کاخ سفید روز چهارشنبه در واکنش به گزارش رسانهها درباره کنارهگیری زودهنگام ایلان ماسک از رهبری اداره کارآمدی حکومت امریکا موسوم به دوج گفت که او تا تکمیل ماموریتش در این اداره خواهد ماند. ایلان ماسک ماموریت دارد تا هزینهها و کارمندان دولت فدرال را کاهش دهد.
پیشتر پولیتیکو و ایبیسی گزارش داده بودند که دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، به حلقه نزدیکان خود، از جمله اعضای کابینهاش، اعلام کرده است که ایلان ماسک در هفتههای آینده از حکومت او کنار خواهد رفت.
پولیتیکو چهارشنبه ۱۳ حمل به نقل از سه منبع نزدیک به رئیسجمهور امریکا نوشت ترامپ همچنان از عملکرد ماسک و ابتکار او برای ارتقای بهرهوری حکومت رضایت دارد، اما هر دو نفر در روزهای اخیر به این نتیجه رسیدهاند که ماسک به فعالیتهای تجاری خود بازگردد و تنها نقشی حمایتی در حکومت ایفا کند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید گفت: «ایلان ماسک و رئیس جمهور ترامپ هر دو علناً اعلام کرده اند که ایلان به عنوان یک کارمند ویژه دولتی زمانی از خدمات عمومی کنار میرود که کار فوقالعاده او در دوج (اداره کارآمدی دولت) تکمیل شود.»
ماسک و اداره کارآمدی دولت هنوز به این گزارشها پاسخی ندادهاند.
پس از روی کار آمدن مجدد ترامپ در کاخ سفید، ماسک به یکی از چهرههای کلیدی در کابینه او تبدیل شده و در موارد متعددی در کنار رئیسجمهور امریکا حضور یافته است.
ماسک در حکومت ترامپ بهعنوان «کارمند ویژه حکومت» مشغول به کار بوده است. این عنوان به افراد خارج از حکومت اجازه میدهد حداکثر بهمدت ۱۳۰ روز در بازهای یکساله در نقشهای دولتی فعالیت کنند، بدون آنکه مشمول تمام تعهدات کارکنان دائمی دولت شوند.
مارک روته، دبیرکل ناتو روز چهارشنبه اعلام کرد که اعضای ناتو متعهد شدهاند که در نیمه اول سال ۲۰۲۵، بیش از ۲۱ میلیارد دالر به اوکراین کمک نظامی کنند. وزرای خارجه ناتو روزهای پنجشنبه و جمعه در بروکسل دیدار میکنند تا در مورد حمایت بیشتر از اوکراین در برابر روسیه گفتوگو کنند.
حمایت مالی جدید ناتو از اوکراین در حالی اعلام میشود که امریکا از کشورهای عضو خواسته است که سهم بیشتری از بار مالی جنگ اوکراین به دوش بکشد. کشورهای اروپایی نگران اند که امریکا به دلیل نزدیکی به روسیه، پشتیبانی مالی از اوکراین را کاهش دهد.
پیش از این، امریکا، بزرگترین حامی نظامی و مالی اوکراین، از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ کمکهایش به کییف را برای مدتی کوتاهی تعلیق کرد.
هرچند این کمکها از سر گرفته شد، اما ادامه کمکهای واشنگتن به چگونگی تعامل اوکراین با خواستهای ترامپ به خصوص چشمانداز توافق بر سر معادن کمیاب اوکراین و آینده صلح در این کشور بستگی دارد.
هدف واشنگتن از تعلیق کمکها وادار کردن اوکراین به دستیابی به توافق صلح با روسیه است. مقامهای امریکایی بارها درباره موفقیت اوکراین در جنگ با روسیه ابراز تردید کرده اند.
اسرائیل روز چهارشنبه از گسترش عملیات نظامی در غزه خبر داد و گفت که مناطق وسیعی از غزه را تصرف و به زونهای امنیتی تحت کنترول خود در غزه اضافه خواهد کرد. طبق این گزارش، این عملیات با تخلیه گسترده ساکنان این مناطق همراه خواهد بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفت که ارتش در حال تصرف منطقهای است که او آن را محور موراگ مینامد، که اشاره به یک شهرک سابق اسرائیلی دارد که زمانی بین شهرهای رفح و خان یونس در جنوب نوار غزه قرار داشت.
نتانیاهو در پیامی ویدئویی گفت: «ما اکنون در حال تقسیم نوار (غزه) هستیم و مرحله به مرحله فشار را افزایش میدهیم تا گروگانهای ما را به ما پس بدهند».
او گفت این اقدام که ارتباط رفح را با خان یونس قطع میکند، علاوه بر کنترول منطقه موسوم به "کریدور فیلادلفیا" که در امتداد مرز با مصر قرار دارد و اسرائیل آن را به عنوان یک خط کلیدی برای جلوگیری از قاچاق سلاح به غزه میبیند، امکان کنترول محور دوم در جنوب غزه را نیز میدهد.
همزمان، وزارت بهداشت غزه اعلام کرد که دستکم ۶۰ نفر در حملات روز چهارشنبه اسرائیل از جمله ۱۹ نفر به شمول کودکان در حمله به کلینیک سازمان ملل برای اسکان آوارگان کشته شدند.
ارتش اسرائیل گفته است ساختمانی را مورد هدف قرار داده که قبلاً به عنوان درمانگاه استفاده میشد و اکنون به مرکز فرماندهی و کنترول حماس برای برنامهریزی حملات استفاده میشد.
حماس استفاده از این ساختمان را رد کرد کرده است.
ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه به پارلمان این کشور گفت اگر توافقی با ایران حاصل نشود، رویارویی نظامی تقریبا اجتنابناپذیر به نظر میرسد. او این صحبتها را پس از پایان جلسه کابینه دفاعی فرانسه بیان کرد که برای بررسی تنشهای فزاینده میان جمهوری اسلامی با امریکا برگزار شد.
ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در صحبتهایی در پارلمان این کشور، با اشاره به اینکه تنها چند ماه تا پایان اعتبار این توافق [برجام] باقی مانده است، گفت فرصت برای دستیابی به توافقی جدید با هدف محدود کردن برنامه هستهای ایران بسیار محدود است و اگر چنین توافقی حاصل نشود، رویارویی نظامی «تقریبا اجتنابناپذیر» به نظر میرسد.
او با تاکید بر پیامدهای سنگین جنگ و درگیری نظامی گفت: «هزینه چنین گزینهای بسیار بالا خواهد بود و برای مدت طولانی منطقه را بیثبات خواهد کرد؛ چیزی که ما تلاش داریم از آن جلوگیری کنیم. این همان مسیری است که در ده سال گذشته دنبال کردهایم.»
بارو همچنین خاطر نشان کرد که تحریمهای جدید اتحادیه اروپا علیه ایران، مرتبط با بازداشت شهروندان خارجی در جمهوری اسلامی، نیز طی هفتههای آینده تصویب خواهد شد.
پیشتر رویترز به نقل از سه منبع دیپلماتیک گزارش داده بود که جلسه فوقالعاده کابینه دفاعی فرانسه در واکنش به نگرانی فزاینده پاریس و دیگر متحدان اروپایی امریکا نسبت به احتمال حمله هوایی امریکا یا اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران، در صورت عدم حصول توافق سریع، برگزار شده است.
به گزارش رویترز، برگزاری چنین نشستی با تمرکز اختصاصی بر یک موضوع، در حکومت فرانسه کمسابقه است و نشان از عمق نگرانی اروپا از مسیر پرشتاب تنشها دارد.
بر اساس اعلام پنتاگون با دستور پیت هگست، وزیر دفاع امریکا، این کشور با افزایش استقرار جنگندهها در خاورمیانه، توان نظامی خود را در منطقه تقویت کرده است، اقدامی که گفته شده در چارچوب کارزار بمباران مواضع حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن انجام میشود.
یکی از مقامات ارشد اروپایی به رویترز گفت استراتژیستهای اروپایی این پرسش را مطرح کردهاند که آیا این عملیات نظامی ممکن است مقدمهای برای حمله امریکا به ایران در ماههای آینده باشد.
ترامپ، رئیسجمهور امریکا، که از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، خواسته فورا وارد مذاکرات شود، روز یکشنبه ایران را تهدید کرد که اگر بر سر برنامه هستهایاش به توافق نرسد، با «بمباران و اعمال تحریمهای ثانویه» مواجه خواهد شد.
از سوی دیگر روزنامه دیلی اکسپرس به نقل از منابع نزدیک به حکومت دونالد ترامپ نوشت در صورتی که جمهوری اسلامی با توافق هستهای موافقت و شروع به برچیدن برنامه اتمی خود نکند، این حکومت تا ماه سپتامبر از بین خواهد رفت.
تلاش اروپا برای حل بحران هستهای ایران
منابع دیپلماتیک میگویند وزرای خارجه فرانسه، بریتانیا و آلمان امیدوارند در نشست آتی وزرای ناتو در بروکسل، با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا درباره پرونده ایران گفتوگو کنند.
ترامپ پیشتر در دوران ریاستجمهوریاش، ایالات متحده را از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با ایران و قدرتهای جهانی موسوم به برجام خارج کرد و سپس تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال کرد.
از آن زمان، ایران از محدودیتهای تعیینشده در توافق فراتر رفته و ذخایری از اورانیوم با غنای بالا تولید کرده است. غنایی که از دید کشورهای غربی، فراتر از نیازهای یک برنامه انرژی صلحآمیز است و به آستانه مواد لازم برای ساخت کلاهک هستهای نزدیک شده است.
فرانسه، بریتانیا و آلمان در ماههای اخیر تلاش کردهاند با افزایش فشار بر ایران، آن را به بازگشت به گفتوگو درباره برنامه هستهایاش ترغیب کنند.
آنها تاکنون چندین دور مذاکره با ایران، از جمله در سطح فنی طی هفته گذشته، برگزار کردهاند تا زمینه توافقی احتمالی را فراهم کنند.
با این حال، حکومت ترامپ در مرحله اول بر کارزار «فشار حداکثری» تمرکز کرده است و به گفته دیپلماتها، هماهنگی میان اروپا و امریکا در این شرایط پیچیده و دشوار شده است.
قدرتهای اروپایی امیدوار بودند که ایران را متقاعد کنند تا با هدف رسیدن به توافقی تا حداکثر اوایل سنبله، مذاکراتی درباره محدودیتهای جدید بر فعالیتهای هستهای خود را آغاز کند.
همزمان سایت اکسیوس به نقل از یک مقام امریکایی نوشت دونالد ترامپ، پاسخ جمهوری اسلامی به نامه خود را دریافت کرده است.
اکسیوس به نقل از منابع امریکایی نوشت که کاخ سفید همزمان با تقویت چشمگیر حضور نظامی امریکا در خاورمیانه، بهطور جدی در حال بررسی پیشنهاد تهران برای مذاکرات غیرمستقیم است.
این رسانه نوشت در نامه ترامپ، پیشنهاد مذاکرات مستقیم هستهای مطرح شده بود اما جمهوری اسلامی فقط با «مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری عمان» موافقت کرده است.
سهشنبه هم کانال ۱۴ اسرائیل گزارش داد اگر اتفاقی خاصی رخ ندهد، «حملهای گسترده به خاک ایران انجام خواهد شد» و این عملیات ممکن است «بسیار نزدیک» باشد.
در این گزارش آمده است: «ایران ضربه سختی خواهد خورد که بعید است از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون یک کشور چنین ضربهای خورده باشد. پروژه هستهای که دههها روی آن کار کرده است، ضربه مهلکی خواهد خورد و بازوی نظامی آن، سپاه پاسداران نیز ضربه سختی خواهد خورد که ممکن است حتی منجر به تغییر رژیم در ایران شود.»
پایگاه خبری پولیتیکو گزارش داد دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، به حلقه نزدیکان خود، از جمله اعضای کابینهاش، اعلام کرده است که ایلان ماسک در هفتههای آینده از حکومت او کنار خواهد رفت. ماسک در تیم ترامپ، مسئولیت اداره بهرهوری حکومت فدرال، موسوم به «دوج»، را بر عهده دارد.
پولیتیکو چهارشنبه ۱۳ حمل به نقل از سه منبع نزدیک به رئیسجمهور امریکا نوشت ترامپ همچنان از عملکرد ماسک و ابتکار او برای ارتقای بهرهوری حکومت رضایت دارد، اما هر دو نفر در روزهای اخیر به این نتیجه رسیدهاند که ماسک به فعالیتهای تجاری خود بازگردد و تنها نقشی حمایتی در حکومت ایفا کند.
این سه منبع به شرط فاش نشدن هویت شان این اطلاعات را در اختیار پولیتیکو قرار دادند.
پس از روی کار آمدن مجدد ترامپ در کاخ سفید، ماسک به یکی از چهرههای کلیدی در کابینه او تبدیل شده و در موارد متعددی در کنار رئیسجمهور امریکا حضور یافته است.
با این حال، گسترش نقش و نفوذ ماسک در حکومت امریکا، انتقاداتی را برانگیخته است؛ بهطوری که نهتنها دموکراتها، بلکه شماری از جمهوریخواهان نزدیک به ترامپ نیز نسبت به این روند ابراز نگرانی کردهاند.
پولیتیکو در ادامه گزارش خود نوشت تعدادی از اعضای حکومت ترامپ و شمار زیادی از متحدان خارج از حکومت، از رفتارهای غیرقابل پیشبینی ماسک دلزده شدهاند و او را یک «بار سیاسی» بر دوش حکومت تلقی میکنند.
جدالها بر سر نقش ماسک در دولت ترامپ ۱۲ حمل شدت گرفت، زیرا نامزد مورد حمایت او در انتخابات دیوان عالی ایالت ویسکانسین، رقابت را با اختلافی ۱۰ درصدی به قاضی مورد حمایت دموکراتها واگذار کرد.
ماسک در حکومت ترامپ بهعنوان «کارمند ویژه حکومت» مشغول به کار بوده است. این عنوان به افراد خارج از حکومت اجازه میدهد حداکثر بهمدت ۱۳۰ روز در بازهای یکساله در نقشهای دولتی فعالیت کنند، بدون آنکه مشمول تمام تعهدات کارکنان دائمی دولت شوند.
پولیتیکو افزود کنارهگیری احتمالی ماسک از حکومت ترامپ از تغییری چشمگیر در روابط این دو حکایت دارد، چرا که تنها یک ماه پیش، مقامهای کاخ سفید و نزدیکان ترامپ با اطمینان اعلام میکردند ماسک در دولت باقی خواهد ماند و رئیسجمهور راهی برای دور زدن محدودیت ۱۳۰ روزه خواهد یافت.
یکی از مقامهای ارشد حکومت ایالات متحده در همین رابطه گفت ماسک احتمالا در آینده بهصورت غیررسمی نقش مشاور ترامپ را ایفا خواهد کرد و هر از گاهی در محوطه کاخ سفید حضور خواهد یافت.
یک مقام دیگر دولت امریکا نیز تاکید کرد افرادی که گمان میکنند ماسک بهطور کامل از دایره نزدیکان ترامپ کنار خواهد رفت، تنها «خودشان را فریب میدهند».
حامیان ماسک در دولت معتقدند اکنون زمان مناسبی است تا او از مسئولیتهای خود کنار برود، زیرا اصلاحات و صرفهجوییهای ممکن در نهادهای دولتی تا حد زیادی انجام شده است.
در سوی مقابل، بسیاری او را شخصیتی غیرقابل پیشبینی و کنترولناپذیر میدانند که در تعامل با وزرای کابینه و هماهنگی با ساختار فرماندهی کاخ سفید، به رهبری سوزان وایلز، با مشکل مواجه بوده و اغلب با اظهارنظرهای ناگهانی و خارج از خطمشی رسمی در شبکه اجتماعی اکس، آنها را به دردسر انداخته است.
یک پژوهش تازه نشان میدهد که جنگ غزه مرگبارترین درگیری برای روزنامهنگاران در تاریخ بوده است. تعداد روزنامهنگاران کشتهشده در این جنگ از مجموع کشتههای این حرفه در جنگهای بزرگی چون جنگ جهانی اول و دوم، جنگ داخلی امریکا، جنگ کوریا، جنگ ویتنام و جنگ افغانستان فراتر رفته است.
به نقل از روزنامه بوستون گلوب، گزارش جدید پروژه «هزینههای جنگ»، متعلق به دانشگاه براون نشان میدهد که از زمان آغاز جنگ غزه در ۷ اکتوبر ۲۰۲۳، بین ۱۴۷ تا ۲۳۲ خبرنگار در غزه جان خود را از دست دادهاند. این در حالی است که در طول جنگ جهانی دوم تنها ۶۷ خبرنگار کشته شدند. این گزارش که روز سهشنبه منتشر شد، تاکید میکند: «این درگیری، بهسادگی، مرگبارترین رویداد برای گزارشگران در تاریخ است.»
به گفته نویسندگان این پژوهش، بیشتر خبرنگارانی که در درگیریهایی مانند جنگ غزه کشته یا زخمی شدهاند، گزارشگران محلی هستند و حضور گزارشگران خارجی برای پوشش رویدادهای بین المللی به ویژه در مناطق جنگی کاهش یافته است. شبکههای خبری برای پوشش خطرناکترین رویدادهای جهان، بیشتر به روزنامهنگاران محلی متکی اند که اغلب با دستمزد اندک و منابع محدود کار میکنند.
از پاییز ۲۰۲۳، روزنامهنگاران فلسطینی در غزه با چالشهایی چون سوءتغذیه، کمبود آب آشامیدنی سالم، نبود سرپناه و قطعی برق روبهرو بودهاند. زنان روزنامهنگار و دیگر کارکنان رسانهها، از جمله مترجمان، با آزار و اذیت آنلاین، سخنان نفرتانگیز جنسیتی، حملات فیزیکی، تجاوز و حتی قتل مواجه شدهاند.
استفانی ساول، مدیر پروژه «هزینههای جنگ»، اظهار داشت: «خبرنگاران و حرفه روزنامهنگاری بهطور فزایندهای قربانی جنگ میشوند. دموکراسی و صلح به رسانههای آزاد وابستهاند و نظامیگری به شکلهای مختلف به تضعیف دموکراسی کمک میکند.»
پروژه هزینههای جنگ تنها نهادی نیست که مرگبار بودن جنگ غزه برای روزنامهنگاران را مستند کرده است. در فبروری ۲۰۲۴، کمیته حفاظت از روزنامهنگاران در گزارش ویژهای اعلام کرد که سال ۲۰۲۴ مرگبارترین سال برای روزنامهنگاران از زمان آغاز ثبت دادهها توسط این سازمان در بیش از سه دهه پیش بوده است.
بر اساس این گزارش، نزدیک به دو سوم خبرنگاران و کارکنان رسانهها کشتهشده در سال ۲۰۲۴ فلسطینیهایی بودند که به دست نیروهای اسرائیلی جان باختند.
جودی گینزبرگ، مدیرعامل کمیته حفاظت از روزنامهنگاران، گفت: «جنگ غزه تاثیری بیسابقه بر خبرنگاران گذاشته است و نشان میدهد که چقدر هنجارهای جهانی برای حفاظت از آنها در مناطق جنگی نادیده گرفته میشود.»
او افزود افزایش قتل خبرنگاران بخشی از روند گستردهتر «خفه کردن صدای رسانهها در سطح جهانی» است و این روند در سال ۲۰۲۵ نیز با سرعت بالا ادامه یافته است.
بر اساس دادههای این کمیته، تا کنون در سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۵ خبرنگار و کارمند رسانه کشته شدهاند که ۱۰ نفر از آنها در اسرائیل و نوار غزه حضور داشتند.