دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا بار دیگر قصد خود را برای عدم ادامه کمکهای بشری به افغانستان تحت کنترول طالبان اعلام داشت. او گفت که بایدن به علت نحوه خروج از افغانستان نه تنها باعث شرمساری امریکا شد بلکه «پولهای هنگفتی» در اختیار کشوری قرار داد که طالبان بر آن حکمرانی دارند.
ترامپ شام دوشنبه در کنفرانس خبری مشترک با نخست وزیر اسرائیل گفت: «ما به کشورهای زیادی کمک کردهایم. شاید باور تان نشود که ما به افغانستان پولهای هنگفتی دادهایم.»
او افزود: «البته این کار در زمان بایدن میشد. او نه تنها با نحوه خروج خود باعث شرمساری شده، بلکه میلیاردها دالر به آنها[طالبان] داد. ما به خوبی از دوستان خود مراقبت میکنیم اما نه دشمنان مان.»
پیش از این نیز ترامپ از کمکهای امریکا به افغانستان انتقاد کرده بود و بخش عظیمی از این کمکها قطع کرده است.
رهبران طالبان در نشستی فوقالعاده در کابل، اخراج اجباری مهاجران افغان از پاکستان را محکوم کرد و آن را «غیرانسانی» و «غیراسلامی» خواندند. این نشست با حضور محمد حسن آخوند، رئیسالوزرا، عبدالغنی برادر و عبدالسلام حنفی، معاونان او، و عبدالکبیر، وزیر مهاجرین طالبان برگزار شد.
آنها اقدامات دولت پاکستان علیه مهاجران افغان را مغایر ارزشهای اسلامی، قوانین بینالمللی و اصول همسایگی دانستند و از مردم پاکستان، احزاب سیاسی و شخصیتهای بانفوذ آن کشور خواستند که مانع اخراج اجباری و تحقیر مهاجران افغان شوند.
در بیانیه سخنگوی طالبان آمده است: «همه میدانند که مردم افغانستان و پاکستان از دههها پیش روابط نیکویی داشتهاند. ما خواستار تداوم این پیوندهای دینی، تاریخی و فرهنگی هستیم، زیرا این امر نیاز هر دو ملت و کشور است و چنین رفتارهای ناپسند به زیان هر دو طرف خواهد بود.»
رهبران طالبان همچنین از سازمان ملل متحد و نهادهای بینالمللی خواستند تا با اقدامی فوری، از این فاجعه انسانی جلوگیری کرده و بازگشت شرافتمندانه مهاجران افغان را تسهیل کنند.
در این نشست، به کمیسیون رسیدگی به امور مهاجران دستور داده شده است تا با استفاده کامل از امکانات موجود، سرپناه موقت و خدمات ضروری را برای مهاجران اخراجشده فراهم کند.
با وجود درخواستهای مکرر طالبان، سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، پاکستان از اول اپریل اخراج اجباری مهاجران افغان را آغاز کرده است. مقامات محلی طالبان در ننگرهار گزارش دادهاند که نیروهای امنیتی پاکستان اموال و داراییهای مهاجران را نیز مصادره کردهاند.
شوکت میرضیایف، رئیسجمهور اوزبیکستان، با تاکید بر اهمیت جایگاه افغانستان در منطقه، خواستار جلوگیری از انزوای این کشور در عرصه بینالمللی شد و اظهار داشت که «افغانستان نباید به فراموشی سپرده شود.»
او همچنین بر لزوم برقراری گفتوگوی سازنده با طالبان و به رسمیت شناختن افغانستان بهعنوان بخش جداییناپذیر از آسیای مرکزی تاکید کرد.
میرضیایف روز دوشنبه، در صد و پنجاهمین مجمع اتحادیه بینالمجالس در تاشکند گفت: «ما نباید همسایه خود، افغانستان را از یاد ببریم. به اعتقاد ما، جلوگیری از انزوای این کشور، ایجاد ارتباط سازنده با مقامات کنونی و نگاه به افغانستان بهعنوان بخشی از منطقه آسیای مرکزی با پتانسیلهای استفادهنشده، از اهمیت ویژهای برخوردار است.»
در همین حال، رئیسجمهور اوزبیکستان در دیدار با یوسف رضا گیلانی، رئیس مجلس سنای پاکستان، بر تسریع در اجرای پروژه خط آهن ترمز ـ پشاور از مسیر افغانستان تاکید کرد.
دفتر ریاستجمهوری اوزبیکستان اعلام کرد که این دیدار بر موضوعات کلیدی از جمله شتاببخشی به پروژههای تجارت، سرمایهگذاری و حملونقل، توسعه کریدور ترانسافغان و تقویت همکاریهای بینمنطقهای و تبادلات بشردوستانه متمرکز بود.
اوزبیکستان، افغانستان و پاکستان در فبروری ۲۰۲۱ نقشهراه احداث خط آهن ترمز ـ مزارشریف ـ کابل ـ پیشاور را امضا کردهاند که گام مهمی در راستای اتصال منطقهای و بهرهبرداری از ظرفیتهای اقتصادی افغانستان محسوب میشود.
وزرای خارجه پاکستان و ایالات متحده در یک تماس تلفنی درباره وضعیت افغانستان و تجهیزات نظامی بهجامانده نیروهای امریکایی در این کشور تبادل نظر کردند.
وزارت خارجه پاکستان در بیانیهای اعلام کرد که مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، با ضرورت حل مسئله تجهیزات نظامی بهجامانده در افغانستان موافقت کرده است.
وزارت خارجه پاکستان روز دوشنبه، با انتشار خبرنامهای از گفتوگوی تلفنی محمد اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه این کشور، با مارکو روبیو خبر داد. بر اساس این خبرنامه، محور گفتوگوها موضوعات منطقهای، بهویژه اوضاع افغانستان، بوده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، خواستار پسگرفتن تجهیزات نظامی بهجامانده این کشور در افغانستان شده و پاکستان از این تصمیم حمایت کرده است. مقامات پاکستانی بارها هشدار دادهاند که شبهنظامیان مخالف این کشور از تجهیزات بهجامانده امریکایی در افغانستان استفاده میکنند.
محمد اسحاق دار در این تماس بر تعهد پاکستان به تقویت روابط با ایالات متحده تاکید کرد و خواستار گسترش همکاری در زمینههایی چون تجارت، سرمایهگذاری و مبارزه با تروریسم شد. در مقابل، مارکو روبیو نیز از تمایل امریکا برای همکاری با پاکستان در حوزه تجارت و سرمایهگذاری، بهویژه در بخش مواد معدنی حیاتی، سخن گفت و افزود که همکاری اقتصادی و تجاری، پایه اصلی روابط آینده دو کشور خواهد بود.
وزیر خارجه امریکا همچنین تلاشهای پاکستان در مبارزه با تروریسم را ستود و بر عزم ایالات متحده برای تعمیق همکاری در این زمینه تاکید کرد. دو طرف توافق کردند که ارتباط نزدیک خود را حفظ کرده و برای پیشبرد منافع مشترک همکاری کنند.
وزارت خارجه پاکستان گفت که وزیر خارجه امریکا درباره ضرورت حل مساله تجهیزات برجامانده امریکا در افغانستان موافقت کرده است. این وزارت نگفته است که چه توافقی میان دو طرف در این زمینه حاصل شده است. اما پیشتر وزارت خارجه پاکستان در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره پسگرفتن جنگافزارهای برجامانده امریکا در افغانستان، از این تصمیم اعلام حمایت کرده بود.
تنشها میان اسلام آباد و طالبان باعث شده که مقامهای ارشد پاکستان از فشار ترامپ بر طالبان حمایت کنند. موضعگیری ترامپ در مورد سلاحهای به جا مانده به معنای خلع سلاح حکومت طالبان است که با دستیابی به تسلیحات ارتش سابق افغانستان، احساس قدرت میکند.
طالبان تحویل دادن سلاحهای ارتش سابق افغانستان به امریکا را رد کرده است و حکومت امریکا نیز مشخص نکرده است که چطور میتواند این سلاحها را پس بگیرد.
منابع به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که گروه رسانهای موبی که شبکه طلوعنیوز بخشی از آن است، دهها کارمند خود را اخراج کرده است. یک منبع گفت که گروه رسانهای موبی روز دوشنبه ۲۵ نفر را از شبکه طلوعنیوز و ۲۵ نفر دیگر را از سایر بخشهای این نهاد اخراج کرد.
به گفته منابع، طلوع نیوز همچنین تعداد برنامههای خود را بهشدت کاهش داده و این شبکه پس از این تنها برنامه اخبار شبانه و برنامه خبری «تودی خبری» را پخش خواهد کرد.
منابع گفتند که گروه رسانهای موبی به دلیل «کاهش بودجه و فشارهای اقتصادی و سیاسی» تصمیم به اخراج کارمندان و کاهش برنامههای نشراتی خود گرفته است.
موبی، یک گروه رسانهای متشکل از شبکههای تلویزیونی طلوع، تلویزیون لمر، طلوع نیوز، تلویزیون فارسی۱، رادیو آرمان، استدیوی موسیقی باربد میوزیک، کابورا پرودکشن و رادیو ارکوزیا است.
بسیاری از شبکههای زیرمجموعه موبی گروپ، از جمله شبکه طلوع، طلوعنیوز و شبکه لمر، پس از به قدرت رسیدن طالبان در سال ۱۴۰۰ به نشرات خود در افغانستان ادامه دادند.
این شبکه اما مانند دیگر رسانههای داخلی افغانستان، به شدت زیر سانسور حکومت طالبان بوده و تحت نظارت این گروه فعالیت میکند. تغییر رویکرد رسانهای بر اعتبار و میزان مخاطبان طلوعنیوز به شدت اثر گذاشته است.
طالبان کنترول شدیدی بر رسانههای داخلی افغانستان اعمال و آزادی این نهادها را به شدت محدود کرده است.
برخی منابع کاهش بودجه و به دنبال آن اخراج کارمندان موبی گروپ را با قطع کمکهای خارجی امریکا مرتبط دانستهاند.
گروه رسانهای موبی از ابتداء تاسیس تاکنون مورد حمایت گسترده مالی ایالات متحده امریکا قرار داشته و اکنون با قطع کمکهای خارجی امریکا، پشتیبانی مالی از سازمان نیز متاثر شده است
افغانستان اینترنشنال برای دریافت پاسخ موبی گروپ با سعد محسنی، مالک موبی گروپ در تماس شد تا واکنش او را در این خبر پوشش دهد، اما آقای محسنی تاکنون به سوالهای ما پاسخ نداده است.
فرستاده ویژه پاکستان برای افغانستان، هشدار داد که اگر طالبان در مقابله با تحریک طالبان پاکستان اقدامی نکند، توافقات میان دو طرف لغو خواهد شد. محمد صادق که در یک سمینار در اسلامآباد صحبت میکرد، پرسید: «آیا طالبان بار دیگر در انتظار حادثهای شبیه یازدهم سپتامبر است؟»
محمدصادق خان فرستاده ویژه پاکستان در امور افغانستان روز دوشنبه ۱۸ حمل، در یک سخنرانی کمپیشینه در نشستی زیر نام «ارزیابی جامع از چالشهای امنیتی و حاکمیتی خیبر پختونخوا» در اسلامآباد گفت: «تحریک طالبان پاکستان نقطه بحرانی روابط میان پاکستان و طالبان افغانستان است و ما باید راهحلی برای آن پیدا کنیم.» او تأکید کرد که طالبان باید در این زمینه با پاکستان همکاری کند.
محمد صادق هشدار داد: «اگر طالبان همکاری نکند، تمام توافقات لغو خواهد شد و هیچگونه پیشرفتی در هیچ زمینهای صورت نخواهد گرفت. پاکستان میتواند به افغانستان کمک زیادی کند، به شرطی که بتوانیم تروریسمی را که از آن سوی مرز وارد میشود، مهار کنیم.»
نماینده ویژه پاکستان تأکید کرد که موضوع تیتیپی باید در اولویت مذاکرات میان کابل و اسلامآباد قرار گیرد و به شکل جدی بررسی شود. او گفت: «حضور و فعالیت تحریک طالبان پاکستان باید از سوی هر دو کشور بهصورت فوری رسیدگی شود.»
محمد صادق افزود: «راهحل لزوماً کشتن یا بازداشت افراد و تحویل آنها به پاکستان نیست، بلکه مهار و محدود کردن آنهاست.»
محمد صادق همچنین گفت که پاکستان فهرستی از ۵۰۰ شهروند افغان در اختیار دارد که وارد پاکستان شده و در حملات دخیل بودهاند. به گفته او، برخی از این افراد از خانوادههای سرشناس طالبان افغانستان هستند و برخی دیگر استادان اکادمیهای نظامی یا فرماندهان نظامی در داخل افغانستاناند.
او در ادامه با انتقاد از عملکرد طالبان در قبال تیتیپی گفت: «افغانستان ۴۴ هزار روستا دارد و طالبان همه آنها را کنترول میکنند. چنین کنترولی در تاریخ افغانستان بیسابقه است. اما اعضای تیتیپی در سراسر افغانستان آزادانه سلاح حمل میکنند و هیچکس مانعشان نمیشود. این افراد بهطور آشکار و علنی، این دستور را نقض میکنند و هیچ مانعی هم در برابرشان نیست.»
نماینده پاکستان در بخش دیگری از سخنانش درباره موضوع مهاجرین افغان، از پوشش رسانهای در مورد روند بازگشت مهاجرین انتقاد کرد و گفت ایران در سال گذشته ۱.۵ میلیون مهاجر افغان را اخراج کرده، اما با چنین واکنشهای منفی رسانهای روبرو نشده است.
فرستاده ویژه پاکستان سخنانش را با هشدار به طالبان تمام کرد و گفت: «در نهایت چه اتفاقی خواهد افتاد؟ این افراد چه خواهند کرد؟ آیا منتظر رویدادی مانند ۱۱ سپتامبر هستند که خارجیها دست به اقداماتی بزنند و مردم افغانستان تاوان آن را بپردازند؟ اینها پرسشهای جدیاند؛ هم برای ما و هم برای افغانستان.»
