اوکراین و ایالات متحده روز چهارشنبه اعلام کردند که توافقنامه ایجاد یک صندوق مشترک برای سرمایهگذاری در بازسازی اوکراین امضا کردهاند. بر بنیاد پیشنویس این توافق، امریکا امتیاز ویژه و ترجیحی در قراردادهای جدید استخراج منابع طبیعی اوکراین خواهد داشت.
دو کشور این توافق را پس از ماهها مذاکره پرتنش امضا کردند، توافقی که میتواند رضایت حکومت ترامپ جهت ادامه کمکهای نظامی و فنی به اوکراین را جلب کند.
وزارت خزانهداری امریکا در بیانیهای گفت: «این همکاری اقتصادی دو کشور که برای قدردانی از حمایت مالی و مادی قابل توجه مردم ایالات متحده از اوکراین از زمان تهاجم تمامعیار روسیه هست، روند بهبود اقتصادی اوکراین را شتاب دهد.»
رویترز که این پیشنویس را دیده است، نوشت که در توافق مربوط به مواد معدنی، ایالات متحده از دسترسی ویژه به قراردادهای جدید استخراج منابع طبیعی اوکراین برخوردار میشود، اما سهمی از ثروت معدنی اوکراین یا تاسیسات گاز این کشور به امریکا واگذار نخواهد شد.
این پیشنویس ایجاد یک «صندوق مشترک بازسازی امریکا–اوکراین» را پیشبینی میکند که ۵۰ درصد سود و حق امتیازهایی را که از مجوزهای جدید بهرهبرداری از منابع طبیعی در اوکراین نصیب دولت این کشور میشود، به این صندوق واریز خواهد شد.
وزارت امنیت داخلی امریکا روز چهارشنبه اعلام کرد که ۱۳۱ پناهجوی اهل آسیای مرکزی که بهطور غیرقانونی در ایالات متحده زندگی میکردند، به اوزبیکستان اخراج شدند. این وزارت گفت که افراد اخراج شده شهروندان اوزبیکستان، قرغیزستان و قزاقستان هستند.
کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی امریکا در بیانیهای گفت: «ما مشتاقانه منتظر ادامه همکاری با اوزبیکستان در تلاش برای تقویت امنیت متقابل و حمایت از حاکمیت قانون هستیم."
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا متعهد شده است که میلیونها مهاجری را که بهطور غیرقانونی در ایالات متحده به سر میبرند، اخراج کند. حکومت ترامپ برای بازگرداندن مهاجران غیرقانونی مسیرهای جدیدی را به کشورهای ثالث در امریکای لاتین ایجاد کرده و اخیراً یک مرد عراقی را به رواندا منتقل کرد.
دموکراتها و گروههای حامی مهاجران گفتهاند که سیاست تهاجمی ترامپ برای اخراج مهاجران، روند قانونی اخراج را دور زده و خانوادهها را از هم جدا کرده است. در یک مورد به یک مادر کوبایی اخراج شده اشاره شده که به او گفته شده که نمیتواند دختر یک ساله شیرده خود را با خود بیاورد.
به رغم سر و صدهای زیاد، روند اخراجهای اولیه در حکومت ترامب نسبت به زمان جو بایدن، هنوز کمتر است. سال گذشته در دوره بایدن سطح بالای مهاجرت غیرقانونی منجر به اخراج سریعتر شده بود.
حمله مرگبار هفته گذشته به گردشگران در کشمیر، تنش بین هند و پاکستان را تا سطح درگیری افزایش داده است. هند پاکستان را متهم کرده است که در این کشتار دست دارد، اتهامی که پاکستان آن را رد میکند.
در پی این حمله دو همسایه دارای سلاح هستهای سطح روابط دیپلوماتیک خود را کاهش دادهاند، معاهدات کلیدی بین دو کشور از جمله معاهده آب رودخانه سند را تعلیق و اتباع یکدیگر را اخراج کردهاند. تشدید تنش تا این سطح بزرگترین عقبگرد در روابط دو کشور از سال ۲۰۱۹ است، زمانی که یک موتر بمب گذاری شده جان ۴۰ سرباز هندی را در کشمیر گرفت. هند پاکستان را مقصر دانست اما اسلامآباد این اتهام را رد کرد.
پاکستان میگوید اطلاعات موثقی از حمله قریبالوقوع نظامی هند دارد و دهلی هم به احتمال حمله نظامی اما محدود اشاره کرده است. پاکستان میگوید که به هر حملهای پاسخ متناسب خواهد داد.
در مطلب زیر نگاهی به ظرفیتهای هستهای دو کشور و آنچه ممکن است رخ دهد انداخته شده است.
عامل بازدارنده هستهای
هند و پاکستان تنها چند دهه بعد از استقلال از بریتانیا شروع به ساخت زرادخانههای هستهای خود کردند. اما هدف از مسلح شدن به سلاح هستهای عمدتا جلوگیری از جنگ بوده تا شروع آن.
در دکترین نظامی هند سیاست پیشقدم نشدن در استفاده از سلاح هستهای مشخص است. این بدان معناست که تنها در صورت حمله هستهای به نیروهای هندی یا قلمرو این کشور، با سلاح هستهای تلافی خواهد کرد.
اما پاکستان سیاست متفاوتی دارد و آستانه توسل آن به سلاح اتمی مبهم است. پاکستان مشخص نکرده است که در چه شرایطی دقیقا از سلاح هستهای استفاده خواهد کرد. یک دلیل آن است این است که میزان تهدید هند را کاهش دهد.
نداشتن جزییات از زرادخانههای یکدیگر
هیچ یک از هند و پاکستان درباره نوع سلاحهای هستهای یکدیگر یا تعداد آنها اطلاع ندارند. هند اولین آزمایش هستهای خود را در سال ۱۹۷۴ انجام داد. پاکستان متعاقب آن اولین آزمایش هستهای خود را در سال ۱۹۸۸ انجام داد.
اطلاعات مراکز تحقیقاتی نشان میدهد که پاکستان دارای ۱۷۰ کلاهک است در حالی که هند ۱۷۲ کلاهک دارد. برخی اطلاعات هم نشان میدهند که ممکن است پاکستان بیش از ۲۰۰ کلاهک داشته باشد.
علیرغم دههها خصومت و سوء ظن، هند و پاکستان پیمانی را امضا کردهاند که آنها را از حمله به تأسیسات هستهای یکدیگر منع میکند.
به عنوان بخشی از ممنوعیت حمله به تاسیسات و زرادخانه هستهای، دو طرف هر ماه جنوری سال لیست تاسیسات و زرادخانه هستهای خود را مبادله میکنند. آنها برای ۳۴ سال متوالی این کار را انجام دادهاند.
با این حال، هیچ یک از دو کشور پیمان جهانی منع گسترش سلاحهای هستهای با هدف جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای و فناوری تسلیحات هستهای را امضا نکردهاند.
حملات محدود به اهداف خاص
تنش بین هند و پاکستان هر از گاهی به حملات و اقدامات تلافی جویانه هدفمند انجامیده است که به آرامی تشدید شده و در عین حال به هر طرف این امکان را میدهد که عقبنشینی کرده و مانع درگیری تمام عیار شود. درگیریهای مرزی میان دو کشور رایج است.
اما وضعیت اینبار در هند متفاوت است، فشار داخلی زیادی بر حکومت این کشور وجود دارد که به حمله کشمیر واکنش نشان دهد زیرا بیشتر قربانیان حمله به گردشگران در کشمیر هندی بودند.
نمونهای از تشدید تنش که به حمله انجامید بمبگذاری سال ۲۰۱۹ است که در آن بمبگذار انتحاری با موتر بمبگذاری شده دستکم ۴۰ سرباز هندی را کشت. هند در اقدام تلافیجویانه قبل از سپیده دم متوسل به حمله هوایی شد که گفته شد یک کمپ آموزشی تروریستها در پاکستان را هدف قرار داده است.
پاکستان بعداً اعلام کرد که دو هواپیمای جنگی هند را در کشمیر سرنگون و یک پیلوت را دستگیر کرده است. پیلوت در نهایت آزاد شد و وضعیت روابط دو کشور به عادی شدن گرایید. اما این رویداد نشان داد که هند مایل است وارد حریم هوایی پاکستان شود و حملاتی را انجام دهد.
در بحران کنونی، دو طرف هنوز حرکت چشمگیری انجام ندادهاند. پاکستان اعلام کرده است که جنگندههای هندی را بر فراز حریم هوایی خود دیده است و یک پهپاد جاسوسی «متعلق به هند» را سرنگون کرده است.
با این حال،حملات تلافیجویانه هند یا پاکستان احتمالاً در امتداد خط کنترول، مرز جداکننده کشمیر انجام خواهد شد. در این حمله زیرساختهای ارتش یا تاسیسات شبهنظامیان هدف خواهند بود. اما این تاکتیک خطر اشتباه محاسباتی را به همراه دارد زیرا در صورت بروز تلفات انسانی احساسات داخلی را تشدید میکند.
واکنش جامعه بینالمللی به رویداد کشمیر
با جنگ در خاورمیانه و اوکراین، و جهانی درگیر هرج و مرج اقتصادی، جامعه بینالمللی اشتهای کمی برای آغاز یک جنگ در جنوب آسیا دارد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا گفته است که با هند و پاکستان تماس خواهد گرفت و از دیگر دولتهای خارجی خواسته است که وارد عمل شده و اوضاع را آرام کنند.
متحدان ثروتمند پاکستان در خلیج فارس تمایل خود را برای ثبات و امنیت ابراز کردهاند و همزمان، هند درباره این بحران با اعضای گروه ۷ در تماس است.
چین، مهمترین بازیگر منطقه، از هر دو طرف خواسته است تا خویشتنداری نشان دهند. سازمان ملل همچنین از پاکستان و هند خواسته است تا تنشزدایی کنند. خلاصه هیچ کشوری جنگ دیگری را در جهان نمیخواهد.
در یک عقبنشینی حقوقی دیگر برای حکومت ترامپ، اداره مهاجرت امریکا روز چهارشنبه به دستور دادگاه، محسن مهدوی، دانشجوی فلسطینی دانشگاه کلمبیا را آزاد کرد. ماموران اداره مهاجرت او را به دلیل سازماندهی تظاهرات در حمایت از غزه بازداشت کرده بودند.
مهدوی که در یک کمپ آوارگان در کرانه باختری به دنیا آمده و بزرگ شده است، اوایل ماه اپریل هنگام ورود به ساختمان اداره مهاجرت برای انجام مصاحبه دریافت شهروندی امریکا دستگیر شد.
قاضی امریکایی به حکومت دونالد ترامپ دستور داده بود تا این دانشجو را از ایالات متحده اخراج نکند.
مقامهای امریکایی گفتند که مهدوی طبق قانون مهاجرت و تابعیت قابل اخراج است، زیرا مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، تشخیص داده است که حضور و فعالیتهای این دانشجو، «پیامدهای بسیار نامطلوبی برای سیاست خارجی ایالات متحده خواهد داشت و منافع مهم سیاست خارجی امریکا را به خطر میاندازد.»
وکلای مهدوی باور داشتند که علت بازداشت او سخنانش در دفاع از حقوق انسانی فلسطینیان بوده است.
مهدوی پس از آزادی در جمع هوادارانش خطاب به دونالد ترامپ و اعضای کابینهٔ او گفت: «من از شما نمیترسم.»
مهدوی در زمان تحصیل در کلمبیا از منتقدان صریح جنگ اسرائیل در غزه بود و چندین تظاهرات را در اعتراض به این جنگ راه انداخته بود. او با محمود خلیل اتحادیه دانشجویان فلسطینی در دانشگاه کلمبیا را بنیان گذاشت.
خلیل که او نیز دارای کارت اقامت دایم در امریکا است، به علت شرکت و سازماندهی تظاهرات اسرائیلی در بازداشت است و قاضی ایالت لوئیزیانا با اخراج او از امریکا موافقت کرده است.
حمله اخیر به گردشگران در کشمیر تحت کنترول هند، دهلینو و اسلامآباد را در آستانه رویارویی نظامی قرار داده است. پس از این رویداد تنشها بین هند و پاکستان شدت گرفته و ترس از احتمال درگیری نظامی میان دو قدرت مجهز به سلاح هستهای افزایش یافته است.
پاکستان میگوید اطلاعاتی دارد که نشان میدهد هند قصد دارد اقدام نظامی را آغاز کند. وزیر اطلاعات پاکستان روز سهشنبه نهم ثور، گفت که این حمله ۲۴ تا ۳۶ ساعت آینده اتفاق خواهد افتاد و پاکستان به آن پاسخ خواهد داد.
دو کشور دارای تواناییهای قابل توجه نظامی هستند اما از نظر پرسنل و زرادخانه باهم تفاوتهایی دارند.
موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک مستقر در لندن نیروهای دفاعی و زرادخانههای دو کشور همسایه مسلح به سلاح هستهای جنوب آسیا را بررسی کرده است.
پرسنل نظامی
دادههای این موسسه نشان میدهد که هند حدود ۱.۴ میلیون پرسنل فعال در نیروهای دفاعی دارد. هند یک میلیون و ۲۳۷ هزار نفر در نیروی زمینی، ۷۵ هزار و ۵۰۰ نیروی دریایی، ۱۴۹ هزار و ۹۰۰ نفر نیروی هوایی و ۱۳ هزار و ۳۵۰ نفر گارد ساحلی دارد.
در مقابل، پاکستان ۷۰۰ هزار پرسنل فعال نظامی دارد. این کشور ۵۶۰ هزار نفر در نیروی زمینی، ۷۰ هزار نفر در نیروی هوایی و ۳۰ هزار نفر در نیروی دریایی دارد که نسبت به هند ضعیفتر است.
تسلیحات نیروی زمینی
زرادخانه هند شامل ۹ هزار و ۷۴۳ قطعه توپخانه است و این کشور ۳ هزار و ۷۴۰ تانک جنگی دارد. در مقابل، پاکستان ۴ هزار و ۶۱۹ قطعه توپخانه و ۲ هزار و ۵۳۷ تانک جنگی دارد. از نظر زرادخانه هند در جایگاه بهتری قرار دارد.
توان نیروی هوایی
در حالی که هند ۷۳۰ هواپیما با قابلیت رزمی دارد، ناوگان پاکستان با ۴۵۲ هواپیما بسیار کوچکتر است.
تجهیزات نیروی دریایی
نیروی دریایی هند دارای ۱۶ زیردریایی، ۱۱ ناوشکن، ۱۶ ناوچه و دو ناو هواپیمابر است، در حالیکه نیروی دریایی پاکستان دارای هشت زیردریایی و ۱۰ ناوچه است.
زرادخانه هستهای
هند ۱۷۲ کلاهک هستهای و پاکستان ۱۷۰ کلاهک دارد. پاکستان از نظر هستهای در موقعیت یکسان با هند قرار دارد.
سازمان حقوق بشری ههنگاو از اجرای حکم اعدام محسن لنگرنشین، زندانی سیاسی به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» در زندان قزلحصار کرج خبر داد. این سازمان تاکید کرده است که محسن لنگرنشین در یک پروسه «غیرشفاف» به اعدام محکوم شده بود.
این جوان ۳۴ ساله اهل مازندران در ماه سرطان سال ۱۴۰۲ به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» و دست داشتن در ترور حسن صیادخدایی، فرمانده بلندپایه سپاه پاسداران در تهران بازداشت شده بود.
سازمان حقوق بشری ههنگاو روز چهارشنبه، دهم ثور در خبرنامهای با تایید خبر اجرایی شدن اعدام او نوشت که محسن لنگرنشین چهار روز پیش به سلول انفرادی منتقل شده بود و روز سهشنبه نیز برای آخرین بار با خانوادهاش دیدار کرد.
خبرگزاری میزان، خبرگزاری رسمی دستگاه قضایی ایران اجرای حکم اعدام این زندانی را تایید کرده است. سازمان ههنگاو با محکومیت این اعدام گفت این زندانی به دور از معیارهای یک محاکمه عادلانه، به اعدام محکوم شده بود.
ههنگاو مدعی است که، این جوان پس از بازداشت به مدت ۴۳ روز از سوی اداره اطلاعات تهران مورد شکنجه جسمی و روحی قرار گرفته و از او اعتراف اجباری گرفته شده بود.
این سازمان تاکید کرده است که فایل صوتی در اختیار دارد که در آن محسن لنگرنشین از شکنجههای جسمی و روانی برای اخذ اعترافات جعلی، روایت میکند. این سازمان اما هیچ فایل صوتی را در این مورد پخش نکرده است.