فرمانده انتظامی شهرستان زاهدان سیستانوبلوچستان از بازداشت دستکم ۶۶۱ مهاجر افغان فاقد مدرک در این منطقه خبر داد. حمید نوری گفت این مهاجران در یک هفته گذشته بازداشت و برای اخراج به نهادهای مربوط تحویل داده شدند.
حمید نوری، فرمانده انتظامی شهرستان زاهدان سیستانوبلوچستان گفت این افراد در پی «تطبیق طرح ارتقای امنیت اجتماعی با محوریت جلب رضایت عمومی» و مبارزه با جرایم بازداشت شدند.
مقامهای جمهوری اسلامی اخیرا روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان را بار دیگر افزایش دادهاند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی جمهوری اسلامی پیشتر اعلام کرد که طبق قوانین به مهاجران افغان که مدرک دارند اجازه اقامت در ایران داده میشود، اما کسانی که مدرک ندارند اخراج خواهند شد. خانم مهاجرانی گفت: «یقینا دولت موضوع افغانهای دارای مدرک را از کسانی که مدرک ندارند، تفکیک میکند».
همزمان شماری از مقامهای طالبان در سخنرانی نماز عید خواستار توقف روند اخراج دستهجمعی مهاجران افغان از کشورهای همسایه شدند. عبدالکبیر، وزیر مهاجرین و عودتکنندگان طالبان از کشورهای همسایه خواست با مهاجران افغان از صبر و شکیبایی کار بگیرند.
جمعیت بزرگی از دختران و زنان روز شنبه پشت دروازه عیدگاه قندهار برای گدایی صف بستند. در همین حال صدای هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، از بلندگوهای عیدگاه پخش میشد که از تصمیمهایش برای محرومیت زنان از حق کار و آموزش دفاع میکرد. او گفت «عفت» زنان را به آنان بازگردانده است.
ویدیوهایی که از جریان نماز عید در قندهار به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهد که گروهی از زنان با عذر و زاری از نمازگزاران درخواست کمک میکنند.
هبتالله آخندزاده با صدور فرمانهای سختگیرانه در چهار سال گذشته صدها هزار فرصت شغلی را از زنان گرفته است.
به گزارش سازمانهای بینالمللی، نخستین قربانی بحران اقتصادی و فقر فراگیر در افغانستان زنان و کودکان هستند.
طالبان به زنان اجازه نمیدهد در موسسات داخلی و خارجی کار کنند. در ادارات دولتی نیز جز در موارد به شدت ضروری مانند مراکز پزشکی و مکاتب دخترانه پایینتر صنف ششم زنان از ادارههای دولتی حذف شدهاند.
یک باشنده کابل به افغانستان اینترنشنال گفت که بسیاری از زنان در پی ممنوعیت تگدیگری توسط طالبان بهطور پنهانی گدایی میکنند. او گفت پس از نماز عید شماری از زنان در فاصله دورتر از مسجد از او و دیگر نمازگزاران بهطور پنهانی درخواست کمک کردهاند.
به گزارش دفتر هماهنگکننده کمکهای بشری سازمان ملل، در حال حاضر نزدیک به ۲۳ میلیون نفر در افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. این سازمان میگوید که یکسوم افغانها نمیدانند وعده غذایی بعدی خود را از کجا تامین کنند.
در همین حال هبتالله آخندزاده در سخنرانی خود از تصمیمش برای محرومیت زنان از آموزش و کار سرسختانه دفاع کرد و ادعا کرد که با این تصمیم جلو «فحشا» را گرفته است.
او در واکنش به انتقادهای گسترده نسبت به بسته شدن مکاتب و دانشگاهها بهروی دختران و ممنوعیت کار زنان، گفت: «زنان قبلاً بیپرده بودند. من فحشا و بداخلاقی را از بین بردم.»
سازمان بینالمللی «مرسی کورپس» هشدار داد که هفت میلیون نفر از باشندگان کابل با بحران حیاتی کمبود آب مواجهاند. این سازمان با اشاره به خشکشدن نیمی از چاههای عمیق در کابل، گفت که این شهر احتمالا تا سال ۲۰۳۰ خشک شود.
سازمان غیردولتی «مرسی کورپس» همچنین از کاهش ۳۰ درصدی سطح آبهای زیرزمینی در کابل در ۱۰ سال گذشته خبر داد و گفت رشد سریع شهرنشینی و بحران اقلیمی از عوامل عمده بحران آب در پایتخت افغانستان است.
با این حال کارشناسان هشدار دادهاند که با در نظر داشت شرایط فوق، احتمالا کابل نخستین شهر جهان باشد که بهطور کامل با کمبود آب مواجه شده است.
گاردین گزارش داد که در حال حاضر میزان برداشت آب از منابع زیرزمینی، ۴۴ میلیون متر مکعب در سال، بیشتر از نرخ طبیعی تجدید آنهاست.
اگر این روند ادامه یابد، همه آبهای زیرزمینی کابل ممکن است تا کمتر از پنج سال دیگر خشک شوند؛ چیزی که تهدیدی وجودی برای جمعیت هفتمیلیونی این شهر به شمار میرود.
داین کری، مدیر مرسی کورپس در افغانستان گفت: «باید تلاشهای جدی برای مستندسازی بهتر این بحران صورت گیرد و توجه جهانی به نیاز فوری برای رسیدگی به آن جلب شود.»
او افزود: «بدون آب، مردم مجبور به ترک جوامع خود میشوند، پس نادیدهگرفتن نیاز آبی افغانستان از سوی جامعه جهانی فقط به مهاجرت بیشتر و دشواریهای بیشتر برای مردم افغانستان خواهد انجامید.»
مدیر مرسی کورپس در افغانستان گفت: «همهچیز به کمکهای خارجی وابسته است و در حال حاضر، دولتهای خارجی بهدلیل ملاحظات سیاسی از این سرمایهگذاریها خودداری میکنند.»
در گزارش گاردین آمده است تا ۸۰ درصد از آبهای زیرزمینی کابل ناسالم گزارش شده و میزان بالایی از فاضلاب نیز در آنها وجود دارد.
دسترسی به آب برای مردم کابل به نبردی روزانه تبدیل شده است. برخی خانوادهها تا ۳۰ درصد از درآمد خود را صرف تهیه آب میکنند و بیش از دو سوم آنها بدهیهای مربوط به آب دارند.
نظیفه، معلم در منطقه خیرخانه کابل به گاردین گفت: «افغانستان با مشکلات زیادی روبرو است، اما کمآبی یکی از سختترین آنهاست. هر خانواده بهویژه خانوادههایی با درآمد پایین با دشواری روبرو است. آب چاه با کیفیت مناسب و کافی اصلا وجود ندارد.»
در این میان برخی شرکتهای خصوصی با حفاری چاههای جدید و استخراج گسترده آبهای عمومی و فروش آن با قیمت بالا به ساکنان شهر، از این بحران سود بردهاند.
نظیفه میگوید: «قبلا هر ۱۰ روز ۵۰۰ افغانی برای پر کردن دبههای آب از تانکرها میپرداختیم. حالا همان مقدار آب برای ما ۱۰۰۰ افغانی هزینه دارد. در دو هفته گذشته اوضاع بدتر شده و ما نگرانیم که حتی گرانتر شود.»
رشد جمعیت کابل از کمتر از یک میلیون نفر در سال ۲۰۰۱ به بیش از هفت میلیون نفر، نیاز به آب را بهشدت افزایش داده است. فقدان حکومت کارآمد و عدم نظارت و مقررات لازم نیز این مشکل را در طول دههها تشدید کرده است.
در اوایل سال ۲۰۲۵، دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل اعلام کرد که شرکای آن تنها ۸.۴ میلیون دالر از مجموع ۲۶۴ میلیون دالر مورد نیاز برای اجرای برنامههای آبرسانی و بهداشت در افغانستان دریافت کردهاند.
همچنین، سه میلیارد دالر کمکهای بینالمللی برای آب و بهداشت از زمان بازگشت طالبان به قدرت مسدود شده است.
پروژه خط لوله رود پنجشیر یکی از طرحهایی است که در صورت اجرا میتواند وابستگی بیش از حد شهر به منابع زیرزمینی را کاهش دهد و برای دو میلیون نفر آب آشامیدنی فراهم کند.
مرحله طراحی این پروژه در اواخر سال ۲۰۲۴ تکمیل شد و اکنون در انتظار تصویب بودجه است و طالبان در جستجوی سرمایهگذارانی برای تکمیل هزینه ۱۷۰ میلیون دالری آن است.
نجیبالله سدید، پژوهشگر ارشد مدیریت منابع آبی و عضو شبکه متخصصان آب و محیطزیست افغانستان، گفت: «ما وقت نداریم که منتظر تصویب بودجه بمانیم. ما در دل طوفانی گرفتار شدهایم که اگر فورا اقدام نکنیم، راه بازگشتی نخواهد ماند.»
نجم سما شفا، پزشک متخصص زنان و زایمان هشدار داد که کمبود فزاینده پزشکان، پرستاران و قابلههای زن در افغانستان «فاجعهبار» است. خانم شفا گفت که با تداوم ممنوعیت آموزش صحی، شمار مرگومیر زنان نیز افزایش مییابد.
خانم نجم سما شفا در گفتوگو با سیبیاس نیوز گفت که بهدلیل چالشها و تنشهای روزافزون در محل کارش، برای مدت طولانی از بیماری میگرن (سردرد شدید) رنج میبرد.
وزارت صحت عامه طالبان در اواسط ماه قوس پارسال به تمام انستیتوتهای صحی در سراسر کشور دستور منع آموزش زنان و دختران در رشتههای صحی را صادر کرد.
پس از این تصمیم، منابعی از وزارت صحت عامه طالبان به رسانهها گفتند که در نتیجه این ممنوعیت، حدود ۳۵ هزار دانشجوی دختر در ۱۰ مرکز آموزشی دولتی و ۱۵۰ مرکز خصوصی از ادامه تحصیل در رشتههای پزشکی و پرستاری بازماندند.
خانم شفا بهرغم محدودیتهای فزاینده طالبان، به کارمندان خود در بخش صحی در محل کارش ادامه میدهد.
این پزشک متخصص زنان و زایمان هشدار میدهد که اگر ممنوعیت آموزش صحی برای زنان ادامه یابد، وضعیت در افغانستان بدتر خواهد شد.
او گفت: «پزشکان، قابلهها و پرستان روز به روز پیرتر میشوند و روزی خواهند مُرد، پس از آنان چه کسی خدمات را ارائه خواهد داد؟»
یونیسف در ماه حمل امسال هشدار داد که اگر ممنوعیت آموزش زنان در رشتههای پزشکی ادامه یابد، امسال بیش از ۵۰۰۰ مادر و کودک جان خود را از دست خواهند داد.
به گفته این سازمان، ادامه این ممنوعیتها میتواند منجر به مرگ دستکم ۱۶۰۰ مادر و ۳۵۰۰ نوزاد شود.
خانم شفا ضمن هشدار نسبت به پیامدهای فاجعهبار ممنوعیت آموزشی زنان بهویژه آموزش صحی آنان، از طالبان خواسته است تا سیاست خود را تغییر دهد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در فایل صوتی که از سخنرانی هبتالله آخندزاده در عیدگاه قندهار منتشر کرد، صدای رهبر خود را سانسور کرد. صدای هبتالله آخندزاده در لحظاتی که میخواست در مورد نفوذ گسترده رسانهها در میان مردم سخن بگوید، قطع شد.
هنگامی که هبتالله آخندزاده در سخنرانی خود در عیدگاه قندهار گفت «امروز رسانهها در جیبهای مردم است و دروغ میگوید» آوازش قطع شد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، روز شنبه فایل صوتی سخنرانی هبتالله آخندزاده را از صفحه خود در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرد، اما در لحظاتی که او میخواست درباره نفوذ گسترده رسانهها در میان مردم سخن بگوید پیامش قیچی زده شد.
با این حال فایل سخنرانی کامل و بدون سانسور هبتالله آخندزاده از قندهار در دسترس افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است که در آن شنیده میشود رهبر طالبان در لحظات سانسور شده در مورد قدرت رسانهها سخن میگوید و به انتقادها درباره همهشمول نبودن حکومت طالبان پاسخ میدهد.
رهبر طالبان در این لحظات رسانهها را به «بهتان خالص» متهم کرده و گفته خبری از رسانهها شنیده است که «دروغ خالص» بوده است.
با این حال هبتالله آخندزاده وضاحت نداد که منظورش از «دروغ خالص» کدام خبر بوده و از کدام رسانه منتشر شده است.
رهبر طالبان، همچنین با الفاظ تند به منتقدان خود تاخت و آنان را «شیطان» خواند. او گفت آنها میگویند اداره طالبان «حکومت همهشمول نیست.» او در پاسخ از مردم خواست به پیشینه مقامهای طالبان ببینند تا مطمین شوند که آنها از کجا آمدهاند.
پیشینه اعضای کابینه طالبان، والیها و فرماندهان امنیه طالبان نشان میدهد که هیچ فرد غیرطالب در حکومت طالبان شامل نیست و طالبان برای تشکیل حکومت، تنوع اجتماعی و سیاسی افغانستان را نادیده گرفته است.
در میان مقامهای طالبان هیچ زن نیز شامل نیست و گروههای قومی نادیده گرفته شدهاند.
با این حال رهبر طالبان در سخنرانی خود تاکید کرد که مردم به اعمال مقامهای این گروه توجه کنند که چه میکنند و به کدام طرف راهی هستند. او آرزو کرد که «الله نظام را از تبلیغات محافظت کند.»
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی در واکنش به قطع صدای هبتالله آخندزاده نوشتند «سانسور در رژیم طالبان در حدی شدید است که حتی صدای رهبر این گروه را قطع میکند».
روزنامه بریتانیایی دیلی میل گزارش داد که طالبان در پی ساخت پهپادهای انتحاری است که میتوانند به اهدافی فراتر از مرزهای افغانستان حمله کنند. در گزارش آمده است که این پهپادها در کمپ فونیکس در حومه کابل ساخته میشوند. این کمپ پیش از ۲۰۲۱ پایگاه نیروهای امریکایی بود.
براساس گزارش این رسانه، طالبان پهپادهای خود را در پایگاهی در ولایت لوگر که قبلا نیروهای بریتانیایی از آن استفاده میکردند، آزمایش میکنند.
دیلی میل به نقل از منابع اطلاعاتی خود نوشت که طالبان متخصصان بینالمللی را برای تولید صدها پهپاد به خدمت گرفته که باعث نگرانی نهادهای امنیتی غربی شده است.
در میان این افراد، مهندسی که مظنون به ارتباط با گروه القاعده است و یک متخصص که گفته میشود در بریتانیا تحصیل کرده حضور دارند.
در گزارش آمده که برنامه توسعه پهپادهای طالبان حداقل از دو سال پیش آغاز شده و «قابلیتهای آن بهطور قابل توجهی در حال گسترش است.»
تاکنون اداره طالبان بهطور رسمی درباره برنامهاش برای ساخت و توسعه گسترده پهپادهای انتحاری دارای برد فرامرزی ابراز نظر نکرده است. با این حال رسانههای دولتی تحت کنترول طالبان، گزارشهای پراکندهای از ساخت پهپادهایی توسط جوانان افغان منتشر کردهاند.
مقامهای اطلاعاتی گفتهاند در برنامه ساخت پهپاد طالبان از تخصصهایی از کشورهای ترکیه، چین، روسیه، بلاروس و بنگلادش استفاده میشود.
منابع اطلاعاتی میگویند یک شهروند روسی بهصورت نزدیک با این برنامه همکاری دارد و مهندسان طالبان را در سفرهای تحقیقاتی به کشورهای فعال در حوزه توسعه پهپاد همراهی کرده است.
همچنین گفته میشود که قطعات پهپاد از چین و ترکیه خریداری شدهاند.
پهپادها در پایگاه سابق به نام «کمپ فونیکس» در جنوب کابل ساخته میشوند. این پایگاه یک مرکز عمده لجستیکی و آموزشی برای نیروهای امریکایی در جریان جنگ با طالبان بود. با این حال طالبان مدعی است که این پایگاه اکنون برای درمان معتادان بیخانمان به کار میرود.
پیش از ورود طالبان به کابل در اگست ۲۰۲۱ در پایگاه فونیکس، که در نزدیکی کابل قرار دارد، امکاناتی مثل سینما، کتابخانه، قهوهخانه و اداره پست وجود داشت.
پس از خروج شتابزده نیروهای غربی از افغانستان در سال ۲۰۲۱، حجم زیادی از تجهیزات نظامی رهاشده توسط مهندسان طالبان مورد مطالعه قرار گرفت.
مشخص نیست که آیا قطعات پهپادها نیز در میان این تجهیزات رها شده بودهاند یا نه، اما دیلیمیل گزارش داده است که اکنون یک خط تولید مخفی پهپادهای جنگی بدون سرنشین در این پایگاه راهاندازی شده است.
بر اساس گفتههای منابع اطلاعاتی، چندین پرواز آزمایشی موفقیتآمیز از «پهپادهای انتحاری» که پس از برخورد با هدف منفجر میشوند، در پایگاه سابق نیروهای ویژه در ولایت لوگر انجام شده است.
گزارش ادعا کرده است که برخی از این پهپادها اخیرا در حملهای در ناحیه مرزی با پاکستان نیز استفاده شدهاند. تاکنون مقامهای طالبان و پاکستان در این مورد ابراز نظر نکردهاند.
به نقل از گزارش روزنامه بریتانیایی، مهندسان طالبان در حال تقلید از چند مدل پهپاد ساخت امریکا و ایران هستند.
مهندسان طالبان که بسیاری از آنها در دانشکده مهندسی دانشگاه کابل در دوره جمهوریت تحصیل کردهاند، در تلاشاند تا هم سرعت پرواز پهپادها و هم حجم محموله انفجاری آنها را افزایش دهند.
منابع میگویند طالبان اخیرا برنامه پهپادی خود را به شرکای بالقوه و مشتریان در افغانستان نمایش داده و پروازهای آزمایشی برگزار کردهاست.
دیلی میل نوشت این پروژه باعث نگرانی شدید سازمانهای اطلاعاتی غربی شده است و نگرانیها زمانی بیشتر میشود که یکی از مهندسان این پروژه با القاعده ارتباط دارد.
یکی از منابع گفته است که این مهندس وابسته به القاعده زمانی در بریتانیا تحصیل کرده است. گفته میشود پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، اردوگاههای آموزشی القاعده و دیگر گروههای تروریستی نیز بار دیگر در افغانستان فعال شدهاند.
مهندسان پهپادها از سوی طالبان بهعنوان «داراییهای باارزش» تلقی میشوند و برای آنان محافظان شخصی اختصاص داده شده است.
