افزایش اخراج افغان‌ها از پاکستان؛ طالبان می‌گوید مهاجرین نباید ابزار اهداف سیاسی باشند

حکومت تحت رهبری دونالد ترامپ در کنار افغانستان، کمک به ده‌ها کشور دیگر از جمله سوریه، سومالیا، یمن و غزه را نیز قطع کرده است که بالغ بر ۱.۳ میلیارد دالر می‌شود.

سارا چارلز، رئیس سابق دفتر امور بشردوستانه اداره توسعه بین‌المللی امریکا و ۹ منبع دیگر، از جمله شش مقام فعلی ایالات متحده که در کمک‌های بشردوستانه مشارکت داشتند اطلاعات مربوط به قطع کمک‌ها را به رویترز داده‌اند.

برنامه جهانی غذای سازمان ملل هشدار داد که قطع کمک‌‌های امریکا "می‌تواند به منزله حکم مرگ برای میلیون‌ها نفری باشد که با قحطی و گرسنگی شدید روبرو هستند".

سیندی مک‌کین، رئیس برنامه جهانی غذا، در پیامی در اکس گفت که قطع کمک‌ها «گرسنگی را عمیق‌تر می‌کند، بی‌ثباتی را تقویت می‌کند و جهان را ناامن‌تر می‌کند».

ایالات متحده بزرگترین کمک کننده به افغانستان تحت حاکمیت طالبان و به یمن بوده است که یکی توسط طالبان و دیگری توسط حوثی‌های تحت حمایت ایران کنترول می‌شود، و هر دو کشور سال‌ها از جنگ ویرانگر رنج برده‌اند.

یک منبع به رویترز گفت: «هر کمک باقی‌مانده اداره توسعه بین‌المللی برای افغانستان پایان یافت.»

مقام‌‌ها گفتند که بودجه قطع شده شامل کمک به یک آژانس سازمان ملل متحد است که به زنان و دختران افغان، سازمان جهانی غذا و حداقل شش سازمان غیردولتی کمک می‌کند.

پنج منبع گفتند که کمک به افغان‌ها که توسط دفتر جمعیت، پناهندگان و مهاجرت وزارت امور خارجه ارائه می‌شد نیز پایان یافته است.

به گفته چندین منبع و کارشناسان، قطع این کمک‌ها بحران‌های بشردوستانه جهان را تشدید می‌کند و میلیون‌ها انسان ناامید را در معرض خطر گرسنگی قرار می‌دهد و می‌تواند موج‌های جدیدی از مهاجرت غیرقانونی را دامن بزند.

پیامد قطع کمک‌ها برای آسیب‌پذیرترین‌‌ها

بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، نزدیک به ۲۳ میلیون نفر، که بیش از نیمی از آنها کودک هستند، در افغانستان به کمک نیاز دارند. سازمان جهانی غذا می‌گوید سال گذشته غذای اضطراری و پول نقد را برای نزدیک به ۱۲ میلیون افغان فراهم کرده است، و کمک به زنان و دخترانی را که با "گرسنگی شدید" روبرو هستند در اولویت قرار داده است.

سارا چارلز، که در جنوری سال گذشته اداره توسعه بین‌المللی امریکا را ترک کرد، گفت: «کمک‌‌ها به افغانستان با دقت زیادی برای نجات جان انسان ها هدف گذاری شده بود.»

سازمان ملل می‌گوید که ایالات متحده از شروع سال جاری تاکنون ۲۰۶ میلیون دالر به افغانستان کمک کرده است. سال گذشته، امریکا با ۷۳۶ میلیون دالر، بزرگترین کمک کننده به افغانستان بود که اکنون تحت کنترول طالبان قرار گرفته است.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد که بر صحت جنسی و باروری تمرکز دارد، ابتدا در پایان ماه فبروری اعلام کرد که کمک هزینه ۲۴ میلیون دالری دو ساله برای کار در افغانستان قطع شده است. در همان زمان، کمک هزینه دو ساله ۱۷ میلیون دالری برای کار در سوریه نیز قطع شد.

قطع کمک‌ها به افغانستان همچنین می‌تواند بی‌ثباتی اقتصادی جدیدی را ایجاد کند، چرا که باعث می‌شود ارسال بسته‌های دالری به بانک‌های خصوصی برای تبدیل آن به افغانی از سوی سازمان ملل را متاثر می‌کند. تزریق دالر در بازار به خصوص توسط نهادهای کمک رسانی از عوامل عمده حفظ ثبات پول افغانی محسوب می‌شود.

مقام‌های امریکایی گفتند که قطع کمک‌ها ممکن است شرایطی را ایجاد کند که مردم را وادار به پیوستن به گروه‌های افراطی مانند داعش خراسان کند.

در کنار قطع کمک ۵۶۲ میلیون دالری برای افغانستان، ۱۷۰ میلیون دالر برای برنامه جهانی غذا در سومالیا، ۲۳۷ میلیون دالر در سوریه، ۱۰۷میلیون دالر برای یمن و ۱۲ دالر برای غزه نیز قطع خواهد شد.

زین‌الدین، پناهجوی افغان، گفته است که در سال ۱۹۹۶، هنگامی که کودکی بیش نبود، با خانواده‌اش به پاکستان مهاجرت کرد و بعدا در کراچی ازدواج کرد.

این پناهجو می‌گوید که اخیرا پولیس پاکستان داماد او را که به تازگی ازدواج کرده بود، بازداشت کرده است. زین‌الدین می‌گوید از حکومپ پاکستان می‌خواهد که دامادش را آزاد یا هم با همسرش یکجا به افغانستان اخراج کند. او گفت: دخترم اینجا تنها چه کند.»

روزنامه دان نوشته است که بسیاری از مهاجرانی که از پاکستان به افغانستان اخراج می‌شوند، نه تنها خانه و زندگی خود را رها می‌کنند بلکه تعدادی از عزیزان‌شان نیز با دلهره و ترس در این‌سوی مرز می‌مانند.

طبق گزارش، برخی از افغان‌های مهاجر که در حومه کراچی زندگی می‌کنند که از یک هفته به این‌سو از ترس بازداشت از خانه‌های خود بیرون نشده‌اند.

گل‌علم، مهاجر ۵۵ ساله افغان که از بیماری کلیوی‌ رنج می‌برد، باید هر هفته برای درمان به شفاخانه برود اما از دو هفته به این‌سو مجبور شده که در خانه بماند.

او می‌گوید: «من نُه فرزند دارم، بیشترشان دخترند. اگر اخراجم کنند، آن‌ها چه کنند؟»

گل‌علم می‌گوید که دختر کوچکش حتی نمی‌داند که افغانستان در کجاست.

مهاجران همچنین می‌گویند که پولیس پاکستان، با خشونت وارد خانه‌های‌شان می‌شود تا مهاجران فاقد مدرک را شناسایی کند.

سعید حسین، یک انسان‌شناس که در باره مهاجرت پشتون‌ها به کراچی پژوهش می‌کند، می‌گوید که روند فعلی اخراج نسبت به سال گذشته بدتر و خشن‌تر شده است.

او به روزنامه دان گفت: «نیمه‌شب به خانه‌ها و آپارتمان‌ها حمله می‌کنند، فقط به‌خاطر قیافه کسی را افغان می‌پندارند و می‌برند.»

او می‌گوید این افراد بدون طی کردن روند قضایی و خلاف قانون، مستقیماً به «امین هاوس»، مهمان‌خانه‌ای در کراچی که به بازداشتگاه مهاجران افغان بدل شده، منتقل می‌شوند.

ضیاالحق، مهاجر دیگر می‌گوید خانواده‌اش در دهه ۸۰ میلادی به پاکستان مهاجرت کرد، خودش در پاکستان متولد شده و پدرش نام جنرال ضیاالحق، رئیس‌جمهور پیشین پاکستان را بر او گذاشته است.

او می‌گوید که خودش و فرزندانش در پاکستان متولد و بزرگ شده‌اند: «پدر و مادرم، پدربزرگ و مادربزرگم، همه همین‌جا دفن‌اند… کشور من پاکستان است، نه جای دیگر.»

ضیاالحق شعار سر می‌دهد که «جان و دلش» پاکستان است و می‌گوید: «امیدواریم و دعا می‌کنیم که دولت عشق ما به این کشور را ببیند و به ما هویتی در این‌جا بدهد.»

ضیابه، زن ۶۵ ساله که هنگام مهاجرت با خانواده‌اش به پاکستان ۲۵ سال داشت، می‌گوید: ««۴۰ سال از عمرم را این‌جا گذرانده‌ام، حالا چطور می‌توانم بروم؟ اصلاً کجا بروم؟»

او می‌گوید اصلا نام روستای خود در افغانستان را به یاد ندارد و آن‌جا نیز کسی را نمی‌شناسد.

طبق این گزارش، در پنج روز گذشته، ۳۰۷ پناهجوی افغان که خانواده‌های‌شان سال‌ها پیش از افغانستان فرار کرده بودند، از کراچی اخراج شده‌اند.

پاکستان پس از پایان ضرب‌الاجل تعیین‌شده در ۳۱ مارچ، موج دوم عملیات اخراج مهاجران افغان فاقد مدرک را آغاز کرد.

سازمان‌های حقوق بشری از جمله عفو بین‌الملل، بارها خواستار توقف اخراج اجباری مهاجران افغان از پاکستان شده‌ و نسبت به پیامدهای آن هشدار داده‌اند.

مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند سال گذشته ایران نزدیک به یک میلیون و ۲۰۰ هزار مهاجر افغان بدون مدرک را اخراج کرد.

خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) روز سه‌شنبه، ۱۹ حمل، به نقل از رئيس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور ایران نوشت ایران در خدمات‌رسانی به پناهندگان جمعی به مشکل برخورده است.

این مقام وزارت کشور ایران گفته است که کار برای تعیین سرنوشت مهاجران «شبه قانونی» شروع شده و تا پایان تابستان سال جاری تکلیف آنها روشن خواهد شد.

ایران به آن عده مهاجران افغان را که دارای برگه سرشماری‌اند، مهاجران «شبه قانونی» عنوان می‌کند. به گفته مقام‌های ایرانی، تعداد این مهاجران به بیش از دو میلیون نفر می‌رسد.

مشاور وزیر کشور ایران روز دوشنبه، ۱۷ حمل گفته است که ایران می‌تواند به شماری از مهاجران افغان که دارای برگه سرشماری هستند، اقامت یک ساله بدهد اما بقیه باید به افغانستان برگردند.

براساس طرح مهاجرت ایران، تنها خانواده‌هایی که یکی از والدین دارای برگه آمایشی باشد و بقیه دارای برگه سرشماری، می‌توانند اقامت یک ساله ایران را به‌دست آروند. براساس این طرح، افراد مجرد و خانواده‌هایی که والدین برگه سرشماری دارند، باید ایران را ترک کنند.

نادر یاراحمدی تاکید کرده است: «پس از این[تعیین سرنوشت مهاجران دارای برگه سرشماری] به سراغ اتباع غیرمجاز (مهاجران بدون مدرک اقامتی) می‌رویم.»

ایران شمار مهاجران افغان بدون مدرک اقامت در ایران را هم از دو تا دو و نیم میلیون نفر اعلام کرده است.

این سفارت در بیانیه‌ای نوشت وزیر خارجه جمهوری اسلامی بر همکاری تهران با طالبان برای پیگیری جدی تفاهم‌هایی برای تسهیل بازگشت تدریجی مهاجران افغان از ایران تاکید کرده است.

او همچنین به مشارکت مهاجران افغان در سازندگی افغانستان تاکید کرده است.

سفارت جمهوری اسلامی گفت بیکدلی در این دیدار درباره وضعیت جاری روابط تهران و طالبان به عراقچی اطلاعات ارائه کرد.

جمهوری اسلامی هرچند مثل دیگر کشورها طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد اما روابط سیاسی و اقتصادی نزدیکی با این گروه دارد.

با این حال، جمهوری اسلامی فشارها، بازداشت و اخراج مهاجران افغان را تشدید کرده و روزانه تعدادی زیادی از مهاجران را اخراج می‌کند.

طالبان در روز شنبه، ۱۶ حمل، قدریه را از زندان آزاد و به پدرش تحویل دادند. او پیش‌تر هشدار داده بود که اگر به پدرش سپرده شود، جانش در خطر خواهد بود و ممکن است کشته شود.

منابع آشنا با وضعیت قدریه می‌گویند روز دوشنبه، هیئتی از مقامات محلی طالبان به همراه اعضای شورای علمای این ولایت برای بررسی وضعیت قدریه به خانه پدرش رفتند. اما پدر قدریه با ورود این هیئت مخالفت کرد و آنها به زور وارد خانه شدند.

ظاهراً، ماموران طالبان قدریه را در وضعیتی اسفناک یافتند. یک منبع گفت که وقتی طالبان از او درباره جراحات صورتش پرسیدند، قدریه پاسخ داد که پدر، شوهر و برادرش او را لت‌وکوب کرده‌اند. اما پدرش در مقابل ادعا کرد که دخترش بیمار است و خودزنی می‌کند.

محکمه شهری طالبان دستور داده تا زمانی که پدرش ضمانت ندهد، از قدریه مراقبت شود.

قدریه، زنی ۲۸ ساله، پیش‌تر در ویدیویی از زندان کیله‌گی بغلان که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، گفته بود که طالبان قصد دارد او را آزاد کرده و به پدرش تحویل دهد. او در این ویدیو با التماس برای نجات جانش کمک خواست و هشدار داد که پس از رهایی، پدرش او را خواهد کشت.