سازمان حقوق بشری حالوش گزارش داد که نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی در سیستان و بلوچستان دستکم ۱۷ شهروند بلوچ را با عنوان «اتباع افغانستانی» بازداشت کردهاند. این سازمان نوشت که دستکم چهار زن در میان بازداشتشدگان حضور دارند و این بازداشتها در مواردی خشونتآمیز بوده است.
در یک مورد، ظهر روز شنبه، ۲۳ حمل، ۱۵ شهروند بلوچ به شمول چهار زن در شهرستان میرجاوه بازداشت شدند. در مورد دیگر، دو نفر روز پنجشنبه، ۲۱ حمل، در شهرستان مهرستان بازداشت شدند و برای اخراج به افغانستان به یک اردوگاه مهاجرین منتقل شدند. دستکم یکی از این بازداشتشدگان نوجوان بوده است.
در گزارش به نقل از منابع آمده است: «روز پنجشنبه، نیروهای کلانتری این دو فعال مذهبی را که در حال گشت تبلیغی در سطح شهر مهرستان بودند، به دلیل نداشتن مدارک هویتی بازداشت کرده و به کلانتری منتقل کردند.»
به گفته منابع دو روز بعد «حداقل پنج خودروی نظامی شامل هایلوکس و سواری، حوالی ساعت ۱۲ ظهر وارد چند روستا در بخش لادیز شدهاند و بدون ارائه توضیح شفافی، دستکم ۱۵ نفر از جمله چهار زن را به اتهام نداشتن مدارک هویتی و تحت عنوان اتباع بیگانه بازداشت کردند.»
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی از بازداشت و اخراج شهروندان بلوچ ایرانی به افغانستان منتشر شده است.
استان سیستان و بلوچستان ایران از نظر جغرافیایی، فرهنگی، تاریخی و امنیتی پیوند نزدیکی با افغانستان دارد. شهروندان بلوچ سنیمذهب در این منطقه جمهوری اسلامی را متهم میکنند که در برابر آنها از تبعیض گسترده کار میگیرد.
در ماههای اخیر، روند اخراج مهاجران افغان از ایران شدت یافته است.مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که در سال ۱۴۰۳، بیش از ۲.۲ میلیون مهاجر افغان از کشور اخراج شدهاند و برنامهریزی شده است که در سال ۱۴۰۴ نیز تعداد مشابهی از مهاجران اخراج شوند.
وزارت تحصیلات عالی طالبان به تاریخ ۱۶ حمل ۱۴۰۴ مکتوبی به ریاست دانشگاه ننگرهار فرستاده است. در این مکتوب آمده که هیئتی با هدایت رهبری این وزارت، تعدادی از اعضای علمی دانشکده «ثقافت اسلامی و شرعیات» در مؤسسات تحصیلات عالی سید جمالالدین افغان در ننگرهار و لغمان را مورد ارزیابی قرار داده است.
براساس این ارزیابی، شش تن از اعضای علمی از بستهای کادریشان برکنار شدهاند. این ارزیابی توسط مدرسه طالبان موسوم به «جامعه عبدالله بن مسعود» انجام شده است.
مسئولان این مدرسه پس از ارزیابی، از وزارت تحصیلات عالی طالبان خواستهاند تا این استادان را منفک کند. وزارت تحصیلات طالبان نیز با تأیید رهبری این گروه، این درخواست را پذیرفته و اجرایی کرده است.
از میان این شش استاد، یک نفر از دانشگاه ننگرهار، چهار نفر از دانشگاه لغمان و یک نفر دیگر از دانشگاه سید جمالالدین افغان در کنر بودهاند.
طالبان پیش از این نیز در شماری از ولایتها، استادان دانشکده شرعیات و ثقافت اسلامی را برکنار کردهاند.
در ماه قوس سال گذشته، وزارت تحصیلات عالی طالبان، ۱۶ استاد را به اتهام وابستگی به جریان سلفیت از دانشگاههای پولیتخنیک کابل و کنر منفک کرده بود.
پیش از این، منبعی در وزارت تحصیلات عالی طالبان به افغانستان اینترنشنال گفته بود که در سطح رهبری این وزارت تصمیم گرفته شده تا استادان وابسته به مکتب وهابیت از دانشگاهها برکنار و بهجای آنان افراد همفکر با طالبان گماشته شوند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، صدها استاد دانشگاه از کشور مهاجرت کردهاند. روندی که نظام تحصیلی و آموزشی کشور را به شدت آسیب زده است.