یافتههای یک گزارش تازه بخش زنان سازمان ملل در مورد وضعیت زنان در افغانستان نشان میدهد که بیش از ۷۰ درصد زنان برای دسترسی به کمکهای بشردوستانه با مشکل روبهرو اند. طبق گزارش، نبود کارکنان زن در نهادهای بشردوستانه و محدودیتها بر آزادی رفتوآمد، دلیل اصلی این مشکل است.
بخش زنان سازمان ملل متحد روز یکشنبه ۷ ثور گزارشی را منتشر کرده که وضعیت کمکهای بشردوستانه در افغانستان را در سال ۲۰۲۴ از نگاه جنسیتی بررسی کرده است.
در این گزارش آمده است که مقررات سختگیرانه طالبان بر زنان، مانند همراه داشتن محرم و اجرای قوانین سختگیرانه حجاب اجباری توانایی زنان برای مشارکت در زندگی عمومی را به شدت محدود کرده است.
در این گزارش همچنین آمده است: «ممنوعیت کار زنان برای سازمانهای غیردولتی و آژانسهای سازمان ملل، دسترسی زنان و دختران به خدمات ضروری از جمله بهداشت، آموزش، تغذیه و حفاظت را محدود کرده است و نقش زنان را در شکلدهی واکنشهای مناسب و عادلانه جامعه تضعیف کرده است.»
در گزارش بخش زنان سازمان ملل آمده است که ممنوعیت آموزش و تحصیل دختران چرخه فقر را در کشور تداوم میبخشد. براساس این گزارش، تنها ۴۳ درصد دختران در سن مکتب شامل آموزش شدهاند و تقریباً هیچ دختری در رده سنی ۱۳ تا ۱۷ سال به مکتب نمیروند.
یافتههای این گزارش همچنین نشان میدهد که در سال ۲۰۲۴ فشارهای اقتصادی بر خانوادهها به ویژه خانوادههایی که زنان سرپرست هستند، افزایش یافته است.
طبق گزارش، این فشارهای اقتصادی برخی خانوادهها را وادار کرده تا به راهکارهای دشوار از جمله صرفنظر کردن از وعدههای غذایی، بیرون کشیدن کودکان از مکتب و ازدواج زودهنگام کودکان، روی آورند.
در ادامه این گزارش آمده است که محدودیتهای طالبان بر کار زنان و نبود کارمندان صحی زن، دسترسی زنان به خدمات صحی را به شدت کاهش داده و باعث وخامت وضعیت صحی مادران شده است.
یافتههای این گزارش همچنین نشان میدهند که به دلیل عدم مشارکت زنان در تصمیمگیریهای اجتماعی، زنان و دختران افغان با خطرات شدید خشونت مبتنی بر جنسیت و ازدواج زودهنگام مواجهاند.
در این میان، سازمانها و نهادهای که توسط زنان رهبری میشوند، نقش جدی در حمایت از حقوق زنان را بازی میتوانند اما این نهادها به دلیل کمبود بودجه با شکست مواجه شدند.
این گزارش پیشنهاد کرده است که برای عبور از چنین وضعیت، باید کارمندان زن در نهادهای بشردوستانه بیشتر استخدام شوند و نهادهایی که از سوی زنان رهبری میشوند، مورد حمایت مالی قرار گیرند.
آنها از ارائه جزییات درباره صحبتهای خود در این نشست خودداری کردند.
حضور درخانی، دختر خردسال حامد کرزی در این دیدار قابل توجه است. رئیس جمهور پیشین افغانستان بارها از بازگشایی مکاتب و حضور زنان در جامعه و بازار حمایت کرده است.
پیش از این نیز، حضور درخانی، در دیدار با عبدالله در عقرب سال گذشته که در صدر مجلس مردان و رهبران پیشین نشسته بود، توجه مردم و کاربران را جلب کرده بود.
برخی کاربران به دلیل محدودیتهای طالبان علیه دختران، این اقدام را «نمادین و اعتراضی» خواندند.
عبدالله عبدالله و حامد کرزی از معدود رهبران سیاسی پیشین هستند که پس از تسلط طالبان در کابل ماندهاند و همچنان با اقشار مختلف جامعه دیدار میکنند. با این حال، طالبان به جایگاه سیاسی این دو چهره برجسته توجهی نشان نداده و برخلاف سنتهای سیاسی گذشته، آنها در تصمیمگیریها و مشورتهای حکومتی نقشی ندارند.
کرزی در سالهای اخیر بارها بر لزوم تشکیل حکومت فراگیر و اهمیت آموزش زنان تاکید کرده است. در مقابل، داکتر عبدالله عبدالله ترجیح داده از اظهارنظر رسانهای پرهیز کند و در سکوت به فعالیتهای خود ادامه دهد.
