وزیر خارجه طالبان که در نشست‌های رسمی اجازه پرچم ندارد، در سفارت افغانستان دو پرچم گذاشت

پس از اظهارات مولوی عبدالقاهر در خطبه نماز جمعه در مسجد روضه شریف در بلخ، طالبان به مسجد یورش برده و قصد بازداشت وی را داشتند. اما مردم به حمایت از این روحانی سرشناس ایستاده و اجازه بازداشت وی را ندادند.

در پی نشر و پخش گسترده اظهارات انتقادی این روحانی، ریاست امر به معروف طالبان در بلخ روحانیون سرشناس را فراخواند و دستور داد که از این پس هیچ کسی حق ندارد خطبه نماز جمعه را ضبط و پخش کند. 

ملای بلخی، به‌شدت از تبعیض، قوم‌گرایی و قبیله‌گرایی در رژیم طالبان انتقاد کرده و گفت که ظلم و بی‌عدالتی دوام نمی‌آورد.

واکنش فوری طالبان به اظهارات مولوی عبدالقاهر، با واکنش گسترده عمومی روبرو شده است. یکی از کاربران شبکه‌های اجتماعی نوشت که «سانسور خطبه علما، با شرع و دین مغایرت دارد. علمای ربانی باید آزادانه حرف حق را بگویند .»

یکی دیگر از کاربران نوشت که «گروه حاکم که خود را مدعی حکومت اسلامی می‌داند، از شنیدن صدای اعتراض مردم در مسجد خانه خدا آن‌چنان به هراس افتاده‌ که حتی خطیبان جمعه را هم تهدید می‌کند؛ گویا اینکه برای آن‌ها نه حق، نه دین، بلکه فقط ترس از افشای حقیقت اهمیت دارد.»

شماری دیگر از کاربران گفتند که طالبان با سرکوب و سانسور نمی‌توانند جلو بیان حقیقت را بگیرند.

مولوی عبدالقاهر پیش‌تر نیز از سیاست‌های طالبان انتقاد کرده بود. او در نشست لویه‌جرگه طالبان با سخنان صریح، عملکرد این گروه را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «جغرافیا را می‌توان با انتحاری و موتر بمب تصرف کرد، اما دل‌های مردم را نه.»

طی نزدیک به چهار سال حاکمیت طالبان در افغانستان، شماری از روحانیون مستقل بارها از عملکرد این گروه انتقاد کرده‌اند؛ انتقادهایی که اغلب به بازداشت، فشار یا فرار آنها از کشور منجر شده است.

طالبان با درک اهمیت منبر و مسجد، در چهار سال گذشته سعی کرده که در مساجد و منابر ملاهای وفادار به خود را بگمارد. علی‌رغم آن، شماری از روحانیون هر از گاهی از سیاست‌های این گروه به تندی انتقاد کرده‌اند. طالبان انتقادها را با سرکوب، خشونت‌ و به بندکشیدن منتقدان خاموش و خفه کرده است.

چنانچه گروه حاکم پیشتر بر آزادی رسانه‌ها، آزادی تجمعات و حرکت‌های اجتماعی محدودیت وضع کرده بود.

احضار خطیبان به دنبال انتشار ویدیویی از مولوی عبدالقاهر، خطیب مسجد روضه بلخ، درباره قوم‌گرایی و تبعیض طالبان صورت گرفته است.

منابع به افغانستان اینترنشنال اطلاع دادند که حوالی ساعت ۳ بعد از ظهر روز دوشنبه، روحانیون و خطبای مساجد بلخ به مقر ریاست امر به معروف فراخوانده شدند. به گفته منابع، این ریاست فرمانی جدید و تهدیدآمیز صادر کرده که بر اساس آن «هیچ خطیبی حق ضبط ویدیویی خطبه‌ها را ندارد.»

مولوی عبدالقاهر هشدار داده بود که قوم‌گرایی و تبعیض طالبان زمینه‌ساز شکست نظام آنها خواهد شد.

این سخنان واکنش‌های گسترده‌ای در پی داشت.

طالبان قصد بازداشت مولوی عبدالقاهر را داشتند، اما با اعتراض هواداران او مواجه شدند که در داخل مسجد شعار «مرگ بر طالبان» سر دادند.

منابع گزارش دادند که در آخرین لحظات خطبه، مولوی عبیدالله، رئیس امر به معروف بلخ، همراه با نیروهای مسلح قطعه خاص و سه موتر نظامی وارد صحن مسجد شد. آنها ابتدا تجهیزات تصویربرداری را توقیف کردند و سپس در میان واکنش تند نمازگزاران، چند تن از حاضران را بازداشت و با خود بردند.

مولوی عبدالقاهر پیش‌تر نیز از سیاست‌های طالبان انتقاد کرده بود. او در نشست لویه‌جرگه طالبان با سخنان صریح، عملکرد این گروه را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «جغرافیا را می‌توان با انتحاری و موتر بمب تصرف کرد، اما دل‌های مردم را نه.»

طی نزدیک به چهار سال حاکمیت طالبان در افغانستان، شماری از روحانیون مستقل بارها از عملکرد این گروه انتقاد کرده‌اند؛ انتقادهایی که اغلب به بازداشت، فشار یا فرار آنها از کشور منجر شده است.

طالبان بارها نظام خود را مردمی و فراگیر توصیف کرده است اما نهادهای سیاسی و مدنی حق فعالیت در افغانستان ندارند.

طالبان پس از بازگشت به قدرت، تمام مناصب بلند دولتی را میان اعضای خود تقسیم کرد. ملاها و فرماندهان طالبان در پست‌های تخصصی تعیین شده اند.

او به شرکت‌های ایرانی گفت که بستر سرمایه گذاری در معادن و منابع طبیعی افغانستان ایجاد شده است.

بدری روز دوشنبه برای شرکت در دومین سمپوزیوم بین‌المللی پژوهشگران فرآوری مواد معدنی ایران به شهر البرز این کشر سفر کرده است.

او در این همایش گفته است که دشمنان افغانستان و ایران با تبلیغات گسترده سعی در سیاه‌نمایی وضعیت این دو کشور دارند، اما اکنون فرصت استثنایی برای گسترش همکاری‌های تجاری و اقتصادی به نفع هر دو طرف به وجود آمده است.

محمد آقاجانلو، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران، نیز در این همایش اظهار داشت: «تلاش‌ها بر تقویت همکاری‌ها برای رفاه و توسعه دو کشور دوست و همسایه متمرکز است.»

وی افزود: «هم‌اکنون شاهد گسترش همکاری‌های تجاری و اقتصادی میان ایران و کشورهای همسایه، به‌ویژه افغانستان، هستیم.»

این دومین سفر یک مقام ارشد طالبان به ایران طی یک هفته اخیر است. پیش‌تر، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، به تهران سفر کرده و با مقامات ایرانی از جمله مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، دیدار و گفت‌وگو کرده بود.

طالبان از سرمایه‌گذاران ایرانی دعوت کرده است تا در بخش‌های معادن نفت، گاز، سنگ‌های قیمتی و سایر منابع معدنی افغانستان سرمایه‌گذاری کنند.

پیشر، رسانه‌های ایرانی گزارش داده بودند که این کشور قرار است ۵ میلیارد دالر در بخش معادن افغانستان سرمایه‌گذاری کند.

چهارمین نشست بشردوستانه اتحادیه اروپا در مورد افغانستان تحت عنوان «بحران افغانستان؛ پیامدهای منطقه‌ای و چالش‌های حفاظتی» برگزار شد. شرکت‌کنندگان این نشست بر تداوم کمک‌های بشردوستانه در افغانستان تاکید کردند.

کاردار اتحادیه اروپا در افغانستان گفت این نهاد برای کمک به مردم افغاستان آماده است. او افزود: «ما در میدان حضور داریم. این نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا بسیار فعال و حاضر است. ما در سطح سیاسی هم حضور داریم.»

خانم بوسکوویچ پوهر همچنین بر توانمندسازی و ایجاد فرصت در افغانستان تاکید کرد و گفت توانمندسازی اقتصادی زنان دیر یا زود به توانمندسازی سیاسی منجر می‌شود.

او در واکنش به اظهاراتی درباره تعامل با گروه طالبان گفت: «هیچ حمایتی از بودجه به طالبان نمی‌شود. فکر می‌کنم این یک سردرگمی است. ما در حال تامین نیازهای اولیه هستیم، چیزی که ما آن را نیازهای اساسی و معیشت می‌نامیم.»

کاردار اتحادیه اروپا در افغانستان همچنین با اشاره به افزایش بازگشت مهاجران از پاکستان و ایران گفت این بازگشت‌ها باید اختیاری، ایمن و با توجه به کرامت انسانی انجام شود.

او تأکید کرد که کشورها در زمینه روابط دیپلوماتیک با افغانستان دلایل خود را دارند، اما آنچه اتحادیه اروپا انجام می‌دهد گفت‌وگو، آمادگی برای واکنش و ایجاد فرصت برای مردم است.

آقای زیروس افزود که سازمان ملل، پس از به قدرت رسیدن طالبان در ۲۰۲۱، برای چند ماه از افغانستان خارج شد اما دوباره به این کشور بازگشت.

او گفت که بانک جهانی در افغانستان با سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی و جامعه مدنی با تمرکز بر زنان کار می‌کند تا نیازهای اساسی مردم افغانستان را تأمین کند.

رئيس بانک جهانی گفت که این بانک به فعالیت بر مبنای رویکرد «اصول‌محور» متمرکز است و با توجه شرایط جاری در افغانستان، پیشبرد این رویکرد به طور فزاینده‌ای دشوار شده است.

به گفته او، این رویکرد از آن‌جا دشوار است که میزان حمایت‌ها با مشارکت زنان و برای زنان سنجش می‌کند. زیروس توضیح داد که قوانین طالبان، به ویژه قانون امر به معروف این گروه به شیوه‌های گوناگون کنش، صدا و عاملیت زنان را محدود می‌کند.

رئیس بانک جهانی گفت که این بانک تلاش می‌کند که با یافتن مسیرهای تعامل برای تداوم ارائه خدمات، با این شرایط کنار بیاید.