و روسی» است و امریکا نمیتواند برای مدیریت این وضعیت به دانمارک یا هیچ کشور دیگری تکیه کند.
ترامپ سهشنبه هم اعلام کرده بود میخواهد گرینلند را بهعنوان منطقهای غنی از مواد معدنی و با جایگاه استراتژیک، به خاک امریکا اضافه کند.
