اداره طالبان اعلام کرد که یک هیئت این گروه در سفر به اوزبیکستان، چهار هزار متر مربع سنگ مرمر را به این کشور «هدیه» داده است. طالبان گفته این سنگها که از معدن ولسوالی چشت هرات بهدست آمده، برای مرمت قبر «امام بخاری» اهدا شده است.
ارگ تحت کنترول طالبان در بیانیه نوشت که یک هیئت این گروه به رهبری عبدالواسع خادم، رئيس دفتر رئیسالوزرای طالبان، به اوزبیکستان سفر کرده است.
هیئت طالبان با عصمتالله ایرگاشیف، نماینده اوزبیکستان برای افغانستان و برخی از مقامهای دیگر این کشور دیدار کرده است.
طبق بیانیه، اوزبیکستان و طالبان در این دیدار بر تقویت روابط تاکید کردهاند.
اوزبیکستان هفته پیش، بیش از ۲۰ تُن بذر کشاورزی به مقام های طالبان تحویل داد. این محموله شامل ۲۰ تُن تخم شالی، ۵ تُن تخم پنبه و ۱.۳ تُن تخم سبزیجات به مسئولان طالبان در ولایت بلخ تحویل داده شد.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان، فیلمبرداری و تصویربرداری را در میله سنتی شالمار در ولایت قندهار ممنوع کرده و به خبرنگاران هشدار داده است که از این جشن گزارش تصویری تهیه نکنند. جشن عنعنوی شالمار هر سال در ولسوالی ارغنداب قندهار برگزار میشود.
منابع محلی روز سهشنبه، ۲۳ ثور، به افغانستان اینترنشنال گفتند که محتسبان امر بهمعروف به خبرنگاران اجازه نمیدهند که از جشن و شرکتکنندگان آن تصویربرداری کنند.
به گفته منابع، ماموران امر بهمعروف ولسوالی ارغنداب، خبرنگاران را ساعتها در دفتر خود نگه داشته و آنها را تهدید کردهاند که نباید فیلم و عکس بگیرند.
منبع افزود: «کارکنان امر بهمعروف ولسوالی ارغنداب ۷ خبرنگار را هنگام تصویربرداری از جشن به دفتر خود فراخواندند و به آنها گفتند که بنا به دستور والی و رهبر طالبان، گرفتن فیلم و عکس ممنوع است.»
به گفته این منبع، طالبان عکسها و ویدیوهایی را که خبرنگاران از جشن گرفته بودند، نیز حذف کردهاست.
چند تن از شرکتکنندگان جشن به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که ماموران امر بهمعروف بهطور پیوسته با موتر گشتزنی میکنند و به مردم توصیه میکنند که «خود را مطابق به شریعت تنظیم کنند.»
جشن شالمار در فصل بهار همزمان با رسیدن توتها آغاز میشود و بین ۲۰ تا ۴۰ روز ادامه مییابد.
شرکتکنندگان در این جشن در باغهای سرسبز ارغنداب به فعالیتهایی چون کشتیگیری، رقص اتن، آوازخوانی و برنامههای متنوع فرهنگی میپردازند.
اما پس از روی کار آمدن طالبان، آوازخوانی و اجرای اتن در این جشن ممنوع شده است.
برخی نویسندگان میگویند جشن شالمار نمونهای برجسته از احیای بازیهای سنتی، فرهنگها و همبستگی مردم است و طالبان نباید مانع شادیهای مردم و آیینهای محلی قندهار شوند.
تصمیم حکومت امریکا برای لغو وضعیت حفاظت موقت شهروندان افغانستان با واکنش تند نهادهای حقوق بشری، کهنهسربازان امریکایی و برخی از نمایندگان ایالات متحده مواجه شده است. منتقدان با اشاره به استدلال وزارت امنیت داخلی امریکا گفتهاند که ادعای امن بودن افغانستان «مضحک» است.
بر اساس تصمیم وزارت امنیت داخلی امریکا، وضعیت حفاظت موقت برای شهروندان افغانستان لغو شده و به این ترتیب دستکم ۹ هزار نفر در خطر اخراج قرار گرفتهاند.
تعجب از ادعاهای وزارت امنیت داخلی
وزارت امنیت داخلی امریکا مدعی است که شرایط در افغانستان بهبود یافته و نیازی به ادامه حفاظت موقت نیست. این تصمیم با استقبال طالبان در افغانستان روبهرو شده است.
اما حامیان حقوق پناهجویان از این ادعا شگفتزدهاند و سؤال میکنند که این اطلاعات از کجا به دست آمده است.
مرواری ظفر، پژوهشگر مرکز مطالعات امنیتی دانشگاه جورجتاون، در گفتوگو با رادیو عمومی ملی (انپیآر) تاکید کرد که نمیتوان به وعدههای طالبان اعتماد کرد. او افزود که حتی اگر طالبان قابل اعتماد فرض شود، گروههای دیگری نیز در افغانستان فعالاند که همکاران سابق نیروهای امریکایی را هدف قرار میدهند.
انتقاد جمهوریخواهان از ترامپ
برخی جمهوریخواهانی که پیشتر خروج حکومت بایدن از افغانستان را فاجعه خوانده بودند، اکنون از تصمیم ترامپ انتقاد میکنند. بردلی بومن، کهنهسرباز جنگ افغانستان و عضو بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت: «خروج از افغانستان فاجعه بایدن بود، اما اخراج افغانهایی که به ما کمک کردند، فاجعه ترامپ خواهد بود.»
بومن، که در اکادمی نظامی وست پوینت نیز تدریس کرده، اخراج متحدان افغان را غیراخلاقی و از منظر امنیت ملی امریکا کوتاهبینانه دانست. او افزود که اخراج این افراد پیام خیانت به متحدان را به جهان مخابره میکند و عواقب شدیدی برای آنها و خانوادههایشان خواهد داشت.
تضاد آشکار
منتقدان این اقدام را ناعادلانه و تبعیضآمیز خوانده و تاکید کردهاند که کاخ سفید در حالی از ورود سفیدپوستان افریقای جنوبی استقبال میکند که متحدان افغان را در معرض اخراج قرار داده است.
حفاظت موقت افغانها درحالی لغو شده است که حکومت ترامپ به وعده خود مبنی بر پذیرش سفیدپوستان افریقای جنوبی عمل کرده است. دونالد ترمپ ادعا کرده که این افراد در کشور با «نسلکشی» مواجهاند و بر همین مبنا، پناهندگی امریکا را دریافت میکنند.
ست مولتون، نماینده دموکرات ماساچوست و کهنهسرباز امریکایی، این تضاد را «خیانت آشکار» خواند و گفت: «ادعای بهبود شرایط در افغانستان در حالی که متحدان ما تحت تعقیباند، کاملاً مضحک است.»
یک گروه حامی پناهجویان به دلیل لغو حفاظت موقت برای افغانها و کامرونیها از حکومت ترامپ شکایت کرده است.
همچنین ضیا غفوری، مترجم پیشین نیروهای امریکایی، هشدار داد: «بازگشت این افراد به افغانستان به معنای حکم اعدام است.»
او افزود که خانوادههای افغان ساکن امریکا در شرایط بلاتکلیفی، با استرس و افسردگی شدیدی دستوپنجه نرم میکنند. به گفته غفوری، این تصمیم هزاران نفر از جمله ۱۳ عضو خانواده او را که قرار بود از پاکستان به امریکا منتقل شوند، تحت تاثیر قرار داده است.
پروازهای این افراد اوایل سال جاری توسط حکومت ترامپ لغو شد.
جک مکین، کهنهسرباز جنگ افغانستان و پسر سناتور فقید جان مکین، در بیانیهای اظهار داشت: «متحدان افغان ما تنها نیستند و فراموش نشدهاند.» او در شبکههای اجتماعی افزود: «کسانی که در کنار ما جنگیدند و جان خود و خانوادههایشان را به خطر انداختند، اکنون با خطر واقعی اخراج و حتی مرگ روبهرو هستند.»
بیل فرلیک از دیدهبان حقوق بشر این اقدام را «خیانت به تعهدات امریکا» توصیف کرد و گفت: «لغو حفاظت موقت تنها در صورتی توجیهپذیر است که حفاظت دایمی جایگزین آن شود، زیرا حاکمیت طالبان بازگشت به افغانستان را به شدت ناامن کرده است.»
این درحالی است که پس از انتصاب مارکو روبیو به عنوان وزیر امور خارجه و مایک والتز به عنوان مشاور امنیت ملی، بسیاری از حامیان پناهجویان امیدوار شده بودند، زیرا هر دو از مدافعان سرسخت متحدان افغان بودند. اما روبیو در این باره سکوت کرده و والتز به حاشیه رانده شده است.
خبرگزاری دولتی فارس گزارش داده است که جمهوری اسلامی ایران ۵ میلیارد دالر در معادن آهن افغانستان سرمایهگذاری میکند. علیرضا بیکدلی، سفیر ایران در کابل گفته که منابع سرشار معدنی افغانستان، فرصتی برای همکاری دو کشور همسایه است.
به نوشته این رسانه، با این سرمایهگذاری جایگاه ایران در تولید فولاد جهان چند پله ارتقا خواهد یافت.
فارس نوشت که با توجه به نیاز فزاینده ایران به مواد اولیه صنایع معدنی و قابلیت ارزش افزوده تا ۶ برابر سود نصیب ایران خواهد شد. ایران هر تن سنگ آهن افغانستان را با قیمت ۱۰۰ دالر وارد میکند و با تبدیل کردن به فولاد با قیمت نهایی ۶۰۰ دالر صادر میکند.
طبق آخرین آمار وزارت معادن افغانستان، ایران طی چند سال گذشته ۲.۳ میلیارد دالر در بخش معادن این کشور از جمله سنگ آهن سرمایه گذاری کرده است.
بربنیاد گزارشها، قرارداد همکاری ایران و افغانستان در استخراج معادن سنگ ۵ ساله است که سالانه ۱.۲ میلیارد دالر برای ایران سود دارد.
ایمنا، یک رسانه دیگر ایرانی نوشته که سهم ایران با دسترسی به مواد اولیه ارزانقیمت از افغانستان در تولید فولاد آسیا ۲۰ درصد افزایش خواهد یافت که جایگاه این کشور را از رتبه دهم به رتبه ششم ارتقا میدهد.
ایران در کنار روسیه و چین، به سرمایهگذاری در معادن علاقمند است.
روابط ایران و افغانستان تحت حاکمیت طالبان در سه سال گذشته بهطور قابلتوجهی گسترش یافته است. کاهش روابط تجاری و ترانزیتی میان افغانستان و پاکستان از یکسو، و تمرکز جمهوری اسلامی ایران بر تقویت روابط با طالبان از سوی دیگر، حجم تجارت دوجانبه را به حدود چهار میلیارد دالر در سال رسانده است.
در همین راستا، ایران به ولایتهای مرزی خود اختیار داده است تا از تمام ظرفیتها برای توسعه روابط با ولایتهای مرزی افغانستان، بهویژه در زمینههای اقتصادی و تجاری، استفاده کنند.
جمهوری اسلامی ایران روابط نزدیکی با رهبری طالبان در قندهار برقرار کرده است. این کشور همچنین در نظر دارد قنسولگری جدیدی در ولایت فراه افتتاح کند که نشاندهنده اهمیت فزاینده روابط با افغانستان تحت حاکمیت طالبان است.
پس از توقف روند بیرونکردن شهروندان افغانستان از سوی جرمنی، یک خانواده افغان در پاکستان با استخدام وکیل، از وزارت خارجه آلمان به دادگاه اداری شهر برلین شکایت کرده است.
این خانواده در شکایت خود گفت که حکومت آلمان به آنها وعده انتقال به این کشور را داده بود، اما پس از ۱۳ ماه انتظار در پاکستان، وزارت خارجه این کشور به پناهندگی شان پاسخ منفی داده است.
این خانواده که در پاکستان زندگی میکند، به تلویزیون آلمانی ایآردی گفت که دلیل شکایتاش، انتظار بیش از ۱۸ ماه برای دریافت ویزایی است که طبق قانون حق آنان است.
شاکی به اسم مستعار «عایشه»، نویسنده و پژوهشگری است که بهدلیل فعالیتهایش در حکومت پیشین افغانستان برای حکومت آلمان فردی شناختهشده بهشمار میرود.
اداره فدرال مهاجرت و پناهندگی آلمان در اکتبر ۲۰۲۳ با پذیرش عایشه و ۱۳ عضو خانوادهاش، از جمله چند کودک خردسال، موافقت کرد. عایشه میگوید پس از ماهها ارسال مدارک و مصاحبههای امنیتی، در ماه مارچ به آنها گفته شد که تایید شدهاند.
با این حال، هیچ وقت برای دریافت ویزا وقت ملاقات تعیین نشد و تلاشهای مکرر آنها برای گرفتن وقت، بیپاسخ ماند.
عایشه و خانوادهاش اکنون با خطر اخراج از پاکستان مواجهاند، جایی که اعتبار ویزایشان به پایان رسیده است. چون آلمان روابط دیپلوماتیک با طالبان ندارد، شهروندان افغانستان باید برای درخواست ویزای آلمان به اسلامآباد سفر کنند.
بر اساس گزارش این رسانه آلمانی، حدود ۲۵۰۰ افغان دیگر نیز در شرایط مشابهی منتظرند. فریدریش مرتس، صدراعظم جدید آلمان، محدود کردن ورود پناهجویان را بهعنوان یکی از محورهای اصلی کارزار انتخاباتیاش اعلام کرده است. او تاکنون کنترولهای مرزی را سختگیرانهتر کرده و برخی پناهجویان را بازگردانده است.
مرتس همچنین تمایل خود را برای متوقف کردن کامل برنامه فدرال کمک به افغانهایی که از سرکوب طالبان فرار کردهاند، ابراز کرده است. بسیاری از سیاستهای او با انتقادهای شدید روبهرو شدهاند، چرا که برخی معتقدند این سیاستها ممکن است ناقض قوانین آلمان و اتحادیه اروپا باشند.
هنوز مشخص نیست که دادگاه اداری برلین چه تصمیمی درباره شکایت خانواده عایشه میگیرد. اما فیصله آن تاثیری بزرگ بر وضعیت پناهجویان افغانی میگذارد که در چارچوب برنامه پذیرش مهاجران افغان حکومت آلمان، منتظر پاسخ نهایی این کشور در پاکستان هستند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده در عربستان سعودی، نحوه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را شرمآورین لحظه تاریخ ایالات متحده خواند. او بر دفاع از متحدان منطقهای امریکا مانند عربستان تاکید کرد و به شدت ایران را به باد انتقاد گرفت.
ترامپ گفت که اگر رئیسجمهور بود، هرگز رویدادهایی چون کشتهشدن صدها تن در میدان هوایی کابل اتفاق نمیافتاد. اشاره او به حمله انتحاری داعش به میدان هوایی کابل در روزهای مرج و مرج خروج نیروهای امریکایی از افغانستان بود.
رئیسجمهور امریکا که روز سهشنبه در مجمع سرمایهگذاری عربستان سعودی–امریکا در ریاض سخن میزد، با اشاره به کشتهشدن دهها نفر از جمله ۱۳ سرباز امریکایی در میدان هوایی کابل، گفت که این افراد به دلیل بیکفایتی محض اداره بایدن جان باختند.
او با اشاره به نحوه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان گفت: «احتمالاً به همین دلیل بود که پوتین تصمیم گرفت به اوکراین حمله کند، کاریکه اگر من رئیسجمهور بودم، هرگز انجام نمیداد.»
دونالد ترامپ تاکید کرد که اگر رئیسجمهور بود، از افغانستان با عزت، قدرت و اقتدار خارج میشد. او به شدت از نحوه خروج نیروها از افغانستان انتقاد کرد و گفت که «من فکر میکنم این شرمآورترین لحظه در تاریخ کشور ما بود.»
با این حال، رئیسجمهور امریکا با اشاره به سرکوب داعش در خاورمیانه گفت که به کمک پاکستان عامل حمله به فرودگاه کابل را نیز دستگیر کردهاند.
این نخستین بار نیست که دونالد ترامپ از نحوه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان انتقاد میکند. با این حال، ناظران باور دارند که حکومت دونالد ترامپ با امضای توافق نامه دوحه با طالبان، زمینه سازی فروپاشی حکومت افغانستان و برگشت طالبان به قدرت شد.
