همزمان با پیشرفت در مذاکرات ایران و امریکا، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی روز پنجشنبه، بدون اشاره مستقیم به این گفتوگوها، از «صلح موقت امام حسن با معاویه» سخن زد.
خامنهای در یک مراسم عزاداری گفت: «وقتی که امام حسن با معاویه صلح کرد، یک عده میآمدند گله میکردند و اعتراض میکردند.»
خامنهای با استناد به روایتی از تاریخ اسلام، تاکید کرد که صلح امام دوم شیعیان با معاویه «موقت و تاکتیکی» بوده است.
رهبر جمهوری اسلامی همچنین با ذکر روایتی از «تعویق تقدیر الهی» برای برپایی حکومت اسلامی به دست شیعیان، به مخاطبانش هشدار داد که از «دهنلقی، اعتراض بیخود، عجله و تحلیل غلط» خودداری کنند.
همزمان با مذاکرات «غیر مستقیم» ایران و امریکا که با مجوز خامنهای در حال برگزاری است، بعضی از حامیان تندروی جمهوری اسلامی با آنچه بهطور علنی «بیعت با یزید» میخوانند، مخالفت میکنند.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا روز پنجشنبه گفت که این کشور جلسات جدی در فرایند گفتوگو با جمهوری اسلامی داشته است.
ترامپ در ارتباط با مذاکرات ایران افزود: «فقط دو گزینه وجود دارد و یکی از آنها اصلا گزینه خوبی نیست، اصلا.»
او تاکید کرد شاید به تصمیم بسیار بسیار خوبی در این زمینه دست یافته شود.
رئیسجمهور امریکا در نشستی با خبرنگاران اضافه کرد: «فکر میکنم توافق با ایران به خوبی پیش میرود. کارهای زیادی در حال انجام است. اما یکی از آنها مسیر خود را به خوبی طی میکند. ممکن است به تصمیم بسیار خوبی برسیم و زندگیهای زیادی نجات پیدا کند.»
اعضای هیئت فنی جمهوری اسلامی و امریکا قرار است روز شنبه بار دیگر در عمان مذاکره کنند.
وزارت خارجه امریکا تایید کرد که مایکل آنتون، مدیر دفتر تدوین سیاست وزارت خارجه، ریاست هیئت فنی امریکا را در مذاکرات با ایران که قرار است شنبه در عمان برگزار شود، بر عهده خواهد داشت.
همچنین استیو ویتکاف نماینده ویژه کاخ سفید شنبه برای نشست فنی با ایران در عمان حضور خواهد داشت.
این بسته پیشنهادی پس از آن ارائه میشود که تلاشهای دولت جو بایدن، رئیسجمهور پیشین، برای نهایی کردن یک توافقنامه دفاعی با عربستان سعودی به نتیجهای نرسید. توافقی که بخشی از یک معامله گستردهتر بود و هدف آن عادیسازی روابط این کشور با اسرائیل بود.
پیشنهاد دولت بایدن شامل دسترسی عربستان به سلاحهای پیشرفتهتر امریکایی در ازای توقف خرید تسلیحات چینی و محدود کردن سرمایهگذاریهای چین در عربستان بود.
رویترز نوشته نتوانسته تایید کند که آیا در پیشنهاد دولت ترامپ نیز چنین شروطی گنجانده شده است یا نه.
ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش فروش تسلیحات به عربستان را به عنوان راهی برای ایجاد اشتغال در امریکا ستوده بود.
از لاکهید مارتین تا بوئینگ
به گفته دو منبع به رویترز، شرکت لاکهید مارتین ممکن است مجموعهای از سامانههای پیشرفته تسلیحاتی از جمله هواپیماهای ترابری سی-۱۳۰ را تامین کند. یکی از منابع هم به رویترز گفته است که این شرکت همچنین موشکها و رادارهایی را برای فروش عرضه خواهد کرد.
شرکت آرتیاکس، که پیشتر به نام ریتئون تکنولوژی شناخته میشد، نیز جایگاه قابلتوجهی در این بسته تسلیحاتی خواهد داشت.
به گفته چهار منبع، این بسته همچنین شامل محصولات دیگر پیمانکاران بزرگ دفاعی امریکا مانند بوئینگ، نورثروپ گرومن و جنرال اتمیکس خواهد بود.
رویترز نوشته نمیداند چه تعداد از قراردادهای پیشنهادی در این بسته تسلحاتی، قراردادهای جدید هستند.
دو منبع به رویترز گفتند بسیاری از آنها از مدتها پیش در دست بررسی بودهاند و برای مثال، عربستان نخستین بار در سال ۲۰۱۸ درخواست اطلاعات درباره پهپادهای جنرال اتمیکس و احتمال خرید آنها را مطرح کرده بود.
یکی از منابع هم تائید کرد در ۱۲ ماه گذشته، معاملهای برای خرید پهپادهای امکیو-۹بی سیگاردین و دیگر هواگردها به ارزش ۲۰ میلیارد دالر به مرحله نهایی نزدیک شده است.
به گفته سه منبع، احتمال دارد در این سفر درباره فروش جنگندههای اف-۳۵ ساخت لاکهید مارتین هم که عربستان از سالها پیش علاقهمند به خرید آن بوده، صحبتهایی مطرح شود اما احتمال امضای چنین قراردادی در جریان این سفر بسیار پائین است.
ایالات متحده متعهد است، به متحد نزدیک خود، اسرائیل، تسلیحات پیشرفتهتری از آنچه به کشورهای عربی میفروشد ارائه کند، تا برتری نظامی کیفی اسرائیل در منطقه حفظ شود.
اسرائیل از ۹ سال پیش مالک جنگندههای اف-۳۵ است و چند اسکادران از آنها را ایجاد کرده است.
حضور مدیران شرکتهای دفاعی در هیات همراه ترامپ
به گفته سه منبع، به خاطر همین بسته تسلحاتی، چند تن از مدیران شرکتهای دفاعی در حال بررسی سفر به منطقه به عنوان بخشی از هیات همراه ترامپ هستند.
ایالات متحده مدتهاست که تأمینکننده اصلی تسلیحات برای عربستان سعودی است. در سال ۲۰۱۷، ترامپ پیشنهاد فروش حدود ۱۱۰ میلیارد دالر تسلیحات به پادشاهی عربستان را مطرح کرد.
اما تا سال ۲۰۱۸، تنها قراردادهایی به ارزش ۱۴.۵ میلیارد دالر اجرایی شده بود و کانگرس در پی قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار سعودی، این معاملات را زیر سوال برد.
در سال ۲۰۲۱، در دوره دولت بایدن، کانگرس برای اعمال فشار بر ریاض جهت پایان دادن به جنگ یمن که تلفات غیرنظامی زیادی به همراه داشت، فروش تسلیحات تهاجمی به عربستان سعودی را ممنوع کرد.
طبق قانون ایالات متحده، معاملات بزرگ بینالمللی تسلیحاتی این کشور، باید پیش از نهایی شدن از سوی اعضای کانگرس بررسی شوند.
دولت بایدن از سال ۲۰۲۲، پس از حمله روسیه به اوکراین که تاثیر زیادی بر عرضه جهانی نفت گذاشت، موضع خود در قبال عربستان سعودی را نرمتر کرد.
سال ۲۰۲۴، زمانی که واشنگتن پس از حمله ۷ اکتبر حماس، همکاریهای خود با ریاض برای طراحی برنامهای جهت دوران پساجنگ غزه را افزایش داد، ممنوعیت فروش تسلیحات تهاجمی به عربستان سعودی هم برداشته شد.
