کوفی: زمین، چراگاه‌ها، معادن، و تنفس مردم بدخشان توسط حاکمان غیر بدخشانی اداره می‌شود

هنوز مشخص نیست که این روحانی به چه دلیلی بازداشت شده است. اما هفته گذشته، مولوی عبدالقادر قانت، از روحانیون منتقد طالبان نیز بازداشت شده بود. گفته می‌شود که قاری سراج‌الدین از دوستان نزدیک مولوی قانت بوده است.

قاری سراج‌الدین چندی پیش در کنفرانس علما در کابل، اعلامیه‌ای را در انتقاد از رژیم طالبان قرائت کرد. در این اعلامیه، علمای دینی از طالبان خواستند حکومتی فراگیر تشکیل دهد و از انحصارگرایی و تک‌روی پرهیز کند.

اخیراً برخی روحانیون که سابقه حمایت از طالبان داشتند، از انحصار قدرت و قبیله‌گرایی در ساختار حاکمیت طالبان انتقاد کرده‌اند.

استخبارات طالبان در روزهای اخیر دو روحانی دیگر را نیز بازداشت کرده بود. هفته گذشته مولوی عبدالقادر قانت از منزلش در کابل و مولوی بشیراحمد حنفی در هلمند بازداشت شدند. این دو عالم دینی منتقد طالبان هم‌اکنون در زندان‌های این گروه به سر می‌برند.

وزارت امر بالمعروف و نهی از منکر طالبان روز دوشنبه، ۵ جوزا، در خبرنامه‌ای اعلام کرد که نور محمد حقانی، معاون این وزارت همراه با شماری از مسئولان این وزارت با اعضای اتحادیه سلمان‌های کابل دیدار کرده‌اند.

معاون این اداره طالبان در این نشست اظهار داشت که امر به معروف و نهی از منکر تنها وظیفه طالبان نیست و از مردم عادی خواست که در امور خصوصی یک دیگر بر اساس دستورات مذهبی طالبان مداخله کنند.

شریف‌الله حقانی، رئیس عمومی دعوت و ارشاد این وزارت، نیز بر لزوم جلوگیری از مدل‌های موی غربی تاکید کرد و از اعضای اتحادیه سلمان‌ها خواست با این وزارت همکاری کنند.

از سوی دیگر، وزیر امر به معروف طالبان با پوشیدن کرتی، شلوار و بستن نکتایی مخالفت کرده و اظهار داشت که این نوع پوشش ناجایز است. او گفته است که مردم به رعایت دستورات شرعی این گروه مکلف اند.

وزارت امر بالمعروف تلاش دارد قانون امر بالمعروف را اجرا کند، اما نهادهای حقوق بشری هشدار داده‌اند که اجرای این قانون می‌تواند به نقض گسترده حقوق بشر، خدشه به کرامت انسانی و انزوای بیشتر زنان منجر شود.

منابع تایید کردند که فطرت پیش از آغاز اعتراض‌های جدید در بدخشان در این ولایت بود.

او پیش از این نقش برجسته‌ای در تلاش طالبان برای خاموش کردن اعتراضات مشابه در ثور ۱۴۰۳ ایفا کرد.

پیش از این هم کشاورزان ولسوالی‌های درایم و ارگو به‌دلیل تخریب کشتزارهای خشخاش علیه این گروه در ماه ثور تظاهرات کرده بودند. طالبان برای خاموش کردن اعتراض‌ها فصیح الدین را اعزام کرده بود.

دفتر والی طالبان در بدخشان روز دوشنبه، ۵ جوزا با انتشار خبرنامه‌ای اعلام کرد که در این دیدار، مسایل امنیتی ولایت، هماهنگی و انسجام میان نیروهای طالبان، و اجرای اصول و سیاست‌های این گروه مورد بحث قرار گرفته است.

در این نشست، امان‌الدین منصور، فرمانده قول اردوی ۲۱۷ عمری، نیز حضور داشته است.

این سفر در حالی انجام شد که بدخشان از دو روز گذشته شاهد اعتراضات گسترده مردمی بوده است. اعتراضات از ولسوالی جرم آغاز شد، جایی که درگیری‌هایی میان طالبان و مردم محلی بر سر تخریب مزارع خشخاش رخ داد. همزمان، حمله طالبان به خانه یک فرمانده و مولوی شناخته‌شده سلفی نیز به درگیری‌های خونین منجر شد که در جریان آن، او و شماری از نیروهای طالبان کشته شدند.

این درگیری که ساعاتی پیش رخ داده، با آتش‌سوزی چندین واسطه متعلق به طالبان همراه بوده است.

بر اساس اطلاعات منابع محلی، خانه او در محاصره طالبان بود و درگیری سنگینی میان افراد طالبان و مولوی زیدالله برای چند ساعت ادامه داشت.

یک منبع گفت طالبان مدتی پیش نیز خانه این فرمانده را در ولسوالی شهدا محاصره کرده بودند، اما موفق به بازداشت او نشدند. مولوی زیدالله در ایران اقامت داشت و اخیرا به زادگاهش برگشته بود.

اطلاعات تایید شده درباره علت درگیری وجود ندارد اما منابع محلی می‌گویند که مولوی زیدالله با امان‌الدین منصور، فرمانده قول‌اردوی طالبان در قندوز سابقه خصومت و مشکل شخصی داشت.

یکی از ساکنان ولسوالی شهدا گفت طالبان به بهانه سرکوب داعش با این فرمانده درگیر شده است.

مقامات محلی و منابع رسمی طالبان در بدخشان تاکنون درباره این درگیری به‌طور رسمی ابراز نظر نکرده‌اند.

به گفته آنها، این خواست از سوی طالبان بدخشی نیز حمایت شده است.

یک منبع آگاه گفت که مردم معترض یک هفته به طالبان مهلت داده‌ اند تا والی کنونی خود را برکنار کنند.

مردم و طالبان بدخشانی درخواست کرده اند که والی این ولایت باید از میان مردم محلی انتخاب شود و طالبان غیرمحلی، از این ولایت خارج شوند.

این اعتراضات پس از درگیری‌های اخیر طالبان با کشاورزان در ولسوالی جرم شدت گرفته است. طالبان محلی در این درگیری‌ها از مردم ولسوالی جرم حمایت کرده‌اند.

کشاورزان ولسوالی جرم بدخشان با تیم مبارزه با مواد مخدر طالبان درگیر شده و آنان را از ساحه رانده‌ اند. در این درگیری‌ها، شماری از باشندگان محلی کشته و زخمی شده‌اند. طالبان به گونه رسمی درباره اعتراضات بدخشان چیزی نگفته است.

پیش‌تر، برخی از بزرگان بدخشان از طالبان محلی خواسته بودند که در کنار مردم این ولایت بایستند و از دستورات مقامات مرکزی طالبان تبعیت نکنند.

بدخشان هر از گاهی شاهد درگیری‌ها میان طالبان و باشندگان محلی بوده است. این درگیری‌ها عمدتا به دلیل مقاومت باشندگان محلی در برابر تخریب خشخاش صورت گرفته است.