سراج‌الدین حقانی پس از دو روز غیبت در ایام عید، با مولوی عبدالکبیر در کاخ سپیدار دیدار کرد

رئيس‌جمهور قزاقستان همچنین با تاکید بر ضرورت تعامل با طالبان، گفت این امر «از پشت میزهای دورافتاده بروکراسی جهان» مقدور نیست.

قاسم جومارت توکایف در مقاله‌ای به مناسبت هشتادمین سالگرد تاسیس سازمان‌ ملل برای روزنامه امریکایی «هیل» با اشاره به انزوای افغانستان، نوشته است: «منطقه نمی‌تواند از ظرفیت کامل خود استفاده کند، مادامی که یکی از همسایگان ما در انزوا باقی بماند.»

او در این مقاله در مورد نقش و تلاش‌های قزاقستان برای ادغام افغانستان به جامعه منطقه‌ای پرداخته و گفته است: «ما کمک‌های بشردوستانه [به افغانستان] ارائه و از برنامه‌های آموزشی برای جوانان افغان حمایت کرده‌ایم.»

آقای توکایف بدون اشاره به کشور خاصی تاکید کرد تعامل با طالبان باید از سوی کشورهایی انجام شود که شرایط منطقه‌ای را درک می‌کنند و در همکاری با سازمان‌ ملل عمل می‌کنند.

قزاقستان در زمره معدود کشورهایی است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، روابط دیپلوماتیک، سیاسی و اقتصادی خود را با این گروه تقویت کرده است.

رئیس‌جمهور قزاقستان در ماه جوزای سال گذشته، نام طالبان را از فهرست گروه‌های تروریستی حذف کرد. پس از آن رسانه‌های قزاقستانی از توافق میان مقامات طالبان و قزاقستان برای افزایش سطح تجارت تا سقف سه میلیارد دالر خبر دادند.

پیشتر وزیر تجارت و صنعت طالبان مدعی شد که حجم مبادلات تجاری میان افغانستان و قزاقستان در سه سال اخیر ۳۲ درصد افزایش یافته است.

روزنامه بریتانیایی گاردین و رخشانه‌مدیا با بیش از دوازده مرد و زن جوان در سراسر افغانستان گفت‌وگو کرده‌اند تا تاثیر قوانین امر به معروف طالبان بر تغییر نگرش و رفتار مردان نسبت به زنان خانواده‌شان را بررسی کنند.

امیر گفته است که پدر بودن در افغانستان تحت حاکمیت طالبان برای او به کابوسی تبدیل شده است. او می‌گوید که اکنون بیشتر شبیه زندانبان است تا پدر مهربان.

امیر که پیش از تسلط دوباره طالبان دخترانش به مکتب می‌رفتند، می‌گوید اکنون ترجیح می‌دهد دخترانش هرگز از خانه بیرون نروند. او گفته است: «من اصرار دارم که حجاب داشته باشند و به آن‌ها می‌گویم حق ندارند بیرون از خانه یا در بازار بخندند. ماموران امر به معروف بسیار سخت‌گیر هستند و اگر قوانین را رعایت نکنند، ممکن است بازداشت شوند.»

جاوید حکیمی از ولایت بامیان گفت: «مردها به ماموران بی‌مزد طالبان تبدیل شده‌اند. ما مجبوریم برای حفظ آبرو، اعتبار و جایگاه اجتماعی خود، دستورات طالبان را بر زنان خانواده‌مان تحمیل کنیم.»

او تحمیل این وضعیت را «خفقان‌آور» توصیف کرده است. پرویز، جوانی دیگر از شمال‌شرق افغانستان نیز گفته است که پس از بازداشت خواهرش به دلیل نداشتن پوشش مورد نظر طالبان، تصمیم گرفته که دیگر چنین اتفاقی نیفتد.

او گفت: «مجبور شدم به پاسگاه بروم. آنجا تحقیر شدم و گفتند باید هرچه طالبان می‌گویند انجام دهم. وقتی به خانه برگشتم، تمام خشمم را سر مادرم و خواهرم خالی کردم.»

فرشته، زنی جوان از بدخشان می‌گوید که اگر حتی برای خرید غذا از خانه بیرون شود، شوهرش او را لت‌و‌کوب می‌کند. فرشته گفت: «به سر کوچه رفتم تا سبزی بخرم. چادر بلند سیاه پوشیده بودم اما برقع نداشتم. وقتی برگشتم، با سیلی به صورتم زد و مرا لت‌و‌کوب کرد.»

رابعه ۲۲ ساله نیز درباره بیرون رفتن خواهر بزرگترش از خانه می‌گوید: «غرور ما اجازه نمی‌دهد. ما غیرت داریم، آبرو داریم. نمی‌توانیم حتی تصور کنیم که خدای نکرده در شهر یا بازار حرفی درباره‌اش زده شود.»

زنان جوان دیگری نیز درباره درد ناشی از تبدیل شدن اعضای خانواده‌شان به ماموران امر به معروف صحبت کرده‌اند.

یک زن ۲۵ ساله به گاردین در مورد تغییر رفتار پدرش پس از حاکمیت دوباره طالبان سخن گفته است. به گفته این زن جوان، پدرش از او و خواهرانش خواسته که آرایش نکنند، از خانه بیرون نروند و لباسی بپوشند که حتی یک تار موی‌شان معلوم نشود. این زن گفته است که حتی برای خرید نوار بهداشتی هم نمی‌تواند از خانه بیرون شود.

رهبر حزب اسلامی افغانستان در پیامی با اشاره به بحران‌های مسلحانه گذشته در کشور، نقش نیروهای خارجی، ضرورت اجماع ملی و اهمیت گفت‌وگوی صادقانه، بر رسیدن به صلح پایدار تاکید کرده است.

او تاکید کرده است که قدرت باید از طریق رای مردم و اراده عمومی، به‌صورت مسالمت‌آمیز منتقل شود و هیچ فرد یا گروهی نباید با توسل به زور، کودتا یا حمایت بیگانگان قدرت پیدا کند.

گلبدین حکمتیار نوشته است: «این را حق شرعی و انسانی ملت می‌دانیم که امانت رهبری الهی را به کسی بسپارد که شایستگی این مسئولیت را داشته باشد. ما تنها رهبری را می‌پذیریم و از مخالفت با او خودداری می‌کنیم که اکثریت مردم او را به عنوان رهبر قبول داشته باشند.»

او همچنین تاکید کرده است که در افغانستان نظامی اسلامی برپا شود که تمامی امور بر مبنای دین تنظیم گردد. گلبدین حکمتیار از اظهارات اخیر برخی از رهبران پیشین افغانستان نیز انتقاد کرده و خواستار پرهیز از روش‌های خشونت‌بار شده است.

در پیام عیدی او آمده است: «از یک‌سو شنیده می‌شود که از فروش میدان هوایی بگرام سخن می‌گویند و از سوی دیگر تهدیدهایی مطرح می‌شود که فاجعه دشت لیلی تکرار خواهد شد. فاجعه‌ای که طی آن هزاران اسیر با وعده امان فریب داده شدند و به قتل رسیدند.»

او همچنین از «استبداد مطلق یک قبیله، خانواده یا فرد» انتقاد کرده و با اشاره به تجربه حکومت‌های کودتایی در افغانستان، گفته است برای جلوگیری از تکرار این فجایع، باید در برابر تهدیدها ایستادگی و به خشونت پایان داده شود.

آقای حکمتیار تاکید کرده است که طرف‌های تاثیرگذار در قدرت نباید از روش‌های «خونین و غیرانسانی» برای رسیدن یا ماندن در قدرت استفاده کنند.

او همچنین به لزوم تاسیس شورایی با نمایندگی واقعی از سوی مردم اشاره کرده و گفته است که مردم باید به‌صورت مستقیم و قطعی در تمامی مسائل از جمله سیاست داخلی، خارجی، جنگ و صلح مشارکت داشته باشند.

گلبدین حکمتیار افزوده است که هیچ حکومتی نباید به‌صورت یک‌جانبه درباره این امور تصمیم‌گیری کند. او با اشاره به خلاء قانون اساسی، گفته است که قانون اساسی نظام سیاسی و اجتماعی کشور همچنین حقوق و صلاحیت‌ها را به‌روشنی تعریف می‌کند.

او نوشته است: «تنها مرجع مشروع برای تدوین و تصویب چنین قانون اساسی، همان شورای منتخب است که نماینده اجماع ملی و اراده کل ملت باشد.»

امیرمحمد خان ۷۰ ساله که یک آموزگار بازنشسته است، به افغانستان انترنشنال گفت: «عید بسیار بی‌رونق بود، به بازار رفتم ولی هیچ‌کس به من قرض نداد. نواسه‌هایم چشم‌انتظار بودند که چیزی برایشان بیاورم، اما من دست خالی به خانه برگشتم.»

او افزود: «از پسر شهیدم پنج یتیم برایم مانده‌اند و از سوی دیگر چهار سال است که طالبان حقوق بازنشستگی‌ام را پرداخت نکرده‌اند.»

امیرمحمد خان یکی از ده‌ها بازنشسته‌ است که به‌دلیل عدم دریافت حقوق بازنشستگی‌‌شان با مشکلات و فشارهای فراوان مواجه‌اند.

بی‌بی گل مینه، بازنشسته دیگری به افغانستان انترنشنال گفت: «ما از طالبان صدقه نمی‌خواهیم، این حق ماست. سی سال برای دولت افغانستان کار کردم، ولی اکنون توان خرید دوا برای خودم را ندارم.» او افزود: «مدت زیادی است که حقوق بازنشستگی‌ام را دریافت نکرده‌ام و اگر این وضعیت ادامه یابد، ممکن است مجبور شوم خیرات جمع کنم.»

بی‌بی گل مینه افزود: «گریه و فریاد بازنشستگان گرسنه و کودکان فقیر آسمان را لرزانده، اما طالبان این فریادها را نمی‌شنوند. ما تا آخرین لحظه حق‌مان را از آن‌ها می‌خواهیم.»

طالبان از چهار سال پیش تاکنون حقوق بازنشستگان کشور را پرداخت نکرده‌ است. در حالی که بر اساس قانون کار، مقررات بازنشستگی خدمات ملکی و اسناد حقوقی بین‌المللی که افغانستان امضا کرده، نهادهای دولتی موظف به پرداخت حقوق بازنشستگی‌اند.

هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در اول جدی ۱۴۰۳ دستور تشکیل محکمه‌های ویژه برای بررسی حقوق بازنشستگان را صادر کرد و خواستار پرداخت این حقوق شد. با این حال، با گذشت پنج ماه از این فرمان، هنوز مشکل بازنشستگان حل نشده است.

در شروع هر هفته، گروهی از بازنشستگان در برابر ریاست عمومی خزینه تقاعد گردهم می‌آیند و خواستار پرداخت حقوق‌شان می‌شوند. ‌اما طالبان تاکنون نه‌تنها به این اعتراض‌ها پاسخی نداده‌، بلکه همواره تلاش کرده‌است صدای این بازنشستگان را نادیده بگیرند.

برخی بازنشستگان می‌گویند ملا هبت‌الله اراده‌ای برای پرداخت حقوق بازنشستگان ندارد.

او در بیانیه‌ای، طرح جابه‌جایی و کمک به افغان‌ها از سوی حکومت بریتانیا را آسیب‌شناسی کرده و گفته است که این طرح هم از منظر اخلاقی و اجرایی «به‌شدت شکست خورده است.»
آقای اسمیت از پرونده‌ پناهندگی یک افسر اطلاعاتی افغان یاد کرده است که «هر روز اطلاعات عملیاتی را مستقیما در اختیار نیروهای بریتانیایی و کارکنان سفارت قرار می‌داد.»

به گفته اسمیت، «گزارش‌های او، تهديدهای قریب‌الوقوع را شناسایی می‌کرد، جان‌ها را نجات می‌داد و برای امنیت نیروهای نظامی و دیپلوماتیک بریتانیا نیز حیاتی بود.»

رهبر پیشین حزب محافظه‌کار بریتانیا می‌گوید که هرچند این فرد با به خطر انداختن جان خود و خانواده‌اش «نقش کلیدی در نجات جان بريتانيايی ها ایفا کرد»، ما از سوی حکومت بریتانیا پرونده‌ پناهندگی‌اش رد شده است.

آقای اسمیت تعلل حکومت بریتانیا در ارزیابی و پذیرش پرونده‌های پناهندگی متحدان افغان را «خیانت» خواند و گفت: «عقب‌نشینی غرب از افغانستان، شرم‌آور است، اما از آن هم بدتر، خیانت به کسانی است که به ما خدمت کردند و اکنون کنار زده شده اند.»

او به هزاران درخواست بی‌پاسخ از ۲۰۲۱ بدین‌سو اشاره کرده است که به‌دلیل عدم شفافیت و تأخیرهای طولانی، این افراد را در معرض خطر فردی و جمعی قرار داده است.

آقای اسمیت بر حمایت از متحدان افغان تاکید جدی کرده و گفته است: «ما باید در کنار کسانی بایستیم که در کنار ما ایستادند.» و افزود: «تصور اینکه ما ممکن است آن‌ها را فراموش کرده باشیم، باید لکه ننگی برای حکومت بریتانیا باشد و رها کردن این فرد و دیگرانی چون او، یک رسوایی اخلاقی است.»

پیشتر وزارت داخله بریتانیا اعلام کرد که امسال نرخ پذیرش درخواست پناهندگی افغان‌ها در این کشور از ۹۸ درصد به ۴۴ درصد کاهش یافته است.

افزون بر آن، وزارت دفاع بریتانیا پیشتر مدارکی را به دادگاه ارائه کرد که نشان می‌دهد یک افسر نیروهای ویژه هزار و ۵۸۵ درخواست اسکان مجدد نیروهای افغان را رد کرده است.