در حملات پهپادی و موشکی روسیه به اوکراین دست‌کم ۱۴ نفر کشته شدند

بر اساس تحلیل نیویارک تایمز، درگیری اخیر اسرائیل و جمهوری اسلامی که از جمعه ۲۳ جوزا آغاز شده است، روند متفاوتی نسبت به تقابل‌های پیشین این دو کشور دارد.

برخلاف حملات کوتاه مدت سال گذشته که طی چند ساعت پایان یافت، درگیری کنونی وارد روز چهارم شده و هیچ کدام از طرفین قصد عقب‌نشینی ندارند.

حملات اسرائیل منجر به کشته شدن چندین فرمانده ارشد سپاه پاسداران و دانشمندان هسته‌ای جمهوری اسلامی شده است.

بخش‌هایی از زیرساخت‌های انرژی ایران نیز آسیب دیده‌اند. در مقابل، حملات تهران هم خساراتی در اسرائیل به همراه داشته است.

برنامه هسته‌ای، هدف محوری

هدف اصلی اسرائیل از این حملات، پایان دادن به برنامه غنی‌سازی جمهوری اسلامی است.

دانیل شاپیرو، مسئول سابق امور خاورمیانه در پنتاگون، پیش‌بینی کرده که این درگیری هفته‌ها طول خواهد کشید.

او معتقد است اسرائیل تا زمانی که جمهوری اسلامی قابلیت غنی‌سازی داشته باشد، به حملات خود ادامه خواهد داد.

شاپیرو که اکنون در شورای آتلانتیک در واشنگتن فعالیت می‌کند، تاکید کرده که اسرائیل به هر نحو ممکن تا از بین رفتن توانایی غنی‌سازی ایران بر موضع خود پافشاری خواهد کرد.

او معتقد است که اگر اسرائیل این مسئله را حل نکند، کمپین نظامی آن با شکست مواجه خواهد شد.

اسرائیل تاکنون موفق شده تاسیسات غنی‌سازی نطنز را هدف قرار دهد اما هنوز نتوانسته سایت زیرزمینی فردو را که در قلب کوه است، نابود کند.

از بین بردن این تاسیسات به بمب‌های ویژه «سنگر‌شکن» نیاز دارد که اسرائیل آن را در اختیار ندارد.

نیویارک تایمز نوشت استراتژی اسرائیل بر این اساس است که با حمله به اهداف دیگر و وارد کردن فشار اقتصادی و نظامی، جمهوری اسلامی را مجبور به تعطیل کردن فعالیت‌های هسته‌ای خود کند اما تهران تاکنون هیچ علامتی از عقب‌نشینی نشان نداده است.

جمهوری اسلامی تسلیم نمی‌شود

صنم وکیل از موسسه تحقیقاتی چتم هاوس لندن، تاکید کرد که جمهوری اسلامی علی‌رغم تحمل ضربات سنگین، هنوز کنترول کامل کشور و ذخایر موشکی قابل ملاحظه‌ای را در اختیار دارد.

به گفته او، هدف اصلی حکومت ایران «بقا» است و به این منظور در تلاش برای وارد کردن آسیب به دشمن و نشان دادن مقاومت خود است.

در حالی که اسرائیل تسلطی نسبی بر آسمان ایران کسب کرده، تهران همچنان قدرت حملات متقابل را دارد؛ هرچند تاکنون مواضع امریکا و متحدان دیگر این کشور در منطقه را هدف قرار نداده است.

نقش کلیدی رئیس‌جمهوری امریکا

سرنوشت این درگیری بیش از همه به تصمیمات دونالد ترامپ بستگی دارد. ایالات متحده برخلاف اسرائیل، سلاح‌ها و هواپیماهای لازم را برای نابودی تاسیسات فردو در اختیار دارد.

ترامپ پیش از این مذاکراتی را با جمهوری اسلامی آغاز کرده بود تا تهران را متقاعد کند برنامه هسته‌ای خود را بدون درگیری نظامی پایان دهد. این مذاکرات با شکست مواجه شد اما رئیس‌جمهور امریکا اکنون امیدوار است حملات اسرائیل، تهران را متقاعد به پذیرش پیشنهادهای واشنگتن کند.

یوئل گوزانسکی، کارشناس ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی تل‌آویو، معتقد است پایان این درگیری زمانی فرا خواهد رسید که ترامپ تشخیص دهد جمهوری اسلامی آماده مصالحه شده است.

تجربه تاریخی ایران

نیویارک تایمز معتقد است مطالعه تاریخ ایران نشان می‌دهد رهبران این کشور در شرایط خاص قادر به تغییر مواضع خود هستند. مثال بارز آن، پذیرش آتش‌بس در جنگ هشت ساله با عراق در دهه ۱۹۸۰ است؛ زمانی که روح‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، پس از سال‌ها مقاومت و رد پیشنهادهای صلح، سرانجام زیر فشار هزینه‌های غیرقابل تحمل جنگ، مجبور به توافق شد.

این نشریه امریکایی تاکید کرده است که با این حال، آن توافق پس از هشت سال جنگ به نتیجه رسید.

این امر نشان می‌دهد که حتی در صورت تمایل تهران به مصالحه، فرآیندی طولانی پیش رو خواهد بود.

از نظر او، جلوگیری از هسته‌ای شدن ایران، بدون سرنگونی جمهوری اسلامی ممکن نیست.

باراک در مصاحبه با بی‌بی‌سی نیوز گفت: «مسئله حساس این است که اسرائیل نمی‌تواند این توانایی [هسته‌ای شدن ایران] را بیش از دو یا سه هفته به تاخیر بیندازد و حتا امریکایی‌ها هم نمی‌توانند آن را بیش از چند ماه به تاخیر بیندازند.»

او افزود: «این بدان معنا است که اگر قصد جدی برای جلوگیری از تبدیل‌شدن ایران به یک قدرت هسته‌ای وجود دارد، تنها راه آن اعلام یک جنگ تمام‌عیار علیه رژیم و سرنگونی آن‌ است.»

به گفته باراک، اسرائیل به تنهایی نمی‌تواند این کار را انجام دهد. وی گفت: «تنها راه اجرای موفقیت‌آمیز آن، هماهنگی نزدیک با امریکا و داشتن حمایت کامل و فعال این کشور است.»

از نظر او، امریکا در مرحله کنونی تمایلی به ورود به یک جنگ بزرگ دیگر را ندارد.

نخست‌وزیر پیشین اسرائیل گفت: «بهترین سناریو این است که رژیم به خودی خود فرو بپاشد. دومین سناریوی خوب این است که ایرانی‌ها در مذاکرات انعطاف زیادتری نشان دهند. امیدواریم که این اتفاق بیفتد.»

او به حکومت نتانیاهو هشدار داد که امکان جنگ فرسایشی طولانی با ایران وجود دارد و احتمالاً متحدان غربی اسرائیل به طور فعالانه وارد جنگ نخواهند شد.

باراک افزود که بدترین سناریو حرکت جمهوری اسلامی به سمت دستیابی به سلاح هسته‌ای است.

ترامپ در حاشیه نشست گروه هفت در کانادا هشدار داد که ایران در نبرد با اسرائیل پیروز نمی‌شود. او از ابراز نظر صریح در خصوص مشارکت امریکا در حملات اسرائیل به ایران خودداری ورزید.

عراقچی گفت: «نیروهای مسلح ما به جهان نشان خواهند داد جنایتکاران جنگی که در پناهگاه‌های تل‌آویو پنهان شده‌اند، پاسخ جنایات خود را خواهند داد.»

او افزود: «ما تا هر زمان که لازم باشد به سرکوب این بزدلان ادامه خواهیم داد تا اطمینان حاصل کنیم که آن‌ها دیگر مردم ما را هدف قرار نمی‌دهند.»

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت هدف حملات اسرائیل به ایران، جلوگیری از دستیابی تهران و واشنگتن به توافق هسته‌ای بود.

پس از چهار روز درگیری میان ایران و اسرائیل، تهران اعلام کرد که نمایندگان مجلس شورای اسلامی در حال تهیه لایحه‌ای هستند که می‌تواند کشور را به سمت خروج از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای سوق دهد.

تصویب این لایحه ممکن است چند هفته به طول انجامد اما این اقدام می‌تواند نگرانی‌های عمیق‌تری درباره برنامه هسته‌ای ایران در کشورهای غربی ایجاد کند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در سخنرانی خود به سربازان در پایگاه هوایی تل‌نوف گفت: «ما در مسیر رسیدن به دو هدف اصلی‌مان هستیم، حذف تهدید هسته‌ای و حذف تهدید موشکی.»

ارتش اسرائیل که با حملات هوایی، رهبری نظامی و هسته‌ای ایران را هدف قرار داده است، روز دوشنبه اعلام کرد چهار مقام عالی‌رتبه اطلاعاتی، از جمله رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران را کشته است.

تهران که با بدترین بحران امنیتی خود از زمان انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ مواجه است، اعلام کرد ده‌ها خرابکار و «جاسوس» مرتبط با اسرائیل را از آغاز درگیری‌ها دستگیر کرده است.

ارزش ارز ایران از زمان آغاز حملات اسرائیل حداقل ۱۰ درصد در برابر دالر کاهش یافته است. به گزارش رویترز، تاکنون مجموعا ۲۴ نفر در اسرائیل در حملات موشکی ایرانی کشته شده‌اند.

یک مقام ایرانی به این رسانه گفت شمار کشته‌شدگان در ایران به حداقل ۲۲۴ نفر رسیده است که ۹۰ درصد آنها غیرنظامی بوده‌اند.

علی یرلی‌کایا، وزیر داخله ترکیه روز دوشنبه ۲۶ جوزا با انتشار یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که عملیات شناسایی و بازداشت این افراد با هماهنگی فرماندهی ژاندارمری استان‌ها، دادستانی کل و اداره کل فرماندهی انجام شده است.

این عملیات طی دو هفته گذشته در شهرهای آدانا، بورسا، چانکری، چوروم، دنیزلی، اسکی‌شهر، هاتای، استانبول، قهرمان‌ماراش، ساکاریا، سامسون و برخی شهرهای دیگر صورت گرفته است.

به گفته وزیر داخله ترکیه، افراد بازداشت‌شده عضو گروه داعش بوده‌اند و به یک سازمان ظاهرا امدادرسان وابسته به این گروه، کمک مالی می‌کردند.

علی یرلی‌کایا همچنین تاکید کرده است که این افراد از طریق شبکه‌های اجتماعی خود دست به «تبلیغات تروریستی» می‌زدند. او افزود در جریان این عملیات، مقدار زیادی اسناد سازمانی و محتوای دیجیتال کشف و ضبط شده است.

ترکیه در ماه‌های اخیر عملیات خود را علیه گروه‌های مختلف، از جمله داعش، شدت بخشیده است. اخیرا نیروهای امنیتی این کشور یکی از رهبران داعش را که در فهرست افراد تحت تعقیب در رده نارنجی قرار داشت، در مرز افغانستان و پاکستان بازداشت کردند.