مادران در حاکمیت طالبان در چه شرایطی زندگی میکنند؟
مادران در افغانستان در حالی روز جهانی مادر را سپری میکنند که با یکی از بالاترین آمارهای مرگ، سوءتغذیه، محدودیتهای شغلی و بار سنگین سرپرستی خانواده دستوپنجه نرم میکنند. برخی مادران گفتند که محرومیتها، نهتنها آینده آنان را تیره کرده بلکه سلامت روانی آنان را نیز تهدید میکند.
روز جهانی مادر هر سال در دومین یکشنبه ماه می در بسیاری از کشورهای جهان از جمله امریکا، ترکیه، کانادا و کشورهای اروپایی گرامی داشته میشود. هدف از این روز، قدردانی از نقش مادران در خانواده و جامعه است.
اما مادران در افغانستان این روز را چگونه سپری میکنند؟
در کشوری که یکی از بالاترین نرخهای مرگومیر مادران را دارد زنان با چالشهایی چون سوءتغذیه، فقر، محدودیتهای آموزشی و شغلی و بار سنگین سرپرستی خانواده مواجهاند.
همزمان با گرامیداشت این روز در جهان، بسیاری از مادران افغان نهتنها نادیده گرفته میشوند بلکه بقایشان نیز با تهدیدهای جدی روبروست.
براساس گزارشی صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل که در حمل امسال منتشر شد اگر ممنوعیت آموزش زنان در رشتههای پزشکی ادامه یابد بیش از ۵۰۰۰ مادر و کودک در معرض خطر مرگ قرار خواهند گرفت.
طبق آمار سازمان جهانی بهداشت نیز که در سنبله ۱۴۰۲ منتشر شد روزانه حدود ۲۴ زن به دلیل بیماریهای قابل پیشگیری مرتبط با بارداری و زایمان در افغانستان جان میدهند.
مادری از کابل که یک فرزند دارد و از تحصیل بازمانده است، به افغانستان اینترنشنال گفت: «زنان و مادران در افغانستان به یک شی زینتی تبدیل شدهاند.» او با بغض افزود: «روزهایی که در افغانستان سپری میکنم، چیزی نیست که از زندگی انتظار آن را داشتم.»
این زن با اشاره به محرومیتهای اعمالشده علیه زنان گفت: «زندگی و سلامت روانی مادران در افغانستان بهشدت تهدید شده است. ممنوعیتها بر رشد فردی ما سایه انداخته. من در کنار مادری، آرزو داشتم ماستری بگیرم اما در جامعه زنستیز کنونی، نبردم ناتمام ماند.»
زنان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال تاکید کردند که بسیاری از خدمات و امکانات برای مادران در افغانستان وجود ندارد. آنها با اشاره به ممنوعیت سفر زنان بدون همراه مرد، گفتند که زندگی برای مادران در این کشور بهشدت دشوار شده است.
طبق یکی از گزارشهای گاردین، محدودیت طالبان بر رفتوآمد «زنان بدون محرم»، ازدواجهای زودهنگام، کمبود خدمات درمانی، ناامنی جادهها و بیتوجهی فرهنگی به سلامت زنان، بحران مرگومیر مادران و نوزادان را در افغانستان تشدید کرده است.
وضعیت سلامت مادران در افغانستان همچنان بحرانی است و جان هزاران زن به دلایلی قابل پیشگیری در خطر قرار دارد. یونیسف تاکید کرده که حدود ۹۰ درصد موارد مرگ مادران قابل جلوگیریاند اما کاهش کمکهای مالی بینالمللی، توانایی این نهاد برای حمایت از مراکز صحی و ارائه خدمات حیاتی به مادران را تهدید میکند.
سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان با نمایندگان ویژه پاکستان و چین درباره گسترش روابط سهجانبه سیاسی و اقتصادی گفتوگو کرد.
حقانی پس از غیابت طولانی در وزارت داخله، این نخستینبار است که با یک هیئت بلندرتبه خارجی در مقر این وزارت دیدار میکند.
عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان یکشنبه، ۲۲ ثور نوشت که سراجالدین حقانی با شیایونگ، نماینده ویژه چین در امور افغانستان و محمدصادق، نماینده ویژه پاکستان و هیئت همراهشان درباره گسترش روابط منطقهای گفتوگو کرده است.
سراجالدین حقانی در این دیدار تاکید کرده است که از نظر اداره طالبان توسعه روابط سیاسی-اقتصادی و تفاهم منطقهای میتواند از طریق تعامل و احترام متقابل محقق شود. سخنگوی وزارت داخله طالبان نوشت که هیئتهای پاکستان و چین تعهد کردند که در ادامه روند گفتوگوهای وزیران خارجه این دو کشور با طالبان، ششمین نشست در سطح وزیران خارجه در کابل برگزار شود.
این در حالی است که پیشتر رسانه پاکستانی اکسپرس تریبون به نقل از منابع آگاه در ادامه نشست نمایندگان چین و پاکستان با وزیر خارجه طالبان از توافق این گروه با محدود شدن نفوذ هند در افغانستان به ماموریت دیپلوماتیک خبر داده بود. این رسانه نوشت طالبان از موضع اسلامآباد درباره تحقیقات بیطرفانه در مورد حمله پهلگام حمایت و فاصله خود را با حناح هند حفظ کرده است.
رسانه پاکستانی اکسپرس تریبون به نقل از منابع آگاه گزارش داد که در نشست طالبان با نمایندگان چین و پاکستان توافق شد نفوذ هند در افغانستان به مامورت دیپلوماتیک محدود شود.
این رسانه نوشت طالبان از موضع اسلامآباد درباره تحقیقات بیطرفانه در مورد حمله پهلگام حمایت و فاصله خود را با حناح هند حفظ کرده است.
خبرگزاری اکسپرس تریبون، رسانه نزدیک به ارتش پاکستان یکشنبه، ۲۲ ثور نوشت در نشست سه جانبه طالبان با نمایندگان چین و پاکستان درباره تجدید نظر منطقهای و گسترش پروژه کریدور اقتصادی چین و پاکستان (سیپیایسی) توافق شده است.
این رسانه پاکستانی به نقل از منابع دیپلوماتیک نوشت که طالبان در تنشهای اخیر میان اسلامآباد و دهلینو از موضع پاکستان خاموشانه حمایت کرده است.
نخستین نشست سهجانبه طالبان، پاکستان و چین روز شنبه پشت درهای بسته در وزارت امور خارجه در کابل برگزار شد. امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان میزبان این نشست بود. طالبان اعلام کرد که در این نشست درباره همکاریهای اقتصادی و امنیتی و همچنین «ثبات منطقهای» گفتوگو شده است.
بربیاد گزارشها، در این دیدار توافق شده است که طالبان میزبان ششمین نشست سهجانبه میان چین، پاکستان و طالبان در کابل باشد. این نخستین مذاکرات در سطح وزیران خارجه خواهد بود که به میزبانی طالبان برگزار میشود.
صادرات کالا و خدمات پاکستان به افغانستان در ۹ ماه نخست سال مالی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۴.۴۸ درصد افزایش یافته است. طبق گزارش بانک مرکزی پاکستان، مجموع صادرات به افغانستان در این مدت به بیش از ۶۲۳ میلیون دالر رسیده است.
روزنامه نیشن روز یکشنبه، ۲۱ ثور گزارش داد که صادرات پاکستان در دوره جولای تا مارچ سال مالی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ به ۶۲۳ میلیون و ۲۸۵ هزار دالر رسیده در حالیکه این رقم در دوره مشابه سال گذشته بیش از ۳۷۸ میلیون دالر بوده است.
بر اساس دادههای بانک دولتی پاکستان، صادرات این کشور به افغانستان در ماه مارچ سال جاری میلادی نسبت به مارچ سال گذشته با کاهش ۴۵.۵۶ درصدی، از ۵۵.۹ میلیون دالر به بیش از ۳۰ میلیون دالر کاهش یافته است.
صادرات ماهانه پاکستان به افغانستان در مارچ ۲۰۲۵ نسبت به فبروری همین سال با کاهش ۱۵ درصدی، از ۳۵.۹۷۷ میلیون دالر به بیش از ۳۰ میلیون دالر رسیده است.
بانک دولتی پاکستان گزارش کرده که واردات این کشور از افغانستان در ۹ ماه نخست سال مالی به بیش از ۲۰ میلیون دالر رسیده که نسبت به دوره مشابه گذشته، افزایش ۲۱۲ درصدی را نشان میدهد.
بر پایه این آمار، واردات پاکستان از افغانستان در ماه مارچ ۲۰۲۵ نسبت به مارچ ۲۰۲۴ نیز حدود ۹۹.۷۹ درصد افزایش یافته است.
براساس گزارش اخیر بانک دولتی پاکستان صادرات این کشور به افغانستان در هشت ماه نخست سال مالی جاری نیز بیش از ۸۴ درصد افزایش یافته بود.
منابع محلی در سمنگان میگویند افراد مسلح ناشناس محمداکبر نیازی، رئیس شورای مردمی ولسوالی خرم و سرباغ را از خانهاش ربوده و سپس تیرباران کردهاند.
این بزرگ قومی پنجشنبه توسط چهار مرد مسلح ربوده شده و شام شنبه جسد تیرباران شدهاش از کوه کیپنهگرچه سمنگان پیدا شده است.
دوستان و نزدیکان این برزگ قومی به افغانستان اینترنشنال گفتند که مردان مسلح ناشناس حوالی ساعت ۷:۰۰ شام پنجشنبه اکبر نیازی را به بهانه اشتراک در یک جلسه از خانهاش در شهر ایبک بیرون کردند. به گفته آنها، آقای نیازی به مدت دو روز ناپدید بوده است.
دوستان محمداکبر نیازی میگویند که او تیرباران شده و دستکم شش گلوله به بدنش اصابت کرده است. به گفته آنها آثار شکنجه نیز در بدن این مرد دیده شده است.
نزدیکان رئیس شورای مردمی ولسوالی خرم و سرباغ گفتند آقای نیازی با هیچ کس دشمنی شخصی نداشته است. به گفته آنها اکبر نیازی در حکومت پیشین نیز به عنوان رئیس شورای مردمی این ولسوالی و وکیل گذر کار کرده است.
منابع محلی در سمنگان میگویند یکی از پسران این بزرگ قومی در حکوت پیشین کارمند مستوفیت سمنگان بود و با مقامات دولتی در کابل روابط نزدیک داشت.
نزدیکان آقای نیازی گفتند به فرماندهی پولیس طالبان در سمنگان ودیگر نهادهای مسئول این گروه مراجعه کردهاند، اما تاکنون عاملان این رویداد دستگیر نشدهاند. مقامات طالبان در سمنگان تاکنون درباره این رویداد بهطور رسمی ابراز نظر نکردهاند.
برپایه اطلاعات رسیده به افغانستان اینرتشنال، اداره ورزش تحت کنترول طالبان به تازگی فدارسیون شطرنج افغانستان را تعلیق کرده و این بازی را «حرام» خوانده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال میگویند ملیپوشان و پیشکسوتان شطرنج به ریاست تربیتبدنی مراجعه کرده و خواستار اجازه فعالیت و دریافت عصریه شدهاند؛ اما به آنان گفته شده که شطرنج «حرام» اعلام شده است. به گفته منابع، مسئولان اداره ورزش و تربیت بدنی گفتهاند که وزارت امر به معروف و نهی از منکر، شطرنج را «حرام» اعلام و از ادامه فعالیت این فدراسیون جلوگیری کرده است. فدراسیون شطرنج افغانستان پیش از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان در سال ٢٠٢١ در بخشهای مردان و زنان فعال بود و در سراسر کشور به ویژه در ولایتها مسابقات منظم برگزار میکرد.
هوتل سرینا، کابل، مسابقات شطرنج بانوان به مناسبت هشتم مارچ روز جهانی زن
فدراسیون شطرنج افغانستان در ماه عقرب ۱۴۰۳ که بدون رئیس و سرپرست بود به دلیل آن که کارهای مربوط به این فدراسیون در اداره تربیتبدنی طی مراحل نمیشد، به صورت غیر رسمی تعلیق شده بود. در آن زمان گفته شد که رئیس پیشین فدراسیون شطرنج افغانستان غلامعلی ملکزاده که از طرف فدراسیون جهانی شطرنج (افآیدیای) به رسمیت شناخته میشود، در آلمان زندگی میکند. بر اساس گزارشها بعد از رفتن رئیس فدراسیون به آلمان، اداره ورزش طالبان عبیدالله قریشی را به عنوان سرپرست این فدراسیون تعیین کرد. آقای قریشی که با نظرمحمد مطمئن، رئیس وقت تربیت بدنی طالبان دچار اختلاف شد، دیگر در فدراسیون کار نکرد. حالا این ورزش رسما تعلیق و حرام اعلام شده است. اداره ورزش طالبان پیش از این فعالیتهای مربوط به رشته مبارزات آزاد را نیز در افغانستان ممنوع اعلام کرده بود. طالبان تصمیمگیری در باره فعالیت و عدم فعالیت این بازی را به وزارت امر به معروف و نهی از منکر واگذار کرده است.