بنیاد امور دینی ترکیه اعلام کرد که در عید قربان هشت هزار و ۴۰۰ سهم گوشت قربانی را به نیازمندان در افغانستان توزیع خواهد کرد. به گفته این نهاد، گوشت قربانی روز شنبه در پنج منطقه مختلف برای نیازمندان توزیع خواهد شد.
بنیاد امور دینی ترکیه روز جمعه، ۱۶جوزا اعلام کرد که کارمندان دوطلب این نهاد به کابل رفته و دامهایی را برای ذبح و توزیع به نیازمندان خریداری کردهاند. به گفته این نهاد، کارمندان از کشتارگاههایی که قرار است دامها را ذبح کنند، بازدید کردهاند.
همراه کاندمیر، وابسته دینی سفارت ترکیه در کابل گفت هزار سهم گوشت قربانی به نیازمندان در پنج منطقه خواهد رسید.
او اما تاکید کرد: «تمامی آمادگیها به پایان رسیده است. کشتارگاهها آماده هستند، برنامهریزیهای لازم برای توزیع انجام شده و منتظر آغاز عید قربان هستیم. در این فرصت، از برادرانی که در این مسیر کمک کردهاند، قدردانی میکنم.»
این نهاد دینی ترکیهای در عید سال گذشته نیز بیش از ۱۳ هزار سهم گوشت قربانی را در شهرهای کابل، هرات و مزارشریف به نیازمندان توزیع کرده بود.
برخی کشورهای اسلامی از جمله ترکیه روز جمعه و طالبان روز شنبه را بهعنوان عید قربان اعلام کردهاند.
میلیونها افغان در آستانه عید قربان فقر و گرسنگی به سر میبرند. براساس گزارش سازمان ملل، نزدیک به نیمی از مردم افغانستان زیر خط فقر زندگی میکنند.
طالبان برای کنترول افکار عمومی از یک طرف صدها عنوان کتاب را ممنوع و سانسور شدیدی در حوزه نشر اعمال کرده و از سوی دیگر برخی از اعضای این گروه با نوشتن کتابهای خاطرات از دو دهه جنگ با دولت پیشین و نیروهای خارجی، تلاش میکنند روایت مطلوب خود را از نبرد خونین افغانستان ارائه کنند.
مهاجر فراهی، معین وزارت اطلاعات و فرهنگ و خالد زدران، سخنگوی پولیس در کابل از جمله مقامات طالبان هستند که خاطرات شان را نوشتهاند.
خبرگزاری فرانسه نوشت که برخی از مقامات طالبان پس از استیلا بر افغانستان، سلاحها را با قلم جایگزین کرده تا روایت خودشان را از جنگ ۲۰ ساله با نیروهای غربی بنویسند.
در مورد نبرد نیروهای تحت رهبری ایالات متحده و طالبان از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱، کتابهای فراوانی نوشته شده است. برخی از چهرههای طالبان با انتشار کتابهای خود سعی کردند روایتهای متفاوت و متضاد ارائه کنند.
خالد زدران، سخنگوی پولیس کابل و نویسنده کتاب «۱۵ دقیقه» به خبرگزاری فرانسه گفت: «مهم نیست خارجیها چه نوشتهاند. آنها عمدتا واقعیتهایی که بر ما گذشت و اینکه چرا مجبور به جنگ شدیم را نادیده گرفتهاند.»
زدران در کتابی ۶۰۰ صفحهای به زبان پشتو که اخیرا منتشر شد، به عملیاتهای نظامی امریکا در زادگاهش در ولایت خوست پرداخته و خاطراتش را از دوران کودکی که به طالبان تمایل پیدا کرد، نوشته است.
او در کتاب «۱۵ دقیقه» که عنوان آن برگرفته از حمله پهپادی امریکا است که به سختی از آن جان سالم بهدر برد، نوشته است: «هر روز شاهد صحنههای وحشتناکی بودم؛ بدنهای تکهتکه در کنار جاده.»
زدران همچنین از سفرهای کوهستانی در مرز افغانستان و پاکستان برای جابهجایی برگدال، سرباز امریکایی که پنجسال در اسارت شبکه حقانی بود، میان پناهگاهها، تلاشها برای مسلمان کردن او، و گفتوگوهایشان درباره دوستدخترش در امریکا نوشته است.
مهاجر فراهی یکی دیگر از مقامات طالبان است که کتاب خود را تحت عنوان «خاطرات جهاد: ۲۰ سال در اشغال» نوشته است.
او نیز به خبرگزاری گفت: «امریکا برخلاف ادعاهایش، اعمال ظالمانه و وحشیانه انجام داده، کشور ما را با بمب ویران کرده، زیرساختها را نابود کرده و بین ملتها و اقوام تفرقه و بیاعتمادی ایجاد کرده است.»
خبرگزاری فرانسه نوشت که در هیچکدام از این دو کتاب به کشته شدن هزاران غیرنظامی در حملات طالبان اشاره چندانی نشده است؛ حملاتی که بیشتر شامل بمبگذاریهای انتحاری بوده و نزدیک به دو دهه ترس و وحشت را در سراسر کشور گسترش داد.
فراهی در نسخه انگلیسی کتابش که به پنج زبان ترجمه شده، مینویسد: «مشخص بود که امریکاییها از پیش برنامه اشغال افغانستان را کشیده بودند.»
فراهی در این کتابش که در ۲۰۲۳ منتشر شد، مدعی شده که طالبان تلاش کرد با ایالات متحده بر سر سرنوشت اسامه بنلادن، رهبر سابق القاعده، مذاکره کنند؛ تلاشی که به گفته او بینتیجه ماند.
بنلادن، رهبر القاعده که در افغانستان مستقر بود، در سال ۲۰۱۱ توسط نیروهای امریکایی در پاکستان کشته شد.
طالبان علاوه بر دست داشتن در کشتار غیرنظامیان، پس از تسلط دوباره بر افغانستان متهم به نقض گسترده حقوق بشر است.
علاوه بر نظامیان، دهها هزار غیرنظامی در نبرد خونین طالبان و براثر حملات انتحاری این گروه در شهرها کشته شدند.
نزدیک به ۶۰۰۰ سرباز خارجی، از جمله ۲۴۰۰ امریکایی نیز در جریان دو دهه جنگ افغانستان کشته شدند.
از دید مهاجر فراهی، این جنگ بازتابی از میل غرب برای «تحمیل فرهنگ و ایدئولوژی خود بر سایر ملتها» است.
او میگوید: «این کتاب حقایقی را فاش میکند که پیش از این گفته نشده بودند، چون رسانهها بهویژه رسانههای غربی تصویر متفاوتی از جنگ ارائه داده بودند.»
با اینحال او گفته است که جنگ تمام شده و طالبان خواهان روابط خوب با همه است.
پس از فرمان اجرایی ترامپ مبنی بر ممنوعیت ورود افغانها به امریکا، گنتنر دراموند، دادستان کل اوکلاهما خواستار اخراج هزاران پناهجوی افغان از این ایالت شد. او گفت که طبق سیاست جدید، پناهجویان افغان ساکن اوکلاهما واجد شرایط اقامت نیستند.
او گفت که میلیونها دالر از مالیات عمومی بهطور «غیرقانونی» برای اسکان افغانها هزینه شده است.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا، روز پنجشنبه (۱۵ جوزا) با امضای یک فرمان اجرایی سفر شهروندان افغانستان و ۱۱ کشور دیگر را بهایالات متحده به دلایل امنیتی، ممنوع کرد.
دادستان کل ایالت اوکلاهما ضمن استقبال از این تصمیم ترامپ، گفت: «در حالیکه ایمنی عمومی در معرض خطر جدی قرار دارد، کوین استیت [فرماندار ایالت اوکلاهما] با همکاری حکومت بایدن، هزاران پناهجوی افغان را بدون بررسی مناسب به ایالت ما آورد.»
او افزود: «بدتر از آن، او میلیونها دالر از مالیات ما را بهطور غیرقانونی صرف هزینههای اسکان آنان کرده است. حال که رئیسجمهور ترامپ در راستای منافع ایالات متحده ورود افغانها را کاملا محدود کرده، من از فرماندار استیت میخواهم که تایید خود را پس بگیرد تا همه پناهجویان افغان از اوکلاهما اخراج شوند.»
دراموند تاکید کرد که تحت سیاست جدید، هیچ یک از شهروندان افغانستان که اکنون در اوکلاهما زندگی میکنند، واجد شرایط اقامت نخواهند بود.
او با اشاره به دو رویداد خشونتبار اخیر که در آنها پناهجویان افغان نقش داشتند، تهدید امنیتی ناشی از بررسینشدن پیشینه این افراد را برجسته کرد.
یکی از این موارد مربوط به جمال ولی، یک افغان مترجم نظامی سابق ارتش امریکا بود که در ویرجینیا تلاش کرد دو افسر پولیس را به قتل برساند، اما با شلیک متقابل کشته شد. هر دو افسر مجروح شدند.
حادثه دیگر زمانی خبرساز شد که افبیآی اعلام کرد دو پناهجوی افغان قصد داشتند در روز انتخابات اخیر ریاست جمهوری امریکا، در اوکلاهما حملهای مسلحانه با الهام از داعش انجام دهند.
دراموند گفت: «رئیسجمهور ترامپ کاملا درست میگوید که اتباع خارجی بررسینشده که شامل هزاران پناهجوی افغان در اوکلاهما نیز میشود، تهدیدی جدی هستند.»
اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان در پیام عید قربان، گفت که امیدوار است «امانت مشروعیت» را که مردم به او سپردند بتواند به «یک نظام مشروع و شایسته» بسپارد. آقای غنی افزود که برای خود چیزی نمیخواهد و هرچه هست آن را برای افغانستان میخواهد.
او در پیام صوتی، خطاب به مردم افغانستان، گفت: «امید من این است که امانت مشروعیتی را که شما با افتخار به من سپردهاید، بتوانم به یک نظام مشروع و شایسته بسپارم.»
آقای غنی در بخشی از پیامش تاکید کرد: «من برای ساختن متولد شدم تا وسیله اتفاق و آبادی برای کشور باشم.»
رئیسجمهور پیشین در مورد اینکه چگونه این «امانت مشروعیت» را به نظام مشروع دیگر میسپارد توضیحی نداد.
اشرف غنی در ماه اسد ۱۴۰۰ به گونه مخفیانه از کابل خارج و دولت افغانستان سقوط کرد. با خروج اشرف غنی از کابل، طالبان وارد پایتخت شد و قدرت را تصاحب کرد.
اشرف غنی ضمن تبریکی عید قربان، از مردم افغانستان خواست تا با اتحاد، همفکری و تلاش جمعی، برای آبادی افغانستان متحد شوند.
آقای غنی تاکید کرد که افغانستان در بحران عمیق گرفتار شده است. او افزود که «تشدد در بحثها و ملامتیها بر مبنای هویت یا سمت و غیره بهجای اینکه موجب روشنی اوضاع و اجماع لازم برای حل بحران شود، موجب تشدید این بحران میشود.»
اشرف غنی با اشاره به چالشهای درونی افغانستان اعم از بیکاری فزاینده و خشکسالی، گفت: «من هر لحظه در کنار شما هستم.»
او اخراج اجباری مهاجران و پناهجویان افغان را دردآورد توصیف کرد و گفت: «تمام دنیا بر روی افغانها تنگ شده است.»
اشرف غنی میگوید روی تجلیل از ۳۰۰ مین سالگرد استقلال افغانستان تمرکز میکند و افزود: «آرزوی من این است که در تجلیل ۳۰۰مین سالگرد افغانستان در ۲۰۴۷ هر افغان با هر هویت قومی و زبانی و مذهبی در چارچوب هویت بزرگ ملی خود را ببیند و همه بتوانیم دست باهم بدهیم و قلبها را نزدیک کنیم.»
مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی میگوید طالبان بار دیگر سرنگون خواهد شد. او به طالبان هشدار داد در هنگام عقبنشینی با خطر جدی رو به رو خواهد شد. آقای دوستم با اشاره به شکست طالبان در شمال، گفت این گروه دیگر راه بازگشتی نخواهد داشت.
آقای دوستم به مناسب عید قربان در جمعی از هوادارانش در انقره، خطاب به طالبان افزود «در گذشته گفته بودند دشت لیلی، باز این بار نگویند دشت سالنگ چه شد. نگویند دشت بادغیس چطور خواهد شد.»
مارشال دوستم به مردم افغانستان اطمینان داد که طالبان بار دیگر مانند دور اول رژیم خود شکست خواهد خورد.
او گفت «ملت مطمین باشند، طالبان همانطور که آمده بودند، خواهند رفت. شوخی نمیکنم.»
رهبر حزب جنبش ملی تاکید کرد که طالبان اینبار راه فراری نخواهند داشت و تاکید کرد که تمام راههای که این گروه برای فرار در پیش بگیرند در اختیار مخالفان طالبان قرار دارد. او گفت که مخالفان طالبان سلاح گرفته و منتظر این گروه خواهند بود.
مارشال عبدالرشید دوستم روز جمعه به مناسبت عید قربان با محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان و شماری از هوادارانش در انقره دیدار کرد.
حمایت دوستم از جبهه مقاومت
او در سخنانی بر حمایت قاطع از احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی تأکید کرده و گفت: «ما با تمام توان نظامی و مالی در کنار آمر صاحب جوان ایستادهایم و اجازه نخواهیم داد کسی میان ما اختلاف ایجاد کند.»
آقای دوستم در بخشی از صحبتهایش نیروهای ضد طالبان را به اتحاد فرا خواند و گفت: «فعلاً نه ترامپ، نه پوتین و نه همسایههای افغانستان طالبان را باور میکنند. مردم افغانستان اطمینان داشته باشند که همانگونه که طالبان آمدند، همانگونه نیز خواهند رفت.»
مارشال دوستم سابقه نبرد طولانی با طالبان را در کارنامه دارد.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان، خواستار بازنگری و لغو فوری تحریمهای امریکا علیه چهار قاضی زن دیوان کیفری بینالمللی شد؛ قضاتی که در رسیدگی به پروندههای افغانستان و فلسطین نقش داشتند. کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل نیز از این اقدام امریکا انتقاد کرد.
وزارت خارجه امریکا روز جمعه، چهار قاضی دادگاه بینالمللیکیفری را بهدلیل صدور حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و همچنین صدور مجوز تحقیقات درباره اتهامات «جنایات جنگی» نیروهای امریکایی در افغانستان، تحریم کرد.
ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل تحریم این قضات را ناقض عدالت و حاکمیت قانون خوانده است.
ریچارد بنت گفت: «من نیز با ولکر ترک در نگرانی عمیق اش و درخواست او برای بازنگری فوری و لغو تحریمهای امریکا علیه چهار قاضی زن دیوان کيفری بینالمللی که در صدور احکام مربوط به وضعیت افغانستان و فلسطین نقش داشتهاند، همراه هستم.»
ولکر ترک ضمن ابراز نگرانی شدید نسبت به این تصمیم، گفت: «حملات علیه قضات بهدلیل وظایف قضایی شان، چه در سطح ملی و چه بینالمللی، مستقیما در تضاد با اصل احترام به حاکمیت قانون و برابری در برابر قانون قرار دارد.»
آقای ترک هشدار داده است که این اقدامات، باعث تضعیف حاکمیت خوب و روند عادلانه دادرسی خواهد شد. او خواستار بازنگری فوری و لغو تحریم شده است.
دادگاه بینالمللی کیفری از اقدام وزارت خارجه امریکا به شدت انتقاد کرده و آن را تلاشی برای تضعیف استقلال یک نهاد قضایی بینالمللی دانسته است.
پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، دادگاه بینالمللی کیفری رسیدگی به تحقیقات درباره اتهام جنایت جنگی نیروهای امریکایی در افغانستان را کاهش داد و روی اتهامهای جرائم جنگی دولت افغانستان و نیروهای طالبان تمرکز کرد.
علاوه براین پرونده، دادگاه بینالمللی کیفری در ماه نوامبر سال گذشته حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائيل، یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین این کشور و ابراهیم المصری، یکی از رهبران گروه حماس را به اتهام ارتکاب جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت در جریان جنگ غزه صادر کرد.